Ислам-а?и?ат-діні


Чтобы посмотреть этот PDF файл с форматированием и разметкой, скачайте его и откройте на своем компьютере.
1












ИСЛАМ



АҚИҚАТ ДІНІ


Арабшадан аударып құрастырғандар
:


Д.Мисиров, А.Зулай



2


УДК29

ББК 8638

И 87



ҚАЗАҚСТАН

РЕСПУБЛИКАСЫ

ДІН ІСТЕРІ АГЕНТТІГІ

ДІНТАНУ САРАПТАМАСЫН
АН

ОҢ ҚОРТЫНДЫ БЕРІЛГЕН


И 87. Ислам


ақиқат діні / Құраст. Д.Мисиров, А.Зулай


Алматы, 2013



ISBN 978
-
601
-
7016
-
09
-
8



Бұл еңбек барлық адамзат баласын жаннатқа кіруге

және
тозақтан құтылуға шақырады. Сондықтан барлық
жаратылыстың Жаратушысы әрі Құдіреті күшті А
ллаһ

тағаладан тура жолдан ада
сып жүргендерге һидаят беруін
тілей отырып, бұл үндеуді әрбір саналы жандарға жолдаймыз.

Кітап Ислам діні жайлы дұрыс мағлұмат алғы
сы келген
көпшілік қауымға арналған.


УДК29

ББК 8638







ISBN 978
-
601
-
7016
-
09
-
8


«Кәусар
-
саяхат» ЖШС 2013



3


АЛҒЫ СӨЗ


Барлық мақтаулар әлемдердің Раббысы Аллаһқа тән. Оның
барша елшілеріне салауаттар мен сәлемдер болсын!

Ей, ақыл иесі! Жаратушы Раббыңды танып, Оған иман
келтіріп, Оның жалғыз Өзіне құлшылық жасамасаң, Аллаһтың
бүкіл адамзатқа жіберген Пайғамбарын
(с.а.с.)

танып, оған иман
келтіріп, оның соңынан ілеспесең, сондай
-
ақ Раббың бұйырған
дініңді біліп, сеніп, оған

амал етпесең, өзіңнің ешқашан бұл
өмірде

бақытты болмайтыныңды және

Ақыретте

тозақтан құтыла
алмайтыныңды жақсы білгейсің.

Қолыңыздағы

кітап


Ислам дінінің негізгі ұстанымда
рын,
оның басқа діндерден басты айырмашылықтарын, адамды бұл
дүниеде және

Ақыретт
е

бақытқа бөлейтін ізгі амалдарды
үйрет
еді
.

Бұл еңбекте әрбір мұсылманның білуі керек

әрі

сол
тоқыған
дары бойынша амал жасауы міндетті Ислам дінінің
маңызды мәселелері баяндалады.



4


БІРІНШІ БӨЛІМ

ҰЛЫ

ЖАРАТУШЫ АЛЛАҺТЫ ТАН
У


Ей, ақыл иесі! Сені жоқтан ба
р
етіп жаратқан әрі Өз
нығметтері
мен тәрбиелеген Раббыңның бүкіл әлемдердің Қожасы
Аллаһ екенін жақсылап түйсінгейсің. Аллаһ

тағалаға иман
келтірген саналы адамдар Оны өз көзімен көрмесе де, Оның бар
және Оның бүкіл болмыстың Жаратушысы екенін айғақтайтын
дә
лелдеріне куә. Осы дәлелдерге тоқталсақ, олар:


Бірінші дәлел:

Әлем
, адам және тіршілік: бұл үшеуі



кейін пайда болған
жаратылыс. Олардың бастауы мен ақыры бар әрі олар өздерінен
басқаға мұқтаж. Сондықтан өзгеге мұқтаж нәрселер міндетті
түрде жаратылған д
еп есептел
еді. Әрбір жаратылғанның міндет
ті
түрде жаратушысы болады. Ол Ұлы Жаратушы



Аллаһ. Аллаһ
өзі

туралы және Өзінің Жаратушы әрі бүкіл әлемді тәртіпке
Келтіруші екендігі жайлы айқын хабарлар берген. Бұл хабарлар
Өзінің

пайғамбарларына түсірген кітап
тарында нақты айтылады.

Аллаһтан жіберілген елші
лер Оның сөзін адамдарға жеткіз
ген
және Оған иман келтіріп, тек Оған ғана құлшылық жасауға
шақырған. Аллаһ тағала Қасиетті Құранда:

«Түн мен күндіз, Күн
мен Ай Оның
(Аллаһтың)

белгілерінен. Күнге де, Айға да
сәжде жасамаңдар. Оларды жаратқан Аллаһқа ғана сәжде
етіңдер; егер Оған құлшылық жасайтын болсаңдар»
1
,



деген
.

Аяттың жалпы мағынасы:

бұл аят арқылы Аллаһ тағала түн
мен күндіз, Күн мен Ай Өзінің бар екендігін көрсететін
дәлелдер
дің бірі екені туралы
хабарлап
, оларға сәжде етуге
тыйым сала
ды. Өйткені бұл екеуін де Аллаһ Өзі жаратқан. Ал
жаратылыстарға құлшылық жасауға әсте болмайды. Сәжде



құлшылықтың

бір түрі. Аллаһ Өзіне ғана сәжде етуді бұйырады.
Өйткені

Ол



Жаратушы және құлшылыққа Өзі ғана лайық

жаратылыстардың Басқарушысы.




1

«Фуссиләт» сүресі, 37
-
аят.

5


Екінші дәлел:

Адамның фитрасы
1

өзінің

Жаратушысы және Басқарушысы
Аллаһ тағаланың бар екендігіне сенеді
. Кімде
-
кім оны жоққа
шы
ғарса
, үлкен қателікке ұрынып, өзін
-
өзі

бақытсыздыққа
ұшыратады
. Мысалы, а
теист адам бұл жарық дүни
еде
ба
қытсыздық

құша
ғы
нда өмір сүреді және оның өлген
нен кейінгі
баратын орны тозақ болады. Бұл



оны жоқтан жаратып, Өз
нығметтеріне бөлеген Раббысына иман келтірмегендердің
жазасы. Бірақ кімде
-
кім осындай адасушылықтан соң тәубесіне
келіп, Аллаһқа, Оның
елшісі мен дініне иман келтірсе, оған
бақытпен қайта қауышу нәсіп етіледі.


Үшінші

дәлел:

Аллаһты жоқ деушілерге әрбір ақыл иесі міндетті түрде
қабылдайтын

төмендегідей дәлел келтірейік:



Белгілі бір жүйемен, заңдылықпен жүріп тұрған зат
ешқандай сыртқы
күштің әсерінсіз өздігінен өзгеріп, басқа
жүйемен жүре бастады делік. Осы өзгерістің қандай да бір
күштің әсерінсіз өзгеруі мүмкін екендігін ақыл қабыл етпейді.
Себебі қандай да бір зат бір кейіптен екінші кейіпке енуі үшін
оған міндетті түрде сыртқы күшті
ң

әсер

етуі керек. Басқаша
болуы мүмкін емес.

Мысалы, таразының тең тұрған табағының бір басы ешқандай
сыртқы күштің әсерінсіз өздігінен басым түсті делік. Бұның
жалған екендігін барлық есті адам біледі.

Енді осы шындықты осы әлемге және оны Жаратушы Аллаһ
қа

қатысты

қолданып

көрелік:

Алдымен адамның санасы жете алатын барлық нәрселерді
үлкен

үш

топқа бөлуге болады:




1

Фитра: Адам баласы жарық дүниеге келгенде оның жүрегі Аллаһқа
деген таза иманға толы болады. Осы таза жаратылысты «фитра» деп
атайды. Оның қазақша баламасы


«тума сезім».

6


1. Болуы міндетті.

Оның болмауы мүмкін емес. Яғни
адамның ақылы оның жоқтығын қабылдай

алмайды. Ол



Аллаһтың бар екендігі және жалғыздығы.

2. Б
олмауы міндетті.

Оның болуы мүмкін емес. Яғни
адамның ақылы оның болуын қабыл ете алмайды. Ол



Аллаһтың
жоқты
ғы

немесе бірнеше құдайлардың болуы.

3. Болуы да, болмауы да мүмкін.

Яғни адамның ақылы оның
болуын да, болмауын да қабыл ете алады. Ол



бүкіл
жаратылыс.

Біздің көз алдымыздағы әлем осы аталғандардың үшінші
тобына жатады. Адамның ақылы бұл әлемнің бар болуын да, жоқ
болуын да және оны жоқ ететін тылсым күштің бар екендігін де
қабыл

ете алады. Мысалы, адамның болуы да, болмауы да мүмкін
еді. Егер
әлемнің

бар екендігін есі дұрыс адам қабыл ететін болса,
онда ол сол әлемді Жаратушының да бар екендігін мойындайды.

Бұлтартпайтын осы бір шындыққа қарамастан біреу: «Жоқ,
бұл әлем өздігінен пайда болды» дейтін болса, ол жоғарыдағы
ақыл қарсы шыға алмайтын

шындықты жоққа шығарғаны. Яғни
ол



бір орында жылжымай тұрған заттың ешқандай күштің
әсерінсіз

өздігінен

қозғалысқа

келуіне, темірдің өздігінен басқа
затқа айналатынына сенетін адам. Бірақ мұндайдың мүмкін
екендігін ақыл қабылдай алмайды.

Жоғарыда айтылғ
ан шындықты қабыл еткісі келмей, «Мен бұл
әлемді

жаратылған деп есептемеймін. Бұл әлем ежелден бар»
деген уәж айтқан адамға екінші бір ақылдың бас тарта алмас
шындығын айталық: Ол



тәсәлсулдің (бастауы жоқ
жалғаспалықтың) жалған екендігі. Демек, адам әлем
нің бастауы
жоқ, ол өздігінен өзгеру арқылы

жалғасып отырады деп ойлай
ды.
Бұл ойдың шындыққа мүлдем сыйыспайтынын былай түсіндіруге
болады: Ол адам әлемдегі Күн, Ай, жұлдыздар, жан
-
жануарлар
мен өсімдіктер біріне
-
бірі әсер етіп, жалғастығын тауып жата
бере
ді деп ойлайды. Бұдан шығар қорытынды: кез келген бір
заттың пайда болуына екінші бір зат, екінші бір заттың пайда
болғандығына үшінші бір зат әсер еткен. Ал оның пайда
болғандығына төртінші... бесінші... алтыншы... зат әсер еткен
және оның басы жоқ. Яғни
бір заттың пайда болуына басқа зат
7


әсер

етеді де, ол заттың өзі үшінші бір заттың пайда болуына әсер
етеді, бұл тізбек бастауы жоқ жалғаса береді. Егер оның ақылы
осыны қабыл ететін болса, оның ақылы мына біз келтірген
мысалды да қабылдауы тиіс. Мысалы, се
н досыңның бақшасынан
әдемі

бір гүлді көрдің делік. Сен осы гүлді өзің де өсіргің келіп,
досыңнан оны қайдан алғандығын сұрадың. Сонда ол гүлді
көршісінен алғандығын айтты. Сен көршісінен сұраған кезіңде,
ол гүлді басқа бір досынан, ол досы келесі бір досы
нан
алғандығын айтады. Осылайша келесі адамнан сұраған кезде, ол
екінші бір адамға сілтеп отырады. Сонда бұл гүлдің басы қайда
кетті? Бастауы жоқ тізіліп жатқан гүлдер?! Адамның ақылы осы
гүлдің түпкі тегінің бір жерге барып тірелуі керек екендігін,
басқаш
а болуы мүмкін емес екендігін біледі. Ендеше, басқа бір
заттың пайда болуына, өмірге келуіне әсер еткен зат, өз кезегінде,
өмірге

келу үшін, пайда болу үшін екінші бір затқа мұқтаж болса,
ақыл мұның ақыр соңында Өзі ғана бар, жоқ болуы мүмкін емес,
басқала
рдың пайда болуына әсер еткен бір күштің бар екендігін
еш күмәнсіз қабыл етеді. Ол күш



әлемдерді

жаратушы Аллаһ
тағала. Яғни бұл әлем



болуы да, болмауы да мүмкін дүние. Бұл
әлем

жаратылған екен. Ендеше, оны жаратқан Жаратушының
болмауы мүмкін емес. Ол
міндетті түрде болу керек.


Ұлы

Жаратушы Аллаһты тану


Бүкіл әлемнің жалғыз
Жаратушысы бар екендігін білген
нен
кейінгі кезекте сол Жаратушыны тану тұрады. Біз Жаратушыны
Оның есім
-
сипаттары арқылы танимыз. Аллаһ
тың сипаттарына
қатысты

мыналарды есте ұст
ау
қажет
. Аллаһтың есім
-
сипатта
рында

еш кемшілік жоқ. Мысалы, Аллаһ
тың бір сипаты



көру. Аллаһ барлығын көреді. Ол қою қараңғылық басқан түнде,
теңіздің ең тұңғиық түбінде жатқан ең кіші бір жәндіктің
ағзасын
дағы клетканы бүкіл бүге
-
шігесі
не дейін көреді. Яғ
ни
Аллаһтың көру сипатында еш кемшілік жоқ. Аллаһтың білу, есту
және басқа сипаттарына да қатысты осыны айтуға болады.

8


Аллаһ тағаланың есім
-
си
паттарынан келтірсек: Аллаһ бас
тауы
жоқ Бірінші, Мәңгі Тірі, Ол өлмейді. Ол Бай, Өзі Тұрушы,
ешкімге мұқтаж емес ж
әне

ешбір серігі жоқ Жалғыз. Бұған
қатысты

Аллаһ тағала қасиетті Құранда:
«
(Мұхаммед!)

«Ол
Аллаһ



Жалғыз. Аллаһ



Самад
1
.

(Ол)

тумаған да,
туылмаған. Әрі Оған ешкім де тең емес»,



де»
2
,



деген
.

Аяттың түсуі:

Пайғамбарымыздан
(с.а.с.)

кәпірлер Аллаһ
тағаланың сипаттары жайында сұрағанда осы сүре түседі. Аллаһ
Пайғамбарымызға
(с.а.с.)
: «Аллаһ Жалғыз, Оның серігі жоқ, Тірі,
Мәңгі, күллі әлемді Басқарушы. Бүкіл ғаламды, адамдарды және
барлық нәрселерді басқару Оған ғана тән. Адамдар өз
қа
жеттіліктерін Аллаһтан ғана сұрауы тиіс»,



деп
кәпірлер
ге
жеткізуді бұйырды.

Аяттың мағынасы:

Ол тумаған және туылмаған. Оның әкесі
немесе анасы да, баласы да, қызы да болуы мүмкін емес.
Аллаһтың бұл сипаты жайлы осы және басқа да сүрелерде
айтылады. Себе
бі көбейіп, бала
-
шағалы болу жаратылғанның
сипаттарына жатады. Сондай
-
ақ Аллаһ тағала Құранда
христиандардың: «Иса



Аллаһтың ұлы»; яһудилердің: «Ғұзайр



Аллаһтың ұлы» және кейбіреулердің «Періштелер



Аллаһтың
қыздары
»,



деген сөз
дерін теріске шығарып,
мұндай жалған
сөздердің қаншалықты зиян екенін баса көрсетеді.

Сонымен қатар Аллаһ Исаны (аләйһис
-
сәләм) Өз құдіретімен
әкесіз
, жалғыз анадан тудырғаны жайлы да хабарлады. Бұл
адамзаттың атасы



Адам пайғамбарды әке
-
шешесіз топырақтан,
ал адамзаттың анасы



Хауаны Адамның қабырғасынан
жаратқанына ұқсайды. Содан соң Адамның басқа ұрпақтарын ер
мен әйелдің суынан шығарды. Әу баста Аллаһ тағала барлық
заттарды жоқтан бар етті. Одан кейін барлық жаратылыстарға
Өзінен

басқа ешкім де өзгерте алмайтын, қаласа, Өзі

ғана

өзгерте

алатын өмір сүру жолы мен тәртібін орнатты. И
саны шешеден
әкесіз

тудырып, бе
сікте жатқан кезінде
-
ақ сөйлетпеді ме?!



1

Мәңгі
әрі

Мұқтажсыз, ал барлық жаратылыс Оған кіріптар.

2

«Ықылас» сүресі.

9


Мұсаның асатаяғын жыланға айналдырып, онымен теңіз
ді ұрған
кезде су екіге қақ айы
рылып, арасынан жол ашып бер
меп пе еді?!
Ол с
оңғы елшісі Мұ
хаммедке
(с.а.с.)

Айды екіге бөл
гізді және
қасынан

өткенде

ағаш
тарды оған
(с.а.с.)

сәле
м бергізді. Сондай
-
ақ кейбір жануар
лардың дауысын адамдар еститіндей шығарып:
«Мен сенің пайғамбар екеніңе куәлік беремін»,



деп сөйлетіп
қойды
. Аллаһ Пай
ғамбарымызды

(с.а.с.)

пырақтың үстінде түн
ішінде Меккедегі әл
-
Харам мешітінен Құдыстағы әл
-
Ақса
мешітіне апарып, одан әрі Жәбірейіл періштемен бірге аспанға
көтерді. Сонда Аллаһ тағала онымен сөйлесіп, намазды парыз
еткеннен кейін, ол Меккеге қайтты. Пайғ
амбар
(с.а.с.)

сол
сапарында әр аспанның тұрғындарын көрді. Осының барлығы бір
түннің ішінде, яғни таң атқанға дейін жүзеге асқан. Исра және
миғраж оқиғасы Құранда, хадисте және тарих кітаптарында
кеңінен баяндалып, баршамызға белгілі болған.

Сондай
-
ақ ест
у, көру, білу, әр нәрсеге құдіретінің жетуі және
қалау

қасиеті

де Аллаһ тағаланың сипаттарынан. Аллаһ барлық
дүниені көріп, ести алады және еш нәрсе Оның естуі мен көруіне
кедергі бола алмайды.

Аллаһ құрсақта жатқан ба
ланы, адамдардың көкейінде
жасы
рылған
сырды, бір кезде өткен және келешекте орын алатын
жайлардың барлығын біледі. Ол



бір нәрсеге «бол» дегенде,
айтқаны сол бойда жүзеге асатын шексіз құдірет Иесі.


Аллаһтың адамдар мен жындарды

жаратқандағы мақсаты хақында


Ей, ақыл иесі! Егер сен Аллаһ өзіңді жаратқан Раббың екенін
білсең, Ол сені бекерге жаратпағанын да жақсылап біліп
алғайсың. Ол сені Өзіне құлшылық жасауың үшін жаратты. Оған
дәлел ретінде Құрандағы:
«Жын мен а
дамзатты Өзіме
құлшылық

жасаула
ры үшін ғана жа
раттым. Олардан бір
несібе тілемеймін әрі олардың Мені тамақтандыруларын да
10


қаламаймын
. Шүбәсіз, Аллаһ, Ол ризық Беруші, күш Иесі
(әрі)

Мықты»
1
,



деген аятты келтіруге болады
.

Аяттардың жалпы мағынасы:

Бірінші аятта Аллаһ тағала
жын
2

мен адам баласын Өзін
е ғана құлшылық етулері үшін
жаратқандығы туралы хабар береді. Ал келесі екі аятта Оның
пенделерге мұқтаж еместігі және олардан ешбір ризық және
тамақ қаламайтыны жайлы айтылады. Өйткені Оның Өзі ризық
Беруші, Мықты әрі күш Иесі. Сондай
-
ақ ризық адамдарға
Аллаһтың құзырынан келе
ді. Жаңбырды жаудыратын да, жер
ден
ризық өсіретін де



Аллаһ тағала.

Ал жер бетіндегі басқа санасыз жаратылыстарға келсек, Аллаһ
оларды адамзат үшін жаратқаны және ол соларды Раббыларына
жасалатын тағат
-
ғибадаттарда

қолданып
, шариғат

бойынша
жұмсауы үшін жаратқаны туралы хабарлаған. Бұл әлемдегі кез
келген жан
-
жануар мен әл
деқандай іс
-
қимыл

Құранда

айтыл
ған

хикмет бойынша жүзеге

асады. Ал шариғатты
меңгерген
ғұлама
лар оны өз білім деңгейлер
іне сай түсінеді. Тіпті
адамдар
дың ғұмыры мен

ризықтары, жағдайлары мен
тауқыметтерінің әртүрлі болуы да Аллаһтың қалауына
байланысты. Мұның бәрі



құлдарды

сынау үшін белгіленген
тағдыр. Кімде
-
кім Аллаһтың тағдырына разы болып бойсұнса
және Аллаһ разы болатын амалдарда жігерлілік танытса,
Аллаһтың р
азылығына қол жеткізіп, бұл дүние мен

Ақыретте

бақытқа кенеледі.

Ал кім Аллаһтың тағдырына разы
лық
танытпай, қарсы шықса, Оған бағынудан бас тартса, ол Аллаһтың
қаһарына

ұшырап
, дүние
-
ақыретте бақытсыз болады. Аллаһ бізге
Өзінің

разылығын нәсіп етіп, қаһар
ынан сақтасын!








1

«Зәрият» сүресі, 56

58 аяттар.

2

Жындар да


адам баласы сияқты саналы жаратылыстар. Олар адамдар
сияқты жерде тіршілік еткенімен, адамдар оларды көре алмайды.

11


Өлгеннен

кейін қайта тірілу, амалдар үшін есеп беру,

ос
ыған сәйкес сауап алу немесе жа
заға ұшырау

және жаннат пен тозақ туралы


Ей, саналы адам! Егер Аллаһ сені Өзіне құлшылық жасау үшін
жаратқанын білсең, онда пайғ
амбарларға
түсірілген барлық
кі
таптарда айтылғандай, Ол сені өлгеннен кейін қайта
тірілтетінін де білгенің жөн. Аллаһ

Ақыретте

сенің жасаған
амалдарыңа қарай сауап немесе жаза береді. Өйткені адам
өлгеннен

кейін амал жасап, уақытша өмір сүретін фәни дүниеден
сауап пен жаза берілетін мәңгі өмірге көшеді. Аллаһтың адам
баласына жазып, белгілеген өмірі аяқталғанда, Аллаһ тағала оған

өлім

періштесін жібереді де, ол әлгі адамның жанын алады.
Сөйтіп, ол өлімнің ащы дәмін татқаннан кейін ғана рухы
денесінен шығады.

Егер ол адам иманды болы
п, Раббысына тағат
-
ғибадат

жаса
ған

күйінде дүниеден өтсе, Аллаһ оған қабірде нығмет береді. Ал
кімде
-
кім Аллаһты және өлгеннен кейін қайта тірілу мен

Ақыретте
гі жазаны өтірікке шығ
арып, бұған сенбей, кәпір
халін
де өлсе, Аллаһ оны қабір азабына салады. Одан соң бұл
дүние аяқталып, қиямет
-
қайым

бо
лады да, дүниедегі
жаратылыстар
дың барлығы өледі. Сол кезде
Аллаһтан өзге ешбір
жан иесі қалмайды. Одан кейін Аллаһ
барлық жаратылыстарды,
тіпті жа
нуарларды да қайта тірілтіп, ер не әйел, басшы не қосшы,
бай не кедей екеніне қарамастан, ешкімге әділетсіздік
жасамастан, жапа шегіп, зұлымдыққа ұшырағандарға, тіпті
жа
нуарларға дейін бір
-
біріне зұлымдық жасағандарынан еселерін
қайтарады
. Мұнан кейін Аллаһ тағала жануарларға: «Топырақ
болыңдар!»



деп бұйырады да, олар топыраққа айналады.
Өйткені

олар жаннатқа да, тозаққа да кірмейді.

Адам баласы мен жындар өз амалдарына

қарай

сый немесе
жазаларын алады. Сөйтіп
, Аллаһ Өзіне бойсұнып, Оның
ел
шілеріне ілескен мүміндерді,
дүние тіршілігінде олар
адамдар
дың ең кедейі болса да, жа
ннатқа, ал шындықты өтірікке
шы
ғарған

кәпірлерді, олар ең бай кісілер болса да, тозаққа
12


кіргізеді.

Өйткені

Аллаһ тағала:
«Шынында, Аллаһтың
қасында

ең ардақтыларың



тақуа
ларың»
1
,



деген
.

Жаннат, ол



игіліктер мекені. Онда ешкім сипаттап бере
алмайтын нығметтердің (немесе рахаттардың) небір ғажайып
түрлері және жүздеген дәрежелері болады. Әрбір дәреж
еге сәйкес
өз

тұрғындары бар. Олардың әрқайсысы имандарының күші мен
Аллаһқа жасаған құлшылықтарына

қарай

өз

дәрежесі
не
орналасады. Ал жаннаттағы ең төменгі дәреженің иелерінің өзіне
бұл дүниедегі ең бай патшаның мүлкінен артық байлық беріледі.

Тозақ



адам өлгеннен кейін баратын азап мекені. Мұнда адам
айтса нанғысыз, жан түршігерлік азаптар мен жазалар бар. Аллаһ
баршамызды ондай жаман жерлерден сақтасын!

Егер

Ақыретте

өлім

болғанда, тозақылар оны көре салысымен
-
ақ өліп кетер еді. Алайда өлім адам бала
сы үшін бір
-
ақ рет
болады. Ол арқылы адам дүние тіршілігінен
А
қыретке

көшеді.
Құран

Кәрім өлімді, өлгеннен кейін қайта тірілуді, есеп беруді,
амалға сауап немесе жаза алуды және жаннат пен тозақты
толығымен суреттеген.

Аллаһ тағала:
«Одан
(топырақтан)

сенд
ерді жараттық. Оған
қайтарамыз

да, екінші рет содан шығарамыз»
2
;

«Олар өз жаратылысын ұмытып, Бізге: «Сүйектерді
шіріген күйінде тірілтетін кім?»



деп мысал келтіреді.
(Мұхаммед! Оларға)
: «Оны алғашқыда жаратқан
(Аллаһ)

тірілтеді әрі Ол барлық жаратылысты

Білуші»,



де!»
3
;

«Кәпір болғандар өздерін ешқашан тірілмейміз деп
ойлады.
(Мұхаммед! Оларға)
: «Жоқ, Раббыммен ант етемін!
Сендер міндетті түрде қайта тірілесіңдер де, кейін
істегендерің жайлы хабарланасыңдар. Әрі бұл Аллаһқа
оңай»,



деп айт!»
4



деген
.




1

«Хужурат» сүресі,
13
-
аят.

2

«Таһа» сүресі, 55
-
аят.

3

«Ясин» сүресі, 78
-
79 аяттар.

4

«Тағабун» сүресі, 7
-
аят.

13


Аяттардың жалпы мағынасы:

Бірінші аятта Аллаһ тағала
адамды топырақтан жаратқанын және оны жерге тағы бір мәрте
қайтаратындығы

жайлы айтады
1
. Сондай
-
ақ Аллаһ адамдардың
барлығын жерден (қабірден) қайта тірілтіп, амалдарының жақсы
немесе жамандығына қарай с
ауап немесе жаза береді.

Екінші аятта өлгеннен соң қайта тірілуді жоққа шығарып,
сүйектер шіріп кеткеннен кейін жанның қайтарылуына сенбейтін
имансыздарға Аллаһ жауап қайтарады. Өйткені Аллаһ оларды әу
баста жоқтан бар еткен еді. Ал бір уақытта болғандарды

қайта

қалпына

келтіру жоқтан жаратудан Аллаһ үшін әлдеқайда оңай.

Үшінші

аятта өлгеннен кей
ін қайта тірілуді жалғанға
шыға
рып, бұзық ойда болған имансыздарға Аллаһ жауап
қайтарып
, Өз елшісіне оларды міндетті түр
де қайта тірілтіп,
істеген амал
дары жайлы
хабарлайтынына және соған сәйкес
сауап немесе жаза алатындарына ант беруді бұйырды.

Сондай
-
ақ Аллаһ тағала қайта тірілуді және тозақты өтірікке
шығаратындарды тозақ отымен азаптайтыны жайлы:
«Оларға:
«Өздерің жалғанға шығарған оттың азабын татыңдар»,



дел
інеді»
2
,



деген
.


Адамның амалдары мен сөздері

бұрыннан жазылып қойылғаны жайында


Аллаһ тағала адамның айтатын немесе істейтін жақсы
-
жаман,
құпия

немесе ашық амалдарын ежелден білетіні туралы баян
етеді. Ол осы амалдардың бәрі
н аспан мен жерді, адам мен

бас
қа

мақлұқаттарды жаратудан бұрын Ләухул
-
махфузда жазып
қойғандығы

туралы да хабар берді. Солай болса да, Аллаһ тағала
әрбір

адамның оң және сол жағына оның істеген жақсылығы мен
жамандығының еш нәрсесін қалдырмай жазып отыратын екі



1

Адамды қабірге жерлеу


оны қорлау емес, керісінше, құрметтеу. Егер
адам өлгеннен кейін көмілмегенінде, жыртқыш хайуандарға жемтік
болар еді.

2

«Сәжде» сүресі, 20
-
аят.

14


періште қойды.
Қиямет

күні әрбір адамға істеген жақсы және
жаман амалдары жазылған есеп кітабы беріледі. Оны оқыған
адам еш нәрсені жоққа шығара алмайды. Пенде бір амалдарын
мойындамаған жағдайда, Аллаһ оның құлағын, көзін, қолдары
мен аяқтарын және терілерін сөйлетеді д
е, олар оның барлық
істеген амалдарына куәлік береді.

Құранда

осы жайлы:
«Аузынан бір сөз шығарса
-
ақ болды,
алдында аңдушы дайын»
1
;

«Негізінде, сендердің үстеріңнен бақылаушылар бар.
Ардақты жазушылар. Олар не істеп жатқандарыңды біледі»
2
,



делінген
.

Аят
тардың мағынасы:

алғашқы аятта Аллаһ әрбір адамға
арнайы екі періште тағайындағаны туралы хабарлайды. Оң
жағындағы періште оның істеген жақсы амалдарын, сол
жағындағы періште оның жаман амалдарын бақылап жазып
тұрады. Ал кейінгі екі аятта Аллаһ адамдарға о
лардың барлық
істерін жазып тұратын ардақты періштелерді қойғандығын әрі
оларды адамдардың істеген күл
лі амалдарын білуге және білімі
не
сай адам жаратылмастан
бұрын Ләухул
-
махфузда баяндал
ғандай

жазуға құдіретті еткенін айтады.


Куәлік


Мен: «Аллаһтан өзге

құдай

жоқ және Мұхаммед
(с.а.с.)

Оның
құлы

әрі

елшісі екеніне куәлік беремін. Сонымен бірге жаннат
пен тозақ хақ. Қиямет күмәнсіз болады және Аллаһ адамдарды
істеген амалына сай ақыларын беру үшін қайта тірілтеді,
Аллаһтың Құранда айтылған және Пайғамбар
(с.а.с.)

арқылы
жіберген хабарлары хақ»,



деп куәлік беремін.

Ей, ақыл иесі! Мен сені осы куәлікті жүрегіңде берік бекітіп

және оны жариялап, осы куәліктің аясында амал жасауыңа



1

«Қаф» сүресі, 18
-
аят.

2

«Инфитар» сүресі, 10
-
12 аяттар.

15


үндеймін
. Бұл



тозақтан құтылудың, жаннатқа ұмтылудың ең
бірегей жолы.



16


ЕКІНШІ БӨЛІМ

ПАЙҒАМБАРДЫ ТАНУ


Ей, парасатты пенде! Егер сен Аллаһтың өзіңді жаратқанын,
өлгеніңнен

кейін тірілтетінін және істеген амалыңа қарай сауап
не күнә жазатынын білген болсаң, онда Аллаһтың саған және
барша адамзатқа бір елші жіберіп, сол елшіге б
ағынуды
бұйырғанын да білуің керек. Сондай
-
ақ Аллаһ тағала саған сол
елшіге ілеспейінше және құлшылықты ол әкелген шариғат
бойынша орындамайынша ғибадат жасаудың дұрыс жолын
танып
-
білуіңнің мүмкін еместігі жайында мәлімдеген.

Ол ардақты елші



барлық адамд
ар иман келтіріп, артынан
ілесуге міндетті болған әрі Аллаһ тарапынан бүкіл адамзатқа
жіберілген ең соңғы пайғамбар Мұхаммед
(с.а.с.)
. Ол туралы
Мұса (аләйһис
-
сәләм) мен Иса (аләйһис
-
сәләм), Тәурат пен
Інжілдің қырықтан астам жерінде умми (яғни оқу
-
жазуды
білмейтін) бір пайғамбар деп хабар берген. Яһудилер мен
христиандар өз кітаптарына өзгерістер енгізбей тұрып, Мұхаммед
(с.а.с.)

жайын
да оқып, білген.

Аллаһ тағала пайғамбарлықты осы кісі арқылы аяқтап, оны
барлық адам баласына елші етіп жіберді. Ол



жер б
етіндегі ең
құрметті

тайпаның ең қадірлі әрі шыншыл адамы,
пайғамбарлардың атасы Ибраһимнің ұлы Исмаилдің (аләйһис
-
сәләм) ұрпағы Мұхаммед ибн Абдуллаһ ибн Абдулмутталиб әл
-
Һәшими

әл
-
Қураши
.

Мұхаммед
(с.а.с.)

миллади жыл санауы бойынша 570
-
жылы
Меккеде дүни
еге келді. Ол туылар сәтте жер бетінде зор жарық
пайда болып, адамдарды аң
-
таң

етті. Осы оқиға болғанда
Қағба
ның төңірегіндегі құрайыштар сиынатын пұттар құлайды,
парсы елінің патшасы Кисраның сарайында сілкініс орын алып,
үстіндері

қирайды
. Парсылардың та
бынатын, екі мың жылдан
бері жанып тұрған оттары өшеді. Бұл ғажайып оқиғалардың
барлығы тарихи кітаптарда жазылған.

Осының барлығы соңғы па
йғамбардың дүниеге келуінің,
жа
қын

арада адамдардың табынып жүрген пұттарының бітер күні
17


таяп қалғанының, парсылар ме
н румдықтарды жалғыз Аллаһқа
құлшылық

етуге, хақ дінге шақыратын мезгілдің жеткендігінің,
өзіне

қарсы

шыққандарға Пайғамбар
(с.а.с.)

мен оның
жақ
таушылары бірігіп тойтарыс

беріп, Аллаһтың нұрын жер
беті
не тарататынының белгісі еді. Расында да, Аллаһ Мұхаммедті
(с.а.с.)

пайғамбар етіп жіберген кезде осындай жағдайлар көрініс
тапты.

Аллаһ Өз елшісі Мұхаммедті
(с.а.с.)

басқа пайғамбарларға
қарағанда

көп артықшыл
ықтармен ерекшеледі. Осы
ерекше
ліктердің бірін
шісі



оның
(с.а.с.)

пайғамбарлардың
ақырғысы бо
лып, одан кейін елші де, пайғамбар да келмейтіндігі;

Екіншісі



оның
(с.а.с.)

пайғамбарлығы белгілі бір қауымға
ғана

емес, керісінше, бүкіл
адамзатқа арналғандығы. Адамдар
дың
барлығы да



Мұхаммед Пайғамбар
ды
ң

(с.а.с.)

үмбеті
1
. Кім оған
бойсұнып, оның артынан ерсе, жаннатқа, ал кім оның жолын
ұстанбаса
, тозаққа кіреді. Тіпті яһудилер мен христиандарға да
оған ілесу бұйырылған. Кімде
-
кім Мұхаммедке
(с.а.с.)

иман
келтір
месе, ол Мұса (аләйһис
-
сәләм) мен Исаға (ал
әйһис
-
сәләм)
және барлық пайғамбарларға да иман келтірмеген болып
есептеледі.
Мұхаммед Пайғамбар
ға

(с.а.с.)

ілеспеген кісілерден
бұрынғы өткен пайғамбарлар аулақ, оларға ешбір қатысы жоқ.
Өйткені

Аллаһ оларға өз үмбеттеріне оның келуі туралы хабар
беріп, о
ның артынан еруге шақыруға бұйырған.
Мұхаммед
Пайғамбар
дың
(с.а.с.)

Аллаһ тарапынан әкелген діні барша
пайғамбарлардың дінімен бір. Сондықтан ақырғы
П
айғамбар
Мұхаммедтен
(с.а.с.)

кейін Исламнан басқа дінді ұстануға
болмайды. Себебі Ислам, бұл



ең кәміл ә
рі алдыңғы діндердің
күшін жоюшы және Аллаһ тарапынан сақталған толық және
жеңіл, ақиқат дін.




1

Үмбет

дағуат етілгендер және сол дағуатқа жауап бергендер болып
екіге бөлінеді. Дағуат етілген үмбет деп жалпы адамзатқа айтылса,
жауап бергендер деп жалпы адамзат ішінен Пайғамбарымыздың
(с.а.с.)
үндеуін

қабыл

алып, оған (с.а.с.) иман келтірген және шариғатына амал
жасаған мүмін
-
мұсылмандар меңзелінеді.

18


Яһуди мен христиан діндерін
ің негіздері Аллаһ түсірген
қал
пынан өзгеріп, көптеген кірме амалдар еніп, өздерінің
бастапқы арнасынан ауытқып кеткен.
Мұхаммед Пайғам
бар
дың
(с.а.с.)

дінін ұстанған әрбір мұсылман Мұса мен Исаның және
Аллаһтың тарапынан келген барша пайғамбарлардың діндеріне
иман келтірген болып есептеледі. Ал Исламды мойындамағандар
Мұса мен Исаға және басқа да пайғамбарларға, тіпті солардың
дінін ұстан
амыз десе де, оларға қарсы шыққан болады. Себебі
Мұса да, Иса да өздеріне сенгендерге соңғы пайғамбарға да иман
келтіруді бұйырған. Яһудилер мен христиандар осы бұйрықты
орындамағандары үшін Мұса мен Исаға қарсы шыққан болып
табылады.

Сондықтан яһуди мен х
р
истиан діндерінің кейбір ғұлама
лары
мен парасатты да ынсапты жандары
Мұхаммед Пайғамбар
ға

(с.а.с.)

иман келтіріп, оның дініне кіруге асыққан.


Мұхаммед Пайғамбар
дың мұғжизалары


Пайғамбардың
(с.а.с.)

өмірба
янын зерттеген ғалымдар оның
шы
найы пайғамбар
екенін
е дәлел болатын мұғжизаларын
түген
деп, олардың мыңнан астам
түрін атап көрсеткен. Сол
мұғжи
заларының қатары
на төменде айтылғандар да
жатқы
зылады:

1. Екі иығының ортасында о
рналасқан, қалға ұқсас
пайғам
барлық мөрдің болуы;

2. Өте ыстық күндерде бұлтты
ң

оны өз көлеңкесіне алуы;

3. Оның қолында қиыршық тастардың тасбих айтуы және
ағаштардың оған сәлем беруі;

4. Ақырзаманда орын алатын құбылыстар жайлы хабар беруі
(яғни келешек хақында хабар беруі). Ол құбылыстар қазірге дейін
біртіндеп дәл Пайғамбар
(с.а
.с.)

көрсетке
ндей орындалып келеді.
Хабар бе
рілген бұл құбылыстар Пайғамбардың
(с.а.с.)

қайтыс

болған кезінен бастау алған әрі
Қ
ияметке дейін жалғасын таппақ.

Мұхаммед Пайғамбар
дың
(с.а.с.)

мұғжизалары одан бұрынғы
өткен

пайғам
барлардың мұғжизаларына ұқсайды, бірақ бұл
19


кісінің басқа пайғамбарлардан ерекшелігі



Аллаһ оған
(с.а.с.)

Қ
ияметке дейін мәңгі қалатын мұғжиза берген. Ол



Аллаһтың
сөзі Құран Кәрім. Құранның бір әрпін ө
згертемін деген адам
ның
әрекеті

бос әурешілік. Оны еш
кім өзгерте алмайды. Бұған
мұсылмандардың қолдарында тарап кеткен миллиондаған Құран
кітаптарының бір
-
бірінен айырмасының жоқ болуы үлкен дәлел
емес пе?! Тіпті әріптерінде де ешбір қарама
-
қайшылық

жоқ.
Тәурат пен Інжіл кітаптарына келсек, олар алуан түрлі,

бірі
екіншісіне ұқсамайды. Олардың арасында үлкен
айырмашылықтар кездеседі. Себебі кітапта жазылғандарды
яһудилер мен христиандар бұрмалап, өзгертіп жіберген. Бұл
кітаптарды сақтауды Аллаһ кітап иелеріне тапсырған болатын.
Ал Құранды
Қ
ияметке дейін сақтау
ды Аллаһ тағала Өз
кепілдігіне алған. Аллаһ тағала осы жайлы қасиетті Құранда:
«Расында, Құранды Біз түсірдік. Әрі шын мәнінде, оны Біз
қорғаушымыз
»
1
,



деген
.


Құранның

Аллаһтың сөзі әрі Мұхаммедтің Оның елшісі

екендігіне ақыл
-
ой және Құран аяттарынан дә
лелдер


Құранның

Аллаһ тағаланың сөзі және Мұхаммедтің
(с.а.с.)

Оның елшісі екеніне ақыл
-
ой дәлелдері:

Құрайыш

мүшріктері Мұхаммедтің
(с.а.с.)

пайғамбарлығына
және Құранның Аллаһтан түсірілгендігіне қарсы шыққан кезде
Аллаһ

тағала
:
«Олай болса осыған ұқсас

кітап әкеліңдер»
,



деп олар
ды ашық сайысқа шақырады. Мүшрік құрайыштар
арабтардың ішіндегі сөзге ең шешендері, шайырлары мен
ділмар
лары болғанымен, олар дәрменсіз
дік көрсетеді. Аллаһ
оларға ең болмағанда он сүре келтіруді ұсынады, бірақ олар тағы
да әлсі
здік танытады. Соңғы кезеңде Аллаһ оларды бір ғана сүре
ойлап табуға үндейді. Алайда олар мұны да орындай алмайды.
Сонда Аллаһ тағала олардың және бүкіл жындар мен адамзаттың
бір
-
біріне қанша көмектессе де, Құранға ұқсас кітап әкелуге



1

«Хижр» сүресі, 9
-
аят.

20


шарасыз екендіктерін
әшкере

қылып
:
«
(Мұхаммед!

Оларға
)
:

«
Егер адамдар мен жындар осы Құранның ұқсасын келтіруге
жиналса, тіпті олар бір
-
бір
іне көмекші болса да, оның
ұқса
сын келтіре алмайды,



де»
1
,



деген
.

Егер Құран Мұхаммедтің
(с.а.с.)

немесе одан басқа біреудің
жазған кіт
абы болғанда, оған ұқсас кітапты өзге де сөзге шешен
кез келген адам дүниеге келтірер еді. Бірақ Құран



Аллаһ
та
ғаланың

кітабы. Сондықтан

Аллаһтың сөзінің адамдардың
сө
зінен үстемдігі Аллаһтың адамдардан артықшылығындай
айырмада.

Аллаһқа ұқсас еш нәрсе жоқ. Демек, Оның сөзіне ұқсас сөз де
жоқ. Осы дәлелдерден соң бізге Құран Аллаһтың сөзі әрі
Мұхаммед Оның елшісі екені нақты анықталады. Өйткені
Аллаһтың сөзін елші ғана алып келеді. Аллаһ тағала қасиетті
Құранда
:
«Мұхаммед сендерден

ешбір еркектің әкесі емес.
Алайда
(ол)

Аллаһтың елшісі және пайғамбарлардың мөрі
(соңғысы)
. Аллаһ әр нәр
сені толық Білуші»
2
;

«Сені барша адамзатқа қуандырушы, қорқытушы етіп
қана

жібердік. Бірақ адамдардың көбі түсінбейді»
3
;

«
(
Мұхаммед!)
Біз сені бүкіл әл
емге рақмет етіп қана
жібердік»
4
,



деген
.

Келтірілген аяттардың жалпы мағынасы:

Бірінші аятта
Мұхаммед
(с.а.с.)

Аллаһтың бүкіл ад
амдарға жіберген елшісі әрі
бар
лық елшілердің ақырғысы е
кендігі, одан соң бірде
-
бір
пай
ғамбардың

келмейтіндігі туралы сөз қозғ
алады. Онда
Мұхаммедтің Аллаһ дінін жеткізу және пайғамбарлардың
соңғысы болуы үшін таңдалғаны туралы айтыла
ды. Себебі Аллаһ
адамдардың ара
сындағы бұл дінді жеткізуге кімнің лайықты
екенін Өзі ғана біледі.




1

«Исра» сүресі, 88
-
аят.

2

«Ахзаб» сүресі, 40
-
аят.

3

«Сәбә» сүресі, 28
-
аят.

4

«Әнбия» сүресі, 107
-
аят.

21


Келесі аятта Аллаһ
Мұхаммед Пайғамбар
ды
(с.а.с.)

а
дамдардың түсіне, яғни ақ
-
қара

және араб пен араб еместігіне
қарамастан
, баршасына бірдей жібергендігі туралы

баяндайды.
Алайда адамдардың басым көпшілігі ақиқатты
білм
егендіктерінен жол
дан адасып, пайғамбарға сенбей, кәпір
болғандары туралы да айтады.

Соңғы аятта Аллаһ тағала Пайғамбарымыз Мұхаммедті
(с.а.с.)

бүкіл әлемге рақым ретінде жібергендігі жайлы хабар береді. Кез
келген пайғамбар



Аллаһтың адамдарға жіберген рақымы. Кім
оған сеніп, артынан ерсе, Аллаһтың рақымын қабыл алған, ал
кімде
-
кім оған
сенбей, жалғанға шығарса, ол Аллаһтың рақымын
кері қайтарған болып есептеледі. Ендеше, Аллаһтың рақымын
кері қайтарғандар тозақ оты мен оның күйзелтуші азабына
лайықты болады.


Аллаһқа және пайғамбары Мұхаммедке

иман келтіруге үндеу


Ей, парасатты адам
баласы! «Аллаһты



Раббым, Оның елшісі
Мұхаммедті



пайғамбарым»,



деп иман келтіруіңе және оған
еруіңе, Аллаһ тарапынан әкелген шариғатына амал етуіңе
шақырамыз. Бұл шақыруымыз



Аллаһтың сөзі Құранға және
Пайғамбардың
(с.а.с.)

хадистеріне негізделген Ис
лам діні. Аллаһ
Өз

елшісін қателесуден сақтады, ал ол Аллаһтың әмірлерін ғана
бұйырып, Оның тыйым салғанын тыйды. Сен шын жүректен:
«Аллаһ



менің жалғыз Раббым, Мұхаммед
(с.а.с.)


Оның елшісі
деп иман келтірдім»,



деп айт!

Себебі саған бұдан басқа тозақ
тан
құтылар

жол жоқ. Аллаһ баршамызға тәуфиқ (сәттілік) берсін
және дүние
-
ақыретте

бақытты етіп, тозақ отынан сақ
тасын.
Әмин
!



22


ҮШІНШІ

БӨЛІМ

ХАҚ ДІН ИСЛАМДЫ ТАНУ


Ей, парасат иесі! Егер Ал
лаһты өзіңді жаратып, ризық бер
ген
Раббың және Оның ешбір серігі жоқ

Жалғыз Құдай деп білсең,
сондай
-
ақ Оған ғана құлшылық жасауға міндетті екеніңді және
Мұхаммедтің
(с.а.с.)

Аллаһтың с
аған және бүкіл адамзатқа
жібер
ген елшісі екенін білсең, онда саған Ислам дінін танымай,
оған иман келтірмейіңше және оғ
ан амал жасамайыңша

сенің
Аллаһ
қа

және Оның пайғамбарын
а келтірген иманың дұрыс
болмай
тынын да түсініп ал! Себебі Аллаһ Өзі разы болған Ислам
дініне сәйкес амал жасауды барша адамзатқа міндет еткен.


Исламның анықтамасы


Пайғамбарлардың соңғысы Мұхаммед
(с.а.с.)
:
«Ислам



Аллаһтан басқа құлшылыққа лайықты құдай жоқ және
Мұхаммед



Оның құлы әрі елшісі екеніне куәлік беруің.
Сондай
-
ақ намаз оқуың, зекет беруің, ораза тұтуың және
шамаң келсе, қажылыққа баруың»
,



деген
1
.

Сондықтан Ислам



Аллаһтың күллі адамдарға бұйырған,
Ал
лаһтың жер бетіне жіберген елшілері иман келтірген және
бойсұнған әлемдік дін. Аллаһ тағала:
«Аллаһтың қасында
(шынайы)

дін



Ислам»
2
;

«Кім Исламнан басқа бір дін іздесе, әсте одан қабыл
етілмейді де,

Ақыретте

зи
янға ұшырағандар қатарынан
бола
ды»
3
,



деп
оның хақ дін екенін және одан басқа дінді қабыл
етпейтінін ашық білдірген.

Аяттардың жалпы мағынасы:

Аллаһ шынайы діннің Ислам
екенін және одан басқа дінді қабыл етпейтінін хабарлайды.
Қайтыс

болғаннан кейін нағыз бақытты жандар



мұсылмандар.



1

Әл
-
Бұхари
, Муслим.

2

«Әлі Имран» сүресі, 19
-
аят.

3

«Әлі Имран» сүресі, 85
-
аят.

23


Ал Ислам дін
і келгеннен кейін оны қабылдамай, өзге бір дінді
ұстаған

бойда өлгендер болса,

Ақыретте

көптеген қасіреттерге
ұшырап
, тозақ отымен азапт
алады. Өйткені барлық пайғамбарлар
өз

үмбетте
ріне
Мұхаммед Пайғамбар
ға

(с.а.с.)

иман келтіруді, ол
келгеннен кейін оған
сенуді және оның шариғатымен жүруді
бұйырған.

Сондықтан бүкіл пайға
мбарлар өздерінің мұсылман
екен
діктерін және мұсылман болмағандардан безетіндерін
айтқан. Қайсыбір яһуди немесе христиан екі дүниеде бақытты
болуды қаласа, Ислам дінін қабылдап, Аллаһтың ел
шісі
Мұхаммедтің
(с.а.с.)

соңынан еруі керек. Сонда ғана олар Мұса
(аләйһис
-
сәләм) мен Исаға (аләйһис
-
сәләм) ш
ынайы түрде
ілескен болады. Өйт
кені барлық пайғамбарлар, сондай
-
ақ Мұса,
Иса және Мұхаммед
(с.а.с.)

мұсылман болған, жалғыз Аллаһтың
дінін уағызда
ған
. Аллаһ тағала оларды тек Исл
ам дінін уағыздап,
сол дінге ша
қыру

үшін

жіберген.
Мұхаммед Пайғамбар (с.а.с.)

жіберілгеннен кейін дүниеге келген адам ол кісіге иман келтіріп,
оған ілес
се және Құран бойынша амал жаса
са ғана өзін мұсылман
деп санай алады. Б
ұл

туралы Аллаһ Құранда:
«
(
Мұхаммед!
Оларға)
: «Егер Аллаһты сүйсеңдер, маған ілесіңдер. Сонда
Аллаһ сендерді жақсы көріп, күнәларыңды кешіреді. Өйткені
Аллаһ Кешіруші, Рақымды»,



де»
1
,



деген
.

Аяттың жалпы мағынасы:

Аятта Аллаһ Өз елшісіне
«Аллаһты сүйемін» деп жар салғандарға: «Егер сендер Аллаһты
шынайы сүйсеңдер, маған еріңдер. Сонда Аллаһ та сендерді
жақсы көреді. Себебі Оның елшісі Мұхаммедке
(с.а.с.)

иман
келтіріп, оған еретін болсаңдар ғана Аллаһ сендерді жақс
ы көріп,
күнәларыңды кешіреді»,



деп айтуды бұйырған.

Пайғамбар
(с.а.с.)

алып келген Ислам



кемел, таза және кез
келген уақытта өмір сүретін, әрбір қоғам үшін жарамды дін.
Сонымен қатар ол



Аллаһ разы болып, одан басқа дінді қабыл
етпейтін және күллі па
йғамбарлар жеткізіп, иман келтірген дін.
Аллаһ тағала:
«Бүгін сендерге діндеріңді кемеліне жеткіздім,



1

«Әлі Имран» сүресі, 31
-
аят.

24


нығметімді тамамдадым және сендер үшін Исламды дін
ретінде ұнаттым»
1
,



деген
.

Аяттың жалпы мағынасы:

Аллаһ тағала бұл аятты
Пайғам
барымызға
(с.а.с.)

қошт
асу қажылығында
мұсылмандармен бірге Арафатта тұрып, Аллаһқа мі
нәжат етіп
жатқан кезінде түсір
ген. Бұл Пайғамбарымыздың
(с.а.с.)

ақы
рғы
күндері еді. Аятта Аллаһ та
ғала

мұсылмандарға дінде
рін
толықтырып әрі елшісі Мұхам
медті
(с.а.с.)

жіберуімен және
қасиетт
і Құранды түсіруімен Өз игіліктерін аяқтағаны жайынд
а
хабар береді. Сондай
-
ақ Ислам
ды адамдар үшін мақұл көргенін,
бұдан басқа дінді қабыл етпейтінін және
Мұхаммед Пайғамбар
(с.а.с.)

арқылы

жіберген діні ең кемел, әм
бебап және күллі
мекенде
р мен
замандарға, ұлттар мен қо
ғамдарға

лайық екенін
айтады. Ислам



ілім, жеңілдік пен әділ
дік және игілік діні,
өмірдің

әртүрлі

салаларына жарамды өмір сүру салты. Ислам діні
ел басқару
ды, сотты, саясат пен экономика
ны да қамтиды. Сол
сияқты ад
амзат өзі бұл өм
ірде мұқтаж бол
ған

күллі мәселенің
шешімін де,

Ақыретте
гі өмірінің бақытты
лығын да осы діннен
табады.






1

«Мәида» сүресі, 3
-
аят.

25


ИСЛАМ
ТІРЕКТ
ЕРІ


Аллаһ тағаланың
Мұхаммед Пайғамбар (с.а.с.)

арқылы
жіберген Ислам діні бес тірекке негізделеді. Оны «рүкін» деп
айтады. Адам осы бесеуіне иман келтіріп, оларды
орындамайынша толық мұсылман бола алмайды. Олар:

1. Аллаһтан басқа құдай жоқ және Мұхаммед Оның құлы әрі
елшісі екеніне куәлік беру;

2.
Намаз оқу;

3. Зекет беру;

4. Рамазан айында ораза ұстау;

5. Шамасы жеткен адамға қажылыққа бару.



26


БІРІНШІ
ТІРЕК
:

АЛЛАҺТАН БАСҚА ҚҰДАЙ

ЖОҚ

ЖӘНЕ

МҰХАММЕД ОНЫҢ ЕЛШІСІ



КУӘЛІК СӨЗІ


Кімде
-
кім мұның мағынасын білмеген және оған амал
жасамаған күйінде оны тек

тілмен айтып қана шектелсе, онда
айтқан кәлимасы оған ешбір пайда бермейді.


«Л
ә

иләһә илләллаһ
» сөзінің мағынасы:

«Жер мен көкте жалғыз Аллаһтан басқа шынайы құлшылыққа
лайықты құдай жоқ» екенін білдіреді. Аллаһ қана



хақ тағала,
Одан басқасының бәрі



жалған құдайлар.

Аллаһтан басқаға құлш
ылық жасаған адам, сиынғаны
пай
ғамбар

немесе әулие болса да,

Аллаһқа серік қосушы мүшрік
бо
лып есептеледі. Сондай
-
ақ
оның ниеті сиынған нәрсесі арқы
лы
Аллаһқа жақындай түсу
немесе сол арқылы Аллаһқа жалба
рыну
болса да
, бәрібір ол кісі Аллаһқа серік қосушы болып қала береді.
Себебі Аллаһтың елшісімен
(с.а.с.)

соғысқан мү
шріктер
пайғамбарлар мен әулиеле
рге сиынғандарына осылайша
ақта
латын. Алайда бұл сылтаулар бос әурешілік және Аллаһтың
алдында айғақ болуға дәрменсіз. А
ллаһқа жақындау Оған серік
қосып

және Одан өзгеле
рге құлшылық ету арқылы
орындал
майды. Аллаһқа жақындау



Оның есім
-
сипаттары,
намаз, садақа және Аллаһты еске алу, ораза тұту, қажылық,
сонымен қатар ата
-
анаға жақсылық жасау, мұсылман бауыры
үшін

Аллаһтан д
ұға

тілеу сияқты т.б. салиқалы амалдармен ғана
іске асады.

«Л
ә

иләһә илләллаһ
» кәлимасы Аллаһтан басқа құлшылыққа
лайықты құдай жоқ дегенді білдірумен қатар шариғат және үкім
шығарудың жалғыз Аллаһтың хақы екенін де қамтиды. Ешбір
адам Аллаһтың үкіміне
қарсы

үкім

шығармауы тиіс. Аллаһ халал
деген нәрселерді харам деуге немесе харам еткендерін халал деп
айтуға рұқсат етілмейді.



27


«Мухаммаду
р

расул Аллаһ» кәлимасының мағынасы:

«Мухаммаду
р

расул Аллаһ» (Мұхаммед



Аллаһтың елшісі)
кәлимасының мағынасы



Мұх
аммед
(с.а.с.)

Аллаһтың бүкіл
адам
затқа жіберген соңғы елшісі екенін және одан кейін
ешқандай да пайғамбар келмейтіндігін мойындау. Пайғамбар да



адам. Сондықтан оған
(с.а.с.)

сиынып, құлшылық жасауға және
оны
(с.а.с.)

жалғанға да шығаруға болмайды.
Мұхам
мед
Пайғамбар (с.а.с.)

өзі

туралы:
«Шындығында, мен



құлмын

(яғни Аллаһтың құлымын)
. Сондықтан «Аллаһтың құлы және
елшісі» деп айтыңдар»
,



деген
1
.

Негізінде, адамдар оған бағынып және оның артынан еруі тиіс.
Кімде
-
кім Пайғамбарға
(с.а.с.)

бойсұнса жаннатқа кіреді, ал оған
қарсы

шыққан адам тозақ азабына ұшырайды.

Сондай
-
ақ «Мухаммаду
р расул Аллаһ» деген сөздің мағы
насы



құлшылықтар
, үкім шығару және халал мен харамға
байланысты мәселелер
Мұхаммед Пайғамбар (с.а.с.)

арқылы
шешілу керек де
г
енді білдіреді. Себебі ол



Аллаһтың
шариғатын, үкімін жеткізуші елші. Сондықтан әрбір мұсылман
шариғат
заңдылықтары мен талаптарын Пай
ғамбарымыздың

(с.а.с.)

сүн
нетінен үйренуі керек. Аллаһ тағала Құранда:
«Сендерге Елші не берсе,

алыңдар және сендерді не
нәрсе
ден
тыйса, одан тыйылыңдар»
2
;

«
(
Мұхаммед!)
Раббыңа серт! Олар өзара таласқан
нәрселерінде сені төреші етіп, сосын шығарған үкіміңе
қатысты

көңілдерінде қаяу таппай толық бойсұнғандарына
дейін мүмін бола алмайды»
3
,



деп айтқан
.

Бұл аяттардың қысқаша
мағынасы:

Аллаһ тағала
мұсыл
мандарға Пайғамбар
(с.а.с.)

нені әмір етсе, соны
орындау
ларын және қандай амалдарға тыйым салса, содан аулақ
болуларын бұйырады.




1

Әл
-
Бұхари.

2

«Хашр» сүресі, 7
-
аят.

3

«Ниса» сүресі, 65
-
аят.

28


Екінші аятта адам өзге біреумен дауласып қалған жағдайда
Пайғамбарды
(с.а.с.)

төреші етіп және оның

шешіміне толық риза
болмайынша, ол адамның Аллаһқа және Оның пайғамбарына
келтірген иманы толық болмайтынын жеткізеді. Пайғамбар

(с.а.с.)
:
«Кімде
-
кім біздің бұл ісімізге
(яғни дінімізге)

қатысы

бол
маған нәрсені енгізсе, ол қабыл етілмейді»
,



деген
1
.


Ғибадат

түрлері


Аллаһқа құлшылық етудің кө
птеген түрлері бар. Солардың
бі
рі



дұға жасау. Дұға дегеніміз



адамның Аллаһтан жаңбыр
жаудыруын, дертке шипа беруін, пәлені қайтаруын, жаннатты
нәсіп етуін, тозақтан құтқаруын, перзент сыйлауын, ризық пен
бақыт

сияқты Одан өзге ешк
імнің құдіреті жетпейтін нығмет
терді
сұрауы. Барлық дұғалар тек Аллаһтан дәметіледі. Аллаһ тағала
ғана

бере алатын нәрселерді Аллаһтан өзге өлі немесе тірі
біреулерден медет ету соған құлшылық жасаған болып саналады.
Көптеген аяттарда
Аллаһ тағала дұғаның құлшылық екенін
түсіндіріп, кез келген істің қайырын Өзінен ғана күтуді бұйырған.
Аллаһ Өзінен басқаға дұға жасағандардың тозаққа баратыны
жайлы:
«Раббыл
арың: «Маған дұға қылыңдар! Сен
дерге
жауап қайтарамын
(яғни тілектеріңді қабылдайм
ын)
. Ра
сында,
Маған құлшылық қылуда тәкапп
арлық жасағандар қор
болған күй
лерінде тозаққа кіреді»,



деді»
2
,



деген
.

Аллаһ тағала Өзінен басқадан сұраға
ндарға, олар тіпті
пай
ғамбар

немесе Аллаһтың
жақын құлы әулие болса да
жалба
рынған кісіге ешбір пайда немесе
зиян келтіре
алмайтындығы хақында:
«
(
Мұхаммед! Мүшріктерге)
:
«
(Аллаһтан)

басқа
(
құдай
)

деп ойлағанда
рыңды
шақырыңдаршы. Олар сендер
ден бірде
-
бір зиянды кетіруге
немесе оны
(басқа жаққа)

бұрып жіберуге ша
малары
келмейді»,



де. Олар
(
құдай

деп)

жалба
рынғандардың өзі



1

Муслим.

2

«Ғафыр» сүресі, 60
-
аят.

29


Раббыларына жақын болуға жол іздейді. Сондай
-
ақ олар
Оның мейірімін үміт етіп, а
забынан қорқады. Расында,
Аллаһ
тың азабы тым қорқынышты»
1
;

«Шын мәнінде, мешіттер Аллаһқа тән. Ендеше, Аллаһпен
бірге ешкімге дұға ет
пеңдер»
2
,



деп хабарлады
.


Аллаһқа құлшылық етудің түрлеріне мына амалдар
жатады:

1. Құрбандық шалу және нәзір қылу

Пенде құрбандық шалу мен нәзір ету амалдарын тек қана
Аллаһ ризашылығы үшін істеуі тиіс. Кімде
-
кім құрбандықты
Аллаһтан басқаға арнап шалса, ол Аллаһтан басқаға құлшылық
жасаған болып есептеледі де, Аллаһ тағаланың лағынетіне лайық
болады. Бұл туралы Аллаһ

тағала:
«
(Мұхаммед!)
«Намазым,
құрбандығым
, тіршілігім және

өлімім

бүкіл әлемдердің
Раб
бысы Аллаһ үшін. Оның ешбір серігі жоқ. Осыған
бұйырылдым және мен бойсұнушылардың алғашқысымын»,



де»
3
,



деп бұйырды
.

Сондай
-
ақ Пайғамбарымыз
(с.а.с.)
:
«Аллаһтан бас
қа

үшін

құрбандық

шалған адамға Аллаһтың лағынеті болсын»
,



деген
4
.

Бір кісі: «Менің пәленше арманым орындалса, онда пәленшеге
арнап белгілі бір нәрселерді садақа етемін»,



деп біреудің
құрметіне

нәзір қылса, бұл да Аллаһқа серік қосқан болып
саналады.
Себебі ол нәзірін Ал
лаһ үшін емес, басқа біреуге ар
нап
отыр. Ал нәзір



ғибадаттың

бір түрі және ол тек Аллаһ үшін
берілуі тиіс.

Шариғаттағы нәзір:

«Егер менің бір жұмысым ойымдағыдай
орындалса, онда мен Аллаһ үшін садақа беруді немесе мынадай
құлшылық

жас
ауды нәзір етемін»,



деп жасалады.




1

«Исра» сүресі, 56
-
57 аяттар.

2

«Жын» сүресі, 18
-
аят.

3

«Әнғам» сүресі, 162
-
163 аяттар.

4

Муслим.

30


2. Көмек және пана сұрау

Жәрдем де, пана да жалғыз Аллаһтан ғана сұралады.

Құранда
:
«Саған ғана құлшылық жасаймыз әрі Сенен ғана
жәрдем тілейміз»
1
;

«
(
Мұхаммед!)
«
Таңның Раббысынан пана сұраймын.
Жаратқан нәрселерінің
кесірінен...»,



де»
2
,



деп дұға
жасаудың әртүрлі жолдары көрсетілген.

Сондай
-
ақ Пайғамбар
(с.а.с.)
:
«Әрине, жәрдем менен
сұрал
майды, жәрдем Аллаһтан ғана сұралады»
3
;

«Егер сұрасаң Аллаһтан сұра, жәрдем тілесең Аллаһтан
тіле»
,



деп айтқан
4
.

Тірі әрі
көмектесуге шама
сы келетін адамнан жәрдем сұрау
ға

рұқсат етіледі. Ал пана мен жарылқау жалғыз Аллаһтан ғана
тіленеді. Дүниеден өткен адамнан жәрдем сұрауға тыйым
салынады. Ондай кісі пайғамбар, періште немесе Аллаһтың
әулиесі

болғанның өзінде біреуге па
йда
сын тигізуге немесе бір
зиян
ды қайтаруға шамасы келмейді.

Ғайып

болған көмескі нәрселерді Аллаһтан басқа ешкім
білмейді. Кімде
-
кім «Мен ғайыпты білемін» деп келешектен
хабар берсе, ол кісі күпірлік жа
сап, айтқан сөздері жалған
бола
ды. Өйткені Аллаһ тағала:

«Аллаһтан басқа көктердегі мен
жердегілерден ешкім де ғайыпты білмейді»
5
,



деген
.

Ал кейбіреулердің алдын ала жорамалдап айтқандары
орындалып жатса, мұны тек кездейсоқтық де
п білу керек.
Пай
ғамбарымыз

(с.а.с.)
:
«Кімде
-
кім балгерге немесе көріпкелге
барып
, оның айтқанын растаса, Мұхаммедке түсірілген
(Құранға)

күпірлік қылған болады»
,



деген
6
.





1

«Фатиха» сүресі, 5
-
аят.

2

«Фалақ» сүресі, 1
-
2 аяттар.

3

Әт
-
Табарани, сахих хадис.

4

Әт
-
Тирмизи, сахих хадис.

5

«Нәмл» сүресі, 65
-
аят.

6

Ахмад, әл
-
Хаким.

31


3. Тәуекел ету және үміт қылу мен жан
-
тәнімен берілу

Адам Аллаһқа ғана тәуекел қылып, үміт етеді және Оған ғана
жан
-
тәнімен беріледі.

Өкінішке

қарай
, өздерін мұсылманның қатарына жатқызып
жүрген көптеген адамдар бір кезде дүниеден озған кісілерден
(немесе олардың рухтарынан)
жәрдем тілеп, олардың қабірлері
не
тауап етіп, Аллаһқа серік қосуда. Ал мұсылмандықтың бірінші
шарты «Л
ә

иләһә иллә
ллаһ
, Мухаммаду
р

расулуллаһ»



Аллаһтан
басқа ешкімге құлшылық

етпеймін, Одан өзге еш
кімнен медет
сұрамаймын

және Мұхаммед Оның елшісі екен
дігіне куәлік
беремін деген мағына береді. Ендеше, Аллаһтан басқаға
құлшылық

етпеймін деп
куәлік беріп, сосын қабірді

ара
лап,
қайтыс

болған адамдардың аруақтарынан медет сұрауды қалай
бірге қабылдауға болады?! Аллаһтан өзгеден медет сұрау, оларға
табыну



Исламға жат әдет. Аллаһ тағала Құранда:
«Расында,
саған да, сенен бұрынғыларға да: «Егер Аллаһқа ортақ
қоссаң
, әлбетт
е, амалың жойылып кетеді де, анық зиянға
ұшыраушылардан

боласың»,



деп уахи етілді»
1
;

«Кімде
-
кім Аллаһқа ортақ қосса, расында, Аллаһ оған
жаннатты харам етеді әрі оның барар жері тозақ болады.
Сондай
-
ақ залымдар үшін жәрдемші жоқ»
2
,



деген
.

Ал пайғамбары Мұхаммедке
(с.а.с.)
:
«Шынында, мен



өздерің

сияқты адаммын. Маған Құда
йларың бір
-
ақ Құдай
екендігі уа
хи етілді. Кімде
-
кім Раббысына жолығуды үміт
етсе, ізгі амал жасасын және Раббысы
на жасаған
құлшылығында

Оған еш
кімді ортақ қоспасын,



де»
3
,



деп
айтуды бұйырған
.

Аллаһтың дінін, бірлігін толық білмейтін, тек кейбір
мәселелерден хабары бар, адасушылық пен жамандыққа
бастайтын ғалымсымақтар онсыз да Исламнан білімі жоқ
адамдарды шатастыруда. Бұлар шапағат сұрау мен Аллаһқа



1

«Зумәр» сүресі, 65
-
аят.

2

«Мәида»

сүресі, 72
-
аят.

3

«Кәһф» сүресі, 110
-
аят.

32


жақындау құралының
шын
айы мағыналарын білместен,
адам
дарды күпірлікке, яғни Аллаһқа серік қосуға үйретеді. Олар
өздерінің

адасқан жолдары мен Аллаһқа серік қосу (яғни
Аллаһтан басқаға құлшылық қылу) ұстанымдарын дәлелдеу үшін
шайтанның азғыруы арқылы өз ойларынан шығарған өт
ірік
хадистерге сүйенеді. Олар мұндай соқыр еліктеушіліктерімен
бұрынғы мүшріктерге ұқсайды.

Аллаһ тағала:
«Ей, иман келтіргендер! Аллаһтан
қорқыңдар

және оған «уәсилә»
(яғни жақын болу жолдарын)

іздеңдер»
1
,



деп айтқан
.

Аллаһтың бұл аят арқылы бізге әмір

еткен «уәсиләның»
(Аллаһқа жақындау құралының) мағынасы



таухидке (Аллаһтың
жалғыз екендігіне сенуге) негізделген намаз, садақа, ораза,
қажылық
, ж
ақ
сылыққа бұйырып, жамандықтан қайтару және
туыстармен жақсы қарым
-
қатынаста

болу сияқты салиқалы
амалдарды
орындау арқылы Аллаһқа жақын болуға әрекет жасау.
Ал енді басымызға қиыншылық түскен кезде өлген кісілерден
жәрдем сұрау Аллаһқа емес, сол адамдарға құлшылық ету болып
табылады.

Біз Аллаһ шапағат етулеріне рұқсат берген пайғамбарлар мен
шынайы әулиелердің
шапағатына ғана сенеміз. Бұл



хақ. Бірақ
шапағат өлген адамдардан сұралмайды. Себебі мұны Аллаһ
Өзінің

қалаған

адамына ғана береді. Олай болса, жа
лғыз Аллаһ
қа

иман келтірген мұсылман: «
Уа
, Аллаһ! Маған пайғамбарың мен
салиқалы пенделеріңнің шапағатын нәсі
п қыл!»



деп сұра
уы
тиіс. Ал «
Уа
, пәленше! Маған шапағатыңды тигізе гөр»,



деп
айтуға болмайды. Себебі жоғарыда айтылғандай, бақилық болған
адамнан шапағат сұралмай
ды. Аллаһ тағала Құранда:
«
(Мұхаммед!)

«
Барлық шапағат Аллаһтың иелігінде. Көктер
мен
жердің билігі Онда. Содан соң Оның алдына
қайтарыласыңдар
»,



деп айт!»
2



деген
.




1

«Мәида» сүресі, 35
-
аят.

2

«Зумәр» сүресі, 44
-
аят.

33


Қабірлерді

мешіт қылып алу, оның үстіне шырақ жағып қою,
оны ғимарат етіп көтеру, әшекейлеп жазу, үстіне мата жабу және
қабірдің

жанында намаз оқу тәрізді әрекеттерге
Пайғамб
арымыздың
(с.а.с.)

«
сахих
»

хадистерінде тыйым
салынған. Өйткені бұл әрекеттер



а
дамдардың сол қабір иесіне
табы
нуының бастамасы.

Осы амалдарды жасаған адам қаншама намаз оқып, қаншама
ораза тұтса да, «л
ә

иләһә илләллаһ
, Мухаммаду
р

расулуллаһ» деп
өздерін

мұсылман көрсетсе де, бәрібір тура жолдан адасқан
болады. Өйткені адам осы кәлиманың мағынасын біліп, оған амал
етпесе, ол Аллаһтың жалғыздығына сенуші саналмайды.

Расында, пайғамбарлар мен Аллаһтың шынайы жақын әулие
құлдары
1

олар
ға

дұға етіп, жәрдем сұрайтын адамдарға еш
қатысы

жоқ. Себебі пайғамбарлар адамдарды жалғыз Аллаһқа
құлшылық

етуге шақыруға және Одан басқаға құлшылық етуді
жоққа шығаруға жіберілген.

Пайғамбарымызды
(с.а.с.)

және оның

жолын ұстанған

әулие
лер
ді жақсы көру,

оларға құлшылық

жасаған болып
саналмайды. Себе
бі оларға ғибадат жасау олардың наразылығын



1

Аллаһтың шынайы әулиелері


Аллаһты жалғыз деушілер, Оны
мойындаушылар және Мұхаммед Пайғамбардың (с.а.с.) жолын
ұстанушылар
. Олардың кейбірі Аллаһ жолында күр
есуімен және
білімділігімен танымал болса, енді басқалары адамдарға мүлдем
белгісіз. Әулиелердің белгілі сипаттарының бірі: адамдардың көп
мақтағандарын немесе ел арасында атағының шыққанын қаламайды.
Шын әулиелер өздерін «әулие» деп атамайды, керісінше, ө
здерін
Аллаһтың әмірлерін толық орындай алмадым деп санайды. Олардың
арнайы киімі немесе белгілері болмайды. Аллаһты бір деп біліп, Оған
иман келтірген және Пайғамбарға (с.а.с.) ілескен әрбір мұсылманның
жасаған жақсылығы мен құлшылығына сай әулиеліктің бі
р бөлігі бар.
Осыған орай, біз басқалардың көзінше өздерін ерекше ұстап, халық
«әулие» деп атасын деген мақсатпен елден ерекше киініп жүрген
кісілердің әулие емес, жай жалғаншылар екенін білуіміз керек. Мысалы,
түрлі
-
түсті әулиелер, аққу
-
сұңқарлар және т.б
. әулие атын
жамылғандар.

34


тудырады. Оларды жақсы көру солардың жүрген сара жолымен
жүру арқылы жүзеге асады. Шынайы мұс
ылман пайғамбарлар
мен әулиелер
ді жақсы көреді, бірақ оларға табынбайды.

Біздің
Мұхаммед Пайғамбар
ға

(с.а.с.)

де
ген махаббатымыз өзімізді,
бала
ларымызды және бүкіл адамзатты жақсы көруімізден жоғары
тұруы тиіс.


Тозақ отынан құтылушы ағым


Қазіргі

таңда мұсылмандардың саны кө
п болғанымен, заты аз.
Мұсылман
дар қатарына
жатқызылатын ағымдардың саны
қаншама
?! Осындай ағымдар мүшелерінің саны бір жарым
миллиардтан асады. Бірақ шынайы мұсылмандардың ұстанған
жолы ортақ. Ол



Аллаһты жалғыз деп біліп, ақида мен амалда
Пайғамбар мен сахабалардың

жолын ұстанған жамағат.
Аллаһ
ты
ң

елшісі
(с.а.с.)
:
«Яһудилер
жетпіс бір ағымға бөлінсе,
хрис
тиандар жетпіс екіге
(ағымға)

бөлінді. Ал бұл үмбет
таяу
да жетпіс үш ағымға бөлінеді. Бір ағымнан

басқасының
бар
лығы тозаққа кіреді»
,



деген. Бұл сөзді естіген сахабалар:
«Уа, Аллаһтың елшісі! Ол

қай

ағым?»



деп сұрады. Сонда
Пайғам
бар
(с.а.с.)
:
«Менің жән
е сахабаларымның жолын
ұстанған
дар»
,



деп жауап берген
1
.

Пайғамбар мен сахабалардың жолы



«Л
ә

иләһә илләллаһ
,
Мухаммаду
р

расулуллаһ» кәлимасының мағынасына сеніп,
жалғыз Аллаһқа дұға ету; Аллаһқа ғана құрбандық шалып,
нәзірді Оған ғана арнау; жәрдем және пананы Одан ғана тілеу;
Сондай
-
ақ пайда мен зиянның тек Аллаһтан ғана келетініне
сеніп; Ислам тіректерін шынайы ықыласпен

орындау; Аллаһтың
періштелеріне, кітаптарына, пайғамбарларына, өлгеннен кейін
қайта

тіріліп есеп беруге, жаннат пен тозақтың бар екеніне сену;
Тағдырдың жақсылығы мен жа
мандығы Аллаһтан деп білу;
Өмір
де кездесетін қиыншылықтардың шешімін Құраннан іздеп,
о
ның үкімдеріне разы болу; Аллаһтың әулиелерін жақсы көріп,



1

Әбу

Дауд, Ибн Мәжәһ.

35


Оның дұшпандарын жек көру әрі адамдарды Аллаһтың жолына
шақыру; Аллаһтың жолында күресу, мұсылмандардың
басшысына құлақ асып, жақсылыққа бұйырса, оған бағыну, кез
келген жағдайда ақиқатты айту; Пай
ғамбардың

(с.а.с.)

әйелдері

мен сахабаларын жақсы көріп, оларға Аллаһтың разылығын
тілеу; Сахабалардың арасында болған түрлі оқиғалардың
астарынан жамандық іздемеу, мұнафықтардың (екіжүзділер)
өсектеріне

сенбеу, себебі олардың мақсаты мұсылманда
рдың
арасын
а іріткі салып, олар
ды бөлу; Мұндай мәліметтерді кейбір
мұнафық зерттеушілер мен тарихшылар өз кітаптарын
да
қастандықпен

және қасарысушы
лықпен уағыздап, жаяды.


Үндеу


Уа, парасатты адам өкілі! Егер сен «Л
ә

иләһә илләллаһ
,
Мухаммаду
р

расул Аллаһ» кәлимасын
ың мағынасын білген және
осы кәлима Исламның кілті әрі негізі екенін түсінген болсаң,
онда сен шын жүректен «Әшһәду ә
л
л
ә

иләһә илләллаһ
,

уә әшһәду
әннә

Мухаммада
р

расул Аллаһ» (Мен Аллаһтан басқа құдай жоқ
және Мұхаммед Оның елшісі екеніне куәлік беремін) деп айт әрі
бұл дүние мен

Ақыретте

бақытты болуың және өлгеннен кейін
Аллаһтың азабынан құтылуың үшін осы кәлиманың
мағыналарына сай амал жаса!

Бұл кәлиманың адам
нан талап ететін амалдарының бірі:
Исламның қалған
тірект
ерін орындау. Себебі Аллаһ тағала әрбір
мұсылманға осы
тірект
ерді Өзіне ғана ықылас танытқан күйде
орындауды міндеттеді. Бұл
тірект
ердің бірін үзірсіз тәрк еткен
адамның берген куәлігі толыққанды сан
алмайды.



36


ИСЛАМНЫҢ ЕКІНШІ ТІРЕ
ГІ



НАМАЗ


Уа, парасатты адам! Исламның екінші тірегі намаз екенін біліп

қойғаның

абзал. Аллаһ тағала Өзі мен пендесінің арасында
байланыс болуы үшін күніне бес уақыт намаз оқуды парыз еткен.
Мұсылман намаздың ішінде Аллаһқа мінәжат етеді әрі
жалбарынып дұға қылады. Намаз адамды түрлі жамандықтардан,
күнә істерден тойтарады. С
оның арқасында ол бұл дүние мен

Ақыретте

бақытқа кенеліп, дене және рухани жағынан саулықта
жүреді.

Аллаһ тағала намаз оқу үшін дене, киім және намаз оқылатын
жердің таза болуын шарт қылды. Мұсылман таза суды
пайдаланып, дәрет алу арқылы денесін нәжістен ж
әне

жүрегін
адамгершілікке жат кіршіктерден тазартады.

Намаз



діннің тірегі.

Ол



куәлік кәлимасынан кейін тұрған
ең маңызды
тірек
. Мұсылман адам балиғат жасына жеткеннен
соң ғұмырының ақырғы сәтіне дейін намазға ұқыпты болып, оны
өз

отбасына үйретуі тиіс
. Аллаһ тағала намаз жайында Құранда:
«Намаз мүміндер үшін уақыты белгіленген парыз»
1
;

«Олар Аллаһқа бар ықыласымен тура жолды ұстанған
күйде құлшылық етуге, намаз оқуға және зекет беруге ғана
бұйырылған еді. Міне, осы туралық діні»
2
,



деген
.

Аяттардың жа
лпы мағынасы:

Аллаһ тағала мұсылмандарға
намазды парыз қылғанын және әр намазды өз уақытында оқуды
парыз еткенін хабарлайды. Одан кейінгі аятта Аллаһ тағала
адамдарды Өзіне ғана құлшылық жасауларын және ғибадатты
ықыласпен орындауларын, намаз оқып, ораза ұ
стауларын парыз
қылғанын

айтады.

Намаз мұсылман үшін барлық уақытта, кез келген жағдайда
парыз. Тіпті оны қорқыныш және ауру кезінде де шамасына
қарай

тұрып, отырып немесе жатып та оқи береді. Ег
ер жатып



1

«Ниса» сүресі, 103
-
аят.

2

«Бәйинә» сүресі, 5
-
аят.

37


оқуға да жағдайы келме
се, көзімен ишарат етіп немесе

жүрегімен
болса да оқуы тиіс.


Парыз етілген намаздар саны



бесеу. Олар:

1.

Таң намазы (фәжр).

2.

Бесін намазы (зуһр).

3.

Екінті намазы (аср).

4.

Ақшам намазы (мағриб).

5.

Құптан

намазы (иша).

Таң намазының уақыты таң атқаннан күн шыққанға дейінгі
мезгілді қамтиды. Оны күннің

шығуына дейін кешіктіруге
бол
майды. Бесін намазының уақыты



күн тас төбеден ауғаннан
бастап, кез келген нәрсенің көлеңкесі өзінен екі есе ұзын
болғанға дейін
1
. Екінті намазының уақыты

бесін уақыты
біткеннен бас
тап күн батқанға

дейін созылады. Ақшам
намазының уақыты



күн батқаннан қызыл шапақ жоғалғанға
дейінгі уақыт. Құптан намазының уақыты шам намазы біткеннен
таң атқанға дейін жалғасады
2
. Намаздарды белгіленген
уақытынан кешіктіруге тыйым салынған.

Егер мұсылман бір намазды
екінші намаздың уақыты кіргенге
дейін себепсіз кешіктірсе, үлкен күнә істеген болып саналады.
Аллаһ тағала:
«Сондай намаз оқушыла
рға нендей өкініш!
Олар намазда
рын немқұрайды оқиды»
3
,



деген
.

Яғни намаздарына селқостық танытып, оны өз уақытынан
кешіктірген «намазхандар» үшін азап уәде етіледі.







1

Әбу

Ханифаның екі шәкірті Әбу Юсуф пен Мұхаммед және қалған үш
имам бесін намазының уақыты күн дәл төбеде болған кездегі көлеңкені
алып тастағандағы әр н
әрсенің

көлеңкесі өзімен бірдей болғанға дейін
деген.

2

Құптан

намазын түннің жартысынан ары қарай кешіктіру мәкруһ.

3

«Мағун» сүресі, 4
-
5 аяттар.

38


Д
әрет

және тәяммум


Намаздың алғашқы шарты



дәрет алу. Әр мұсылман адам
намаз оқудан бұрын ең алдымен тазарып алуы шарт.


Дәрет алудың тәртібі

1. Дәрет алуды ниет етеді де «Бисмилләһ» деп қолдарын
білекке дейін жуады (3 рет).

2. Аузы мен мұрнын шаяды (әрқайсысын 3 рет).

2. Бетін жуады (3 рет).

3. Екі қолын, оң жағынан бастап, шынтақпен қоса жуады (3
рет).

4. Басы мен құлағына мәсіх тартады (1 рет).

5. Алдымен оң, кейін сол аяғын тобықтарымен қосып
жуады
(3 рет).

Егер адам денесінен нәжіс

немесе жел шықса, есінен
айыры
лып құласа, дәреті бұзылды деп есептеледі де, оны
қайтадан

алу керек болады. Жүніп
1

болған адам ғұсыл (яғни
толық бой дәрет) алады. Сондай
-
ақ әйелдер етеккірден кейін
және нифастан соң
ғұсыл

құйынуы

ләзім. Себебі мұндай әйелге
бой дәр
ет алмайын
ша намаз оқуға болмайды. Алл
аһ тағала
әйелдерге

жеңілдік жа
сап, хайыз бен нифас кезінде оларды
намаздан босатқан және олар намаздарының қазасын да
оқымайды. Бірақ ораза ұстамаған күндерінің қазасын

ерлер
сияқты басқа күндері өтеулері керек.

Кімде
-
кімнің дәрет алатын
суы тапшы немесе бар суды
қолда
ну оның денсаулығына зиян келтіретін болса, тәяммум
жасайды.


Тәяммум жасаудың тәртібі:

1) Жүрегімен (көңілімен) ниет қылады;




1

«Жүніп» сөзі араб тіліндегі (жунуб) сөзінен алынған. Бұл сөз төсек
қатынасы

немесе түс көріп бойынан шәует
шыққан ер мен әйел адамға
қатысты

қолданылады
.

39


2) «Бисмилләһ» деп жерді неме
се топырақты екі алақанымен
бір рет ұрып жүзін сипайды;

3) Алақанымен жерді тағы

бір рет ұрып, екі қолын шынтақ
пен
қосып

сипайды. Осылайша тәяммум аяқталады.


Құран

мен сүннеттегі намаздың маңыздылығы


Намаз



діннің тірегі. Намаздың осы маңыздылығын ескер
е
отырып, Аллаһ тағала Құранда жүзден астам аяттарда намазға
тоқталған. Бір аятта намаз оқуды әмір еткен, екінші аятта намазға
ұқыпты

болуға шақырған, үшінші аятта намаз оқуға үгіттеген,
келесі бір аятта намаз оқымағандардың жазасы туралы айтқан.

Аллаһ тағ
ала:

«Рас, Мен Аллаһпын. Менен басқа
құдай

жоқ. Сондықтан Маған құлшылық қыл. Сонда
й
-
ақ Мені еске
алу үшін намазың
ды толық орында»
1
;

«Сабыр және намазбен жәрдем тілеңдер»
2
;

«Намаздарға, сонымен қатар орта намазға сақтық
істеңдер.
(Намазда)

Аллаһқа бойсұнған түрде тұрыңдар»
3
;

«Олардан
(яғни пайғамбарлардан)

кейін орындарына
намазды қойып, нәпсілеріне ергендер келді. Олар жақында
(
Қ
ияметте)

адасуларының сазайын тартады»
4
;

«Сондай намаз оқушыла
рға нендей өкініш! Олар
намазда
рын немқұрайды оқид
ы»
5
;

«Шынында, иман келтіргендер құтылды. Олар, сондай
мүміндер, намаздарында
іштей жалбарынады... Олар
намаз
дарына ұқыпты. Міне, солар



мұрагерлер. Олар онда
мәңгі қалатын Фирдаус жаннатына мұрагер болады»
6
,



деген
.




1

«Таһа» сүресі, 14
-
аят.

2

«Бақара» сүресі, 45
-
аят.

3

«Бақара» сүресі, 238
-
аят.

4

«Мәриям» сүресі, 59
-
аят.

5

«Мағун» сүресі, 3
-
4 аяттар.

6

«Муминун» сүресі, 1
-
4 аяттар.

40


Намаз


Мұхаммед Пайғамбар
дың
(с.а.с.)

үмбетіне

қалдырған

соңғы өсиеті


Әбу

Һурайра

(Аллаһ оған разы болсын):
«Аллаһ елшісінің

(с.а.с.)
:
«Қиямет күні пенденің ең алғашқы есепке алынатын
ісі


намазы. Егер намазы дұрыс болса, құтылады және
(емтиханнан)

өтеді
. Ал егер бұрыс болса ұтылады

және қор
болады...»
,


дегенін естідім»
,


деген
1
.

Әбу

Һурайра

(Аллаһ оған разы болсын):
«Аллаһтың елшісі
(с.а.с.)
:
«Біреулерің есігінің алдындағы өзенге күніне бес рет
шомылса, оның денесінде

бірер лас нәрсе қалады ма?»



деді.
Олар
(сахабалар)
: «Оның денесінде ондай еш нәрсе қалмайды»,


деді. Ол
(с.а.с.)
:
«Бес уақыт намаз да осы сияқты. Аллаһ
онымен күнәларды кешіреді»
,


деді»
,


деген
2
.

Абдуллаһ ибн Амр (Аллаһ әкесі екеуіне разы болсын):
«Пай
ғамбар

(с.а.с.)

бір күні намаз туралы:
«Кімде
-
кім
оған
ұқыпты

болса, Қиямет күні оған намаздары нұр, айғақ және
(оттан)

құтқарушы

болады. Оған ұқыпты болмаса, адамға
Қиямет

күні нұр да, дәлел де және құтқарушы да
болмайды...»
,


деді»
,


деген
3
.

Ғұ
бада ибн әс
-
Самит (Аллаһ оған разы болсын):
«Аллаһ
елшісі
нің
(с.а.с.)
:
«Аллаһ бес намазды құлдарына міндеттеді.
Кімде
-
кім осылар
дың ақысына немқұрайдылықпен
қа
рамастан, еш нәрсесі
н тастамастан орындаса, оған
Ал
лаһтың жаннатқа кіргіземін деген уәдесі бар. Ал кімде
-
кім
оларды орындамаса, онда оған Аллаһтан еш уә
де

жоқ. Қаласа,
азаптайды, қала
са, жаннатқа кіргізеді»
,


дегенін естідім»
,


деген
4
.

Шамасы келсе ерлер бес уақыт намазды мешітте жамағатпен,
имамға ұйып оқығандары абзал. Әйелдердің намазды үйлерінде



1

Әт
-
Тирмизи.

2

Әл
-
Бұхари, Муслим.

3

Ахм
ад, әд
-
Дәрими.

4

Ән
-
Нәсәи, Ахмад, Мәлик,
«
хасан
»

хадис.

41


оқығандары абзал. Әйелдердің мешітте намаз оқуларына рұ
қсат

етіледі. Бірақ мешітке барған жағдайда шариғатқа сай киініп,
иіссу қолданбастан, әйелдерге арналған орында оқу керек.

Мұсылман намазды жан
-
тән
імен, Аллаһ үшін беріліп,
байып
пен артық әрекеттер жасамай және жоғарыға қарамай оқуы
ләзім. Намазда Құраннан

және зікірлерден басқа сөздер
айтылмайды. Себебі Аллаһ тағала намазда Өзін ғана еске алуды
әмір

еткен.

Намаз оқуды ниет еткен адамдар намаз оқудың тәртібін
үйрететін

арнайы кітаптарды оқып, танысқаны жөн. Төменде
күнделікті оқылатын парыз және сүннет нама
здарының кестесі
берілді.


Бес уақыт және жұма намазындағы

ракағат сандары


Намаз

Парызға
дейінгі сүннет

Парыз

Парыздан
кейінгі сүннет

Уәжіп

Таң

(Фәжр)

2

2



Бесін

(Зуһр )

4

4

2


Екінті

(Аср)


4



Ақшам

(Мағриб)


3

2


Құптан

(Иша)


4

2

3

Жұма

4

2

4





42


ИСЛАМНЫҢ ҮШІНШІ ТІРЕ
ГІ



ЗЕКЕТ


Аллаһ тағала мұсылман адамның мал
-
дүниесі белгілі бір зекет
нысабына (мөлшеріне) жетсе, оған жыл сайын мал
-
мүлкінен бір
бөлігін зекет ретінде беруд
і бұйырған. Зекет Құранда айтыл
ған

адамдарға беріледі. Аллаһ тағала бұл туралы:
«Расында,
садақалардың
(яғни зекеттердің)

кедейлерге, міскіндерге,
зекетті жинау үшін тағайындалғандарға, көңілдері жібітілуі
мақсат етілгендерге, құлдард
ы азат етуге, қарызға
батқандар
ға
, Аллаһ жолына және
(өз елдеріне жете алмай
жүрген)

жо
лаушыларға берілуі Аллаһ тарапынан парыз
етілді»
1
,



деген
.

Алтынның нысабы жиырма динар (85 грамм) болса, күмістің
нысабы



екі жүз дирһам (595 грамм). Қағаз ақшадан берілетін
зекет алтын немесе күмістің

нысабына жеткен мөлшерден
бас
талып беріледі. Саудада тұрған тауарлардың бағасы нысабқа
жетіп әрі оның тұрғанына бір жыл толса, тау
ар иесіне оның
зеке
тін беру парыз болады. Жер өнімдері мен жемістердің
нысабы



үш

жүз сағ
2
. Жылжымайтын мүліктердің
3

зекеті
(егер
саудаға арналған болса) бағасы есептеліп, оның 2,5%
-
ы зекет
ретінде шығарылады. Алтын, күміс және саудаға арналған
заттардың

зе
кетінің мөлшері қырықтан бір бөлігі, яғни жыл
сайын 2,5%
-
ы беріледі. Жер өнімдері мен же
містен машақатсыз
суарылған бол
са 1
0%
-
ы
, ал машақатпен, тасып суарылған болса
5%
-
ы

беріледі.

Дән мен жемістің зекеті жинап алынған кезде шығарылады.
Егер бір жылда екі
-
үш

рет жинап алынса, екі
-
үш

рет зекет
беріледі.





1

«Тәубе» сүресі, 60
-
аят.

2

Сағ: өлшем түрі. Бидай есебімен шамамен 2.5 кг. Кейбір ғалымдар жер
өнімдерінің

нысабы жоқ. Шыққан өнімнің 5%
-
ын немесе 10%
-
ын береді
деген.

3

Үй

және жер т.б.

43


Түйенің зекеті


Нысап мөлшері

Парыз болған мөлшер

5
-
9

1 қой

10
-
14

2 қой

15
-
19

3 қой

20
-
24

4 қой

25
-
35

Бір жасар ұрғашы 1 түйе

36
-
45

Екі жасар ұрғашы 1 түйе

46
-
60

Үш

жасар ұрғашы 1 түйе

61
-
75

Төрт жасар ұрғашы 1 түйе

76
-
90

Екі жасар ұрғашы 2 түйе

91
-
120

Үш

жасар ұрғашы 2 түйе


121
-
144
-
ке дейін үш жасар 2 түйе мен әр
бес түйе үшін 1 қой
яки ешкі беріледі.

145
-
149
-
ға

дейін үш жасар 2 түйе мен бір жасар 1 түйе
беріледі.

150
-
ге жеткенде, үш жасар 3 түйе беріледі.

Бұдан кейін 174
-
ке дейін әр 5 түйе үшін 1 қой яки ешкі
беріледі.

175
-
тен 185
-
ке дейін үш жасар 3 түйе мен бір
жасар 1 түйе
беріледі.

186
-
195
-
ке дейін үш жасар 3 түйе мен екі жасар бір түйе
беріледі.

196
-
200
-
ге дейін үш жасар 4 түйе беріледі. Бұдан кейін жүз
елуден кейінгі 50 түйеде жасалған есеп екі жүзден кейінгі әр 50
44


түйеде де қолданылады. Түйенің зекетінде ұрғ
ашы түйе яки құны
беріледі.


Сиырдың зекеті


Нысап мөлшері

Парыз болған мөлшер

30

Бір жасар тана

40

Екі жасар сиыр

60

Бір жасар 2 тана

70

Бір жасар 1 тана, екі жасар 1 сиыр

80

Екі жасар 2 сиыр

90

Бір жасар 3 тана

100

Бір жасар 2 тана, екі жасар 1
сиыр

120

Екі жасар 3 сиыр немесе бір жасар 4 тана


Қой
, ешкінің зекеті


Нысап мөлшері

Парыз болған мөлшер

40
-
120 аралығында

1 қой

121
-
200 аралығында

2 қой

201
-
399 аралығында

3 қой

400
-
499 аралығында

4 қой


Қойдың

саны 500
-
ге жеткеннен кейін әрбір
100 қой үшін бір
қой

қосылып

отырады.

45



Аллаһ тағала:
«Олар Аллаһқа бар ықыласымен тура
жолды ұстанған күйде құлшылық етуге, намаз оқуға және
зекет беруге ғана бұйырылған еді. Міне, осы



туралық діні»
1
,



деген
.

Зекет кедейлердің көңіл
-
күйін көтереді,
мұқтаждарға көмек
болады және олар мен байлардың арасындағы байланысты
жақсартады. Ислам дініндегі қоғамдық міндеттер, яғни
байлардың кедейлерге зеке
т беруі қаржылай қолдауымен
шек
телмейді. Керісінше, байларға ашаршылық кезінде
кедейлерге тамақ беру міндет
теледі және көршісі аш бола тұрып,
өзінің

тойып жүруі харам етілді. Сондай
-
ақ әрбір мұсылманға
пітір садақасын беру де уәжіп етілген. Пітір садақасын ораза айт
намазына дейін беріп үлгеру керек. Пітір сол мемлекетте азық
бола алатын заттардан отбасының әрб
ір адам басынан, тіпті
сәбилерден де, қызметшілерден де шығарылады. Аллаһ тағала
мұсылмандарды нәпіл садақа беруге шақырып, Өзінің жолында
қайырымдылық

үшін

көмек бергендерге аса үлкен сыйлық уәде
еткен. Әрбір жасалған жақсылыққа Аллаһтың алдында соның он
есесі, тіпті одан да көп сауабы беріледі.






1

«Бәйинә»
сүресі, 5
-
аят.

46


ИСЛАМНЫҢ ТӨРТІНШІ ТІ
РЕГІ



ОРАЗА


Аллаһ тағала Ислам үмбетіне дейінгі үмбеттерге парыз
еткеніндей, мұсылмандарға д
а ораза ұстауды парыз еткен.
Ба
лиғатқа толған, ақыл
-
есі бүтін, денсаулығы жарайтын және
жолаушы
емес әрбір мұсылманға жылына бір рет рама
зан айын
да
ораза ұстау парыз. Ораза



таң атқаннан күн батқанға дейін ішіп
-
жеуден және жыныстық қатынастан Аллаһ үшін тыйылу.

Мұсылман адам таң атудан бұрын ораза ұстауды ниет етеді.
Таң атқаннан күн батқанға дейін
ішіп
-
жеуден және жыныстық
қатынастар

тәрізді оразаны бұзатын амалдардан тыйылып, күн
ұясына

кіргенде ғана аузын
ашады. Рамазан айы біткенше осы
лай
істейді. Ораза ұстаудың негізгі мақсаты Аллаһтың разылығы мен
Оған құлшылық жасау болып табылады.

Оразаның ас
а көп пайдалары бар. Солардың бірқатарын атап
өтсек
:

1. Ораза



Аллаһқа құлшылық жасау мен Оның әміріне
мойынсұну. Пенде Аллаһ үшін өзін шақуаттан, ішіп
-
жеуден
тыяды. Әрине, бұл



Аллаһқа тақуа болудың ең ұлы себептері;

2. Ал оразаның денсаулыққа, экономик
аға және қоғамға
байланысты пайдалары да өте көп. Мұны шынайы иманымен
ораза тұтқандар ғана сезеді. Аллаһ тағала:
«Ей, иман
келтірген
дер! Сендерден ілгері өткен
(қауымдарға)

парыз
етілгендей, сендерге де ораза парыз ет
ілді. Бәлкім, тақуалық
қыларсың
дар. Санаулы күндерде. Сонда сендерден кім ауру
немесе сапарда болса, есебі басқа күндерде
(яғни жазылып
немесе еліне қайтқан соң күндерін толтырып ұстайды)
. Оразаға
шамасы келмейтіндер бір міскіннің тамағын беруі тиіс. Кім
қосымша

қайыр

жасаса



ол өзі үш
ін қайырлы. Ал ораза
ұстауларың
, білген болсаңдар, өздерің үшін қайырлы.
Рамазан айы
(сондай бір ай)
, онда
(яғни ол айда)

адамдар үшін
тура жол және сол тура жолдың анық түсіндірмесі мен
ажыратушысы ретінде Құран түсірілді. Сондықтан сендерден
кім осы айда

(өз елінде, дені сау)

болса, ораза ұстасын. Ал
біреу науқас не сапарда болса
(ұстамаған күндердің)

санын
47


басқа күндері
(толтырсын)
. Аллаһ сендерге жеңілдік қалайды,
қиындық

қаламайды
. Ендеше,
(сол күндерді)

толтырыңдар
және сендерді тура жолға бастағаны ү
шін Аллаһты
ұлықтаңдар
. Бәлкім, шүкір етерсіңдер»
1
,



деген
.

Аллаһ тағаланың кітабы Құранда және Пайғамбардың
(с.а.с.)

хадистерінде айтылған оразаға байланысты кейбір үкімдер:

1. Ауру және сапарда болған адамға оразасын бұзып, оның
қазасын

рамазан айынан к
ейін өтеуіне рұқсат;

2. Хайыз және нифас әйелдер ораза ұстамайды. Бірақ тазарып
болған соң, оразаның қаза болған күндерін өтейді;

3. Сондай
-
ақ жүкті немесе бала емізетін әйелдер балалары
үшін

қорықса
, ауыздарын ашуға рұқсат, кейін қазасын тұтады;

Егер мұсы
лман адам өзінің ораза екенін ұмытып, ішіп
-
жеп
қойып
, кейін есіне түсірсе, ұстаған оразасы бұзылмайды. Алайда
ол аузында қалған затты шығарып тастауы керек. Себебі
Пайғамбар
(с.а.с.)
:
«Кімде
-
кім ораза кезінде ұмытып
тамақтанып қойса, оразасын жалғастырсын.

Өйткені

оны
Аллаһ ішіп
-
жегізген»
,



деген
2
.






1

«Бақара» сүресі, 183
-
185 аяттар.

2

Әл
-
Бұхари.

48


ИСЛАМНЫҢ БЕСІНШІ ТІР
ЕГІ



ҚАЖЫЛЫҚ


Қажылық



Меккедегі Аллаһтың қасиетті үйі «Бәйт

әл
-
Ха
рамға» өмірінде бір рет барып қажылық жасау. Кімде
-
кім одан
көп қажылық жасаса, ол нәпіл болып саналады. Қажылықта санап
таусылмайтын сансыз па
йдалар өте орасан. Солардың кей
бірі:

1. Қажылық



пенденің
Аллаһқа жан
-
тәнімен және мал
-
қа
ражатымен орындайтын ерекше құлшылығы.

2. Қажылық кезінде мұсылмандар жердің түкпір
-
түкпірінен
жиналып, бірдей киім киіп, бір ғана Аллаһ тағалағ
а бір мезетте
құлшылық

жасайды. Онда басшы мен жай жұмысшының не бай
мен кедейдің немесе ақ пен қараның айырмашылығы болмайды.
Ол жерде жүрген адамдардың барлығы



Аллаһтың құлдары.
Сондықтан қажылық кезінде мұсылмандардың арасында өзара
танысу, бір
-
бірін
қолдау
, сыйластық сезімдері күшейеді. Оларда
Қ
иямет күні барлық пенденің үлкен ашық жерде Аллаһқа есеп
-
қисап

беру үшін қайта тірілулерін еске алу сияқты сезім пайда
болып, өлімнен кейінгі кезеңге Аллаһқа мойынсұну арқылы
дайындалады.

Мұсылман бес уақыт нам
азда Меккедегі Қағбаға жүзін
қаратуға

міндетті. Осы Меккедегі Қағбаны тауап ету, сондай
-
ақ
Арафат, Муздалифа және Мина тәрізді қасиетті жерлерде тоқтап
тұрудың негізгі мақсаты



құлшылықты

Аллаһ бізге бұйырған
түрде орындау ғана.

Ал Қағбаға және сол си
яқты

қасиетті

орындар мен
мақлұ
қаттарға

құлшылық

етуге болмайды. Олар адамға пайда да,
зиян да келтірмейді. Құлшылық жалғыз Аллаһқа ғана арналады.
Аллаһ тағала:
«Жол жүруге шамасы
келген кісілерге Аллаһ
үшін

Қағ
баны қажылық жасау
(яғни зиярат ету)

міндеті бар.

Ал кім
(қажылықтың парыз екенін жоққа шығарып)

күпірлік
істесе, Аллаһ барлық әлемнен Бай»
1
,



деген
.

Ал надандардың әулиелер м
ен басқа адамдардың қабіріне
ба
рып зиярат етулері немесе

қажылық

жасаулары Аллаһтың



1

«Әлі Имран» сүресі, 97
-
аят.

49


әмірі
не қайшы келеді әрі үлкен а
дасушылыққа ж
етелейді.
Пайғамба
рымыз
(с.а.с.)

хадистерінің бірінде:
«Үш мешітке ғана
ғибадат

ретінде сапар шегіледі: Мәсжид

әл
-
Харамға, мына
менің ме
шітіме және әл
-
Ақса мешітіне»
,



деген
1
.

Мұсылман қажылықтан басқа жылдың кез келген мезгілінде
умра жасай алады. Сондай
-
ақ Пайғамбарымыздың
(с.а.с.)

мешітін
зиярат ету сүннет амалдардың қатарына жатады.

Мұсылман адам Мәдина қаласына Пайғамбарымыздың
(с.а.с.)

қабірін

емес, оның мешітін зиярат ету үшін барады. Ол мешітке
кіріп, «тахият

ә
л
-
мәсжид» намазын оқиды. Содан кейін ғана ол
Пайғамбарымыздың
(с.а.с.)

қабіріне

келіп, дауысын көтермей:
«Әс
-
сәләму аләйкә я Расулаллаһ»,



деп сәлем береді. Одан соң
іргелес жа
тқан Әбу Бәкір мен Омарға да сәлем береді. Сәлем
бергеннен соң Пайғамбардан
(с.а.с.)

еш нәрсе сұрамайды.
Өйткені

Пайғамбарымыз
(с.а.с.)

үмбетін

өзінен

емес, Аллаһтан
сұрауға бұйырған әрі сахабалары да солай істеген.

Ал намазда тұрған сияқты Пайғамбарымызды
ң

(с.а.с.)

қабірінде

іштей беріліп тұрып, одан өздерінің

жұмыстарының
орындалу
ын сұраулары Аллаһқа серік қосу болып табылады.
Сондай
-
ақ Пайғамбарымыз
(с.а.с.)

ондай адамдардан аулақ
болады. Әрбір мұсылман адам осындай ширк амалдардан әр кез
сақтануы тиіс.

Содан соң «Бәқиғ» қоры
мына және Ухуд шәһидтеріне
шари
ғатта

көрсетілгендей зиярат етіп, сол жерлерде жатқандарға
сәлем береді және Аллаһқа дұға етіп, олар үшін Аллаһтан
жақсылық сұрайды.

Сонымен қатар Исламдағы ең алғашқы мешіт Құбаға барып,
екі ракағат на
маз оқиды. Мәдинада бұдан басқа шариғатта
көрсетілген зиярат ететін орындар жоқ.








1

Әл
-
Бұхари, Муслим.

50


Қажылық

және умра жасаушыға насихат


Қажылыққа

дайындалға
н адам, біріншіден, қажылық
мақ
сатында жұмсайтын ақша
-
қаражатын

халал жолмен жинаған
болуы керек. Яғни әрбір мұсылман харам ақшадан сақтануы тиіс.
Өйткені

хараммен келген ақша мұсылманның қажылығы мен
дұғасының қабыл болмауына себеп болады. Пайғамбарымыз
(с.а.с.)

хадистерінің бірінде:
«
Хараммен өскен әрбір ет
(яғни
де
не)

тозаққа лайықты»
,



деген
1
.

Сондай
-
ақ қажылыққа жиналғанда жолсеріктеріне сенімді,
діндар адамдарды таңдап, қажылық рәсімін солармен бірге
атқарғаны дұрыс.






1

Әт
-
Тирмизи, Ахмад.

51


Иман


Аллаһ тағала әрбір мұсыл
ман баласына Өзіне, Өзінің
елшісі
не

және Ис
лам тіректеріне иман келтіруді міндеттегеніндей, оған
періштелер мен Өз елшілеріне түсірген кітаптарына да иман
келтіруді бұйырған. Мұсылмандар Құран Кәрімнің бұрынғы
кітаптардың үкімін жойып, олардың негізгі мағыналарын толық
қамтыған
, Алл
аһтың
Мұхаммед Пайғамбар (с.а.с.)

арқылы
адамзатқа түсірген соңғы кітабы екеніне иман келтіреді. Сонымен
қатар

Аллаһ тағала Адам атадан бастап Мұхаммедке
(с.а.с.)

дейін
өткен

барша пай
ғамбарларға

сенуді әмір қылды. Себебі бұлардың
барлығының насихаттаған д
індері бір



Ислам, Раббылары



жалғыз Аллаһ. Сөйтіп, мұсылман Құранда аталған
пайғамбарлардың барлығы да өткен халықтар үшін пайғамбар
болғандығына және Мұхаммедтің
(с.а.с.)

пайғамбарла
рдың
соң
ғысы

әрі

бүкіл адамзат үшін пайғамбар болып келгендігіне
иман
келтіруі тиіс. Тіпті яһудилер мен христиандар да
Мұхаммедтің
(с.а.с.)

пайғамбарлығына сену
лері керек. Өйткені
жер бетіндегі барлық адамзат
Мұхаммед Пайғамбар
дың
(с.а.с.)

үмбетінен

саналады. Сондықтан олардың барлығы да оған
(с.а.с.)

ілесуге Аллаһ тағала та
рапынан міндеттелген.

Мұхаммедке
(с.а.с.)

ілеспеген және Исламды қабылдамаған
адамдардан Мұса (аләйһис
-
сәләм), Иса (аләйһис
-
сәләм) және
барлық пайғамбарлар аулақ. Өйткені Мұхаммедтің
(с.а.с.)

пайғам
барлығына иман келтірмеген кісі басқа пайғамбарларды
да, сондай
-
ақ тек бір пайғамбарға сенбеймін деп айтқанның
өзінде

күллі пайғамбарларды мойындамаған болып саналады.
Бұған дәлел болатын Құран аяттары баршылық. Пайғамбар
(с.а.с.)

хадистерінің бірінде:
«Ме
нің жаным қолында болған
(Аллаһ)
пен ант етемін! Осы үмбеттен қайсы яһуди немесе
христиан мені естіп, кейін мен әкелген нәрсеге сенбесе,
тозаққа кіреді»
,



делінген
1
.




1

Муслим.

52


Сол сияқты мұсылман пенд
е өлгеннен кейін қайта тірілеті
ніне,
есеп
-
қисаптың

болатын
ына, жас
аған амалына сауап неме
се күнә
жазылатындығына, жаннат пен тозаққа және тағдырға иман
келтіруі парыз.

Тағдырға иман келтірудің мағынасы



әрбір

мұсылман
адамның Аллаһ тағаланың көктер мен Жерді жаратудан бұрын
пенделердің жасайтын амалдарын білетініне және

мұны Өз
құзырындағы

«Ләухул
-
махфузда» жазып қойғанына сенуі.
Мұсылмандар Аллаһтың қалағаны болып, қаламағаны
болмайтынын, Ол пенделерді Өзіне бойсұнулары үшін
жаратқанын, оны егжей
-
тегжейлі түсіндіргенін және күнә
жасамауға бұйырғанын білуі қажет. Аллаһты
ң

әмірлерін

орындауы үшін пендесіне күш
-
құдірет

бергенін, жақсы амал
жасаған адамға сауап жазылатынын және күнә жасаушыға
жазалау бар екенін біліп жүруі тиіс.

Пенденің қалауы Аллаһт
ың қалауына бағынады. Пенделері
нің
еркінен тыс кездесетін жағдайларға келсе
к, Аллаһ тағала бір
нәрсені ұмыту, қателесу немесе мәжбүрленіп жасау сияқты
нәрселерді пенденің қалауынан тыс жүргізеді. Сондай
-
ақ
кедейлік, науқастық немесе ауыртпашылық сияқты хал
-
ахуалдар
да пенденің қалауына байланысты емес. Сондықтан Аллаһ
пенденің ос
ындай жағдайда жасаған іс
-
әрекеттері

үшін

жазаламайды. Аллаһтың құлдары әр жағдайда сабыр етіп,
шыдағаны және Аллаһтан белгіленген тағдырына разылығы үшін
мол сауаптарға кенеледі.

Мұсылмандардың арасында ең иманды, Аллаһқа жақын әрі
жаннатта ең жоғарғы дәр
ежеге ие болатындар



Аллаһқа ең
көркем түрде құлшылық жасаушылар. Олар Аллаһқа ғибадат
еткенде Оны көріп тұрғандай құлшылық етеді және Оған толық
бағынып, қарсы келмейді. Бұлар қай жақта болса да Аллаһтың
көріп, естіп тұрғанына және іш
кі ниеттерінің Оған
мәлім екені
не
сенеді. Сол себепті де олар Аллаһтың әміріне бойсұнып, оған
жасырын да, жария да күнә жаса
майды. Егер қателессе немесе
кү
нә жасап қойса, сол сәтте
-
ақ шын
айы тәубелеріне келеді де,
істе
ген ісіне өкініп, Аллаһтан кешірім сұрайды, оны қайталамау
ға

53


уәде береді. Бұл жайында Аллаһ:
«Шынында, Аллаһ
тақуалармен, сонда
й
-
ақ жақсылық істеушілермен бір
ге»
1
,



деген
.


Ислам дінінің кемелдігі


Аллаһ тағала Құранда:
«Бүгін Мен сендерге діндеріңді
кемеліне жеткіздім, нығметімді тамамдадым және сендер
үшін

Исламды дін ретінде ұнаттым»
2
;

«Негізінде, осы Құран ең тура жолға салады да, ізгі
амалдар жасаған мүміндер үшін, әрине, зор сыйлық бар
екендігімен сүйіншілейді»
3
,



деп айтқан
.

Ал Құран хақында:
«Сондай
-
ақ саған әр нәрсені түсіндіретін
және мұсылмандар үшін тура жол, мейірім әрі қуанышты
хабар ретінде Кітапты
(яғни Құранды)

түсірдік»
4
,



деген
.

Сахих хадистердің бірінде Пайғамбар
(с.а.с.)
:
«Мен сендерді
аппақ жолдың үстінде қ
алдырдым, оның түні кү
ндіз сияқ
ты.
Одан тек құрығандар ғана ауытқиды»
5
;

«Мен сендерге мық
тап ұстасаңдар, ешқашан адаспай
тын
(екі)

нәрсені қалдырдым: Аллаһтың кітабы және менің
сүннетім»
,



деп айтқан
6
.

Әуелгі

аятта Аллаһ тағала мұсылмандарға Ислам дінін кемел
етіп түсіргенін
және оған еш нәрсені қосудың мүлдем қажеті
жоқтығын хабарлайды. Ислам



кез келген мекен мен заманға
лайықты, кез келген ел мен қоғамға жарамды дін.
Мұсылмандарға осы ұлық, кемел дінді түсіріп, оларға
пайғамбарлардың ақырғысы Мұхаммедті
(с.а.с.)

жіберіп,
н
ығметінің аяқталғанын білдіреді. Сонымен қатар Аллаһ тағала



1

«Нахл» сүресі, 128
-
аят.

2

«Мәида» сүресі, 3
-
аят.

3

«Исра» сүресі, 9
-
аят.

4

«Нахл» сүресі, 89
-
аят.

5

Ибн
Мәжәһ, Ахмад.

6

Муслим.

54


Ислам дінін дін деп разы болғандығын әрі адамдардан одан басқа
дінді қабылдамайтынын да баяндайды.

Келесі аятта Құран дінге және дүниеге қатысты барлық
мәселелерді шешетін сара жол екені көрсетілг
ен. Қандай да бір
жақсылық болса, Құран бізге оны білдірген және қандай да
жамандық болса, Құран бізді одан сақтандырған. Бұрынғы
болған, қазіргі және келешекте орын алатын мәселелердің оң
шешімі де Құранда айтылған.

Ғылым
, сенім, адамдарме
н қарым
-
қатынас
,

үкім

шығару
жү
йесі, сот, психология, қоғам және экономика, жа
нұяға қатысты
т.б. адам үшін қа
жет күллі мәселелер Құранда, Пайғамбардың
(с.а.с.)

хадистерінде толығымен қамтылған. Ендеше, Ислам діні



тазалық пен пәктіктің, әділдік пен төзімділіктің, сабыр м
ен
саналылықтың, мейірім мен ізгіліктің діні.



55


ТӨРТІНШІ БӨЛІМ

ИСЛАМ ЖОЛЫ

(Исламның әртүрлі салаларға

қатысты

әдіс
-
тәсілдері)


Бірінші: Білімге қатысты

Аллаһтың адам баласына әмір қылған бірінші міндеті



білім
алу, ғылым үйрену. Аллаһ тағала Құран Кәрімде:
«
(
Мұхаммед!)

Шын мә
нінде, Аллаһтан басқа ешбір
құдай

жоқ екенін біл!
Өзіңнің

әрі

мүм
ін ер
-
әйелдердің

күнәларының жа
рылқауын
тіле! Аллаһ сендердің қозғалыстарың мен
(соңғы)

тұрақтарыңды біледі»
1
;

«Аллаһ с
ендерден им
ан келтіргендердің, ғылым
берілген
дердің дәрежелерін көтереді»
2
;

«Раббым, білімімді арттыр»,



де»
3
;

«Егер білмесеңдер, білім иелерінен сұраңдар»
4
,



деген
.

Пайғамбар
(с.а.с.)

сахих хадисте:
«Ілім іздеу



әрбір

мұсылман үшін парыз»
5
;

«Ғалым
адамның ғибадатшыл адамнан артықшылығы,
толық айдың басқ
а жұлдыздардан артықшылығы сияқ
ты»
,



деген
6
.


Исламдағы білім бірнеше түрге бөлінеді:

Бірінші түрі: парыз айн.

Әрбір

ер мен әйелге үйренуі
міндетті білімдер. Мұнда ешкім білмегендігі үшін
жауапкершіліктен босатылмайды. Бұл жердегі парыз ілім



Аллаһ
тағала мен пайғамбарын тану және діннің аса қажет тұстарын
меңгеру.




1

«Мұхаммед» сүресі, 19
-
аят.

2

«Мужәдәлә» сүресі, 11
-
аят.

3

«Таһа» сүресі, 114
-
аят.

4

«Әнбия» сүресі, 7
-
аят.

5

Ибн Мәжәһ, әт
-
Табарани.

6

Әт
-
Тирмизи, Ибн Мәжәһ.

56


Екінші түрі: парыз кифая.

Бұл парызды мұсылманда
рдың
бір тобы орындаса, қалғандарын
ың мойнынан түсіп, оларға
муста
хаб болады. Ол



Ислам шариғатының үкімдерін басқаларға
үйрету

және пәтуа беру. С
ол сияқты мұсылмандардың өмірін
де
қажет

болатын өндіріс, әртүрл
і кәсіптерді де үйрену парыз ки
фая
болып табыл
ады. Егер мұсылмандар

арасынан өз өмірлері
не
қажетті

білімдерді үйрететін адам шықпаса, онда мұсылман
басшыларына сол білімдерді меңгеру үшін лайықты адамдарды
тағайындау міндетттеледі.


Екінші: Сенімге қатысты

Аллаһ тағала елшісі Мұхаммедке
(с.а.с.)

адамдарға өздерінің
бір Аллаһтың құлы екендігі жайында жариялауды әмір етті. Олар
жалғыз Аллаһқа ғана құлшылық етулері қажеттілігін білулері
керек. Аллаһ адамдарға ешбір дәнекерсіз, тікелей Өзіне ғана
ғибадат

қылуларын

бұйырды. Бұл жайында «Аллаһтан басқа

құдай

жоқ» деген кәлиманы талдағанда кеңінен түсіндірілген
болатын.

Аллаһ Өзіне ғана тәуекел
етіп, Одан басқа ешкімнен
қорық
пауға және үміт етпеуге бұйырады. Себебі зиян шектіруші
де, пайда беруші де



жалғыз Аллаһ. Аллаһты Өзі айтқан және
елшісі сипаттағ
ан кемел сипаттарымен сипаттау қажет.



Үшінші
: Адамдар арасындағы байланыс

Аллаһ тағала мұсылман адамға салиқалы түрде, адамзатты

дінсіз
дік қараңғылығынан

Ислам жарығына шығару үшін әре
кет
етуге бұйырды. Мұсылмандардың арасындағы байланыс Аллаһқа
деген им
ан негізінде қалыптасуы керек.

Аллаһ тағала:
«Шындығында, Аллаһтың қасында ең
ардақтыларың



тақуаларың»
1
,



деген
.

Аятта Аллаһ тағала Өзінің құзырында құрметке ең лайықты
және Өзі жақсы көретін пендесі



Оған мойынсұнушы пенде



1

«Хужурат» сүресі, 13
-
аят.

57


екенін айтады. Аллаһ пенденің түріне де, түсіне де, тегіне де
қарамайды
. Алайда оның жүрегі мен амалдарына қарайды.

Аллаһ тағала досқа, тіпті дұшпанға да әділдік танытуды
бұйырған. Аллаһ Өзіне зұлымдықты тыйып, оны құлдарының
арасында да харам қылған. А
лл
аһ тағала Өз құлдарына
аманат
шыл, шыншыл болуды бұйырып, қиянат жасауға тыйым
салды. Сондай
-
ақ ата
-
ананы сыйлауға, туыстық қарым
-
қатынастарды

сақтауға, кедейлерге қайырымдылық танытуға, ізгі
амалдарға атсалысуға, әрбір тірі жанға, ті
пті жануарларға дейін
м
ейірімді
лік көрсетуге, оларды жәбірлемеуге үндеген. Тіпті
малды сойып жатқан кезде де азаптамау керектігін бұйырған.
Пайғамбар
(с.а.с.)

мал сою кезінде малды қина
мас үшін пышақты
өткірлеп

алуға шақырған. Сою барысында оның кеңірдегі, кейін
өңеші

мен екі қа
н тамырлары кесіліп, қаны ағызылады. Ал түйе
мойнының астынан сойылады. Электр тогымен немесе басынан
ауыр затпен ұр
у арқылы өлтіріліп, кейін сойыл
ған

малдың еті
харам, оның етін жеуге болмайды.

Ал құтырған ит, жылан, шаян, тышқан, қарақұс және кесіртке
си
яқты зиянкес мақлұқтарды өлтіруге

рұқсат етілгенімен,
қи
науға болмайды.


Төртінші: Мүмін кісінің өзін
-
өзі

бақылауы

Аллаһ пендесін қайда болса да көретіні, олардың барлық
амалдары мен ниеттерін білетіні және адамның құпия немесе
ашық түрде істеген амалдарын

жазып тұрушы періштелердің бар
екендігі Құранның көптеген аяттарында айтылған. Және онда
Аллаһ пенделердің істеген амалдары мен сөйлеген сөздеріне орай
есеп алатыны және егер олар Оған күнә істеп бұйрығын
орындамаса, оларды азаптайтыны туралы әңгімеленген
.

Сондықтан осы нәрселер мұсылманды күнә жасаудан тыяды.
Олар Аллаһтан қорыққандарынан қылмысты істер жасаудан және
шариғатқа қарсы келуден сақтанады.

Ал Аллаһтан қорықпай күнә жасаушыларға келсек, онда
Аллаһ бұл дүниеде олар үшін жазалау шараларын (зина,
ұрлық

және соған ұқсас үлкен күнә
жасағандарға берілетін жаза)
58


бе
кіткен. Аллаһ тағала мұсылмандарға жақсылыққа бұйыруды,
жамандықты тыюды міндеттег
ен. Сондықтан әрбір мұсылман
Ал
лаһтың алдында басқалардың істеп жатқан күнәлар
ын
көрген
де, оларды сол күнәдан

қолым
ен, шамасы жетпесе,
ауызбен қай
тармайынша жасалған күнәларға жауапты екенін
сезінуі тиіс.


Бесінші: Қоғамдық ынтымақтастық
және өзара көмек

Аллаһ тағала мұсылмандарға бір
-
біріне материалдық және
рухани жәрдем көрсетуді бұйырған. Бұл туралы зекет және

садақа тақырыптарында баяндалған. Сондай
-
ақ Аллаһ тағала
мұсылман адамға басқаларға қандай жолмен болса да, қандай
мөлшерде болса да зұлымдық келтіруді харам қылған. Тіпті
жолдың үстіне күл
-
қоқыс

тастауға да тыйым салған. Қоқысты
басқалар тастаса да, мұсы
лманға оны жолдан алып тастауды
ишара еткен. Басқаға зұлымдық жасаған адамға жаза қолдануды
уәде еткені сияқты жолдан қоқысты алып тастаған кісіге сауап
беруді уәде етті. Мұсылман өзіне қалаған жақсыл
ықты өзгелерге
де тілеуі керек.

Бұл жайында Құран Кәрімд
е:
«Жақсылыққа, тақуалыққа
жәрдемдесіңдер. Күнәға және дұшпандыққа
жәрдемдеспеңдер»
1
;

«Шын мәнінде, мүміндер

бауырлас қой. Сондықтан екі
ба
уырларыңның арасын жарастырыңдар»
2
;

«Олардың өзара сыбырласқандарының көбінде, егер бір
садақаны немесе ізгілікті, әй
тпесе адамдар арасын
жарас
тыруды бұйырмаса қайыр жоқ. Ал кім осыны
Аллаһтың ризалығын қалап істесе, таяуда оған ірі сауап
береміз»
3
,


делінген
.




1

«Мәида» сүресі, 2
-
аят.

2

«Хужурат» сүресі,

10
-
аят.

3

«Ниса» сүресі, 114
-
аят.

59


Мұхаммед Пайғамбар (с.а.с.)
:
«Өзіне жақсы көрген нәрсесін
бауыры үшін де жақсы көрмейінше ешқайсыларың
(кәміл)

иман келтірген болмайсыңдар»
,


деген
1
.

Пайғамбар (с.а.с.) қоштасу қажылығында:
«Ей, адамдар!
Сендердің Раббыларың бір, әкелерің бір: арабтың басқа
ұлттардан

артықшылығы жоқ және басқа ұлттардың
арабтан, қараның қызылдан, қызылдың қарадан
артықшылығы жоқ.
(Артықшылық)

тек тақуалықта.
(Сендерге айтып)

жеткіздім бе?»



дейді. Сонда сахабалар:
«Расулуллаһ жеткізді»
,


дейді. Сондай
-
ақ Аллаһтың елшісі
(с.а.с.):
«Осы қаладағы
(яғни Меккедегі)

осы айдың
(зул
-
хижжа
айының)

осы күні
(яғни Арафа күні)

қандай

харам
(
яғни
құрметті
, қасиетті)

болса, сендердің қандарың, малдарың, ар
-
намыстарың бір
-
біріңе дәл сондай харам!
(Сендерге айтып)

жеткіздім бе?»



дегенде, сахабалар:
«Иә»
,


дейді. Пайғамбар
(с.а.с.) қолын көкке көтеріп:
«
Уа
, Аллаһ! Өзің куә бол!»
,


деген
2
.


Алтыншы: Ішкі қарым
-
қатынас

Аллаһ тағала мұсылмандарға өздерінің әділ басшыларына
бағынуды бұйырған. Оларға ауызбіршілікпен бір үмбет болуды
және басшылары жақсылыққа бұйырса
, оны орындауды
мін
деттеген.

1. Ислам аймаққа, ұлтқа немесе азаматтыққа қарай, бір
ін
артық, екіншісін кем санамайды;

2. Ислам шариғаты адамз
атты санасын мас қылушы
ішімдік
тер мен есірткіні харам ету арқылы қорғайды;

3. Біреудің сыртынан өсек айтуды (ғайбат сөзді) харам етіп
мұсылмандардың ар
-
ожданын қорғаған. Мысалы: жағдайы
анықталмаған адамды «зина жасаушы» деп айыптауға тыйым
салынады. Осылай жала жапқан адамның өзі жазаға тартылады.




1

Муслим.

2

Пайғамбардың (с.а.с.) қоштасу қажылығындағы бұл құтпасы хадис
кітаптарында келген.

60


4. Аллаһ тағала некесіз қосылып, бала табуды да харам еткен.
Зинақорлықты ең үлкен күнәлардың қатарына жатқызып,
адамның намысын жоғары қояды.

5. Аллаһ ұрлыққа, алдауға, құмар ойындарға, парақорлыққа,
өсімқорлыққа

т.б. харам жолмен ақша табуға тыйым салып,
адамның мал
-
мүлкін, дүниесін сақтайды. Қылмыс жасаған адамға
әділ

түрде соған лайықты жаза белгіленеді.


Жетінші: Сыртқы қарым
-
қатынас

Аллаһ
тағала мұсылмандарға, олардың басшыларына
өзгелерді

Исламға шақырып, күпірлік қараңғылығынан жарыққа
шығаруға және оларды дүние қызықтарына беріліп кетулерінен
сақтандырып, Аллаһтың жол
ын насихаттауға әмір еткен. Сон
дай
-
ақ Аллаһ тағала әрбір ада
мды өзгелер

оның істеген амалда
рынан
пайда алатын салиқа
лы адам болуға; адамдарды жаман
дық
жолынан құтқару үшін талпынуға бұйырады.

Ұрыс

барысында мұсылмандар үшін Аллаһ тағала әйелдер мен
қарттарды

және шіркеу мен ғибадатханалардағы соғысқа қатысы
жоқ діндарларды өл
тіруге тыйым салады. Тұтқындарға жақсы
қарым
-
қатынас

жасауды бұйырады.


Сегізінші: Бостандық (еркіндік) мәселесі

а) Сенім еркіндігі

Аллаһ тағала Ислам мемлекетінде өмір сүретін өзге дін
өкілдеріне

сенім бостандығын береді, яғни өзге дін өкілдеріне
Исламды
насихаттап, баяндаған соң олар өз діндерінде қалуға
құқығы

бар. Ислам бұларды өзінің қамқорлығына алады. Бірақ
олар өкіметке салық төлейді және мұсылмандарға қастандық
жасамауға міндеттеліп, шартқа отырады.

ә
) Көзқарас еркіндігі

Аллаһ тағала Ислам дінінде адам баласына өзінің
көзқарасында еркіндік берді. Тек оның осы көзқарасы Ислам
дінінің ілімдеріне және үкімдеріне қайшы келмеуі шарт. Аллаһ
әрбір

мұсылманға кімнің де алдында болсын, Аллаһ құзырында
ескерусіз қалмайтын


ақиқат с
өзін

айтуды бұйырған. Әрі оны
61


Аллаһ жолындағы күрестің ең абзалы еткен. Сонан соң әрбір
адамға мұсылмандардың істеріндегі басшыларға үгіт
-
насихат
айтуды, оларды дінге қайшы келетін істерден қайтаруды әмір
етті. Кім жалғанға шақырса, оған тойтарыс беруді жә
не ол ісінен
қайтаруды

жүктеді. Міне, бұл


жеке көзқарасты құрметтеудегі
ең ұлы әрі көркем ереже. Ал бүлік пен бұзақылыққа әкеліп
соқтыратын және ақиқатқа тер
іс келетін қандай да пікірді
на
сихаттауға рұқсат берілмейді.

б) Жеке тұлға еркіндігі

Сондай
-
ақ Ал
лаһ тағала Ислам шариғатының аясында
адам
ның жеке басына еркіндік берген. Әрбір адамға, ер немесе
әйел

болсын, өзі мен өзге адамда
р арасында орын алатын
байланыс
тарда (мысалы: сату немесе сат
ып алу, сыйға беру,
Аллаһтың разы
лығы үшін істеу, кешірім жасау ж
әне

т.б. қарым
-
қатынастарда
) шешім қабылдауды адамның өз құқығына
қалдырған
. Ер не әйел адамның өз жарын таңдауына да мүмкіндік
көрсеткен. Сондықтан олар өздері разы болмағ
ан адаммен
тұрмыс құруға мәжбүр
ленбейді. Әйел адам діни тұрғыда өзіне
сай келмейтін
ерді таңдаған жағдайда, әйелдің сенімі мен қадір
-
қасиетін

сақтау мақсатында оның және отбасының мүддесін
ескере отырып, оған басқаға тұрмысқа шығуына рұқсат етіледі.

Әйел

адамның (қыздың) қамқоршысы (ол


тегі жағынан
әйелге
, қызға ең жақын ер адам немесе
оның уәкілі) оны
үйлендіру
, неке қию келісімшарттарында жауапкершілікті өзі
атқарады. Сондықтан әйел адам өзін
-
өзі

үйлендірмейді
.


Әйелдің

қамқоршысы

күйеу жігітке: «Пәленшені (қыздың
есімін атап) саған тұрмысқа бердім»,


дейді. Оған әлгі жігіт:
«Мен бұл
үйленуді

қабыл

алдым»,


деп жауап береді. Неке
келісімшартына екі куәгер қатысуы керек.

Сондай
-
ақ Ислам діні мұсылман адамға өзіне шариғат етіп
берген Аллаһтың заңдылықтарында шектен шығуына рұқсат
етпейді. Өйткені ол да және оның барлық иемденген мүлікте
рі де
Аллаһқа тән. Сондықтан оған барлық істерінде әрекет етуі
Аллаһтың құлдарына мейірімділікпен түсірген шариғаты аясында
болуы керек. Осы жолды (шариғатты) ұстанғандар тура жолға
62


түсіп, бақытқа кенеледі. Ал кім қарсы келіп, одан басқасын
іздесе, машақат

пен бақытсыздыққа ұшырап, өзін
-
өзі

әлекке

түсіреді. Осы себепті Аллаһ тағала зинаны (ойнасқорлықты),
біржыныстық қатынастарды харам етіп, оған қатаң түрде жаза
белгілеген. Сондай
-
ақ мұсылманға қан төгуге, Аллаһтың
жаратқан жаратылысын өзгертуге тыйым салы
п, мұрт басу,
тырнақ алу, қолтық пен ұятты жерді тазалау және сүндетке
отырғызу сияқты іс
-
шаралар жасауды бұйырған.

Аллаһ тағала мұсылмандарға Аллаһтың дұшпандарына тән
істерде оларға ұқсауды (еліктеуді) харам еткен. Себебі
дұшпандарға сыртқы істерде ұқсау

оларды жақсы көру аясынан
шығып, оларды жүрекпен жақсы көріп, оларға іштей ұқсап,
еліктеуге апарады. Аллаһ тағала мұсылманның әлдекімдердің
көзқарастарына еліктеуші емес, Ислам ілімдеріне сәйкес дұрыс
пікірдің негізі болғанын қалайды.

Ал өндірістер мен за
уыттар және озық технологиялардың
үлгілеріне

келсек, осы салада мұсылмандардан өзгелер бұрын
жетістіктерге қол жеткізсе де
, Ислам оларды үйренуге,
ақырын
дап меңгеруге бұйырады. Себебі сол адамды үйретуші
ұстаз



Аллаһ тағаланың Өзі.

Аллаһ тағала:
«Ол адамз
атқа білмеген нәрсесін үйретті»
1
,


деген
.

Міне, бұл


адам баласы өзінің еркіндігін пайдаланудағы,
өзінің

қадір
-
қасиетін

сақтаудағы және оны өзі мен өзгелердің
жамандығынан қорғаудағы, оған арналған үгіт
-
насихаттар мен
дұрыс жөн сілтеудегі ең жоғарғы көрі
ністер.

в) Мекенжай еркіндігі

Аллаһ тағала мұсылманға мекенжайларында еркіндік берді.
Сондықтан ешкімге оның мекенжайына өзінің рұқсатынсыз
кіруге немесе көз салуға болмайды.

г) Кәсіп еркіндігі

Аллаһ тағала мұсылманға Өз шариғатының аясында кәсіп
етуіне, м
ал
-
қаражат

тауып, оны жұмсауына еркіндік берген. Оны



1

«Ғалақ» сүресі, 5
-
аят.

63


өзіне
, отбасына жетерлік және жақсылық, қайырымдылық,
сыйластыққа жұмсайтын мал
-
қаражат

табу үшін ұмтылып еңбек
етуге, кәсіп жасауға бұйырған. Осы бұйрықпен қатар, Аллаһ
тағала оған (мұсылманға) өсім жеу
, құмар ойнау, пара алу, ұрлық
жасау, бақсы
-
балгер, сиқыр, ойнастық пен арсыздық сияқты
харам жолдармен ақша тауып, кәсіп етуді және жанды
нәрселердің бейнесін салуды, арақ, доңыз етін, музыка
аспаптарын, ән
-
биді т.б. харам еткен. Осындай негіздерді кәсіп
қылу

харам болғаны сияқты осы жолға қаражат жұмсау да харам
етілген. Сол себепті мұсылманға рұқсат етілгеннен өзге жолдарға
малын сарп етуі дұрыс саналмайды. Міне, бұл


адам баласына
адал кәсіппен дәулетті де бақытты өмір сүруі үшін табыс тауып,
оны дұрыс

жұмсау жайлы берілетін үгіт
-
насихат пен жөн
сілтеудегі ең жақсы жолдар.



Тоғызыншы: Отбасылық өмір

Аллаһ тағала отбасына қ
атысты мәселелерді, заңдылықтар
ды
Ислам шариғатында ең жақсы, толық түрде реттеген. Осы
заңдылықтарды ұстанушылар зор бақытқа
бөленеді. Шариғатта
ата
-
анаға сыпайы сөзбен, егер өзінен алыс тұратын болса, жиі
зиярат жасаумен, ол екеуінің қызметіне жараумен,
қажеттіліктерін

өтеумен
, оларға малын сарп етумен және пақыр
болса, өз қолына алу сияқты т.б. жақсылық жасауды көрсеткен.
Алла
һ

тағала ата
-
анасына қарамаған адамға Өзі тарапынан жаза,
ал оларға жақсылық жасаушыға бақыт уәде еткен.

Сонымен қатар шариғатт
а үйлену, тұрмыс құрудың
шартта
рын белгілеп, шариғатта рұқсат етілуінің хикметтерін
Өзінің

кітабы Құранда және елшісі Мұхаммедтің

(с.а.с.) тілімен
бая
нда
ған
. Олар:

1. Әлбетте, үйленумен адамның әлсіздік себептерінің біреуі
жойылады, өзін ойнастық жа
саудан және көзін харам
етілген
дерге қараудан сақтайды;

2. Отбасын құрумен еркек пен әйелдің өзара бір
-
біріне деген
көңілдері орнығып, т
ыныштық пен жайбарақаттық орын алады;

64


3. Отбасын құру арқылы мұсылмандар саны шариғат рұқсат
еткен түрде көбейеді әрі мұнда тазалық пен ізгілік, тұрақтылық
бар;

4. Отбасын құрған соң, ерлі
-
зайыптылар өздерінің Аллаһ
жаратқан табиғаттарына сай жүктелген мін
деттерді атқару
арқылы бірі
-
біріне қызмет көрсетеді;

Ері болса, ол үйдің сыртқы жұмыстарымен айналысып,
жұбайын және балаларын асырау үшін кәсіп жасап, қаражат
табады. Ал әйелі үйде отырып бала табу, оны асырау, тәрбиелеу
және күйеуіне тағам дайындау, үйді
ң

ішін тазалау, төсек
-
орнын
әзірлеу

сияқты істерді орындайды. Ері үйге тыстағы
жұмыстарынан шаршап келгенде әйелдерін, балаларын көріп,
олармен қауышып, оларға деген сүйіспеншілігінің нәтижесінде
шаршап
-
шалдығуы басылады. Барлығы қуанышты және көңілді,
рақ
атты өмір сүреді. Сондай
-
ақ екеуі өзара разы болса, онда әйел
өзі

үшін

немесе жарына көмектесу үшін кәсіп қылып, жұмыс
істеуіне құқылы. Бірақ жұмысы өзіне өте қолайлы болуы тиіс.

Сондай
-
ақ Аллаһ тағала

ерлі
-
зайыптылар арасында
келіс
пеушілік, қайшылық немес
е бірінің біріне деген
сүйіспеншілігі болмаған жағдайларда орын алатын талақты да
шариғатта ашық баяндаған. Ол екеуі өмірлерін тартыспен,
бақытсыздықпен өткізбеу әрі қалған өмірінде және
А
қыретінде

(егер ол екеуі де мұсылман күйінде өлсе) бақытты болатын
а
дамын тауып алуы үшін Аллаһ тағала шариғатта талақ беруді
рұқсат еткен.


Оныншы: Денсаулық сақтау саласы

Ислам шариғаты медицина саласындағы барлық негіздерді
қамтыған
. Құран Кәрімде
, сондай
-
ақ Пайғамбарымыз
Мұхам
медтің (с.а.с.) хадистерінде адамның денесі
ндегі және жан
-
дүниесіндегі көптеген аурулар мен олардың материалдық яки
рухани емі жайында баяндалған. Аллаһ тағала:
«
(Біз)

Құраннан

65


мүміндер үшін шипа және рақым болған
(аяттар)
ды
түсіреміз»
1
,


деді
.

Сондай
-
ақ Аллаһтың елшісі (с.а.с.):
«Аллаһ тағала бір

дерт
түсірсе, оның дауасын да түсіреді. Мұны білген адам біледі де,
білмегендер білмейді»
2
;

«Уа, Аллаһтың құлдары, емделіңдер! Бірақ хараммен
(харам нәрселермен, жолдармен)

емес!»
3



деген
.


Он бірінші: Экономика, сауда
-
саттық, ө
ндіріс және
егінші
лік
салалары

Сондай
-
ақ шариғатта ада
мдардың күнделікті қолданысында
ғы

су, тағам, жалпы күнделікті тұтыну заттары, қалалары мен
ауылдарын жөндеуде, олардың тазалығы мен ондағы жүріс
-
тұрысты реттеуде көңілдерін қанағаттандырарлық ережелер мен
адамдардың бірін
-
бі
рі алдауы, өтірік айтуына тосқауыл қоюы
жайында толық баяндалған.


Он екінші: Жасырын дұшпандар және олардан арылу
жайында баяндауы

Аллаһ тағала Құран Кәрімде

мүмін пендесіне оның
дұш
пандарының бар екенін, оларға бағынса әрі артынан ерсе,
оны бұл дүние мен

А
қыретте

құрдымға

кетіретінін айтқан.
Сөйтіп, мұсылмандарға олардан сақтануларын ескертіп, олардан
арылу жолдарын көрсеткен.

Осы дұшпандардың б
астысы


Аллаһтың қарғысына
ұшы
раушы, өзінен басқа да дұшпандарды адам баласына қарсы
қойып
, итермелеуші ібіліс.

Ол атамыз Адам (аләйһис
-
сәләм) мен
Хауа анамызды жаннаттан шығарған және Адам ата ұрпағының
Қ
ияметке дейінгі мәңгі жауы болып қала береді. Шайтан адам
баласын өзімен бірге мәңгілік тозақта қалдыру үшін олардың
Аллаһқа қарсы шығып, кәпір болуларына ықпал е
туге күндіз
-
түні



1

«Исра» сүресі, 82
-
аят.

2

Ахмад, әл
-
Бәйһақи.

3

Әл
-
Бәйһақи.

66


тынымсыз әрекет жасайды. Оның адамдарға әдемі көрсеткен күнә
істеріне немесе күпірліг
іне бағынып, соңынан ерген адам
дар
Аллаһтың қаһары мен азабына ұшырайды.

Шайтан адам баласының қан тамырлары арқылы жүреді.
Оның кеудесіне азғыруларды

сал
ып, күнә істер жасағанша жа
ман
істерді оған әдемі етіп көрсетеді. Мұсылман адам ашуланса
немесе ойына күнә іс жасау
келсе, онда оны шайтанның
құрық
тағаны. Бұл кезде ол


Аллаһ тағала баян еткендей: «Әъузу
билләһи минәш
-
шайтанир
-
ражим» (қуылған шайтаннан Ал
лаһ
қа

сиынып, пана сұраймын),


деп айтуы тиіс. Сонда оның кеудесін
билеген ашуы да, жам
ан ойы да кетеді. Ол өзінің нәпсі
сіндегі
сезінген жаманшы
лыққа итермелеушінің шайтан еке
нін, оны
азапқа, тозаққа жолықтыруға әрекеттенгенін білуі керек. Осыны
білген мұсылман өзін одан аулақ ұстайтын болады. Аллаһ тағала:
«Расында, ш
айтан


сендерге дұшпан. Сондық
тан сендер оны
дұшпан тұтыңдар. Шын мәнінде, шайтан өз тобын
тозақтықтардан болу
ға

шақырады»
1
,


деген
.


Екінші дұшпан: жеңілтек ойлар (
һ
әуа
)

Кейде адамның шындықты мойындамауы, басқа біреудің
айтқанын тыңдамауы, сол
сияқты Аллаһтың үкімін де
қабыл
дамауы мен оны кері қайтару және
жеке сезімдерді
шындық пен әділдіктен жо
ғары

қоюы

жеңілтек ойлардан
туындайды. Бұл дұшп
аннан құ
тылудың бірегей жолы


пенде өз
қалауына

(әуесіне) еріп кетуден Аллаһ
тағалаға сиынып, оған
жолықтыра
тын барлық итермелеуші күштердің өтініш
-
сұраныстарына жауап бермей, оларға ермей, керісінше,
шындықты айтып, о
ны ащы болса да қабылдап, Аллаһтан

әрдайым

жәрдем сұрап жалба
рынғаны абзал.


Үшінші

дұшпан: жамандыққа бұйыратын нәпсі

Нәпсінің жамандыққа әмір ететін істерінің қатарына: адам
нәпсісінде харам етілген шақуаттану істерін жасауды қалап



1

«Фатыр» сүресі, 6
-
аят.

67


тұруды сезіну, ойнас ж
асау, арақ
-
шарап ішу, рамазан айында
себепсіз аузын ашып жіберу сияқты Аллаһ тағаланың тыйым
салған істерін жүзеге асыру жатады.

Мұндай дұшпаннан да құтылудың жолы


пенде өз нәпсісінің
жамандығынан және шайтанның кесірінен Аллаһқа сиынып, пана
сұрауы
қажет
. Аузына алса немесе ішсе, өзіне зарар беретін
тамақты не сусынды жерік болып тұрса да ішпеуге, жемеуге
сабырлылық жасайтыны сияқты, осы

харам шақуат істерді
орындамау
ға

төзімділік таныт
уы керек. Аллаһтың разылығын
қа
лап өзінің назарын, бойын одан
аул
ақ ұстап және осы тәрізді
ха
рам етілген шақуаттардың тез жоқ

болып кететінін әрі оның
соңы
нан қайғы
-
қасірет

пен мәңгілік өкініштің тұрғанын сезінуі
тиіс.


Төртінші дұшпан: адамдардан болған (азғырушы)
шайтандар

Олар


шайтан тырнағына ілінген, Адам ата ұрп
ақтары
арасындағы күнәкарлар. Бұлар тыйым салынған істерді жасап,
өздерімен

мәжілістерде бірге отырғандарға және
айналасындағыларға соны әсемдеп көрсетеді. Бұл дұшпаннан
құтылудың

жолы


одан сақтану әрі ондайлардан алыс жүру және
мәжілістерде онымен бірге

отырмау.


Он үшінші: Исламдағы асқақ мақсат пен бақытты өмір

Аллаһ тағаланың мұсылма
н құлдарына оған жетуге жөн
сіл
теген басты мақсаты


бұл дүние мен оның өткінші қызықтары
емес, керісінше, ақиқат мәңгілік болашаққа әзірлену. Яғни
өлімнен

кейінгі ақыретт
ік өмірдің қамын жасау. Шынайы
мұ
сылман бұл дүниені ақыреттік өмірінің құралы, оның бір егіні
ретінде қарастырып, тіршілік пен құлшылық жасайды. Сондай
-
ақ
ол Аллаһ тағаланың:
«Жын мен адамзатты Өзіме құлшылық
қылулары

үшін

ғана

жараттым»
1
;




1

«Зәрият»
сүресі, 56
-
аят.

68


«Ей, мүміндер! А
ллаһтан қорқыңдар. Әркім ертеңі үшін не
жібергенін қарасын. Және Аллаһтан қорқыңдар. Шәксіз,
Аллаһ не істегендеріңді то
лық біледі. Сондай Аллаһты
ұмыт
қан
, Аллаһ оларға өздерін ұмыттырған кісілер тәрізді
болмаңдар. Міне, солар


бұзақылар. Тозақтықтар мен
ж
аннаттықтар
бір
дей емес. Жаннаттықтар


нағыз жеңіске
жеткендер»
1
;

«Онда кім тозаңның түйірінің салмағындай жақсылық
істеген болса, оны көреді және кім тозаңның түйірінің
салмағындай жамандық істесе, оны көреді»
2
,


деген сөздерін
есіне алады.

Шынайы мұсыл
ман осы

және осындай мағынадағы аяттар
ды
әрдайым

есінде сақтайды. Онд
а Аллаһ тағала Өз құлдарын
олар
ды жаратудың негізгі мақса
тына бағыттап, оларды күтіп
тұр
ған

келешекті түсіндіреді. Нәтижесінде, пенделер өздерінің
шынайы келешектері үшін құлшылықтың
барлық түрлерін бір
Аллаһқа арнайды және Оның разы
лығы мен дүние
-
ақыретте
Оның ал
дында сыйлы болуды қалап, Ол разылық танытатын
амалдарды жасау арқылы мәңгілік өмірге дайындалады. Сөйтіп,
Аллаһ ондай мұсылманға бұл дүниеде игі өмір сүргізіп, Өзінің
қамқорл
ығы мен қолдауын

нәсіп етеді. Пенде Аллаһтың
бұ
йырған құлшылықтарын орындау барысында жүрегі және
тілімен Аллаһты еске алып, Оған жалбарыну арқылы ләззатқа
кенеледі.

Сондай
-
ақ мүмін пенде адамд
арға сөзімен, іс
-
әрекетімен

жақ
сылықтар көрсетеді. Адамдардың і
шіндегі жомарттарының
жасаған жақсылықтарынан үлг
і алып, қадірін біледі де, олар
дың
ақыл
-
кеңестерін тыңдап, о
ларға мүмкіндігінше игі дұға жасай
ды.
Ал көңілін қызғаныш бил
еген, қастандық ойлаушыларды өз
дері
үшін

әдемі

болып көрінген іс
-
әрек
еттерінен тойтары
п, олар
ға

да
жақсылықтар істеуді тоқтатпа
йды. Себебі мүмін пенде осы ісі
мен
Аллаһ тағаланың жүзін және сауабын қалайды.




1

«Хашр» сүресі, 18
-
20 аяттар.

2

«Зілзәла» сүресі, 7
-
8 аяттар.

69


Шынайы мұсылманның кәсібіне

келсек, ол қызмет орнын
да,
егіс алқабында, жеке кәсі
бінде немесе өндірісте еңбек жеміс
терін
Исламға және мұс
ылмандарға пайдасын тигізуі үшін жұмыс
жасайды. Өзі
нің шынайы ықыласымен, ізгі ние
тімен жүзбе
-
жүз
жолығатын Қиямет күні Аллаһ тағаладан оған көптеген сауаптар
беріледі. Әрі ол өзіне және отбасына жұмсайтын, одан садақа
беретін адал кәсіптерге қол жеткізеді
. Сөйтіп, мүмін пенде жүрегі
жайбарақат, көңілі тоқ, құрметті де қанағатшыл өмір сүреді.
Аллаһ

тағаладан адал істерінің сауа
бын сұрайды. Себебі Аллаһ
тағала барлығын орнымен орындай білетін, жан
-
жақты күшті
мұсылманды жақсы көреді. Соның негізінде ол Аллаһ
қа

құлшылық

ету жолында күш
-
қуатын

арттыру үшін ысырапсыз
ішіп
-
жеп, ұйықтап демалады. Өзінің, әйелінің және балаларының
хақыларын беруге қысылмайды. Ол Аллаһ тағалаға құлшылық
жасайтын, өзінің тірісінде не өлгенде өзіне дұға жасайтын ізгі
ұрпағының

болуын
қалайды
. Игі ұрпақтар тәрбиелеу арқылы
мұсылмандардың санын көбейтеді. Оның бұл ісіне де Аллаһтың
тарапынан үлкен сауаптар жазылады. Осылайша ол өзіне Аллаһ
тағаланың берген игіліктерін пайдалана отырып, Оған құлшылық
жасап, бойсұнуына мүмкіндігінің болған
ын және сол игіліктердің
тек бір Аллаһ тағаладан ғана екенін сезіп, Оған көп шүкірлік
етеді. Мұнысына да Аллаһ құзырында мол сауаптар беріледі.
Сондай
-
ақ кейбір уақыттағы кезігетін аштық, қауіп
-
қатер
, ауру
немесе тауқыметтерді өзіне жіберген Аллаһ тағаланы
ң

сынағы
екенін түсінетін ол барлық істі сабырмен қабылдайды.

Егер мұсылман адам бұл өмі
рінде Аллаһ тағала әмір
еткенін
дей биік рухпен өмір сүріп, алдағы мәңгілік әрі шынайы
өмір

үшін

құлшылық

жасаса, онда бұл өмірдің қиыншылықтары
оған бөгет болмай, мәңгі

бақытқа бөленеді. Әрі оны өлім де
әлсірете

алмайды. Бұл дүниедегі дінді ұстанып, бақытты өмір
сүрген жандар міндетті түрде өлген соң
А
қыретте

де бақытты
болады. Аллаһ тағала:
«Міне,
А
қырет

жұрты: Біз оны жер
70


жүзінде өзін
-
өзі

көтеріп, бүліншілік іздемегенд
ерге нәсіп
етеміз. Негізінде, соңғы табыс тақуалар үшін»
1
;

«Ер немесе әйелден кім иман келтірген күйінде ізгі
амалдар жасаса, әлбетте, оны жақсы тіршілікте жасатамыз.
Әрі

оларға істеген істерінен жақсырақ сыйлық береміз»
2
,


деді
.

Осы және осыған ұқсас аят
тар арқылы Аллаһ тағала бұл
өмірде

Оның разылығын қалап, Оған бойсұнып амал жасаған ізгі
ер мен әйелді бұл дүниед
е бақытты өмір сүргізіп, Ақырет
те
мәңгілік жаннат нығметтерімен сыйлайтынын хабарлайды. Осы
жайында Аллаһтың елшісі (с.а.с.):
«Мүмін адамның
(ісі)

таңғаларлық! Расында, оның әрбір ісі өзі үшін қайырлы. Егер
оған

бір қуаныш келсе, шүкірлік ете
ді, мұнысы ол үшін
қай
ырлы болады. Ал егер бір қиыншы
лық келсе, сабырлық
етеді. Бұл да ол үшін қайырлы болады»
,


деген
3
.


Міне, осылайша Ислам ді
ні ғана х
ақ әрі жақсы мен жаман
ның
өлшемі

және әділ де, толық жол екені баяндалады.






1

«Қасас» сүресі, 83
-
аят.

2

«Нахл» сүресі, 97
-
аят.

3

Муслим.

71


БЕСІНШІ
БӨЛІМ

КЕЙБІР КҮМӘНДІ ІСТЕР


Біріншісі: Исламға жаманшылық жасаушылар

Исламға көп кесірін тигізетін адамдар екі түрге бөлінеді.
Олардың алғашқы тобы


өздерін

мұсылман
санап, Ислам дінін
ұстанушылар

қатарына

жатушылар. Бірақ олар сөздері мен
істерінде Исламға қайшы келіп, күнә істерді жасайды. Олар
өздерінің

іс
-
әрекеттері

арқылы Ислам дінінің абыройына кір
келтіреді. Сондықтан олардың жасаған істерін Исламға телу
дұрыс е
мес. Олар:

а) Ақидалары (сенімдері) ауытқып кеткендер. Мысалы:
қабірлерді

тауап етіп, ондағы адамдардан өз мұқтаждықтарын
сұрайтындар, сондай
-
ақ аруақтар зиян немесе пайда тигізіп,
тірілерге әсер ете алады деп сенушілер.

ә
) Мінез
-
құлықтары

мен дінді ұстану
ы жағынан ауытқып
кеткендер. Олар Аллаһ тағаланың парыз еткен әмірлерін тәрк
етеді, ойнастық істеп, масайтатын ішімдіктерді ішеді және т.б.
харам етілген амалдарға бой алдырады. Аллаһтың дұшпандарын
ұнатып
, соларға еліктейді.

б) Исламға кір келтіретін ада
м
дардың тағы да бір тобы


өзде
рі мұсылман болса да, Аллаһқа деген иманы әлсіз жандар.
Олар кейбір міндеттерді орындауда селқостық танытады, бірақ
мүлдем тастамайды. Кейбір харам етілген іс
-
амалдарды
орындайды. Тіпті олардың ішінде Ислам үлкен күнәлардың
қа
тарына жатқызған өтірік, алдап
-
арбау, қиянат жасау және
қастандық

сияқты теріс қылықтармен әдеттенгендер де бар.
Бойында мұндай қасиеттері бар адамдардың барлығы да Исламға
зиянын тигізеді.

Себебі Исламнан хабары жоқ, басқа діндердің өкілдері Ислам
бұларға

осы іс
-
әрекеттерге

рұқсат берген екен деп ойлайды.

Ал Исламға жамандық жасаушылардың екінші түріне келсек,
оған Исламға барынша қастандық жасайтын Ислам дұшпандары
жатады. Олар


яһуди мен христиан шығыстанушылары,
миссионерлері және Исламға қастық ойлауш
ылардың жолын
72


ұстанушылар
, соларды қолдаушылар. Ислам дінінің толықтығы,
кемелдігі, кешірімділігі және

өте

тез тарауы олардың ашу
-
ыза
сын
келтіреді. Себебі Ислам


«Фитра»
1

діні. Адамзаттың бол
мысы
оған бұл дін ұсынылысымен еш қиналусыз, қарсылықсыз бірден
қабылдайды
. Мұсылм
ан емес әрбір адам қобалжуда жә
не өзі
ұстанған

дініне, ағымына қанағаттанбаушылық сезімде тіршілік
кешеді. Өйткені оның ұстанған діні, өзінің Аллаһ жаратқан
табиғатына қайшы келеді. Тек шынайы мұсылман ғана өзінің
дініне разы болып, бақыт
ты ө
мір сүреді. Себебі оның ұстанға
ны


Аллаһтың бекіткен хақ
діні. Аллаһтың шариғаты адамдарды он
да
ж
аратқан Өзінің фитрасына сай ке
леді. Сондықтан біз әрбір
христианға, әрбір яһудиге және әрбір басқа діндердің өкілдеріне:
«Негізінде, сендердің перзенттер
ің мұсылман болып туылған.
Алайда сендер және балаларыңның аналары Исламға қайшы,
күпірлікке бағыттайтын діндер мен жолдарға апаратын теріс
тәрбие беру арқылы оларды Ислам дінінен шығардыңдар»,


дейміз.

Исламды көре алмаушы батыстық шығыстанушылар мен

мис
сионерлер Исламға
және пайғамбарлардың соңғысы
Мұ
хаммедке (с.а.с.) төмендегідей жайларды телиді:

1.
Мұхаммед Пайғамбар
дың (с.а.с.) Аллаһ тағаланың елшісі
екенін жоққа шығарды;




1

«Фитра» деп адамның бастапқы табиғатын немесе туа біткен
сезімдерін айтады. Елшілердің соңғысы Мұхаммед (с.а.с.):
«Әрбір
жаңадан дүниеге келген сәби тек фитрада
(Исламда мұсылман
күйінде)

туылады. Содан соң ата
-
анасы оны яһудиге, христианға
немесе мажусиге айналдырады»
,


деген
(әл
-
Бұхари, Муслим)
.

Бұл
«
сахих
»

хадисте: Расында, адам баласы Ислам фитрасында
туылады. Оған (Исламға) өзінің бастапқы жаратылысымен иман
келтіреді. Егер діндерді таңдауды өзінің қалауына қалдырса, Исламды
еш күдіксіз (қобалжусыз, алаңсыз) бірден таңдар еді. Алайда оның
яһудилік, христи
андық, мажусилік сияқты т.б. жалған діндер мен
ағымдарды ұстануы ата
-
анасының тәрбиесі негізінде болатынын
Пайғамбарымыз Мұхаммед (с.а.с.) баян еткен.

73


2. Қандай да бір айып
-
нұқ
сандардан ада болғанына
қарамас
тан, оған (с.а.с.) небір

жалаларды жапты.

3. Адамдарды Ислам дінінен бездіру мақсатында әр нәрсені
Білуші, аса Дана Аллаһтың бекіткен әділ үкімдерінің кейбірін
бұрмалады.

Алайда Аллаһ тағала олардың барлық іс
-
әрекеттері
н,
айла
ларын іске асырмайды. Олар қанша шындықпен қараласын,
Аллаһтың сөзі әрдайым үстем болады. Ешқандай пәле
-
жала мен
өтірік
-
өсектің

ақиқаттан жоғары тұруы мүмкін емес. Аллаһ
тағала:
«Олар Аллаһтың нұрын өш
іруді қалайды. Кәпірлер
жек көр
се де, Аллаһ нұрын тәмамдайды. Ол сондай Аллаһ,
мүшріктер жек көрсе де, дінін
бүкіл діндерге үстем қылу үшін
елшісін туралық және хақ дінмен жіберді»
1
,


деген
.


Екіншісі: Ислам дінінің негізгі дереккөздері

Ей, ақыл иесі, адамзат баласы! Егер хақиқи (шынайы)
И
слам
ды білгің келсе, онда Аллаһтың

сөзі Құран Кәрімді және
Аллаһ
тың елшісі

Мұхаммедтің (с.а.с.) әл
-
Бұхари мен Муслим
жинаған «Сахих» хадистер жинақтарын оқы. Сондай
-
ақ имам
Маликтің «Муаттасы», имам Ахмад ибн Ханбалдің «Муснады»,
Әбу

Дауд, ән
-
Насаи, әт
-
Тирмизи, Ибн Мажаһ және әд
-
Даримилердің «Сунәндері», Ибн Һишамның «
Мұхаммед
П
айғамбар
дың (с.а.с.) өмірбаяны», Ибн Кәсирдің «Тәфсир әл
-
Құран

әл
-
Азыйм» атты кітаптарына және алған білімдеріне амал
жасауымен атағы шыққан Ислам ғұ
ламалары
ның еңбектеріне көз
жүгірт. Ал батыстық шығыстанушылар мен өздерін Исламға
таңушыл
ардың туындыларын
а келсек, жоға
рыда айтып
өткеніміздей
, онда Исламға қайшы келетін амалдар көптеп
жазылады, сахабаларды кемсітіп, оларға тіл тигізеді немесе тура
жолды ұстанып, одан ауытқымаған ғалымдар сыналып, өтірік
жалалар жапсырылады. Сондықтан Ислам дұшпандарының
Исл
амды бұрмалаған осындай кітаптарын оқудан барынша сақ
болғаның дұрыс.




1

«Саф» сүресі, 8
-
9 аяттар.

74


Үшінші
: Ислам мәзһабтары

Барлық мұсылмандар бір мәзһабта (жолда) бірігеді. Ол


Ислам діні. Барлық мәзһабтардың түп негізі


Құран

Кәрім мен
Аллаһ елшісінің (с.а.с.) хадистері. Ал ханбәл
и, мәлики, шәфиғи
және ханафи деп аталатын ислами мәзһабтарды алсақ, олар тек
ғұламалардың

өз

шәкірттерін оқытқан фиқһ медреселерін ғана
білдіреді. Сондай
-
ақ олар қағидалар мен

мәселелерді Құран мен

Пайғамбарымыздың

(с.а.с.) хадистеріне сүйене отырып
құрастырған
. Сөйтіп, жинақта
лған мәселелер белгілі бір ғұла
маға
тиесілі болып, кейін оның

мәзһабы (жолы) деп аталып кет
ті. Бұл
қағидалар

мен мәселелердің барлығы Ислам негіздерінде еш
даусыз келісіліп, барлығының түп негізі Құран мен сүннетке
тіреледі. Ола
рдың келіспеушілікт
ері, қарама
-
қайшы

пікірлері,
кө
бінесе сирек кездесетін тармақты мәселелерде ғана орын алған.
Осы мәселелерде әр имам өз шәкірттері
не, өзінен басқа
ғалым
дардың сөздері Құранға және хадиске жақынырақ
негізделген болса, сол ғалымның шешімде
рімен амал жасауды
өсиет

еткен.

Осы төрт мәзһабтың бірін ұстанған адам тура жолдан
адаспайды. Қай мәзһаб өкілі болсын, ол кез келген мәселеде
Құран

мен хадисті басшылыққа алып, осы негіздерді ұстануы
керек. Ал өздерін сол мәзһабтарға таңып, қабірлерді тауа
п
етушілер мен өлілерден жәрдем тілеушілер


сенім тұрғысында
өз

мәзһабтарының имамдарына қайшы келушілер. Өйткені
барлық имамдар жоғарыда айтылған сахабалар мен алғашқы
ғұламалардың

және құтылушы топтың ақидасын ұстанған.


Төртінші: Исламнан шығушы топтар

Ислам әлемінде Ислам дінінен шығушы ағымдар да бар.
Ислам атын жамылғандықтан, діннен хабары жоқтар оларды
мұсылмандар деп санайды. Бірақ ақиқатында олар мұсылман
емес. Себебі олардың діни ұстанымдарында Аллаһқа, Оның
аяттары мен бірлігіне зор күпірлік жа
сау бар. Бұлардың қатарына
төмендегі ағымдарды жатқызуға болады:

75


Аллаһ Өз пенделеріне ене алуы (әл
-
хулул) және рухтардың бір
денеден басқа денеге көшуіне (әт
-
танасух) сенетін Батыния
1

тобы. Олар діни мәтіндердің Пайғамбар (с.а.с.) түсіндіріп кеткен
және бү
кіл Ислам ғалымдары келіскен сыртқы (немесе сөзбе
-
сөз)
мағынасына қарама
-
қайшы

ішкі (жасырын) мағыналары бар деп
сенеді де, сол діни мәтіндерге ойына келген (немесе өздеріне
керек) мағыналарды телиді.

Батыния тобының құрылуының негізі: Парсы елінде Ислам
д
іні кең етек жая бастағанда, бір топ яһуди, мәжус және атеистік
көзқарастарды ұстанған

философтар мұсылмандар
дың
ауызбіршілігін бұзу үшін ұлы Құранның мағыналарына
байланысты әртүрлі пікір өрбіту мақсатында жаңа бір ағым
шығаруға келіседі. Осылай
ша олар ос
ы бұзақы ағымды
қалып
тастырып, адамдарды соған уағыздай бастайды.
Көпшіліктің назарына ілініп, адамдардың бұл ағымды тез
қабылдауына

әсер

етуі үшін олар өздерін Пайғамбарымыздың
(с.а.с.)

әулетіне

телиді. Арасына жік салып, оларды ыдырату және
іріткі туғызу

арқылы мұсылмандардың арасын а
жырату мақсатын
көздеген бұзақы
лар арқылы осы бұзушы ағымның негізі
қаланған
. Нәтижесінде теріс ағымдағылар көптеген надан

қауымды

ертіп, оларды тура жол
дан адастырды.

Сондай
-
ақ діннен шығушы топтарға әл
-
Қадияния

(екінші аты
Ахмадия) да жатады. Бұ
л топтың басшысы өзін пайғамбар
мын
деп жариялаған және өтірік айтумен атағы шыққан Ғұлам Ахмад
әл
-
Қадияни

болды. Ол өзінің пайғамбарлығына иман келтіруге



1

Батынияның көптеген лақап аттары бар. Олар өзара Үндістанда, Шам
елдерінде,

Иранда, Иракта және көптеген елдерге тараған, бірнеше
топтарға бөлінеді. Алдыңғы буын ғалымдар, мысалы: әш
-
Шәһристәни
«әл
-
Миләл уә ән
-
нихәл» кітабында, сондай
-
ақ соңғы буын ғалымдары
да олар жайында түсіндіріп, осы топқа жататын, әл
-
Қадияния
, әл
-
Бәһәия
си
яқты т.б. жаңа топтардың қателіктерін көрсетіп, олар жайында
баяндады. Сондай
-
ақ Мұхаммед Сағид әл
-
Кәйләни «Зәйл әл
-
миләл уә
ән
-
нихәл», шейх Абдул
-
Қадир

Шәйбә әл
-
Хәмәд «Діндер, топтар және
осы ғасырдағы (қазіргі кездегі) мазһабтар» кітаптарында осы адасқан

топтар туралы жазған.

76


Үндістандағы

діни сауаты аз, надан қарапайым адамдарды өзіне
ілесуге шақырады.
Үндістан

Ұлыбританияның

отары болған
кезде ағылшындар оны және оған ерген өкілдерді мұсылмандарға
қарсы

пайдаланды. Оларға ерген надандардың саны көбейгенше,
ағылш
ындар Ғұлам Ахмад пен оның ізба
сарларына қолдаулар
көрсетіп тұрған. Нәтижесінде Ислам атын жа
мылған әл
-
Қадияния

ағымы дүниеге келді. Бұл ағым шамасы келгендерді Ислам
дінінің шеңберінен шығаруға және дінді бұзуға әрекет жасады.
Сонымен бірге ол «Ахмадиялық дәлелдерді растау» деген
кітабын жариялап, атын шығарды. Бұл кітабында да Ахмад Ғұлам
өзінің

пайғамбар екенін айтып, қасиетті мәтіндерді бұрмалады.
Исламдағы жиһадтың үкімі жойылды деп, әрбір мұсылманға
ағылшындарды аман қалдыру міндет деген сияқты жалған
қ
ағидалар мен үкімдерге негіздел
ген «Жүректерді жұмсарту»
деген кітабын жазды. Сондай
-
ақ бұл

өтірікші

адам (жалғаншы)
көптеген ад
амды тура жолдан адастырды, ақы
ры 1908
-
жылы
қатты

кесел ауруынан қиналып өлді. Артына өзінің шақырған
жолына қызмет жасауға, адасқан тобына (тайпасына) әл
-
Хаким
Нуриддин дегенді жетекші етіп қалдырды.

Сондай
-
ақ Батыния
то
птарының ішіндегі Исламнан
шығу
шыларға әл
-
Бәһәия деп
аталатын топ та жатады. Бұл
ағы
мның негізін XIX ғасырдың басында Иранда Әли Мұхаммед
(немесе Мұхаммед Әли әш
-
Шир
ази) есімді кісі салған. Ол
шиит
тердің (шиғалардың) иснаашрия тобына кіретін
-
ді. Оның
жек
е бір ағым ұстануымен аты шыққан
-
ды. Ол ағымда өзін
күтілген Мәһди деп өтірік жар салады. Содан кейі
н көп кешікпей
өзіне

Аллаһ таға
ланың келгенін (түскенін), сөйтіп, өзінің тәңір
болып кеткенін айтып, жалған ақпарат тарат
ады. Сонымен қатар
бұл сорлы өл
генн
ен соң қайта тірілуді, есеп беруді, жаннатты
және тозақты жоққа шығарады. Сөйтіп, ол
кәпір болған
брахмандар мен буддис
тер жолын қуып яһудилер, христиандар
және мұсылмандар арасын біріктіруге әрекет жа
сап, олардың
арасында еш айырма
шылық жоқ деп мәлімдеген
.

Содан соң ол
елшілердің ақырғысы Мұхаммед
тің
(с.а.с.)

пайғамб
арлығы мен
көптеген ислами үкімде
рін жоққа шығарады. Ол өлген соң оның
77


мұрагерлігіне әл
-
Бәһә есімді алаяқ уәзір (орынбасар) болып
тағайындалады да, оның дағуаты кең тарап, оған ерушілер
көбейед
і. Сөйтіп, бұл адасушы топ соның есіміне таңылып, күні
бүгінге дейін (әл
-
Бәһәия) деп аталып кетеді.

Сондай
-
ақ Исламнан шығушы топтардың қатарына өздерін
мұсылман деп санап, намаз оқыса да, ораза ұстап, қажылық
жасаса да, «шын мәнінде Жәбірейіл (аләйһис
-
сәл
әм
) Аллаһтан
Әлиге

(Аллаһ оған разы болсын) жіберілсе де, пайғамбарлықты
Мұхаммедке
(с.а.с.)

жеткізіп, ама
натқа қиянат жасаған деген»
жал
ған

пікірдегі «алауилер» деп аталатын бірнеше топтар да
жатады. Олардың кейбіреулері Әлиді «Құдай» деп біледі. Әлиді,
о
ның балаларын, немерелерін және әйелі Фатима мен оның анасы
Хадижаны (Аллаһ оларға разы болсын) құрметтеуде шектен
шығады. Тіпті кейде оларды Аллаһқа теңестіріп, олардан дұға
сұрайды әрі олар күнәдан пәк, Аллаһтың алдындағы дәрежелері
періштелерден де жоға
ры деп біледі.

Сондай
-
ақ олар «Қазір
гі кездегі мұсылмандар оқып жүр
ген
Құранда

артықшылықтар мен кемшіліктер бар» деп, өздерінде
арнайы мусхаф (Құран кітабы) бар екенін жариялаған. Оған
өздерінің

жандарынан аяттар, сүрелер қосып өзгерткен. Олар
мұсылмандар
дың пайғамбарынан кейінгі ең абзал жандары



Әбу

Бәкірді, Омарды және мүмінд
ердің анасы Айша мен Хаф
саны
(Аллаһ оларға разы болсын) сөгіп, тіл тигізеді. Қиналған
кездерінде Аллаһтан емес, Әли мен оның балаларынан дұға
-
тілектер сұрайды. Алауилер оларды Алла
һ

тағалаға теңестіреді.
Аллаһ тағала олардың айтқандарынан пәк және өте жоғары!


Мінеки, біз жоғарыда кәпір әрі Исламды бұзушы, Ислам атын
жамылушы күпірлік топтар санатына кіретін ағымдарды атадық.

Бірақ бұл аталмыш топтардың ешқайсысы мұсылманның
үмбетіне

кірмейді. Олармен қыз берісіп, қыз алысуға
, оларды
мұсылман деп есептеу
ге, сонымен қатар оларды шариғатқа сай
жерлеуге, жаназа намазын оқуға, кебіндеуге болмайды. Олардың
мұсылмандар қатарына жатпайтындығына барлық ғалымдар
бірауыздан келіскен.

78


Со
ндықтан, ей, ақыл иесі болған мұсылман бауырым!
Әлбетте
, Ислам дегеніміз



«мен



мұсылманмын» деп жар салу
емес. Мұсылманшылық дегеніміз



Аллаһтың кітабы мен
П
айғамбарымыздың
(с.а.с.)

«
сахих
»

хадистерін жақсылап білу,
ондағы бұйрықтарды орындап, тыйым салынған іс
-
амалдардан
тыйылу, сол екі негізді басшылыққа ала отырып амал жасау.
Ендеше, Құран мен хадистерге терең үңілетін болсаң, әлемдердің
Раббысының қасындағы Нағим жаннаттарына алып бараты
н
нұрды және тура жолды табасың.



79


ҚОРЫТЫНДЫ


Құтылуға
, табысқа жетуге үндеу

Ей, ақыл иесі, адамзат бал
асы, Исламды әлі күнге дейін
қа
былдап үлгермеген әрбір
ер мен әйел! Қиыншылықтардан
құ
тылып, бақытқа жетуің үшін саған бұл шақыруымды
арнаймын.

Өзіңді

өл
геннен соң қабірде және тозақ отында болатын Аллаһ
тағаланың азабынан құтқаруға асық!

«Аллаһты Раббым, Мұхаммедті
(с.а.с.)


пайғамбарым және
Исламды



дінім» деп иман келтіріп, шын жүрегіңмен: «Л
ә

иләһә
илләллаһ
, Мухаммаду
р

расулуллаһ»,



деп кәлимаға
тіліңді
келтір. Бес уақыт намаз өтеп, малыңның зекетін бер, рамазан
оразасын тұт және мүмкіндігің болса, Аллаһтың үйіне
қажылыққа

бар.

Аллаһқа бойсұнғаныңды және Исламды қабыл еткеніңді
жарияла! Өйткені мұнсыз саған құтылу да, бақыт та нәсіп
етілмес.

Әлбет
те, біз саған: Одан басқа
құдай

жоқ



Аллаһтың атымен
ант етеміз! Шын мәнінде, Ислам



ақиқат діні. Аллаһ тағала
ешкімнен одан өзге дінді қабылдамайды. Біз Аллаһты,
періштелерді және барлық жаратылыстарды Аллаһтан басқа
құдай

жоқ, Мұхаммед оның елшісі екен
іне, Исламның ақиқат, ал
өзіміздің

мұсылман екенімізге куәлік етеміз.

Аллаһ тағаладан бізді, ұ
рпақтарымызды және барлық
мұсыл
ман бауырларымызды, шын
айы мұсылман күйімізде
жанымыз
ды алуын тілейміз. Нағим жаннаттарда, шыншыл да
сенімді
П
айғамбарымыз Мұхаммед
пен
(с.а.с.)
, барлық
пайғамбарлармен және Пайғамбарымыздың
(с.а.с.)

әулетімен
,
оның
(с.а.с.)

сахабалары
мен бірге болуды жазсын! Аллаһ
тағаладан осы кітапты оқыған немесе естіген әрбір адамға
пайдасының тиюін сұраймыз.

Пайғамбарымыз Мұхаммедке
(с.а.с.)
, оны
ң

әулетіне

және
са
хабаларына Аллаһтың игілігі, берекеті және сәлемі болсын.
Әлемдердің

Раббысы Аллаһқа шексіз мадақтар болсын!


Приложенные файлы

  • pdf 1017072
    Размер файла: 676 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий