вершы-00-…

НА ДЗЕНЬ СЬВ. ВАЛЯНЦІНА

Ня вабіць цешыцца чужацкімі сьвятымі,
Калі забытыя баго-прабацька ймёны
І за нябёсамі пустымі
Дзядоскі вырай нам замкнёны.

Зьнямелі нівы, гай, мурог (
Іх песьні дана адгулі
Аб колішніх валадарох,
Што тут спрадвеку рэй вялі.

Цяпер крыжы ды курганы,
Як сьведчаньні пагаслай славы,
Падняліся па сім кран,
Ды нават тых не заважаюць

Адукаваныя, каб здатна
Служыць халопамі  суседа,
А здрадай, шыбеніцай, гвалтам
Пазбаві ён нас іншых веда.

Дзе Бацькашчына, Воля, Гонар (
Тры першых словы  лемантарах,
Тры неабвергных аксыёмы,
Сапраднай Троіцы выява.

На ёй тэстаманты расьпятых,
Бязь вестак згінулых героя:
Ня сканчваць барацьбы зацятай,
Ня кндаць завяшчанай зброі,

На славу высьвячанай Праайцом,
Што гартавалі бітвамі дзяды,
Замест малітва несучы  агонь
Парэшткі вер наезьдніцкім сьвятым.

14.02-7.03.2000


* * *

Абавязковае пахмельле раніцой,
Бы душ і кава  гушчары Парыжу.
Але пустая шклянка, а таму вадой
Сабе дапамагаеш выжыць.

Кішэнь. Ды  ёй асобныя рублі,
Зь якімі не дасі ніколі рады.
Ёсьць тэлефон. І вось ва се канцы зямлі
Лятуць для многіх звыклыя сыгналы.

– Пазыч да пэнага чысла.
Ты ж ведаеш, нядога буду вінавытым...
Ня менш банальнае  адказ:
– Прабач няма,
Апошняе прапі з зарплаты.

Ды першая нядача з курсу не саб’е –
Надзейна мы стырно  рукох трымаем.
Ня выйшла – хай, няхай сабе,
А мы чарговы нумар набіраем.

– ...Здаецца ёсьць.
– ...Да пэнага чысла...
– Ай, слухай, не тлумі мне гола!
Праз пагадзіны жо каля стала
Распачынаем тое, пачалі што пазачора.

Па-малу я раблюся спакайней, ты – хіжым;
Хацелі пахмяліцца – заблулі  запой,
І жлукцім дрэнь, якой нямашака  Парыжы.
Абавязковы стан абавязковай раніцой...

красавік 2000


* * *

Сьцебаюць сьпёку бізуны дажджу,
На бруку палымнеюць плямы
Ці то аблока, сьнячых пра зямлю,
Ці то пялёстка дрэ адкрасавалых.

Суняся вецер кроплямі прыкуты
Да завугольля вымерлага навакольля,
Дзень, паняволены смажом прастуды,
Ледзь гучна за вакном скуголіць (

Хвосткімі дарамі расьсечаная скура,
З-пад панцыра палеглых пляца
Ад помніка азызлых і панурых
Хутчэй напрочкі ручаі імчацца.

Ім гэтак важна некуды пасьпець,
Мажліва,  гвалт чарговых экзэкуцый;
Брылі прыпынка узялі «на чэсьць»,
Нібы  шыхце стаяць, не схалануцца.

Батогі левы падаюць накос,
Грудзьмі аб шляк дазваньня біючыся (
Поныя вочы струджаных нябёс
На нас, спусьцелых, праліліся.

29.05-1.06.2000


“...Я ШПАЦЫРУЮ”

Стромкія вежы званіца (
Стрэмкі  небе вясновым.
Драпіны на аксаміце (
Драты злучко прашпэктовых.

Места ( мясьціны дантавыя.
Абароненае насельніцтва
Ад небясьпекі скрайнасьця
Вошкаецца пасярэдзіне.

Гукі й колеры сьмягнуць,
Спачываюць коміна рулі,
Разьняволена ды ладарна
Пад імі я шпацырую.

Плавіць падзень камяніцы,
Мяшаючы іх з асвальтам.
Крышталь мацаваных крыніца
Спакушае вынайсьці сьвята.

Купкі знаёмца данейшых
Мінаю з усьмешкаю-бліцам,
А праз матывы іх песьня няцешных
Сьмецьцяць у пераходах драбніцай.

Разважаю наконт «няспрадзілых»:
Ведама, я хіба пара (
Заблука паміж спра сваіх
І шмарагдавых шата-штандара.

Больш цікалю сваёю пэрсонаю
“Господ” з таемнай паліцыі,
Неразлучны са стромкасьцю звона
У веснавым аксаміце.

травень 2000


* * *

Я кахаю  ейных вачох
Далягляды сталічных прашпэкта,
Ліхтаро медзяныя манэты,
Кожны двор, кожны дом, кожны рог.

Я кахаю  ейных вачох
Жомчуг гэтых нябёса бясхмарных,
Неспатольную смагу кавярня,
Лістападаскіх парка рызьзё.

Я кахаю  ейных вачох
Мастако і актора у працы,
Брук ад летняга сонца гарачы,
Сьвяты Нашыя  Нашых сьцягох.

Як кахаю прысадзісты Менск,
Што адбіся  ейных вачох,
Бы чарговага вершу чаканы радок,
Дык, канешне, кахаю яе!

16.06.2000


* * *

Яшчэ ня вырас з бацькавай кашулі,
А жо разгледзелі й “на вагу прынялі”,
Ужо не папярэджаньні,
хоць жа пакуль ня кулі,
Жадаюць змусіць плыжыцца  гнаі.

І не здымаць ні голасу,
ні позірку да зора (
Няхай відучым, утаропіцца  цямрэч,
Ды гэты гразкі супакой кладо і нора
Даводзілася схалануць адмоваю ГіБець.

Славуты колькасьцю кульнутых шклянак
Дражню, нэрвую вас, някуплены гэрой.
Я штрофы страчваю, блукаючы па крамах,
Дзе не прыдбаць ніяк тае адной.

Яе  пазмроку на забавы скралі,
Яна пасаджаная  краты пад замкі.
Камусь назьмену сум і сон падаравалі,
Мной выбар зроблены (
ламіцца напрасткі,

Не варажыць ці вынясе віхлястая крывая,
А ( як уборамі хатурнымі ня скулі (
Кірунку вызначанага парчуся, трымаюся,
Таму баязна-засьцярожана пільнуюць.

Аднак насталены на грудзі цэльнік
Няздольны ні суцішыць, ні засьціць
Цяпер злачынныя,
няцямныя памкненьні (
Урост узьняцца ды пайсьці.

ліпень 2000

* * *

Расчыніцца бяздонная зямля,
Марш разьвітальны
па труне сыграюць камякамі,
Разьвернуцца ды пойдуць да стала (
Забыцца, як засёды забывалі.

Разважлівы мысьляр пасьля
Прамовіць слушна, распалёны хмелям:
( Ён не спазна сапраднага сьвятла,
Увязьнішыся  змроку кельлі

Чыну ахвярнага  імя пустых надзей,
І па сябе нічога не пакіну,
Таму ня дзіва, што быльнёгам зарасьце
Да непрыкметнага крыжа сьцяжына...

Ты жо ня здымешся ім адказаць,
Якім спакойным у няпамяці краіну
Сыходзі, бо калі не збудаваць,
Пакласьці здоле свае важкія цагліны

У мур Айчыны.
Так, ня пылныя тамы,
На чыіх вокладках імёны залацяцца, (
Усьлед ідучым завяшчалі вы
Прылады мулярское працы.

Каб уваскрошаньнем
забраных небыцьцём,
Ушанаваньнем процьмы невядомых,
Паста аднолены Наш Беларускі Дом,
Дзе хопіць месца й кельме, й тому.

жнівень(?) 2000



* * *

Я вяртаюся паркам. Амаль не відно
Лістападу зацемненых крока (
Час да яскі сьвітальнай запаволіла ноч,
Апусьцішы фіранкі аблока.

Затра буду нано узяты  абарот
І ( чамусьці адному нано ( давядзецца
Праважаць караваны птушыных чарод,
Назіраць, як таполя-дава распранецца,

Як, адвесішы з шыба вэлюм-расу,
Шэраю шчэць голіць промнем сталіца (
Не спыташы схапілі мяне ды нясуць
Сіверы зьмена, а мне б прыпыніцца.

Мне б, здаецца, няшмат (
дацягнуць да зімы,
Каб у бязгучнай бездані белі
Ад набытка і страта струпо адпачыць
Навылёт прашытому шротам завеі.

кастрычнік-лістапад 2000


НЕ ПАЭЦІЦЦА
(няцешна-традыцыйнае)

Не, не паэціцца. У іншых
Бязь ліку ймпэту, рытма, тэм;
Яны плятуць начною цішай
Карункі зорныя паэм.

У іх прасьветленыя твары,
Чысты, удумлівы пагляд,
Гэта яны шчасныя пары,
Што шпацыруюць між прысад.

Ім лёгка без напругі верыць,
Не абуджаючы сумні,
І сшытка іхных клічуць дзьверы –
Заходзь, сугрэйся, адпачні.

Мне ж не паэціцца. І дрэмкі
Пагляд блукае: вены, столь?..
А тэмы рытма, нібы стрэмкі,
З-пад скуры цераз нэрвы й боль

Сам выдзіраю з чорным гноем,
Абмышы сьпіртам новы шнар,
Расплёскваю сваё сьвятое,
Якому веры  вас няма.

Патрапішы  палон да грацый,
На волю рвуся з ланцуго,
Аркуш пакінушы падзякай
З тузінам чарнавых радко.

Не, не паэціцца. І зь цішай
Зьнікаюць тэмы, рытмы, ймпэт,
Але сё пішаш, нібы “іншы” –
Адзін на цэлы белы сьвет.
лістапад 2000


І. ДЗЕНЬ

Зь цемравай пашчы выхаплены дзень (
Глыток празрыстага сьвятла (
Шторазу меньш,
А кіпцюры гальля,
Каб затрымаць хоць бы
Непрыхаваную спустошанасьць нябёс,
Чапляюцца за іх, рвучы.
Небу балюча ( хныча дождж
З разоранай грудзі,
Хаморна сцэджвае
Апошняе, аднак усё радзей.
Пахмурнае сутоньне папярэджвае
І сьведчыць: «Йдзе!»

лістапад ’ 2000


ІІ. НОЧ

Вяртаецца ён, зольлю набрынялы змрок,
На плечы зрынецца драпежней ад учора (
За тое, што адданасьць не зьбярог,
На большы тэрмін выракае горад.

Усход аддалены. Сьціскаецца пятля.
І жо пільнуе гругановае чарноцьце,
Каб шротам зграя сонца расстраляць
На невысокім сьнежаньскім узьлёце.

Спачы нэон сузор’я на зямным ставу,
Прадон дваро ахутаны пякельным ценем.
Пад пахаю  якога
мяне пляжыць ажывуць,
Крадком прасочацца
спаміны ды сумненьні...

лістапад-1.12.2000


СПЭКУЛЯЦЫІ НАКОНТ МІЛЕНІЮМУ

Год на сыходзе –
Фініш.
У гірлянда павуціньні
Заблыталася тысячагодзьдзе
І застаецца  гэтым сьнежні
Назасёды.
А мы, як мбе, келіхам і песьняй
На спачын яго праводзім.

Яшчэ калі яно! –
Здаецца.
Адно
Затлуміць – не заважыш захлынецца
Пярэстым ноч агнём,
Раквецяцца ігліцы
Да іх хіба ня грэх не далучыцца
За шчодрым пачастункамі сталом.

Тады Новы
У кухні кожнае шкварчаць патэльні,
Да раніцы зычэньня
І размова.
Ува рачыстым, хмельным гармідары,
Дзе сябе ня чуеш,
Урэшт даклікаецца хтосьці гаспадара:
– Бульба каляхуе!..

Сустрэне сёлетні сьвітанак
Першы
У атачэньні спусташоных пляшак
Паміж нас, неслабых, мацнейшы.
А леваруч у кубку,
Які дапіць ужо былі ня  стане
Тысяча год растане
Апошняй бурбалкай ледзь чутна.

25-27.12.2000


* * *

...І кволая змаглася стынь!
Перадала адлізе
У календ(ры дзён пасты,
Ня зважышы на візы.

Хоць шчэ ні подыху вясны,
Сьнег, пластаваны слотаю.
Вецер-сьмецьцяр, паветра ( гніль,
На сэрцы моташна.

Пустэльня шызая па-над дваром.
Чорны таполі комін,
Пад’езды мацае спарон (
Зьдзілены промень.

У часа, выцкаванага з каляін,
Хістнуся пад скрыдлом,
Усьлед спытаю раздражнёна: “Чым
Гэтае было?”.

люты 2001

* * *

Каністры поныя вады
зь сьвянцонае крыніцы –
Каму на суп, каму на лекі, а каму напіцца,
Глыток на ноч – ня надта начы сьпіцца,
Бо нешта ные горай паясьніцы
І цягнецца рука перахрысьціца –
Шукаюць паратунку баязьліцы.
Адныя кінуліся подбегам маліцца,
Другія шчодра ахвяруюць на бажніцы,
Каб як спрычыніцца таксама, далучыцца,
Паспрабаваць грашыма адкупіцца
Ад страху нерасшыфраванай таямніцы:
Ці вернецца, ці зыйдзе на зямлю Збавіцель,
Ці не дастане раптам каштарысы,
За здрады, звады ці ня змусіць расплаціцца?
Хітрэйшы хто, мкнучы хіліцца,
Ста у чаргу па слугаваньне Хары-Бгават-Гіце
Альбо  Ню-Ёрк, Варшаву, Прагу, Ніцу...

На сонцы срэбрам сталь іскрыцца –
Чым купеце цяпер клінкі крывіцкія,
Калі пастануць іхных лёза бліскавіцы
Над чарапамі, Юда, чужаніца?
Усіх, што баілі скарыцца,
Што нам лягчалі душы. Бы злачынцам,
З таго начы цяперака й ня сьпіцца,
Але няма ні троха таямніцы
І гэта кожны зь іх баіцца,
Бо прыйдзе павярнуць зямлю сваю Збавіцель,
Бо ён-такі дастане каштарысы,
За здрады, звады змусіць расплаціцца,
Тады ні адмаліць, ані прасіцца,
Вадой з крыніц сьвянцоных не адмыцца!

студзень-люты 2001

* * *

Ты ( толькі голас чужага  слухацы,
Ты ( лічбы  нататніку
У адвеку лішняга  трохкутніку,
Выбітыя атрамантам.

У іншай жывеш рэчаіснасьці,
Да якой прылучаюся,
Калі зь незьлічонае спробы вынайсьці
Прычыну сё ж атрымаецца.

Нумар дрыготкімі пальцамі
Набіраю ( шпрыц наркаманам.
“Пераламацца” раілі,
Але “прыход” пачася вітаньнем.

Сьвядомасьць засьціць спакваля,
І  краёх амарочных відзеж
Да інтанацый інтымных мая
Ты пастаеш.

І не спустошыся б да нематы,
Ды прытомнею змучаны
Трывала зацямленым:
Ты (
Толькі голас чужага  слухацы.

люты 2001


* * *

Менск растае. Аднак у чарках
Глыткі празрыстае гарывады
Стыгнуць, налітыя шынкаркай
Змачыць засьмяглыя раты.

Наш дваццацігадовы век
Год дваццаць першы перакрэсьлі,
Пача і прыпыні свой бег
З( стальцом вольным напрадвесьні.

Цяпер сьпяшаць няма куды
З п’яной утульнасьці. За рысай
Ганку
Каляндар пакінуты (
Мы па-за часам засталіся.

На збочыне
гасьцінца тых,
Бруіць якімі ручаё крышталь;
Імі ж прынесеных, зажды перавітых
Пачуцьця, зьмена, закатаных у асвальт.

Паднёвыя вятрыскі кожны гмах
Выпешчваюць даначаканай цеплынёю,
Й нібыта хочацца дазнацца на працяг,
Ды гэтакаю самаю вясною

Мы нікнулі прырыхтаваных роля,
Сыйшлі, абралі «не трываць, ня быць»,
Сьвядома набліжаючысь паволі
Да чаркі, што ня выпадзе дапіць.

да 20.03.2001

* * *

Традыцыі каханьня і вайны
Спрадвеку сланыя надзейным гартам –
Зямлі распнутай верны сын,
Застрэмі памяць я дачкою акупанта.

Каранаваныя арлы “канфэдэратак”
У сваякі нам набіваліся тым годам,
Згадашы час супольных высілка і страта
Дзеля дзяржавы Двох Народа.

Як соладка было прыгожай марай трызьніць!
Зьдзяйсьняць – бяз мала, пагато.
Два леты ад Дняпра да Віслы
Мы за яе лілі зацята кро.

Два леты... Ды ці замінала каму восень?
Няхай кастрычнік пазалочва сьвет,
Нязьменны краявід: штыхі, драты, абозы,
Атака, выбух, бінт і лязарэт –

Маёнтак, вернуты “прадзівым гаспадбрам”.
Ці веда хто, што непамысна злучыць
Ён варажбою хваля мклівай Шчары
Панну з-пад Лозьдзі і “тутэйшага” паручніка.

Гавораць, гэткае – часьцей увесну,
Але вось, выпала традыцыю зыначыць
Праз ананімны сьціпленькі букецік
Сьвежазьнятому зь лекарскіх варштата.

Першыя дні прыкідак і прыглядак.
На запальніцу рэшце запытацца падыйшла,
Каб потым натуральным сталася працягам:
– ...Krystyna.
– Мне прыемна. Станісла...

Паходні клёна занімалі вечар
І той курэ, бы лёнданскі тытунь,
Падораных ёй кімсьці цыгарэта,
Схавашы ночы таямніцу  даланю.

Пад сукняй шыняля сьвярбелі мае шнары,
Промньмі апошнімі гаі іх крыскі бог.
За сьветам дзесь гарматы неба йрвалі,
Я ж патана у прагнулых вачох.

Касьцельнымі званамі плы сьвітанак
Са стромкіх веж падляскага мястэчка,
Нібы спаміны падбірала станік,
Панчохі, намітку да будучай сустрэчы.

Мы дасканальвалі, забышыся на стому,
Сябе  майстэрстве велічнага пачуцьця,
Надаючы застыглым колісь формам
Моц і энэргію сьвінца.

Спазнаючы пяшчоты бездань пакрыёма,
Хоць гэны чын і не адпавяда на час,
З асуджанаю да каханьня, згубы, злому,
Што да пабітага тулілася пляча.

Ды  хвілю згасла, растварылася  сутоньні,
Няцямна цьвердзячы
ледзь гучнае: “Dlaczego?”,
Як дзеі раптам апусьці заслону –
Скрозь зубы выцэдзі: “Назатра еду...”

А ад’яжджа адзін,
бяз сьлёзных разьвітаньня,
На золку рушы у чырвоны сход,
Не прадчуваючы налетняга вяртаньня
Праз фронта і падзея вірны каларот.

Ціс, нібы рэбры, трушчыся пад ботам
Паміж самоты голых сьцена, заля,
толькі зь іх,
Зь мяне прысутнасьці ейнае попел
Ня далі рады выдзьмуць скразьнякі.

Нешта выводзілі  падстрэшшы пра мінулае
Пакуль на ганку пі нагбом кан’як
І вылі сьлед, сьвісталі  сьпіну кулямі,
Калі прэч назажды пагна каня.

вясна 2001

* * *

Нано засыпала і хаты, і двары –
Красуюць яблыні. Не абуджэньне –
Сталее сад. Падзень ператвары
Шата цяжво  разложыстыя цені.

Ці не  вандроцы зможнае змарнешы,
Пагасьцяваць зыйшлі аблокі  вёску?
Дзе запарушваюць вачніцы лужын першых
Вятры, варожачы на шчасьце на пялёстках.

Ірвуць.
Калі падхопяць, шапочучы след ціха,
Калі ж мачаць у смутку разьвітаньня.
Хтось і ва мне чароднасьць нема лічыць,
З лапіка-дзён мазаікай сшывае памяць

На перагорнутых старонках бытаваньня –
Правіць стаптаныя няпомнасьцю кілімы
І шнары драпіна разгладжвае старанна
На целе лёгкай, нетрывалае тканіны.

Нібыта спраджвае рахубныя квіткі,
Аднак нацёкі іх упарта кліча
Акупаваны безданьню блакіт,
Што травень тчэ зь ядвабных зьнічак.

Сталее сад. А разам ён, я, ты –
Суворай радасьцю Кон падзяліся з намі.
Юнацтва зьнеслага бялюткі гэны дым
Ужо ляжыць у пыле пад нагамі,

Пакуль ня зьнесены блазенствам ручаё
У хмарнасьць, непагадзь хвароб – у восень.
Хоць сам ня бавіся ніколі варажбой,
Цямлю:
час
надыходзіць
пладаносіць.

-...8.07.2001

* * *

Халодны ліпень. За вакном
Шалее места навальніцай.
Захопленае хмурным рамяством,
Прычын ня ведае спыніцца.

Разьюшана ганяе пыл
У шчыльныя разоры зморшчын
Гмахо і вуліц. Пазнавальны стыль
Гарэзы. Рабаціньнем почырк

Кладзецца. Я не першыню
Кроплі жываю замест лека:
Дваро балонкі разгарну
Чытаць самоту леную элегій.

Раптам ламаецца жываны рытм
Накатам нецярплівай хвалі,
Імгненьне – небасхіл гарыць!
Ды  гэтае ж імгненьне астыгае...

Распушчаны сканае дзень,
На скраінах абсядзе туманом,
Зьдзілена места апрытомнее  вадзе.
Халодны ліпень за вакном.

-...9.07.2001


* * *

Тры дні бяз смутку разьвітаньня,
Тры дні адсутнасьці сустрэча –
Нібы нішто. Але што  стане
Напоніць зьмесьцівам тры дні пустэчы?

Ужо вядома мне – сяганьня
І лёт гадзін нямысьля падганяю,
Бо стоміць – непапрана прадчуваю –
Напясьць няхай вартага чаканьня.

Навыперадкі з часам – я ці ён
На месца моленае змоглы прыцягнецца.
Прычына лішняя  шпацыр сугрэцца –
Золкаю стыньню перасычаны сэзон.

Прысады. На спачын сыходзяць. Клён жаты
Для поціску працягвае шурпатыя далоні.
Падацца сьледам? – Красавік дагоніць –
Кастрычнік паліць лісьце – не масты.

А значыць, вырашы і ён мяне прымусіць,
Каб прысягну варункам на пакору.
Табе  адказ бязьлітасна сьміхнуся,
Стрыкнуты дана надакучылым дакорам:

– Не, гэта непагадзь
няпэнымі зрабіла кожны рух і крок...
Ды зно злуеш празь недарэчную блазноту,
Мы ж толькі разважалі з Бахусам удвох
Як раз пра перавагі адзіноты.

Пасьля сё зважыцца, заплаціцца за сё –
Постаць знаёмую, што  прыцемак кіруе,
Дзе  скразьнякох ушчэнт прастыглых вуліц
Хутася вечар у шэрані рызьзё.

кастрычнік 2000-1.08.2001
ЗОЛАТА

Нараджалася. Не выходзіла –
Не клалося парта  радкі –
Дзесь таемнае месца знаходзіла,
Абмінаючы рытма такі.

Астыгалыя сэрцавы кузьні
Пакідала бяз грану руды
І ладо не краналася, струджаных,
Ад пяршое да шостай струны.

Адбівала вечнасьць абшарамі
Ува зрошчаных імі вачох,
Налібоцкую Зорку Палярную
Прыхавашы, бы скарб, сьцяж дарог.

Спачывала, зьняпомненых волата
Курганамі абапал мяжы,
У капальнях праменнае золата
Маёй растрыбушонай душы.

Толькі вось, раскапанае, зыркае
У замглёную далячынь
Зно нясу задарма вам – ад шчырага,
Бо ня купіш яго нічым!

13.09.2001


* * *

Ядвабны кастрычнік тваіх валасо
Спавіты тытунёвым павуціньнем,
Сівер размовы пачуцьцёвае рызьзё
Зьлёгку гайдае жо пазначылайся стыняй.

Але ні дыхаць, ні агулам не лягчэй –
Ня верыцца, што сё яшчэ вярнецца,
Бо цеплыня колера ліпеньскіх вачэй
За лёдам позірку навек мне застаецца.

Туман ягоны разгублена гару
Курэе – нерашуча пакідае аджылое?
Ставы абдымка зь нератамі рук
Цяпер, на дзіва, непатрэбнае, чужое.

Гнюсавіць каляндар – абрыдлы дзяк
Пра надыход растайнага сэзону.
Цяжар абставіна й брахлівы задыяк
Несумяшчальнасьцю
нашых прырод палоняць.

І досьвед хвалямі сшырэлае ракі
Прагноз на будычынь бліжэйшую плюскоча:
Лісьцем апалым поніць памяці мяхі,
Чысьціць двары ад гною нутранае слоты.

Разьберымся. Не першыню губляць.
Толькі насуперак сумнінай звычцы
Часьцей хай дорыць нам ладарніца-зямля
Ядвабных валасо тваіх кастрычнік!

13.-17.09.2001


ЗЬ СЯБРАМІ ѕ ТРЭЦЯЕ
ТЫСЯЧАГОДЗЬДЗЕ

Каб веда хто
 што абыйшлося нам дабрацца!
Пад вый сырэна “хуткіх дапамог”
ѕ стэрыльнае сьвятло рэанімацый
Сябро прыносілі, як дзечын, на рукох.

Зямля сьцяліла свой бялюткі ложак,
Снапамі мы валіліся  сумёт
І  спарынгу зь Яго Вялікасьцю Марозам
Мы гартаваліся да новых перамог.

Нас не палохалі ні сьпёка, ані холад,
Ні мусаро гумовыя кіі,
На нас складалі незьлічона пратаколы,
Ды непакоі нас нас адно памер чаргі.

Не хвалявала нас ні якасьць цыгарэта –
Мы ніз каціліся  чужых вачох,
Упарта йшлі да вызначанай мэты –
Пустых кішэня й струна трох.

Нас не спынялі ні каханых сьлёзы,
Таму нас кідалі (нярэдка  нэгліжэ).
З гора сядалі мы на глюкатворныя “калёсы”,
Калі ж здаралася, на што й хужэй.

Было, здаецца, лёгка растлумачыць
Недапачутасьцю, напрыклад, сэрца,
Ды не зважалі на абломы альбо дачы,
Толькі працягвалі дрэнь бессаромна жэрці.

Цяпер па-малу надыходзіць сталасьць
І выбівае з нашых прачарніленых шыхто –
Каго хваробаю, кагосьці “Эспэральлю” –
Найблізшых, найадвязаных сябро.

Але нас, гэтакіх, ня зяць за жабры,
Бо як няма прычыны – знойдзем!
Няцьвёрда рушыць нецьвярозым шляхам
У дваццаць першым сотнягодзьдзі.

18.09.2001
* * *
Аленцы

Піла з крыніцы. Чэрпала далонямі
Срэбра жывільнае крывіцкіх бераго.
Падзень схіліся над смуглявымі рамёнамі,
Дадаючы  глыткі аблока малако.

Ручай у-голас бомавы “сакрэтніча”–
Хваліся, маля, будзе й ён ракой.
Вярба ён штосьці шапацела ветліва,
А яна думала, канешне, пра сваё.

Сябры, прыхільнікі, калегі, праца...
Ад несканчальнай гэнай мітусьні
Сюды вярнулася, нібы паспавядацца,
Крануцца вуснамі прадзівай чысьціні.

Піла і не магла напіцца.
Прысешы, нетаропка, пакрысе,
Натомленаю лётам галубіцай,
Інакш ад кожнага, хто пі яе.

28.10.2001


НЕ ЛЮБЛЮ !

Не люблю акальцаваных
Галубо, людзё, Зямлю
(Абручы мэрыдыяна
Й паралеля не люблю)!

Будзем чыстымі, будзем шчырымі,
Будзем вольнымі і Зямля,
Галубо шапацеючы крыламі,
Што нам трэба аддасьць сама!!!

кастрычнік 2001


* * *

Адпусьціце мяне, хоць Авэлем, хоць Каінам
І не скугольце сьлед насуперак звычбю!
А плён садо маіх мае каханыя
Вам прынясуць, як толькі назьбіраюць...

19.11.2001


НА ПАДПІТКУ

1

Жыць хочацца і ня хочацца –
Гібець невылазна  журбе;
Пляваць на мяне вам, на творчага,
Ды, зрэшты, і мне не сябе!..

30.10.2001

2. ПРА ѕСПАМІНЫ

Прыйдуць і абручамі чэрап сьціснуць.
Госьці някліканыя – самі па сабе.
Як я пяшчоты не забы калішняй,
Дык шчэ раз зьлітуйся – не забы(і)вай мяне...

1.11.2001

3

Калі кахаць, дык каралеву,
Перамагчы – дык увесь сьвет!
Калі пражыць – тады паэму,
А вынішчаць – пачаць зь сябе.

14.11.2001

4

Шчасьлівым ёсьць. Шчасьлівым буду.
Таму што выпала кахаць цябе.
Хай іншыя прыносяць яшчэ ружа –
Сваіх параза боль і бель.

20.11.2001


* * *

Цішынёю браная хата.
У мэлёдыі рытма старых
Ты прыходзь да мяне, як да брата,
Лёгкім поступам ветлай сястры.

Пра праменнае распавесьці,
Што спачыла  тае цішыні,
Вокны гутаркай запавесіць –
Каго мне выглядаць яшчэ  іх?

Хай кладуцца і голас, і словы твае
На разьдзертыя шнары бінтом.
Чуеш, дровамі  грубцы патрэсквае
У нецярплівым чаканьні вагонь?

Колькі жо задбрма сатлелага!
Колькі скрыдла зламана вятром!
Толькі зноку чаромхаю белаю
Сьнежань вёрсты засыпа суздром.

Ды ня збойся адбітага сьледу –
Ён да брамкі праводзіць цябе.
Аб мінулым, аб нечым засьветным
Распытай, каб уцямі глыбей.

Гасьцявала бязь ліку тут дрэні,
Нехта зьнес залатыя ключы,
І таму адамкнёныя дзьверы.
Няма слова? Прыходзь – памачым.

У будзённыя альбо  сьвята,
Прамарудзішы, без пары
Давядайся нявартага брата
Чыстым водбліскам ветлай сястры.

23.12.2001

З ЦЫКЛЮ “СЫХОД”

2

Калі за гмахамі астыгне захад,
У пусткі вуліца разьверзьнецца Сусьвет,
Прыпол калечачы на прысаку астатніх красак
Й дагімі яскамі бяссонных цыгарэт,

Дапытываць прыйдуць касыя цені
Пра забытое  перагорнутых календарох,
Каб вынікам, з пагрозьлівасьцю немай
Сіверным выем вывесьці вырок.

Скуюць кайдбнамі хатурных нота
Між зьненавіджаных, счужэлых сьцен,
Рухамі пэненымі даніх адмыслоца
Па споведзь ускладуць мяне на прэнг.

У жылах лёдам заскразіцца Вечнасьць;
Тады ня вытрываць.
Але, бы вязьнік пры дзьвярох,
За вокнамі ашчэр нагостры месяц –
Пільнуе, нудзіцца, цікуе, ці ня зьбёг

З-за крата чэпкіх карцэру квартала.
І  першым кроку іклы ветаху сьсякуць,
І хмара псы да раніцы злактаюць
З вусна зьбялелых зорную расу.

Ёй больш ня высыпаць у пошуку спакою
На тульнасьці аркэшавых прасьцін.
А той жа сівер апячэ, няголенай шчакою
Кранушыся – правіны адпусьціць...

Ня се прыйшлі. Ня сё і даравалі.
Адно зіраліся, сьляды прыбрашы  туманы,
Як сонца незваротна забівала
Цьвікамі промня пашчу чорнае труны.

кастрычнік-9.12.2001

З КРОНІКІ (31.01.2001)

Не падыходзі. Непакоі тэлефон,
Вытрэльва позвы на сур’ёзныя размовы.
Ня рва канцы. На час адкла прыгон
Мерапрыемства і сустрэча тэрміновых.

Дарма настойліва імкнуліся сябры
Са мною разам новы дзень адзначыць:
Перапыні кантакты – выцягну драты,
А вас крый Божа ад засёднае нястачы!

Крыху парушыцца загула чарада.
Няхай, паперу папсую атрамантам,
Хоць сёньня, можа, варта нагадаць
Было б наконт сябе якой спадарычні.

Апанаваныя пакоі цішынёй,
Дзе распусьціся я  раздраях міжусобных.
Нэрвуецца і пнецца праз вакно
Дастаць сырэнаю ахонай

Да дробязя адрынутае навакольле,
Аднак, спавіты бездакорна ім,
Узбунтавася – выламася вонкі
Плесьці  адное за спамінам успамін.

І нат ня гледжу, як лажы надзея
Зьнішчаньнем зыркім заняліся без прынукі,
Як ляды, прысакамі адкурэшы,
Мітрэнгай вуліц захлынуцца.

-...11.03.2002

* * *

Адпачываюць дана змоглыя палі.
Здэцца, нішто не пастурбуе немага спакою,
Ды абуджаюцца, вывуджваеш калі
З чарэя глеб парэшткі зброі.

Фрагмэнт адвечнае сялянскай працы –
Рыдлёкі штых узрэза крыскія пяскі
(Ім сягалета выйшла пастарацца –
Гасьцінных клеця адамкнёныя замкі).

Як мае быць, перад працяглым сном
Руплівы гаспадар
дае надыхацца паветрам сьвежым
Струджаным “соткам”, покуль час сьнягом
Ня прыйдзе іх прыбраць
у саматканую адзежу.

Штось зачапіла,
скрыгатнушы раздражнёна,
сталь,
І між паднятымі  сьвет белы камякамі:
Чужы калібар, незнаёмы кшталт,
Крыху іржою закамуфляваны.

Сьціплы гасьцінец прамінулае вайны –
Набойніца. Я заміраю  руху.
Яе глыну і ёю ж плюну карабін,
Прынесены сюды з-за Бугу

Упэненым у выніку стральцом,
Той крочы на Маскву найпростым шляхам,
Не зьмеркавашы, мусіць,
які страшны будзе плён –
Хваля вагню пакоціцца на Захад...

Але грызася ён у гэтую зямлю!
Рос у яе па грудзь, па плечы,
За сьпінай адчуваючы сваю
Тысячагадовую Нямеччыну.

Кажны грудок у непадступны бастыён
Ператвара на адбіранай lebensraum,
Дзе сталяваць прыйшо
“спакой, прагрэс, закон”
Назьмен прыгону людажэра-камісара.

Ня хібі спраджаны шматкроць прыцэл
І астыгаць у верасы раскосы хлопец
Валіся. А разьюшаны,  кляцьбе
Ён спусташоных не лічы набойніц.

Ды Кон рахуе нам адпушчаныя дні:
Чацьвертым летам згубнага паходу
Працяты куляй ляжаць ніц
Застася тутака павэдлуг мара – назасёды.

Насьпех засыпаны таварышамі  вырве
На пакіданым сплаленым узьлеску –
Маля, з пазыцыі цяпер яго ня выбіць,
Нібы заклалі павяртаньня непазьбежнасьць.

І вось, вяртаюцца! раструйваючы памяць.
І  гутарках старых
й паспарахнелай драбязой.
Так, не празь лясканьне замко нас зваявалі –
Згадкамі выбухнуць гатовай цішынёй.

-...12.03.2002


* * *

Аскепкам-месяцам Сусьвет расколаты,
Пад намі стогне матухна-зямля.
Вашае вечнае –
Ад пачуцьця да гораду, –
Для нас не даражэй за жменю тла.

Апанавала мацярык стальная гвардыя,
І сёньня рэй вядзе зухвалы штых,
Ад прымха вызваляючы,
З пагардаю
Накос падрашы абразы сьвятых.

Воі зацятыя патомнай далечы
Існаму ладу вынесьлі вырок –
Хата паходнямі
Сьвітанак набліжаючы
Напрочкі гонім немарасьці змрок.

Сьляпы шчанюк скуглячы заходзіцца –
На нашых тварах выбіты ашчэр.
Дзірван крывёю выбаленай
Росіцца,
Што далавах зь мізэрыкордыі цячэ.

Бяз жалю  ямы выграбныя скінулі
Цяжар апрыклы з памяці арбы,
Было лацьвей каб
Правіць карабінамі
Цярпліцам спрацаваныя гарбы.

Іхнае сытае, бясьпечнае мінулае,
Дзе яны стоена
Зьменнага дня ждалн,
Роты штурмовыя сьвінцовымі віхурамі,
Пляжаць, дзяржаныя скрышышы рубяжы.

З рамёна футры!
З крама золата!
З пляца пахілых помніка граніт! –
Усё,
Што вечным звалі задаволена, –
У пыл,
у попел,
у нябыт!!!

-...16.06.2002


ЛОВЫ

Завершаны вечар хваёвы,
Пад зорнаю кодраю ста.
Я выправіся на ловы
Адчаю, што сэрца праця.
Няздымную тую гатовасьць
Мітрэнгамі век гадава,
Мігцеюць каткі тытунёвыя –
Драбныя нашчадкі Зьніча.

Праз сутаргі немых кроза
Знайшлі апраданьне грахі,
Але ж і Яму немаглося:
З шаленствам пушчанскім лучы
Вятругамі штормы калосься
І нас касавалі дажджы;
А зараз я ладжу цянёты
На цішы таемных сьцяжын.

Для іншых, бадай, адмыслоца,
Пільнуючы, вагу напя –
Зьвер вернецца абавязкова
Жывое крыві паспытаць.
Пазнбю беспамылкова
І подых, і поступ здаля,
Пачушы абураны шомаст
Пабуджанага гальля.

Бы ведаючы, абыходзіць
Памагатых маіх нумары,
Нанова на ласку лёсу
Я зь ім застаюся адзін.
Ня зблудзіцца  стрэчным шроце –
Хрыпіць да мяне напрасткі,
І чырвань, распаленым золкам,
ѕ сунічнік зьбяжыць па нажы...

Каток пры катку тытунёвым,
Заруні хваёвы абсяг.
А хто перамог у двубоі,
Няма каму адказаць.
Нявырашанасьці нэрвовасьць
Прыня за заслону плашча,
І  часе бліжэйшым – на ловы,
Якіх ці счакаю канца?

-...29.07.2002
ЭПІЗОДЫ

1.

Было тлумачы хросны,
Мох ботамі мнучы,
Што на балоце хвоя
Ня пусьціць карані –

Патрэбны грунт трывалы ёй.
А  жокнулым скрозь жніні –
Ці сорамам? Ці барваю? –
ѕзгаралі журавіны...

Пазьней размову я згада –
Як спляжаны хваробаю,
П’ючы настой з тых ягада,
Вусны апёк іх горыччу.

2.

Празь незамольнасьць крыда
Прыходзіла мне  сны,
Каб дакараць макліва
Стамлёнымі вачмі.

Мітрэнгаю дні засьціла,
Забрашы супакой, –
Так зьвер, які прынадзіцца,
У пастцы б’ецца кро.

І валіцца зьнясілены
Да радасьці лацо,
І дога потым трызьніцца
Гушчарнае лагво...

3.

На аркуш месяц зроніцца
Ледзь бачна, з-за пляча,
Як празьвініць апоначы
Чыясьці немата.

Стоі каго вусьцішны
Бязмоем чорны флёр?
Падасцца раптам: з слухакі
Змрок грагне: “Nevermore!”

Аднак ані ня зрушыць
І стук прадвесьця  шыбы –
Я сам кожную  кубку
Штораз тапі мажлівасьць.

4.

Шчасьліва! Хай ня страцяцца
У нератах дарога
Ні ліпы ля палаца,
Ні лёхі Налібока.

Зно абжытыя котлішчы
Храніцамі-бусламі
Ня вымыюць пяшчотныя,
Але чужыя хвалі.

І шторма басавішчы
Бязьмежнасьцю свабоды
Крынічных не зацішаць
Табе нашых мэлёдый.

красавік-ліпень 2002


ЗБРОЯ

– Ну ідзі да мяне, ідзі! –
Голас прагу ня здрадзіць злачынную.
Дай мне юрасьць маю наталіць,
Дай жа мне і табою насыціцца.

Ты ня здолела зразумець,
Апантаная йскрыстымі крозамі,
Як чарговае змусі трымцець
Сэрца цэраз рытмы мілосныя.

Як безадмонасьць ужы
Гэтай зброі стагодзьдзямі спраджанай,
Каб запалоніць цябе, прыручыць,
Каб сагнаць пасля, назабавішыся.

Дарма йрвесься з абдымка сіла,
І ня зраніш пагардлівым позіркам –
Кажны, ведаю, мроі ня раз
Кла на прэнг партнэравай пожадзі.

Няхай пляжыць – дальбог, не шкада –
Бо залічаны  мбйстры заплечныя,
Хоць часьцей выпадае страчаць
Самахоць дачасна зьнявечаных.

...Кабэрнэ і букет каля зьмятага ложку
Дапамогуць табе суцешыцца,
А мне зброю вяртаць рана  похвы –
Ёй шматкроць карыстацца шчэ.

10.08.2002
НА СПАСА

Апошнія вакацыі. Яблычны Спас.
І думкі жо пра Бабінае лета –
Ложнай расы ахаладзелы бляск
Нязнак пра набліжэньне яго сьведчыць.

Сьпіжы яліна выгастры усход
Карункамі баровай жырандолі,
А  пастцы зь перабітай лапай тхор
Ля катуху ад роспачы скуголіць.

Ды патураючы драпежніку  бядзе
Душу сівую зварухне спагада,
Сьвята забойствам гаспадар не сапсуе
І міласэрнасьць пераважыць.

Ранцца  ранішніх турботах двор,
Хіба вось промні нб прызьбе лайдачаць.
Клікнулі рэшце выпраляцца да кладо,
Аб чым гадзіньнік ашале тахкаць напята.

Букеты зыркіх, станістых вяргінь
Галовы разам схіляць у мачаньні
Там, дзе навек спачылі прабацькі,
Не папыташыся вочы праталіць памяць.

З нас патрабуючы і процягу сьцяжын
Із Богам, з крэнікамі жыць у згодзе,
Сыходзіць пад адны крыжы,
Як да адных штогод прыходзім.

Прыносім на бестэрміновы суд
Слодыч правіна, пераадаленьня немач,
Гэтым праводзячы кажны сваю
Рысу пад вынікам прамежным.

Прыняць з удзячнасьцю раджай
Надвор’ем неба блаславіла,
І сакавітасьцю пладо адораны скрозь край,
І  яблыкі біраюцца магілы.

-...4.10.2002


* * *

Лёгкі на спамін аб першым сьнезе
Вырва горад з кіпцюро дажджо,
Выруніся на прашпэктах шэрай
Абвесткаю празрыстых халадо.

Агаломшаная навіной
Восень раптам сьцішэла, прыстала
І чакае разьвязку свайго
Ля дзьвярэй абабранага саду.

Постацьцю, скрозь туман ледзь заважнаю,
Туліць рукі да грудзі аголенай,
Скуль шмацьцё апранахі астатняе
Спапяліла рабінавым сорамам.

Ды ня верце, што сё гэтак скончыцца! –
Толькі цешней цяпер –
Лістапад ахвяруе раскошаю,
Саступаючы месца зіме.

Назапашвае кволае пекнасьці
Да сустрэчы зіхоткай пары:
Над ставом з пасма вербы вычэсвае
Вецер жохлыя касьнікі.

Той парой самахоць утаймуецца
Гне, з дарэмшчыны крыда асьлеплы,
Як на поначы  неба раскутае
Брыльянцістасьць сумёта зьнясецца.

І за бомамі сьмеху малых
Па раскроеным санным сьледзе
У далоні скаціцца згары
Калядовым зярняткам надзея.

-...20.11.2002

ПРОСТАЕ

Уночы сыпала зіма з надстрэшша зоры,
Іх разьдзіралі, выстуджалі вятругі,
А раніцой па расьцярушаным, астыглым болі
Прайшлі, ня дашы веры, мінакі.

Дазнацца прады: ці не звар’яцелі?
Скрабліся шуфлямі на вулках сьмецьцяры,
Адно ледзь пахіліла плечы неруш,
Чужое роспачы прыняшы мочкі крыж.

А зьнічкі падалі, ня ведалі пра потым,
Да нашых ног боль звышы несучы.
Ды вось, замест спагадных слова простых
Нехта асьвечана сакпі:
– У лютым?
Зорныя дажджы?

І людзі йшлі асьлеплыя, нямыя –
Гартаць сьпяшалі мудраваныя тамы,
Дзе вучаць забывацца нас на шчырасьць
І прыгажосьць бясхітрую зямлі.

Яна ж, даверлівая, сенька яшчэ  звыклых
Словах, якіх радком і схочаш – не мінеш,
Будзённых, абылганых –
у безабаронна чыстых,
Бы растаптаны боль, бы некрануты сьнег.
6-7.02.2003

* * *

На мароз па-над дахам раззорылася,
Год, блазенствамі скатаваны,
Пакрысе канае на вогнішчы
Адбалелымі чарнавікамі.

Ледзь паторгваецца з гэных трэсак
Крохкі цень на квяцістых шпалерах –
За струменьчыкам снвым падтэкста
Намагаецца выкурэць зь цела.

Понач глэхая. І мярэсьціцца:
За вакном між жалобы хатурнае
Сінім срэбрам на сад кадзіць ветах,
Адпускаючы за мінулае.

А колькі радасьці перад убачыць
Было, як прыпарушвае зернем
Неба сьмешку шлюбную княжыча
І абраньніцы-яблыні вэлюм!

Не абдзелены вагай запросіна,
Апява маладзіцы красу,
Ды сіпеньне хіба засталося
Ад грымотнага, яснага голасу.

Выця струны канчальным акордам,
Пайшо прэч, не разьвіташыся,
Стуль, дзе шчодра  запале раздоры
Ці то пацерка, ці то пацера.

Нават сьнег ня клася на плечы,
На адкрытай растава далані
І мяне зно ля брамкі на сьцежцы
Мочкі стрэлі мае ж сьляды,

Сонца высьляпіла лёдам велічы,
Скрала ладна патольны прытулак.

Понач глухая
Палё бельмамі
Па разьвязак скрозь шыбы цікуе.





* * *

Забруілася восень па шыбах
паводкай залева,
Шкуматае й дзярэ сівер лісьце дварамі.
Нежывою вадой набрынялі спрэс зухі-арэлі,
Спруцянелі  прыгадках,
каго сёлета не прычакалі.

Захінула  плашчы,
па-над дахамі кленчышы, неба
Мінако, знэрваваных
цэраз рацыю збанай прынукі,
А  разгразлых калюгах
дзесь стары намагаецца гледзець
Калі ж тыя вакацыі,
калі зноку прыедуць унукі.

Перапэцканы брук
струмянём выпінае старэнна
Кажны схронак найменшы,
не зара што ярыла нарог,
З гарадзкога гармідару
выдаляючы цэтлікі ценя,
Плёткамі разьвянчаных
і зашорганых безьліччу ног.

На габец завіта голуб –
кропля крыламі ня важыць,
Распавё па-сакрэце гарышчавы гадунец:
Нямаведама хто засмучоную хмару абразі
І таму дзень пры дні
сквэры помсьліва хвошча сьвінец.

Чорны, сьверблівы шнар
да прадоньня у крыдзе разверзься,
Гэтым слотным усхліпам,
здаецца, гучаць без канца,
Ды на шал дажджавіцы
пазірае, нібыта  люстэрка,
Душа.



БЫЦЬ ДАРОСЛЫМ

Бы я школьнікам, бы студэнтам,
Афіцэрам назвала войска,
Разьвітася зь юнацтвам навечна,
Ды ніяк не зраблюся дарослым.

Зямлю гэтую багаслалёную
Без малога жо чвэрць стагодзьдзя
Тапчу, як пахаджанін, бясплённа –
Усё ніяк не зраблюся дарослым.

Між аблока вандрокі адсьніліся
Задаволеным памерам і ростам,
А я не расставася са скрыдламі,
Дык ніяк не зраблюся дарослым.

Роналеткі цяжар сьлепага трызьненьня
З плечуко сваіх скінулі борзда,
Мне ж дагэтуль дзяцінства візьі
Замінаюць зрабіцца дарослым.

Навакольле пагрозьліва цыкае,
Ушчуваючы за свавольствы, –
Ані кроку, маля, без памылкі,
Бо ніяк не зраблюся дарослым.

Забываюся на распачатае,
Празь мяне не ірвуць пялёстка
І ня ведаю, што значыць “рацыя” –
Не зраблюся ніяк дарослым.

Узапрэлі ад просьба вушы:
Ставіцца да жыцьця больш сур’ёзна –
Воз ягоны цягнуць ня здужу,
Не зраблюся калі дарослым.

Шчыра дзякую за парады
Некарысьлівым дабрахотам.
Я, відаць, чалавек, бязладны,
Але як гэта –
БЫЦЬ ДАРОСЛЫМ?




* * *

Учора зялі горад «N». Адным ударам
Уратавалі разламаны фронт.
Разьюшаны прайшо тыламі
Асобны наш штурмовы батальён.

Свавольнік сакавік ня здоле здужаць
Гразёю  растаропіцы дарог,
Бо цьмяным бляскам кулямётных стужак
Яго зьвязовы ад памылкі засьцярог.

Кароткі сон на доле капанеру
Пра Коляды  сям’і, пра хітрыкі дзячат
Змуліць суздром нясьвежы падканерык,
Калі шчаціньнем казытнеш прыклад.

Усьцяж салодкім водарам хатурным
Наша апошняя кадзіць вясна,
Галовы хмеліла пунсовым трункам,
І кубкі выпітыя мала не да дна.

Змоча, наструніся ляшчыньнік ніцы.
Мяркуе, пэна, ранак прычакаць,
Пакуль пачнуць па страчаных пазіцыях
Уцекачы зазята з габіца хвастаць.

Здалёк чуваць пагрозьлівы зьвяг трака.
Зьшчальнікі, падрыхтаваць напалм!
Ты ж роналетку  штыхавой контаратацы
Чэрап рыдлёкаю раскроіш напалам.

Буйнакалібравы з высоткі пляжыць
Стральцо зухвалых, высякае пад карэнь.
Аддана спраджвайма жанерскі абавязак –
Суцэльным пеклам ім падасца гэны «N»!..

Да ночы рэшце батальён аціхне.
А ледзь загоіцца па-над мундзерамі дзірван,
Ня цельцамі праіржавелых гільза –
Сьмерць гіяцынтамі магілы крые нам.



* * *

Места зьмерыла паглядамі касымі,
У вантробы лезла па начыньне,
Парадкуючы данейшыя спаміны,
Цікавала пільнае,
лічыла,
Колькі, дзе, калі, чаго налілі,
Як, аб чым сьпява,
любіся з кім,
што сьні я,
А пасьля ад завугольля заскразілі
Шэптам, перабрэхамі, ятроным сквілам
Показкі,
бы сьвежыя навіны,
І забразгалі мне  твар дзьвярыма.

Захад адгасае  кармазыне,
Тчэ нясьпешна месяц зора павуціньне,
Вытыхае на цяпельцы дымам
Сівы лапнік.
Пучша.
Логвішча.
Радзіма,
Званая пляткаркай,
негасьціннай –
Баюць рознае, ды веру Ёй, Адзінай,
Што за сё –
адзнакі і правіны –
У свавольствах зблуканага сына
Да сябе,
калі прымй,
дык прыйме
Ува лоньне мочкі на спачынак.


ПРАВОДЗІНЫ

Што пачуеш? Безгалась якая.
Спруцянела зьмізарнелае гальлё,
Дзе на зьлеску сонца праваджаю
Без спагады, без гістэрыкі, бяз сьлёз.

Адгасае бледае  празрыстасьць
Выпелесканую ймжою шчэнт,
Скрозь бярэзьніку тачоныя абрысы
Ленна цэдзіць на быльнёг прамень.

Напатрап прастае долам цені,
Бы кратуе на зямлі спакой і сны,
І нябачных скрыдла шамаценьне
Не зрушае сталай цішыні.

На спамін адно паглыбіць зацін
Панарамай собскай варажбы :
Анічога жо не перайначыць
Усьцяж абапал выжахлых сьцяжын.

Затрымаецца на далечным узьмежку –
Бескарыснага пазбавіцца цяжва,
У прадон азёра кіне рэшту
(Меднаю драбніцаю)
Сьвятла.


ГРАМНІЧКА

Роспачна галосіць у зьмерлым заваконьні
Вецер, заблукалы  вершалінах нот.
Я сьвятла пялёстак ахіну далоняй –
Пахітоску веры засьці ад нягод.

Узгарай, грамнічка, насупйрак сьцюжы,
У душы разгорай немарачны змрок,
Бо аб прамінулым нешта занядужы,
Што лісьцём услала межавы рышток.

Усё было, васпане, – воля, шал і праца,
Знакам тараваная дзёрзкай барацьбы,
І радко раеньне шыхтава зацята,
І асіп мой голас з мольба ды кляцьбы...

Аджыло, пакінула па сабе назолу –
Спраджваць без упынку спадкаемца гарт,
Не зракацца  гонар зыркіх жырандоля
Ціхмянага вагеньчыка  навалачы хмар.

І для тых, хто змогся шчэнт начою золкай,
Хто надзею страцішы трызьніць небыцьцём,
Палымней, грамнічка, бачная здалёку,
Веры непагасным збацам-маяком.


НА ШПАЦЫРЫ.
(ВЯРТАНЬНЕ ѕ 1918 г.)

Пахілы стан двохпавярховага будана
На пляцы волі пер’я тапалё
Бы сьпіць і бачыць сны, зачараваны
Калішняй зухаватасьцю шыхто.

Прайшошых паз яго,
Увагі не зьвярнушы
На дзівам ацалелага да гэтае пары
Між стрэла перуно,
У шале рэвалюцый,
Што мочкі пазірае на касьцельныя муры.

Адкуль несьліся скрозь
Па-над сьвяточным местам,
Вітаючы вясну і сконаньне зімы,
У аксаміце сонечным
Прароцтвы Дабразьвесьця,
Вальсуючы зь бязхмарнай вышыні.

Гукнулі Сакавік –
Азвалася Прырода
І зазьвінела рэхам раставаньне халадо,
А на блішчасты брук
Напорна і свабодна
Ступі Прыжданы Час уладнаю хадой.

Адклашы бок тамы
Пажоклых праклямацый,
Насуперак сумнівам мглістых тэарэм
Абвесіці сьвету тэзы
Распачатай працы:
Мы ёсьць!
Мы права!!
Мы ідзем!!!

Сакавік 2005











* * *

Са сьветам улагоджана, –
Здаецца, жыць і жыць,
Ды толькі зь безвыходнасьці
Штось у грудзёх шчыміць.

Аб збаным трызьніш выраі
І сэрца на замок –
Там, за дзядо магіламі,
Мярэсьціцца парог.

У непарушнай яве
Бясскрыдласьць перацьні.
Хай судзяць, хай няславяць,
Няхай сабе –
Ляці!

07.07.2005 г.



* * *

І плывеш,
і ні людзям,
ні чорту,
ні Богу
ня верыш,
На цябе што рыхтуюць
свайго супакою сіло,
Але вось човен твой
хваляй разьбіты аб бераг,
А спакой разам з трэскамі
мора  штармы забрало.

05.08.2005 г.

* * *

Увайшла. Запытала, чым жы.
Праз маклівасьць глядзела нявесела.
І шматкроп’ямі покуль імжы
Чорным люстры мае запавесіла.

07.10.2005 г.











* * *

Змочыш, не адкажаш куды едзеш.
Пэна, лепей там, у крбі неназваным.
Нарысуеш неспадзе на сьнезе
На спамін два шнары палазамі.

Хай шчасьліваю дарога будзе  сьвет вялікі! –
Ветлы позірк кіну наздагон.
Голас чый цябе  выправу кліка
Да гасьцінных, цёплых бераго?

Тутака ж завеі не зьвядуцца,
Віраваньнем немарасьць прарэдзяць –
На дасьвецьці на мой двор зьлятуцца
І па іх твайго ня знойдзеш сьледу.

Але дзе ты зараз, дружа? Як ся маеш?
Тое ці прыдба, павабіся на што?
У пустэльні белае пытаю,
Спрана крыжаваны саматой.

А пра што сьпяваюць у “тым лепшым” –
Як шчапае акіян скалы крысо?
Альбо як на ціхім узьбярэжжы
Промні вызалочваюць пясок?

Дый у нас ня сьмерць пануе  сьцюжы –
Бомамі гальлё  мароз зьвініць –
Не прыйшла зіма сюды нядужыць,
А пяродых даць, каб далей жыць.

Жыць ад першых да апошніх красак,
Калі ж стоміць час, дык адцьвісьці
І лятунка гойных невыказнасьць
У нязнаны вырай адпусьціць.

Сьнежань’2005 г.


















* * *

Яна прыходзіць не адна,
Уладная  сваіх намерах –
Зьнішчыць у вогнішчы гарна
Луску самотных паняверак.

Калі адведае цябе,
Ты не патрапіш, кім назвацца,
І будуць дога палымнець
Здабыткі янага вар’яцтва.

А ты адчуеш пакрысе,
Што абудзіся дані покліч,
Як прага дзёрзкая расьце,
Як закіпае кро па кроплі.

Ухмеленая галава
Развагі, сэнс, перасьцярогі
Дазваньня зрыне далавах
Ля пакіданага парога.

Са спадарожным нацянькі,
Пустых ня робячы агледзін,
Вятрыскам безвач паляціш
У кажны край за Ёю сьледам.

Вэдлуг закону маладых –
Дагнаць нарэшце, супыніцца:
Далонь  далонь, уздых ва здых
І  вусны слодычу суніца.

У неба адшукаць ключы
І скарыстацца з таго шансу,
Ды зора не пералічыць
Да пэрлямутравага ранку.

...Яна сыходзіць не адна,
Не растлумачышы прычына,
Бо сваёй волі не аддасьць
Нікому  спадчыну спаміна.

12.05.2006 г.


* * *

Будуць дога лашчваць і тлумачыць,
Рай зямны – чарэны – абяцаць,
Не маніся абхітрыць Пілата –
Грошы задарма  яго прыдбаць.

Гарам пойдуць глумныя надзеі,
Закуюць запясткі  кайданы
І сівыя сонмы фарысея
Дабрадзействам назавуць грахі.

Агаломшаны прамоваю аблуднай
Не патрапіш іх намера разгадаць,
Кубак, поны здрадаю атрутнай,
Вып’еш з красамоцамі да дна.

А на ранку, калі роспачу агорне
Сорам надалей таптаць зямлю,
Сам пачнеш вязаць сабе са шворкі –
Як падасца, ратавальную – пятлю.

Будуць дога лашчваць і тлумачыць,
Рай зямны – чарэны – абяцаць,
Не маніся ж абхітрыць Пілата –
Грошы задарма  яго прыдбаць.

Вясна’2006

* * *

Сапрадных хочацца радасьця –
Тварыць, змагацца, кахаць,
Пакуль далёка разважлівасьць старасьці
І далакопы мае  зыбках сьпяць.

Скрывалены белы пялёстак
Па-над краем уладна зьняць,
Каб жосьцю зайшліся псякосткі
Празь няздатнасьць яго садраць.

Ад прыведзеных да карных шыбеніц
Прыняць удзячна слова-лязо,
Каб зьвінела сталь Мілавідзкая
У міноры дый у басох.

Чуць, як Бацькашчыны нетры поныя
Не стамляюцца нас сілкаваць,
Як крынічка праб’ецца апоначы,
Каб умець пра тое сказаць

Усім сьляпым, дазваньня зьнявераным,
Што фарсуюць бязродзьдзем сваім,
Каб у жомчуг раскутага неба
Прагуча пераможны гімн!

восень 2006 г.
* * *

І лягуць першыя сьляды
Лісьцём на люстраных кілімах,
Што хмара кужалі ткалі
На той зямлі,  якую гінуць.

І сонца, кінушы пасад,
Ніжэй і бліжай да заходу
Кругамі робіць свой агляд
Палё, пазбаленых аздобы.

Усташы блякла праміне.
А целы чэзлыя бадылін
Зацята хтось хвастаць пачне
Працяглым посьвістам тужлівым.

Грымоты  шале навальніц
Нябёсы разаб’юць бяз жалю,
Вымые знакі цеплыні
Напорнасьць струмянёвых хваля.

Тады бязважкасьць тумано
Зьявіцца сонмам белых зданя
І высьляпіць маё вакно,
Ня бачыла каб аджываньне.



* * *

Не адцьнеш сябе ад страта адным махам,
Не зьнявечышы душы лязом,
Але нават на пабаявішчах з часам
Вырвы зарастаюць дзірваном.

Хай каму здаецца, што ня скрэсьне
І здранцьвеньня не адолее палон
Зямля, напалмам прапітаная дарэшты,
Згвалтаваная насьцяж заградвагнём.

Толькі прыйдуць зно на папялішчы людзі
Ды, сякера не кідаючы гастрыць,
Працай рупнаю найперш зямлю абудзяць –
Вернуць здольнасьць адабраную радзіць.

Выпадзе ня раз аб тым успомніць,
Калі скібы плугам кладучы
Вывернеш трухло былых набойніц,
Зерню вызвалішы месца ад іржы.

Гэтаксама і з душою пацярпелай:
Адкрывавішы, адмэнчышы, яна
Бы згубіла чуйнасьць і цяперака –
Непатрэбны, нежывы цяжар.

Але скрухаю змарнеласьць не зыначыць,
Немарасьць не вытхнецца цішком –
Душу гояць апантаннай працай
На жніве,
На рыштаваньнях,
Над радком!


НОВЫ САВАНАРОЛА

Ад пачатку вяко
атрыманыя крыды,
калісьці
Набалелыя
 прызьмерк лучына,
між ясак грамніц,
У купелях крынічных
дарэшты
сьвінцом наліліся
І пайшлі праставаць
“прывялебных”
за зрынутых ніц.
Па блюзьнерству кавярня,
ненажэрнай
нахабнасьці крама,
На нэоне вітрына
пакідаючы
сплаты таро.
Выкшталцонасьць сталіц
у нябыт
пацякла ручаямі,
У якіх астыгала
раздушанае
гадаё.
Над бляяньнем TV,
скавытаньнем
ружовае прэсы,
Манітора аскепкамі
і могілкамі
дыскатэк
На вятрох палымнелі
ютрані
ачышчальнай пратэсы,
Каб з агнёвае раніцы
Новы
паста Чалавек.
* * *

Над горадам туман. І месяц сьпіць у шапку,
У вогкае пярыне патапі бакі,
Толькі больш пільна  твар
глядзяць з галіна капкі –
Адлігай бег пача свой сакавік.

Дзе рэй вяла да непрыстойнасьці бяздарна
Зіма, занятая цыклёна мітусьнёй.
Ледзьве мігціць самотная лятарня,
Нібыта сьвечка памінальная па ёй.

Дзесятак дзён ці прыгадаю стынных?
Хоць, дзякуй Богу, сьнегу прыждалі,
Але бязважкасьць у набрузлую мякіну
Ператварылася ад сёньняшняй імжы.

І сьцежка гразкаю, бясплоднай скібай
Прагна глынае рэдкія сьляды,
На гэткай у цямрэч ня дзіва схібіць,
Тым больш – сьпяшаць дано няма куды.

Тым больш, як безразважна, без астачы
На ігрышчах нявартых сло і спра
Сябе самога занівошта прамантачы –
Адных пакінушы да іншых не прыста.

Вокна сьвятло прымглёнае крадзецца
Цэраз прысад узорысты паркан,
Мой цень кладзе на лютага парэшткі
І разам зь імі распушчаецца  туман.


ВАРАЖБА

На скраіне места парк сьцішаны
Голым вецьцем казыча сход,
У вышынь кругляк сонца падкінушы,
Ён варожыць ці лішка ці цот?

Золкай раньняй парой красавіцкаю
Зь ім цікую на новы дзень –
Які скутак з блізкае прыйшласьці?
Што з сабою яна прынясе?

Ці дасьць парасткі слова жывое?
Ці збуяе па часе здранцьвелым? –
Бо бязь ліку зярнят-залатовак
У няважлівых душах змарнела.

Іх рассыпва нявартай драбніцай
Узмахам лёгкім шчодрай рукі,
Гэтак з морам растаючыся
Мы шпурляем на дно медзякі.

У надзеі вярнуцца хоць раз яшчэ
На распаленыя берагі,
Але вымываюць нарэшце
Хвалі нашых свавольства сьляды.

Нетаропка іду паркам сьцішаным –
Скрозь у сілу біраецца дзень,
Сонца паміж цотам і лішкаю –
Прыйшласьць што з сабой прынясе?


“РАЗВАЖАНЬНІ НАКОНТ РАДЫЁПАПСЫ І ПАЧУЦЬЦЯѕ”

Не пачуеш давеку з радыёхваля
Мілоснае глупства з прысьвячэньнем табе,
Але пальцы міжволі антэну краналі –
Спрабавалі дазнацца  якой старане
Шпацыруе Янб панаднаю паняй,
І абцасікі ладна зьвіняць па асвальце,
І да пані з дынаміка льюцца літаньні
Не мінуць без увагі назолу спаткацца.
У ахутанай водарам засені парка,
Дзе гальлё выхваляецца зыркасьцю квецені,
Каб ад палкіх напоя, размова і жарта
Узгаралася ноч па згашаным вечары
У пазмроку дансклюба ліхаманкаю лязэра
Пад нярымсьлівы віск манернае моладзі,
Покуль таксаматора імклівыя трасэры
На юрлівыя цельцы
не здрабняць тое “золата”.
А  бліжэйшым этэры, няхай без нагоды
(Каб усплёскам пачуцьця не захлынуцца),
Прагучаць пранікнёна вітальныя словы
І просьба паставіць “што-небудзь людзкае”.

Не спалося да ранку. Напаліся да моташы.
А за сьценкай нястомна вытрэльвала радыё.
Калі ж “людзкае” тое, калі тое “глыбокае”,
Дык з чаго, адкажэце, вам часам нярадасна?
Праз незаемнасьць,
праз адсутнасьць сустрэча,
І няянае нешта шчыміць душэ,
І ахвота зьяляецца быць чалавекам,
І крый Божа, каб глупства пачуць...



* * *

Пахне яблыкамі ды першым сьнегам
Бездакорная вышыня.
Адпачну – я стаміся ад бегу –
Буду дыхаць і жыць спакваля.

Дом на скрайку заснулага саду,
А за ім – белая далячынь.
Тут спынішыся ці дам рады
Разьвязацца зь бязладзьдзем сваім.

Сёньня вецер найлепшым прыяцелем
Разагна аблачын насланьнё,
Пэна, кбб зорак зыркія пацеркі
Усьміхаліся мне  вакно.

Гэтаксама ветла, бяскрыдна,
Як і тысячы год назад.
Пачакаце, я сам да вас выйду
І пасьля яшчэ  змочалы сад.

Дзе безабароннае, крохкае
Маладое дрэмле гальлё,
Асьцярожна рыплівымі крокамі
Летунковасьць мінаю яго.

На душы з суму сьветлага весела,
Бы атруту шынкарак уперад,
Малако п’ю праменнага месяца,
Адылі з таго цьверазею.

Толькі смагі ніяк не спатоліць –
І цягну нагбом ночы напой,
Паміж небам, сьнегам і воляй
Насычае мяне спакой.


І НОЧ, І КАЗКА

Не парушыць твайго сну раскацістае рэха
І самжоных не кране павек –
Пастала ноч па-над паловай сьвету,
Нетаропка месячык плыве.

Ні агеньчыку у вокнах на сю вёску,
Толькі лена зьзяюць ліхтары,
Шэрых коміна курэюць пахітоскі,
Прадымляючы пустэльню вышыні.

Цёпла  хаце ад натопленае грубкі,
Хай марозам жогае цямрэч,
Але дзень адлютавалі завірухі
І адкінутая дана кодра з плеч.

Ты цяперака  якім з краё няблізкіх?
Па-за клопатамі, часам, балазе, –
Казкай сталася старою рэчаіснасьць.
Хочаш, раскажу яе табе?

Залатокамі стажарнай жырандолі
Днё прабег перасыпае Кон,
Мы ж таксама калі гору, калі долу,
Прыгадай, перабываліся здавён.


Задуменнасьці і  гульбішчах хапала,
Колькі ні кляліся, ні клялі,
А з надзеяй ціхай адпускала
На Купальле па рацэ вянкі.

Выбіралася  дарогу зь імі разам,
Тумано глытала малако,
І вянкі разьбегліся па хвалях
Дый прытуліліся адзін да аднаго.

Скончылася казка. Вось і золак.
Ад усходу пачало віднець.
Не кранем тваіх павек самжоных,
Каб ты сон пасьпела даглядзець.


АПОШНІЯ

Мы апошнія з тытульнай нацыі,
Пра якую ня кажуць уголас,
З той, якую змушаюць зьбірацца
Прэч з падручніка, сэрца, галова.

Зачышчаюць стагодзьдзі гісторыі,
Бы пляцдармы гарматным агнём, –
Мы, канешне, нямала нашкодзілі
Больш разумным “старэйшым братом”.

І дагэтуль яшчэ не сунімемся:
Парушаем іхны спакой
Увосень – фэстам на полі Крапівенскім,
Увесну – Трэцяй Граматай устаной.

Дый суседзі ня меней мітрэнжацца
Праз “законныя” інтарэсы:
Адным ня сьпіцца без Берасьцейшчыны,
Іншым сьняцца сходнія крэсы.

Абылганыя дні векапомныя –
Зно чытаю  грунтоных выданьнях,
Што нашчадкі кашлатыя Ромула
Сталь тэтона скрышылі дазваньня.

А  этэры скрозь апаратчыкі
Павучаюць зацята: “Паверце,
Нарадзіліся мы  дзевятнаццатым,
Пасталелі  сорак чацьвертым!”

І таму штогод у дзень ліпеньскі
У агні ацалелыя цудам
З чаркай, шкваркай, салютам і віскатам
Жыцьцём цешацца “простыя людзі”.

Мы ж – апошнія з тытутальнай нацыі,
Ды досьць моцы на працу належную,
Бо сказанае вышнімі – з часам
І апошнія будуць першымі!
* * *

На сэрцы цемрадзь, золь, слата
І тое ж звонку,
Але на вуліцах гараць
Лятарня гронкі.

І з ног зьбівае мінако
Бадзяга вецер.
Куды паклікала яго?
Што ён намэці?

Якія ладныя ключы
Яму данесьці
Тым, хто пакуль яшчэ мачыць,
Але васкрэсьне?

Мажліва, гэтаю парой,
Дальбог, пагоднай,
Скіруе, лёгшы на скрыдло,
Госьцем найшчодрым.

Да сіх асьлеплых і глухіх
У вогкім змроку,
Каму адное ліхтары
Мігцяць здалёку.

Каму нятульна на зямлі
У час капежны,
Каб зразумелі, што ня ім
Жыцьцё належыць.

Каб адчувалі – ад нягод,
Як мае, прыйдзе
Прадзівым лекарам штогод
Сьвяты Вялікдзень.

І роспачна няхай зіма
Цяпер нявечыць,
Ды тыя цемрадзь, золь, слата –
Яго прадцечы.


ЛІСТ З НП

Вось ужо ружавее сьвітанак –
Яшчэ содні сканалі напроч,
Змрочных поныя неспадзяванак.
На зыходзе дзяжурства і ноч.

Не згасае фронт на даляглядзе –
Шчодра гнойваюць недзе палі.
На паперы наца-камрада
Я пішу з НП табе ліст.

Цёплы ветрык пазыцыю лашчыць,
Дзе званіцы разьбітае стод,
За якую ѕсяладны прылашчы
Маіх саслужбоца узвод.

У чарэі кляштарскіх склепа
Нам на згубу мудруе КП,
Таму кнігака плача, што летась
Шлюб з табою зяць не пасьпе.

Згадкамі аб няблізкім і данім
Насьцяж сьвечкі каштана гараць.
У шыконым, водарным трані
Каму ж хочацца паміраць?

Але зноку  газавым флёры
Нам прыносіць ахвяры сьвінцу,
Каб паноную раз каторы
Пад агнём утрымаць вышыню.

Утрымаем. Гукаюць пабудку.
Абдымаю. Цалую. Бывай!
Разьвіднела. Цяперака хутка
(Цэнзара, калі што, выбачай)...


* * *

Цябе чакае простая дарога –
Кароткі боль, сырэна “хуткай”,
бель прасьцін –
Аднолькава праводзяць добрага й благога,
Калі наважышся навечна адыйсьці.

Калі нарэшце, змогшыся  мітрэнзе,
Зрачэшся выйсьце годнае шукаць,
Заплюшчыш вочы на жыцьцёвым прэнгу,
Расьцісьнеш пальцы сьцятыя  кулак.

Як, не шкадуючы, пакінеш за парогам
Гармідару, няцямнай мітусьні
Шырокі сьвет у кайданох перасьцярога
І краскі бляклыя няспрадзілай вясны.

І апасьля пад трэск хатурных сьвечак,
Не разумеючы  чым сваяко цяжар,
Будзеш глядзець, пакуль ня крыюць вечкам,
На заспакоены, счужэлы твар.

НА ІЛЬЛЮ

Не чутно было нешта
грукатаньня кола Ільлёвых,
Срэбнавусы Пярун
сёньня стрэла ня цэлі сваіх,
Адно ранак адоры
залеваю прамянёвай,
Пакрапішы сьпярша
шомастам непрацяглай імжы.

Цёплы сонечны дзень
у абдымках разложыстых хвоя,
Далягляд разамле
зь непралазнае цішыні,
Адбівае рака
жамчуговы прадон над спакоем
У якім не стае мне
грымота і навальніц.

Досыць лашчылі нас,
бестурботнасьцю спавівалі,
Пранікнёна нашэптвалі
аб сабекошце быцьця
Незаважнага
і рэшце закалыхалі,
Аж спусьце ды зьбязбожыся
некалі ройны абсяг.

Хай шугаюць вятры!
Няхай сьвет разарвуць бліскавіцы!
Хай пабудкай нясецца
суворы, гарэзьлівы сьмех
Ад нябёс пашчапаных
насуперак бязьліцам
Насланьнё амарокі
начыста,
дазваньня садзьме!



* * *

Абяцалі пагоду сыноптыкі
(Дай жа Бог!) на бліжэйшыя дні,
Толькі мне  сьвет выйсьці ня хочацца,
Да таго – нямаведама з кім.

Сёньня  сьвеце скрозь гудуць гульбішчы –
Адзначаюць нейкія годкі –
Бы фарсухі прыбраліся вуліцы
У гірлянд каляровых фарботы.

Тамка смачна, п’яна і радасна.
Дык чаму ня быць з грамадой? –
Не стрываць, калі раптам спаткаюся
З той прыгожаю, не маёй.

Што зьбянтэжышыся сьміхнецца
Усеагульным, дзяжурным “Привет!”,
З той, пасьля якой застанецца
Парфумы вярэдлівы сьлед.

І таму за сіх закаханых –
За яе, за гэных, за тых –
У самоце бязладна-адчайнай
Наліваю поны кіліх.


* * *

Вечарэе. Астыглымі зьнічкамі
Да ног сьцелецца лісьце бяроз.
Блякла йльсьняцца донцы кілішка
Кроплямі прагоркнулых сьлёз.

І напята трапечыцца вогнішча,
Бы імкнецца зьляцець ад зямлі,
Дзе з табой мы глынулі напоніцу
Кожны сам свае злыбяды.

І аднога адзін досыць ведаем,
Каб не пытацца аб чым –
Пра блізкое і пра занебнае, –
Як калісьці пра тое ж, мачым.

Ці сумешыся ад сустрэчы
Не разьвяжам ніяк языкі?
Можа лёгка што, без варажнечы,
Разыйшліся дарогі  бакі?

Маладымі, натхнёна-пацешнымі,
Між людзё жыць і дзеіць сьпяшалі,
А цяпер той руплівасьці першыя
Падраховаем ураджаі.

І імжою, сукровіцай восені,
Абмываецца сьвет на спачын.
Хто з нас з золатам?
Хто з нас з мосенжам?
Хто з кілішкам –
разам мачым.


* * *

Ня высьвяцяць нас у пакутнікі,
І  паняверцы ты ня верш
Гойным маленечкім трыпутнікам
Да рана сэрца прыкладзеш.

І эфэмэрнай славе генія
Не аддаеш сябе  палон,
Бо сум Тацьцяна і Афэлія –
Толькі фантазій іхных плён.

Ці мала што плятуць паэты
Да ранку, з хмелю – пагато!
А  тваёй скрыні  By.Ru.net-e
Сьпіс непрагледжаных лісто.

Цікавага ёсьць шмат у сьвеце,
З чым прамінае час хутчэй,
Хіба што трэба мець намэціць,
Куды падацца ад людзей.

Наведашы паказ прэм’ерны,
Ідзеш дахаты  самаце,
Бо выкшталцоныя Рамэа
Усё ж героі не твае.

А штонядзелю неадменна
Вяртаешся, ад мітусьні
Нібы шукаючы збавеньня,
Да нэаготыкі званіц.

Пад гуд аргану перакрэсьліш
Жагнаньнем марныя грахі,
Бо ведаеш – ня кожнай песьняй
Патрапіш душу ажывіць.

Ня высьвяцяць нас у пакутнікі,
І  недарэчнасьцях найперш
Гойным маленечкім трыпутнікам
Адчужанасьць ты прыкладзеш.



ВОСЕНЬСКІЯ ЗАМАЛЁѕКІ

1.

Лісьцё роспачна за вокнамі галосіць:
“Восень, во-осень, во-о-осень!..”
Бо сарве яго і панясе па сьвеце
Вецер.
І ляцець па-над зямлёй
Яшчэ нішто,
Але сьцелецца да ног
Яно.
Толькі верасень,
сасьпелым сонцам-яблыкам,
Гукае весела:
“Дабрыдзень Вам!”

2.

Мне б цябе ахутаць аксамітам –
Шата золатам, як ранак прахалодай.
Сведчыць сталасьць – досьведу набытак –
Маладосьць нанова не прыходзіць.

Хоць агонь праменнай зыркай восені
Дазваляе жыць і шчыраваць,
Заставацца гэткімі ж прыгожымі,
Сэрца на пасьля не ашчаджаць.

І няхай усё яшчэ зьбіраемся
Крылы выпрастаць, каб кінуцца  палёт,
Ды, калі наперад узіраемся,
Замест квецені – глядзімся  лёд.

3.

Марна жнівень
шчодра
неба трусі,
Хоць сягаеш
позіркам глыбей,
Але
неадольная спакуса –
Зорыцца
не адвядзеш вачэй
У настоены
сталічны
змрочны
стронцый,
І адчужанасьць
маю
перапрашай,
Калі
па-над галавой
іскрынак гронкі
У бязважкі
высьпелі раджай.
Што не апячэ
і не асьлепіць,
Толькі нема
дапаможа зразумець
Праз сакральнасьць
крохкую
прыкмета,
Як струменіцца
 артэрыях
Сусьвет.


2010 г. КАЛЯДЫ

Каляды. Сэрца супакой
Празь віншаваньні, літасьць, модлы,
Ды сорамна перад сабой,
Што ты жывы, здаровы, вольны.

Бо слова кожнае тваё,
Нібы прысуд невінаватым,
Бо вольным быць, бы за яго,
Супраць забраных на зьдзек кбту.

Бо вочы хоць сабе залі,
Скрозь амароку сё ж пастане,
Як шуфлі раніцай скраблі
Са сьнегу кро і сьцяг стаптаны.


* * *

Ад прысада, што смугою запарушаныя,
У раскутую вятрамі вышыню
Растрывожанай начною птушкаю
Ледзь заважны мкліва шугану.

Пакідаючы правіны незамоленымі
І мітрэнжных зданя насланьнё,
Воляй прагна дыхаю напоніцу,
Між сузор’я станалюся на крыло.

Паглыбляюся  сівы прадон з узмахамі,
Скрозь асьвенчаны маладзіком.
Адсюль долу не завабіць прахнае
Спадзяваньня здрадлівых сілом.

І спагадлівасьць дазвола непатрэбная,
Каб нябёсы навылёт прашыць
Над засьнежанымі пушча нетрамі
Ды санліваю зіхоткасьцю сталіц.

Будзе час надвор’е пераменіцца –
Кветны травень прыйдзе назажды.
Верагодна мы яшчэ сустрэнемся,
Толькі ці пазнаю вас тады?

Бо на золку студзеньскім, запозьненым,
Перароджаны растану  цішыні,
Разьвіташыся засьветным позіркам
З тымі, хто застася на зямлі.


БЯССОНЬНІЦА

Не спытаецца і не запозьніцца,
Праз сівы цыгарэта дым
Прыйдзе госьцяй апрыклай бяссоньніца
З позіркам непазбына тваім.

Толькі трохі прымружыць мне вочы,
Каб пасталі, на яве нібы,
Плыкіх руха мядовы мосенж
І чарнявыя  смоль валасы.

Ахіне пладо высьпелых пахамі
Недасяжных, вясёлкавых тропіка,
Каб глыбей адбіліся  памяці
Зыркіх радасьця дні кароткія.

Кругам пойдзе нязнак галава,
Як апоеная любізьнічку кроплямі,
Будзе што падліваць яна,
Тая з вытачаным промнямі профілем.

А за вокнамі змрок. Ні душы.
З-за пляча адно месяц цікуе,
Як відзежы бяссоннай начы
Белы аркуш радкамі люструе

Не спытаецца і не запозьніцца,
Праз сівы цыгарэта дым
Прыйдзе госьцяй апрыклай бяссоньніца
З позіркам непазбына тваім.


* * *

Уселаднасьць сонца, жамчуговасьць мора
Тое ці было? – Было тое чора.
Кла прыбой карункі хваля на пясок,
Золатам усьцелены да смуглявых ног.
Вечаро сутоньне, прамянёвасьць ранка,
Гутарка нясьпешная  стоенай альтанцы
Усхвалююць сэрца згадкі да трапеньня,
Але прамінулае – толькі зваднасьць ценя.
Прыйдуць безгалосыя, смугою апануюць,
І жалобай лягуць на душу жывую
Позірку зіхценьне без пары прыгасяць.
Дык нашто трымацца колішняга шчасьця?

* * *

Вяртацца з прадымлёнага да моташы пад’езду
Ад тла размова, ад спустошанага посуду
У сьвет, дзе сё разьмеркаванае належна,
·
Ва тул звычайнага людзкога побыту.

Сустрэнуць дзе з навязьлівай увагай
Вячэры пах, навіны-праснакі,
Што неадольна спараджаюць смагу
·
Абы ня чуць, ня памятаць пра іх.

А незьлічоныя, каб зьведаць
сутнасьць шчасьця,
Яго шукаюць, вывучаючы этэр,
Свае жытло і розум хлудам загрувашчваюць 
·
Бажкі безасабовасьці кватэр.

А на нязводным небасхіле
Зьдзяйсняе сонца несупынны бег.
Жыцьцё зьнікае хвіляю пры хвілі,
Не адкрываючы нам, чым ёсьць чалавек.

* * *

Нас няма. Мы спачылі, сыйшлі  небыцьцё,
Гадаванцы бязьлітасных зграя.
Адзінота і змрок. Толькі ветру выцьцё
Набажэнствы па нас адпраляе.

Безаглядна зрабішы з-за бруствэру крок,
Пад агнём пагарджалі хіліцца.
Набрынялых дымамі баёвых дарог
Нас ня выбіць з займаных пазыцый.

Нас ня знойдзе паштар на адрэсах жывых,
Бяз нас зладзяць сяброкі вясельлі,
Празь бяссонныя ночы  кватэрах пустых
Нашы маткі зачасна сьсівелі.

Сёньня  нас, хто  зямлю натамлёную лёг,
Гной на донцах вачніца чарнее,
На зьнявечаных, дужых калісьці грудзёх
Чарвякі бестурботна тлусьцеюць.

Нам, спазналым прыкрасы старона чужых,
Малы скутак з жанерскага лёсу:
Папялішчы, нянавісьць, дзірван і крыжы –
Гэта сё, бадай, што дасталося

* * *

Бесстароньне па сьвеце дзень кожны
Восень пошту разносіць сваю.
І, як на апусьцелую пожню,
Ліст, нібы разьвітальны – апошні,
Лёг зьнячэку на даланю.

У лісьце тым ні сьлёз, ні праклёна,
Толькі сум абляцелай вярбы.
Спраджваньнем разьвітаньня закону
Лістапад апускае заслону
Па завершанай кветнай пары.

Адпусьцішы на бестэрміновы
Адпачынак ва згадках маіх,
І з разрэджанае прасторы
Пасьміхаецца захад барвова,
Пакідаючы небасхіл.

Але сьмешкай ня цешыць зьнікомай –
Ранак іншага не прынясе.
Затра, каб не настала ніколі,
З кожнай кропляй атрутнай патолі
Перакрэсьліваю пакрысе.

ВАДОХРЫШЧА

Вось яно, сапраднае Вадохрышча –
Адарвашыся ад стромых бераго,
Апантана зь безчасоя рошчыны
Скачам у прадоньне да віро.

Тое шчаснае імгненьне ці паторыцца,
Каб на волю пушчанай стралой,
Прыкрую прыземленасьць адолешы,
Цела выпрастаць між небам і ракой?

Ад нырцо шчэ ронядзь не разломіцца,
Ды пачнуць яе хвастаць, нібы сьвінцом,
Перабрэхамі, абмовамі, праклёнамі,
Пасыланымі "інакшым" наздагон.

Б’юць наскід, надачу, не выцэльваюць,
Выракаючы свавольніка на скон,
Беззаганныя, паноныя, надзейныя
Вартавыя безаблічных дзён.

З вышы, собскаю асьлеплены вялікасьцю,
На іх мосьця ігрышчы зірні:
Незьлічона і нікчэмных і пакліканых
Гіне  беспрасьветнай глыбіні.

Ці ня гэтак жа  ахвяру недавяркамі
Бы прынесены Твой папярэднік – Ян?
А цяперака штодня плёскае  чаркі нам
Хвалямі агорклымі Ярдан.

Не заві брато гібеючых блюзьнерамі –
Мы з Табой адной крыві, Хрыстос,
П’ем віно рудое, неадменна цэльнае,
У вір скочышы – прыняшы хрост.

СЬНЕГАПАД

Ноч мінула  дрымоце мітрэнжнай:
Сны – ня сны, нэратычны каляж.
Усьлед сьвінцовая непазьбежна
Прыйшла раніца спакваля.

Пераймаючы  ночы чароднасьць
Не суняла апрыкры бязлад.
Толькі неба раптам аподні
Сьнегам засьціла далягляд.

Навакольле страціла голас –
Пляцы й вуліцы  згодзе мачаць.
Нават чутна цяпер, як на горад
Парушынкі з аблока ляцяць.

Понілі абязьлюдныя паркі –
Белы вальс, белы верш, белы сьвет –
Ахіналі таполі бязважкім
Вэлюмам беззаганным нявест.

Спавівалі плечы  абдоймы
Безнадзейна спомненых рук,
Мяккім пошаптам супакойвалі
І плылі безыменныя круг.

Нетаропкія ды незьлічоныя
Пазбалялі ад мітусьні
І, лятарні брашы кучомкамі,
Шлях свой сканчвалі на зямлі.

І. СЭНТЭНЦЫЯ
З ПРЫЧЫНЫ ПРЫХОДУ ВЯСНЫ

Не кранула вясна прыходам.
Сакавік – лічбы  календары.
За вакном – непарушнасьць сумёта.
І нязьменная стынь на двары.

Балазе сонца кволае ленна
Сьвежай фарбы  блакіт дадало,
Але масавае ашаленьне
З таго дзіва міма прайшло.

Што  ім? Новых усплёск надзея –
Жыць інакш, узаемна кахаць?
Ведаю: калі САМ пасееш,
Дык і давядзецца зжынаць.

Дастаткова рабіць сваю працу,
Мець сакавік у душы,
І ня схочаш за даты хапацца.
А надвор’е тут ні пры чым!

ІІ. І ѕСЕ Ж ТАКІ ВЯСНА

Спрабавала сонейка адагрэць надзею,
Зырка пасьміхалася, ішла са льдом «на Вы».
І зіма пакорліва па сумётах млела,
І зьвінелі бомамі весь дзень капяжы.

І плыло ласкавае па-над гэтай росчыньню,
Пясткі промня цягнучы прыкрай самаце,
І дзячат рабіла яшчэ больш прыгожымі,
Як сама свавольнымі – галоднымі да цех.

Сустракала ветліва з падарожжа птаха,
Азімь, пад сьнегам скутую, падняла з калень.
І  грудзёх гадзіньнік ураз хутчэй затахка
У прадчуваньні слодычным блізкіх перамен

У НОЧ НА 20.03.2013

Чарнавікі напагатове
Ня даць жыць “з чыстага ліста”.
Марную сілы, час і словы,
А вось ужо і зрост Хрыста.

Ня высьвячаны, не расьпяты,
Сэрца – пашчэрблены лядыш,
Мой плён – і страты, і адплаты,
І над магілай бацькі крыж.

Ня спрадзі сподзекі чужыя,
Не патлумачышы прычын
Як за вакном шугае сівер,
Сабой застацца імкнучы!

* * *

Мокрай крупкай мяло да відна,
Па калені  ёй камяніцы –
Не “Хаер”, але сутнасьць адна,
Хоць “Мальёркаю” назавіся.

Засьціла радно  вышыні
Сонца фэст праменны чорашні,
Непрагляднае, бы нашы дні
Без пачуцьця зыркой бутафорыі.

А пахілыя мінакі,
У завеях жыцьця пацяперлыя,
Ужо ня скардзяцца на сакавік,
Што ані ня спрадзі надзея іх.

Як вярнулаяся чарада
Птушак да роднае поначы,
Стомлена на гурбы глядзяць,
Сабе месца нідзе не знаходзячы.

Толькі будуць пасьля спамінаць
Ачмурэлыя  сьпёцы пякельнай,
Як зіма не хацела зважаць
На глябальнае пацяпленьне.

* * *

І нібыта не такія блізкія –
Не спаткаліся ад колішняй зімы.
Дык з чаго тады начмі ня сьпіцца ёй
І нашто наведваецца  сны?

Збоку глянеш: недарэчныя дарослыя –
Прызвычаіцца б, суцішыцца ды жыць.
Толькі аблачынамі-пялёсткамі
Яшчэ хочацца абодвум варажыць.

А таму мы, па-юнацку летуценныя,
Малачасныя чытаючы лісты,
Мы крыдуем на нячуласьць узаемную
Ці на неахайнасьць сло пустых.

І старанна словы лепшыя зьбіраючы,
Больш адчайна сьведамляю спакваля
Пад прыцэлам вірлавокай памяці:
У яе дано свая сям'я.

Не спае пакутамі бяссоньніца,
Усьміхнуся самаце  адказ –
Мы, канешне, зь ёй такія розныя,
Хіба ёсьць агульнага што  нас?


* * *

Пахнуць промнямі пажоклыя старонкі,
Між якімі кветкі і палын
Пальцамі танклявымі  пярсьцёнках
Прыхаваныя ад плётак на спамін.

Томік чый
· Міцкевіч ці Пэтрарка?
Ды санэтам не засьцерагчы
Ад альтанкі, апусьцелай на сьвітанку
Па мінулае фіялкавай начы.

Котка  крэсьле позірк касавурыць.
Новы дзень без асаблівых зьмен.
П’е самотна засьцянковая Лаура
На тэрасе па-над кнігаю абсэнт.



РАЗЬВІТАНЬНЕ

Фрайкорацам, што ваявалі  Прыбальтыцы  1918-20 гг)

Зоркі згасьлі вугольлямі  прыску.
Вільгаць соланая на шчацэ.
Гэта шторма астзэйскіх пырскі
Ці расстайныя сьлёзы твае?

Праважаеш з мольбамі неадменнымі,
Уласкавіць спрабуючы лёс,
Толькі  Фляндрыі і пад Вэрдэнам мы
Усім літаньням спазналі кошт.

Неба зноку  язвах падпаліна –
Грог крывавы варыць Усход
І глядзіць на Эропу пажадліва
Сьмерцю з руля чырвоных орд.

Прыцемкі па-над Шпрэяй разгорышы,
Мы папонілі боезапас,
Бо склікае звон Домскі фрайкораца
У край, дзе Дыны сярэбрыцца пас.

І нашчадкі лівонскае спадчыны
Пад разьюшаны гне гармат
Ад драпежнае азіятчыны
Мусім абараніць Бальтэнлянд.

Што ж пара. Камандзеры гукаюць
У вагоны сваіх ваяро.
Блаславі на дарогу і славу –
Плакаць час яшчэ не надыйшо!..


ROMANTIC GOTHIC

Ценем самотным у чоне
У фасфарычным мігценьні сьвятла
Між аблока начное ронядзі
Нетаропка яна плыла.

Немата над дзявочаю постацьцю –
Сьпяць барочныя вежы званіц,
Нават сьціхлі літаньні вочыя
У разьверзнутае вышыні.

У тумане, бы браная  вэлюм,
Ракі сьцяж разразала абсяг.
Зь бераго вербалозы трымценьнем
Ейны суправаджалі шлях.

Усьміхася ёй ветліва ветах
І лі срэбра на смоль валасо,
Амарокай наслашы на сьведак
Выпадковых глыбокі сон.

І, абрашы час сабе загадзя,
Калі  росах драмала зямля
Яна зьнікла бяз сьледу на захадзе,
Але ночы ізно паплыла.

АЛЕСЮ КРУТКІНУ

Пішы
ВЯршы
Сваёй душы!
Пакуль ступаюць гамашы,
Гадзіньнік тахкае  цішы,
І сонца зІркае звышы.
Калі аднойчы вырашЫ –
Сумневы се разьцерушы,
Рой флексія разварушы.
Пішы!

* * *

Дзе гальлё бурштынавых хваіна
Плыка зыбае  далонях небасхіл
З рытму мернага зьбіваюцца гадзіны,
Компас не знаходзіць палюсы.

Нібы зяшы чуйнасьць у пазыку,
Я ступаю сьцежкаю, якой
Скрозь стагодзьдзі насьцярожана ласіха
З гадаванцам йдзе на вадапой.

Ахінуты гольчастым скляпеньнем
Растаю  сутоньні пакрысе –
Сэрца аціхае па трапеньні
І амшарыны нязнак скрадаюць сьлед.

Шнурам Арыядны павуціньне
Абвівае на зваротны шлях крысо.
Рву яго, застаючыся  лябірынце
Валадарства станістых лясо.

І натхнёны пугачовым сьмехам
Сівы Пан мяне дабраславіць,
Каб зрабіся водгаласам рэха
У сакральным нерушы жыцьці.

* * *

Да зорнай брамы падабраць ключы,
Спасьцігнуць сутнасьць,
апынуцца па-за часам
Скрозь навальніцу мчымся на Пэгасе,
Хмар насланьнё дарэшты ірвучы

Да галавы гарачай злому
Зацята несучы свой крыж,
Мы рэдка згадваем пра тых,
Што нас з дарог чакаюць дома.

Хто не адпрэчыць і прабачыць,
Абмые раны нам сьлязьмі,
Хоць бы за тое, што прыйшлі
Пакуль шчэ б’ецца сэрца маці.

Ды толькі, акрыяшы трохі,
Глядзім з пакутаю на тул,
Бо зно адчулі, як адсюль
Вабіць нязьведанасьць дарогі.

Маці ж, рассташыся з трывогай
З адзінакрэным дзіваком,
Перажагнае сьлед, цішком
Просячы зьлітавацца Бога.


* * *

Нехта  парку лісьце варушыць,
Што дзірван услала сабой,
Быццам натамлёныя душы,
Тут абралыя вечны спакой.

І мярэсьціцца 
· золкім сутоньнем,
Дзе прыгасьлі лятарня агні,
Панна  чорным са станам тонкім
Плачам скрыпкі смуткуе пра іх.

Стыгне кро ад засьветнага голасу,
Зно і зно патараючым, што
Квецень траня, кастрычніка золата –
Урэшце толькі мінучае тло.

Час згубіся  гамах нялоных
І прысада спакой пруцяне,
Покуль зь люстра бледага поні
Музыканткі твар сьлепа глядзе.

Але  хіжых нотных віхурах
Лісьця нішчылася забыцьцё.
Танчылі стэп пальцы на струнах,
Узрушаючы скрозь груганьнё.

Нават смык з таго граньня знядужы,
І сьвітанак праменьне пралі
Адно на расшматаныя душы,
Што спакою так і не знайшлі.

ЁСЬЦЬ КАНТАКТ!

Абяцаюць вячоркі  Вальгале 
·
Беспрабудны па сьмерці запой,
Сівой Эды й саг падпявалы,
Узгадаваныя крыскай зямлёй.

У сацсетках “Нью-Анэнэрбэ”
Рунамі на прышласьць прарочыць,
А з вар’ятня, з магіла, зь неба
Здані  “нэце” сыходзяцца ночы.

Быццам у піянэрскі горан,
Люлькай пыхкае, смаліць вусы
Сьвяты новы – Іосіф-горац,
Найвялікшы Расеі сын.

Цешацца на валошкі  жыце
З-пад бялявых кучма валос
Нордык блакітнавокі Гітлер
І арыец Ісус Хрыстос.

Коміны зачахлі Асвэнцым,
Затое пад хваласьпе папо
Казакі  бомбэрах й бэрцах
Пасеклі  Гіпэрбарэі хачо.

З апытаньнем ніяк ня спралюся,
Не зрабіць камрадам рэпост –
Лох хто большы: фэльдмаршал Палюс
Ці вядзьмарка з краіны Оз?

Задрама у зьнемажэньні
Але раптам адчу скрозь сон –
Прыйшло новае паведамленьне,
Што я КаДэБіст і жыда-масон.

* * *

Калі немарасьць душу агорне,
Красамоцам веры ня дай,
Не прыстань да чужых парога –
Пра дарогу дадому згадай.

Там рвучы павучыньне свастыка,
Б’ючы  пер’е “bia
·ych” арло,
Пад сквіл пэдэ- і лібэраста
Срэбны вершнік ляціць стрымгало.

Капытамі  пыл трушчыць “трэція”
Інтэрнацыянал і Рым,
І агнём на мячы занесеным
Прамень нашага золку гарыць.

Выпаліць каб мазго абэрацыі –
“Усход-Захад”, “налева-направа” –
Дзеля дзяржаватворнай нацыі,
Дзеля Нацыянальнай Дзяржавы.

* * *

Завітала такая ж самотная,
Стрэсла непагадзь з крыла плашча,
Разагнала нікчэмныя клопаты,
Дакранушыся да пляча.

Пакуль зь ёй дапівалі “el clasico”
Бы шкаляр разуме пакрысе:
Зоркі  небе – адбіткі абцасіка,
Што пакінула па сабе.

Пасла хто на зямлю нашу грэшную
Гэты вабны, гарэзьлівы цуд?
Дзе шукаеце шчасьця, няцешныя,
Як яно сьміхаецца тут?

І  зіхценьне вачэй прываротнае
Немагчыма не зазірнуць,
Каб у пацалунках зь пяшчотаю
Ды  абдымках на час патануць.

А калі раніцой промні леныя
Навялі  рэчаіснасць масты,
Вышыванка яе на фатэлі мне
Восені расквеціла стынь.




* * *

Непагадзь зно на дваро донцы
Ліе золкую каламуць.
Яшчэ год дачытанай старонкай
Застаецца перагарнуць.

Лад заведзены не парушыць
На палёх дапісаным радком,
Дзе пажохлых дзён пацяруха
Зь ветрам завіравала лісьцём.

На прасторы кружыцца нятомна,
Разьняволена шамасьціць,
Ды  распаленую сьвядомасьць
Холад выцьверажальны скразіць.

Выдзьмуваючы хмель лятунка,
Якім шчодра паіла вясна, –
Надышо час сплаціць рахункі
Пасьля гульбішча да відна.

А з астачы сёлетніх сьвята
Нам Дзяды ашчадзі лістапад,
Каб пад небам у кучмах кашлатых
Пра сябе ды пайшошых згадаць.

І  смузе пабляклага сонца
Памяці не дазволіць заснуць,
Калі год пажоклай старонкай
Давядзецца перагарнуць.

ЭКСПРОМТ
(станцыя мэтро “Купаская” –
станцыя “Магілёская”)

Hallo!
Happy Hallowen
Гарбузагаловым,
А пад хвост
· раскалёны трызуб!
Адзначайце, блюзьнерце,
Ды толькі, паверце,
Рагатыя чэрці
Вам ужо падпісалі прысуд.

Таму ня трэба зьдзіляцца
Блазнуючым мальцам,
Калі іх за “багацьце”
Нячысьцік павалачэ
Да апраметнай,
Дзе  вядзьмарачак пекных
На вусначнах “Help me!”
І сьлёзкі ліюцца з вачэй.

Што будзе потым
Са статкам бязродным? –
Агонь і куродым,
Бо самі спалілі масты.
А  маіх венах
Пульсуе незьменна
Вязьмо пакаленьня,
Сьвята маё – Дзяды!

СЯСТРА МІЛАСЭРНАСЬЦІ

Дзень, агнёваю віхураю асьвенчаны,
Датрывалі,
пражылі,
перамаглі,
А пасьля
Нашыя целы з жарсьцю мэнчылі
Бы натхнёныя карцінамі Далі

На бясхітрых лязарэтных прэнгах
Франтавыя эскуляпы-штукары.
Колькі сёньня
Ты наслухалася, пэна,
Маналёга,
Непадобных на вэрлібр!..

І цяпер стаіш маркотная,
Прымружаным
Позіркам мкнучы за далягляд.
Можа той, 
Хто ночы мужам бы,
Не прыйшо зь перадавой назад?

Ці аб кімсьці – 
Кожнаму тут верыцца –
З нас, 
Сьвінец каго зара,
Зажурылася 
Ня толькі зь міласэрнасьці,
А таму што болей, чым сястра?

Але покуль
Найвялікшай ласкаю
Вырачоным
Да адпракі  тыл
Рупна сьвежую
Зрабіла перавязку
Пад бяздонньнем вечарова-залатым.

Я ж твой стан
У захадзе канаючым 
З крыжам, што гарыць на рукаве,
Не схвалюю – 
Хай да кроплі распускаецца
На маіх бінтох 
Пунсовы квет.

ЛІСТАПАДАѕСКАЕ

Зно цябе чакаю на сустрэчу,
Стан твой выглядаючы здаля,
Дзе лятарні прыцемак нявечаць,
Што спаві прысады спакваля.

І да гэтай вечаровай стыні,
Быццам у смугу маіх відзеж,
Прыйдзеш ты аднойчы і абдымеш,
Усьміхаючыся  лета павядзеш.

Рушым у яго садо альковы
Пад напе жалейны жаруко,
Занятыя ні пра што размовай
Паз ушчэнт азызлых мінако.

А за тым, як безадмона восень
Нам запаліць проскурка агні,
Месяц будзе цікаваць зайздросна
Са сваёй апрыкрай вышыні.





30.12.2013

Спыніся.
Дога
запальніца  кішэні
Не давалася пальцам.
Нарэшце.
Палю.
Рушу.
Лятарня
гулівэравы
цень мой
На незасланую
шпурнула
зямлю.

Прысады.
Каштана
узбуялая
іжыца
Скубе бакі ветру
нішчымным
гальлём.
Да затрашняй
раніцы,
можа,
суцішыцца.
Поня
блішчыць
юбілейным рублём.

Знаёмцы.
Вітаюся.
Цягнуць далоні.
– Гэтак і зьлева.
Ведаю.
Чу.
З усімі здараецца.
Дзякуй,
ня сёньня.
Ёсьць чым заняцца
дый
не хачу.

Па-над
забудовай
спрахлай
эпохі
Стодам
сучасны
грувасьціцца
гмах.
Золь
прагна зглынае
скрозь прыцемак
крокі.
Хочацца сьвята,
а сьвята
няма.

На вокнах
гірлянды,
мандарыны –
пад елкамі.
Варожыць
жыхарства
на большы
малот.
Бесчасое
нязьменную
ставіць
кружэлку нам.
Сьнежань
бяз сьнегу,
бяз новага –
год.

ПРА ГАНАРАР

Ведама дана, што шчасьця НЯМА,
Хто верыць у казкі – НЯ МАЕ рацыі.
Учора я ганарар атрыма,
Прачакашы тры месяцы па публікацыі.

Чаргу адстая, ля вакенца нарэшт
Гляжу на квіток: “Шестьдесят одна тысяча”.
Маля, вазьмі пляшку, спадар паэт,
Зраніцы півам апахмяліся.

Так, шчасьця няма. Жыцьцё – цёмны лес,
У якім не стае банальнага сонца.
Здавалася, сьветлага трохі прынес,
Але адбіваюцца зоры на донцы.

НЕФАРМАТ

Маім сябром-паэтам, а найперш Круткіну й Шмялёву

Колькі нас, натхнёных-другарадных,
Ды зацятых, крытыкам на злосьць.
У рэдактарскіх загразлыя парадах
Мы жывем і пішам, значыць – ёсьць!

Назаляем грэблівым эстэтам –
Нефармат цяпер няпостмадэрн –
Вушы іхныя, бы спражнікі  клязэтах,
Млеюць праз шызоідную дрэнь.

Не для нас старонкі анталёгій.
Кажуць, несучасныя зусім.
Але зь бітай не варочаем дарогі,
Бо пакінулі збачэнствы ім.

У суседак мы – для плётак тэмы,
Як грамадзкі зганілі кантракт.
Хоць спагадліва прадстанікі багемы
Ідуць зрэдку з намі на кантакт.

І няхай на сэрцы часам скрушна,
Тым пачуцьцям волі не давай.
Мы пакуль што ёсьць з табою, дружа
Гэй, ня сьпі!
Ці чуеш?
Налівай!

NEMO
(НІХТО)

Клічуць мяне – “ніхто”,
Маюся я ніяк,
У кішэнях – зэро,
А на душы скразьняк,

Які выдзьмувае сё,
Што некалі было мной.
Вершы мае – лісьцё
Жохлае пад нагой.

Тое, што я спасьціг,
У агні залатым
Тамамі любёных кніг
Ператварылася  дым.

Часовая радасьць – падман,
Бо ад сябе не цячы.
Мне “Nevermore!” груган
Панура хрыпіць уначы.

Месца на пустцы зямлі
Ня маю надзеі знайсьці.
Таму  штармы караблі
З гаваня адпусьці.

Ставі умову адну,
Іх выпралячы  шлях:
Лепш ужо патануць –
Толькі ня белы сьцяг!..

* * *

Прамень выпрастася ад падваконьніка
Залацістым, бязважкім дымком
На старонкі вусьцішнай кронікі,
Што была колісь чарнавіком.

* * *

А на зямлі нічога сё ж
Ня робіцца бяз дай прычыны!
І рэй вядзе свой прыгажосьць,
Шаты біраючы бурштынам.

І праміне той час, калі
Сьвет безаблічна-белым будзе,
І  перным водары ральлі
Гракі ня стомяцца пракудзіць.

АПОШНІ РАНАК ВОСЕНІ

Гэтай восені ранак апошні
Старым выжлам ля ганку прылёг
І праця прадчуваньнем трывожным,
Разьвярэдзішы боль у грудзёх.

Нібы жо не бяруцца прысады
ѕ бурштыновыя шаты і больш
Задуменнасьць маклівую згадак
Не абудзіць пошчакам дождж.

Быццам не атрымаць асалоду
Ад дасьпеласьці позьніх пладо,
Не праводзіць птушыных чарода,
Каб налета сустрэць іх ізно.

І нібыта ня дам цяпер рады
Усяму, зьдзейсьніць што не пасьпе,
Бо  красе полыска лістапада
Убачыць скону яго не хаце

Гэты ранак апошні паволі,
Ды няхільна  нябыт растава.
Нават вецер аціх па-над полем,
Як ля сьвежай магілы дава.

* * *

Праз пасты непацешнае кронікі
І банальшчыну камэнтаро
Прагну невіртуальнай героікі,
Некампутарных змагаро.

Я сам грэшны, мушу прызнацца,
Ды ня схібіць мая рука,
Калі з тымі, што лезуць братацца,
Загамонім на мове АК!

Пагамонім як сьлед неадменна
У гушчарах і на паплавах –
Пусьцім лежачы ці з калена
З руля восак-7,62.

І няхай з таго боку фронта
Кулю вабіць цела-магніт –
На вайне не бывае проста,
У баі не націсьнеш “Delete”.



РУЖА ВЯТРОѕ

Без прычына альбо пры нагодзе
Якой, быццам гаспадары,
На душы маёй карагодзяць
Са старона усіх вятры.

Люты сівер, чым маеш пацешыць? –
Цяпер лішні  развоі вясны?
І таму да пары, як належыць,
Запісаны  лік запасных?

Ты што скажаш, паднёвы мой браце? –
Трохі перадыхнеш і дамо,
Дзе пад ляскат затвора у чадзе
Волі гарт выпрабоваюць зно.

У павеве з захаду кожным,
Што ніколі ня мкнуць напрасткі, –
Марнасьць санкцыя бездапаможных
І заява нямоглых шматкі.

А пад зыкі рэляцый мажорных
Пасьміхаецца сходні зь мяне,
Як бяскарна чырвоназорных
Каршуно ён прынес на крыле.

Але зрыну я  сьметнік пагрозы,
Бы жанер на сваім рубяжы,
Бо ня зважышы на прагнозы
Высьпявае віхура  душы.

* * *

Колькі зьвялі праз адметнасьць
прадзіцы дарэмшчыны,
Столькі ж цьвіко мне пад кпіны
вагналі  далоні –
Мы прыходзім у сьвет
насуперак міту бязгрэшнымі,
Але па скананьні
і Збаца не абароніць.


ШТОДЗЁННАЕ

Паветра цяжкае і грузлае,
Што нават слова не чутно,
Дарма  тэле пляскаюць вуснамі
Прамоцы рыбамі за шклом.

Горад населены пачварамі:
Адзін – драпежнік, іншы – смож.
А па-над homo-бэстыарыем
Мігцее сонцам медны грош.

І зь мінаю манумэнтальнаю
Зіркае мочкі на зямлю,
Як тут сырэны камунальныя
Лямантам гвалцяць цішыню.

ПЕРАДВЕЛІКОДНАЯ ЗАЦЕМКА

Захад распрасьцерся па-над местам,
Заганяючы, бы  люзу, зыркі шар,
Але той ізно сьвітанкам уваскрэсьне,
Дашы прыклад зьнятаму з крыжа.


* * *

Нікуды не патрапіць,
хіба толькі  расстрэльныя сьпісы,
Што пры зьмене рэжыма
ператвараюцца  дым, –
Гэтак
вапнай засыпаных,
якія халопства зракліся,
У забыцьцё справаджаюць
безыменнымі
жо назажды.

Бацькн будуць палохаць
пасьля
непрынаднасьцю лёса,
Жыцьцямі абарванымі,
нямаведама
як,
кім
і дзе,
Пасьлядона гадуючы
не
апантаных Гароша,
А ляяльных да зьдзеку
зь сябе
ціхамірных людзей.

Ім падлічваць лайкі
да фотак
у блёгасфэры
І да камэнтаро
дадаваць штораз сьціпла
“ІМХО”,
Адно зрэдку і шэптам,
запавесішы
вокны  кватэры,
Пры сямейнай вячэры
зьніклых успамінаць
сваяко.


ТУМАН, ШПАЦЫР І ТРОХІ ЕРАСІ

Горад сьпіць, ухутаны туманам,
Даглядае слодычныя сны,
Покуль нетаропка сівы ранак
Уваходзіць у свае правы.

Мой жа адпачынак бы нядогі.
І, правёшы зданя грамаду,
Напатрап – бяз мэты і дарогі –
Скрозь кудзелю вогкую брыду,

Сам сабой ад сьвету апрычоны,
Посьпехі памножышы на нуль.
А над галавой, нібы з амбону
Птушкі гладка баюць пра вясну.

Маля, жацьмем тое, што пасеем,
Ды  казаньні хібны пастулят –
Маем запаветы праз Майсея,
Але плён зь іх – Юда і Пілят

Ня сьлед ганіць людзкую пароду –
Усяладны нас на свой капыл
Зладзі, і нібы папо бароды,
Туман высьляпі дарэшты небасхіл.

Толькі жо з далечыні заблёнай
Сонца прызьнялося пакрысе;
І абрысы праялёных клёна
Пазіраюць шчэ аспала на мяне.



ВЯСНОВЫЯ НАТАТКІ

А вясны зно амаль не было –
Не пачу капяжо, як належыць,
Ледзьве грэла – й кучомкі дало
Ад Сафіі да Белай Вежы.

*

Прыбылі незаважна здалёк
Птахі грамадой мітусьлівай,
Прамяняшы на сьціплы раёк
Свой мітычны, загадкавы вырай.

*

Час падчысьці дні  календарох
Ад слаты й нестрыманых паводка,
І вяскоцы абапал дарог
Жамярою раяцца на сотках.

*

Мне ня хочацца ехаць назад
У апрыкры да моташы стронцый
Стуль, дзе цнотаю квецені сад
Асьляпляе падзённае сонца.

НАВАЛЬНІЦА

“на шал дажджавіцы пазірае,
нібыта  люстэрка,
Душа.”
2004 г.

Усю ноч і ліло, і гуло
Неба, хворае на навальніцу,
Біла  трасцы наводмах у шкло
Перунамі і граду драбніцай.

І абпальва вантробы мароз
Ад пранізьлівых ветру напева,
Калі перад уладнаю скрозь
Стан згіналі пакорліва дрэвы.

Пасмамі струмяні разьвіна
Дождж у несьвядомае злосьці
·
Не падацца  засьвет давідна
Па зіхоткім вясёлкавым мосьце.

Пакідаючы шнары між хмар,
Далягляд асьляплялі маланкі,
Кпліва выскаляліся  твар
Да прышэсьця збанага ранку.

І разгразлых абапал дарог,
Каб хвароба на час адступіла,
Закіпала вада  ручаёх,
Нібы кро ува зораных жылах

13.06.2014 г. ПАХМЯЛЯЮЧЫСЯ ѕРАНКУ

1.

Жарук сьпявае. Чым жа не нагода
Зрабіць свой выбар – “быць альбо ня быць”?
Жыць хораша з паэзіяй у згодзе
Ды калі ёсьць за што і выпіць і наліць.

2.

Сьвет гэтакі шырокі!
Ён – неба берагі,
Не засьцяць што аблокі
ѕ замаху на блакіт.

Як не заслаць таполям
Насьцяж пухам палі,
А болей Што шчэ болей? –
Сьвет, прада, не малы.
МСЬЦІѕЦЫ

Магілёскім пастанцам 1661 г.

І прыйшлі, і забралі наш дом
“Воі сланыя”, “хлопцы зухвалыя”.
Заняліся сьлед нівы агнём,
Прошчы ранамі закрывавілі.

Што цяпер? Сьлёзы і бізуны?
У дарогу з жабрачаю торбай?
Аднак хопіць на кожнага зь іх
Шворак і бязьлітасных корда.

Хай балююць да ночы, хай п’юць,
Хай паснуць, зьнепрытомешы  блудзе,
Каб надосьвітку нам зазірнуць
І працяць стальлю вылюдка грудзі.

Як ня мелі спагады яны
Да старых і да дзетак збалелых,
Прыхадня прыбяруць груганы,
Бо зямля ня прыме іх целы.

ЗА КОЛЬКІ ХВІЛІНАѕ

Апошні раз праверыць свой рыштунак,
Замацавашы  памяці
прыкметы цішыні, –
Хутка пачнем...
Пакуль рахуем
Акуркамі хвіліны да вайны.

Шчэ навакольле сьпіць,
ды тамака,
за Бугам,
Крыху жо разьвіднеліся нябёсы.
Сыгнал чакаем,
каб прызначаным маршрутам
Рушыць зьнішчаць
іх трава роснасьць.

Раздадзены абавязковы шнапс
Выпіты прагна
пад штучныя жарты
І хваравіта-неспакойны бляск
Вачэй
наведзены на новыя пляцдармы,

Куды вядзе нас пасланец баго.
Мы ж верым сьвята
 нашую абранасьць.
Нарэшце!
·
Прасьцяг будучых франто
Артпадрыхтокай
вызначы сьвітанак.

Чым ёсьць ён?
Вястуном бяды
Альбо прароцтвам пераможнага паходу?
Па ім што атрымаю назажды
·
Крыж на магілу
Ці ва знагароду?

Alea jacta est.
Няхай
у ярасным агні
Замшэлы сьвет растане дымам
І прамянё зазьзялыя штыхі
Нас блаславяць
на непрывабныя спаміны.


ПРА МАРНАСЬЦЬ

Маеш “Жыгуля” альбо “Land Rover”,
У “хрушчоцы” кут альбо  Драздох палац –
Усім прыйдзе некалі “game over”
Дык ці варта  такім разе жылы рваць?


ГУЛЬНЯ СЛОВАМІ НА ПЛЯЖЫ

Хвілі хвалі
Зухвалыя хваляць,
Але марыць мора,
Што зморыцца морак
Гарачыні –
Яна,
Бы з гарна,
Гарэзіць згары.
Загарай – не згары!
Бо сьпёка,
Як пёкам
У пекле,
Пекных
І мажных мажа
На пляцы пляжа.
СПРОБА ПАДЛАДЗІЦЦА
ПАД СУЧАСНАСЬЦЬ

Учарашняя каша з сасіскай.
Пачак кавы пляснуся зверху,
“Соль, прыправы, блін, дзе ж запалкі?”
()Пяць хвілін ад мяне ты залежыш.

З сучаснай беларускай "паэзіі"

Лядыш простакутны сала,
Якое даста з маразільні,
Пра палюсы нагадвае
І нашы з табой дачыненьні.
Асабліва  гэтую сьпёку,
Што бязьлітасна б’е рэкорды
За се гады назіраньня,
Чым выклікае  сыноптыка роспач.

Пабоханы “Нарачанскага”,
Чэрствага, бы людзё душы.
Але ня маю іншай нагоды,
Каб прадэфіляваць да крамы.
У руцэ жо бліснула зброя –
Нож кухенны з наборнымі тронкамі,
Ён дасьць рады колішняй плоці
На эшафоце днушкі.

Белае разам з чорным –
Клеткі на шахматнай дошцы
Жыцьця, дзе ты – каралева,
Я – драб з процілеглага стану,
А яно часныком патыхае.


* * *

У нас тут рэй вядзе гарачыня.
Падня на маршы  пыле скрозь сьпякоту,
І плавіцца, нібы  баі, браня,
Дано асьмяглыя жаролы мінамёта.

Ды няма часу ім перадыхнуць,
Нам гэтаксама досыць не напіцца –
З хрыпата рыкнулых іх руля палятуць
Сьмерць і праклён да прыхадня пазыцый,

Што пляжыць спрана батарэй агонь
(Пэна, наводніка наведала натхненьне).
А камандзер вядзе  атаку батальён –
Чынна падзельнічаць у славы нараджэньні.

Насьцяж дымы, а на зубох – пясок,
Вочы штых-нож у рукапашным сьлепіць,
Б’емся бязьлітасна, як за вады глыток,
За дарагое самае на сьвеце.

Зброю сабраць! Палонных пад канвой!
Кроплі  біклазе юзаюць па донцы.
А здож калішняй іх перадавой
Чарнее кро, курэючы на сонцы.

УСПАМІН ПРА КУПАЛЬЛЕ

Небасхіл аціх у зорным пыле,
Берагу насупраць не відаць.
Позірку жарынкай запаліла
Сэрца мне, калі пайшла шукаць

У гушчар разложысты хваёвы
Папараці агняцьвет руды
Пад шэпт пракаветнае замовы,
У расе купаючы сьляды.

Пакрыёма  цемрадзі растане
Постаць легкаважная твая,
Вернешся на залатым сьвітаньні
Промнямі народжанага дня.

Не пасьмела, шчодрая, прыласьціць
Тое, што належыць маладым,
Бо без запаветнай кветкі шчасьця
Ператворыцца паданьне  дым.

Дагарае кволае цяпельца,
Але легла  даланю далонь
І разьдзьмуты палымнее  сэрцах
Пачуцьця нязгаснага агонь.


НАБАЛЕЛА!

Мне моташна ад несканчальнай нудзі –
Посты стакроць бачу штодня:
«Сэнсацыя! Насамрэч Пуцін –
Ху@ло і лб-ла- ла-ла». Мля!!!

Не выбачайце за танальнасьць –
Прада мая, бо не маню:
До посьціць прытхлую банальнасьць
І зь ёй банальную ху@ню!

ЖАѕНЕРЫ ДВАНАЦЦАТАЙ ГАДЗІНЫ

Прымае бой апошні свой
Бамонд вайсковага мастацтва,
Каму пашэнціла застацца
Жывымі на перадавой.

Не са старонак пылных кніг
Вучылі гарады Эропы,
А калі  складзе дарных рота
Кацілі на брані скрозь іх.

І паміж жорнамі франто,
Бы паміж Сцылай і Харыбдай,
Мінулі засені Аіда,
Зьведалі чысткі шпіталё.

Цяпер, відаць, прыйшла чарга
І нам стаць згадкамі  лягендах,
Так сонца  захад неадменна
Зрынае нечая рука.

Сваіх правіна змрочны сьпіс
Падожым перад тым, як згінуць, –
Воі дванаццатай гадзіны
Распачынаем бэнэфіс.

Абралі самі гэты шлях
І пойдзем да канца сумленна,
Каб моладзь новых пакаленьня
Узьняла наш праменны сьцяг.

Хай пераможцы вядуць рэй,
А нам нічога не зыначыць,
Ім нашу вернасьць растлумачыць
Агонь прыцэльны батарэй.

Сьпёкаю зробіцца мароз,
У небе стане мінам цесна.
Пад трака лязг і костак трэскат
Мы  штыхавы ідзем урост.

Крывёю набрынялы сьнег
Сшырэ ад пораху і дыму.
Мы чора шчэ былі жывымі
Пад сонцам, што імкнула верх.

У БЛІНДАЖЫ

Бліндаж грунтоны.
Цьмяная газьніца.
У шанцы нудзіцца
самотны вартавы.
Дыміць тытунь дыхтоны
·
Мне ня сьпіцца,
Бо пішацца
пакуль жывы.

* * *

Чбры Нарачы.
А як нарачы
Пару па начы,
Калі парай
Курэе туман,
Бы па-над грогу чарай?..


УСЯГО ПА КАЛІВУ
(мізантрапічны)

Нехта кажа: “Нацык!” Нехта кажа: “Лірык”.
Для кагосьці – чорны мізантроп.
Часам хочацца з камэтнае мартыры
Садануць ва пор плянэце  лоб.

Пацалункі – карамэль мілосьці,
Цячэ долу пожадзі сьліна.
І абодвух пола ягамосьці
Рыпяць ложкамі рытмічна давідна.

Нават не адсэлфяць важкі момант,
Хоць дамо ім некалькі хвілін,
Каб пасьля з падэшва бота дома
Не змываць разам з крывёю пратэін.


ЛЕТА, БЫВАЙ

Выпінаюць бакі гарбузы –
Высьпе назьдзі ураджай.
Понае сьціплай красы
Паночнае лета, бывай!

Усьцяж выбавілі палі,
Нават дыхаць лягчэй.
Вечар прызьмерк разьлі –
Схаваць іх нагату ад вачэй.

Яблыкі хіляць гальлё,
Бы рытмы маю галаву.
Поні згубішы вясло
Хмары адвольна плывуць.

Восень – за імі  хвасьце.
Хочаш – ідзі сустракай.
Вось і перажылі балазе,
Яшчэ адно лета, бывай!


ДАРОГА НА КРАПІВЕНСКАЕ ПОЛЕ

1.

І ня лёгкі, і ня просты
Сёлета бы шлях да Воршы –
Не сказаць, што несупынна
Ехалі мы да Крапіны.
Нацярпеліся даволі,
Але дабрбліся да поля.

2. ЗГАДАНАЯ, ВЕЛЬМІ СТАРАЯ ЗАЦЕМКА

Непрывабныя лётачкі
Эвангелісцкай царквы...
А мне хоць бы трошачкі
Гэтакую, як Вы.

ФІЛЯЗОФІЯ ЗРАНКУ

1.

Нябёсы колера вясны,
Ды хутка бабінае лета.
Я па-за мовамі гульні,
Што, зрэшты, звыкла для паэта.

Сонца намэціла свой шлях:
Усьлед за птушкамі на подзень,
Ад нас чым далей.
Справы швах
Люструе нема шыбы ронядзь.

Нібыта ранішняя стынь,
Кастро са зьмеценага лісьця
У сэрцы пусткі поніць дым
На час,
Зьнікаючы зь вятрыскам.

Да скону блізіцца сэзон,
Хоць рэквізыт пакуль на вербах,
Ды агаляе жо агонь,
Заняшыся на вецьці
Й нэрвах.

2.

Хто мЫ? Дзе мЫ?
Ня-мы-
Я,
Як
Мімы
(Мэмы?).
Nihil.
Nemo.


ВЕРАСЬНЁѕСКАЯ ШАША
(траса М6, Менск – Горадня)

Ейных вачэй
Зіхоткасьць у днё верасьня.
Зачараваны дзякую яму.
А промні шчэ
Спрабуюць у цяперашні
Час
лета прамінулае вярнуць.

Нас цеплыня
Пакуль ахутвае абдымкамі,
Стрыкоча конікам гарэзьліва  траве.
І на працяг
Надзея павуцінкаю
У неба просіні
бязважкая плыве.

Гаё лісьцё
Ад ветру сугалосіцца,
У твар абапал магістралі шамасьціць.
І пачуцьцё
З грудзё на волю просіцца –
Нетаймаванае
між рэбрамі кіпіць.


ВОСЕНЬ

Насьледваньне “маладнякоцам”

Восень нялюбай папялушкаю
Прыбрала – дбалая – палі,
Туману абвязала стужкаю
Таполя чорныя камлі.

Па-над кудлатахвойнай пушчаю
У шарае далечыні
Штодня ніжэй вятрыска гушкае
Сонца сасьпелых, зжатых ні.

Лістота змоглымі мятлушкамі
Глядзіць пакутліва зь зямлі,
Пакуль завеі зімы служкамі
Сьнегам яе не замялі.

Яшчэ дажджо, бы невідучыя,
Плюхкаюць гразьзю струмяні.
Іх кроплі холаднакалючыя
Напорна точаць камяні.

І гэтаю часінай скрушнаю –
Хоць бы на некалькі хвілін –
Прагну зьляцець сьпенаю птушкаю,
Каб сэрцы  нас не адцьвілі.



“VIRT”-ГЕРОЯМ

Ім пытаньне  крук плечы ня гне,
Сэрца ночы да змогі ня муляе:
– А чаму
ТЫ
не на вайне,
Не пад кулямі?

Вершасьпе ваянічы аж край
І нянавісьцю вочы злосьцяцца.
Дык хутчэй рэч мяшок зьбірай –
Там ня лішнім будзеш,
НА ФРОНЦЕ!

Дзе сьвінцовыя золь і імжа,
Дзе закопчана неба нязьменна,
Дзе навек засталіся ляжаць
Мачуны  вышыні безыменнай.

Баюно слава не абміне,
Пахвала слухачо карамэлькаю,
Толькі сорам ані не працьне
Душу пад броне-
Камізэлькаю.

“ВЕСЁЛЫЕ КАРТИНКИ”

“Я люблю глядзець, як паміраюць дзеці”,
Адыходзячы  дарослае жыцьцё,
Ці як крыж счарнелы на дасьвецьці
Куксы рук у вечнасьць распрасьцёр.

Усяму свая пара... І  гэтым справа.
Вечар цені змрочныя спласта.
Сьледам поня  чорнай балаклаве
Па-над гмахамі пахілымі зыйшла

Цытаваць “Весёлые картинки”
Уяленьню палкаму майму.
Добра б спа, каб толькі не драбінкі
Пожадзі, што змулілі сьпіну.

* * *

Ноч. Лятарня. Цёмныя завулкі.
Зьнепакоеная крокамі імгла.
Я б суняся, ды ня сплочаны рахункі
Той, што вечары са мной была.

* * *

Наведашы старыя могілкі,
Дзе сьпяць апалыя лісьцём,
Ізно адчу павек зьняволеным
Сябе жыцьцём і небыцьцём.

Кастрычнік вязамі дыхтонымі
Праця блакіту цішыню
І латкамі кадзі нялонымі
На апусьцелую зямлю.

А я ж – усё пра невымонае,
Нібыта дог які плачу,
Нібыта страці найгалонае,
Ня ведашы яму цану
* * *

Пугач занудліва гукае,
А нам нясьвежы капэлян
Няцямнае штось прамаляе
Пра тых, каго накры дзірван.

Да гэнай змрочнае хвіліны
Мы зь імі побач шчэ былі,
Хаця шрапнэльным рабаціньнем
На іх рудзелі шынялі.

Зь імі сьміхаліся, як дзеці,
Што цацку новую знайшлі,
Калі па зьвілайся ракеце
Бы выдыхну камбат: “Пайшлі!..”

Цяпер няма жо і камбата
Адно крыжо хваёвых лес
Ды там, у тыле, – роспач матак
І сум пакінутых нявест.

БЯССОНЬНІЦА

Без дазволу, але не запозьніцца,
Скрозь сівы цыгарэта дым
Прыйдзе госьцяй апрыклай бяссоньніца
З позіркам непазбына тваім.

Толькі трохі прымружацца вочы,
Бы на яве пастануць ізно,
Плыкіх руха мядовы мосенж
І ядвабная плынь валасо.

Ахіне пладо высьпелых пахам
З экзатычных, чужых бераго,
Каб мацней чым узрушы мне памяць
Прызьмерк зорысты вечаро.

Галава непрыкмет кругам пойдзе,
Як любізьнічкам хто апаі.
Можа, тая, чыю прамень поні
Постаць зьзяньнем сваім надзялі?

Самавольная не запозьнілася.
І, нібы цыгарэта дым,
Пакой апанавала бяссоньніца
З позіркам непазбына тваім.


ТРЫ АПОШНІЯ ДНІ

Героям Ілавайску

Тры дні  сьвінцовым закалоце.
Праз дым і сонца не відно.
Хоць камандарм па нашай роце,
Пэна, паставі крыж дано.

Два дні  ратох – ані аплаткі.
Бяз сну, бяз сувязі –  баёх.
Нават ня сьнілі нашы маткі
Такога аб сваіх сынох.

Апошні дзень. Патрон апошні.
Зямлю прасуем, як смажы.
Ды на прары па чорнай пожні
Усталі, зьняшы штых-нажы

* * *

Пустое неба.
Дзе той Бог?
Анёлы гэтаксама, мусіць, сьпяць
“Як хочаш, я прыеду” –
На плячох.
Ажно далоні, быццам чэжыя, гараць.

* * *

Што прынесла мне гэтая восень? –
Вір пранізьлівага пачуцьця.
Не змаглося яно, не зьвялося
У падвалінах забыцьця

Што прынес з сабой жвавы вятрыска,
Які раптам з вышыня зьляце? –
Толькі сьмехам залівістым пырска,
Валасы раскудлацішы мне

Што прынесла пад шомаст лістоты
У сьвятле вечаровых агнё
Тая, што шукала пяшчоты,
Бы даверлівае кацянё?..

Што прынесьлі пальцы  пярсьцёнках
І зіхценьне праменных вачэй? –
Сьветлы сум аб усьмешках рамонка
Ды натхненьне
Што ж трэба яшчэ?

БЯССОНЬНЕ ПАДЧАС ПОѕНІ

Ня сьпіцца.
Фасфарычных ценя
Зно карагодзіць уваччу гурма.
А сам нібыта зь безданьні зьняменьня
Хачу крычаць, ды голасу няма.

Дзе тут засьнеш?
Як зь цемрадзі панонай,
Свой на пасад спраляючы зыход,
У твар кадзіць бязьлітасная поня
І сквіліць сіверу няспынны каларот.

ЛІРЫЧНА-МІЛІТАРНЫ АБРАЗОК

Лапаце аб сваім нечым станісты бор,
Вершалінамі лашчачы зоры,
Калі прага двух сэрца рванула затвор,
Нібы на бліскавічнае
“Feuer!”

І бясскрыдлае чора асела на друз,
Енкнушы безнадзейна:
“Nicht schieЯen”.
Мы ж адно толькі ведалі:
“Gott mit uns!”
І праз тое толькі сыйшліся.

Былі з кімсьці дагэтуль.
З кімсьці будзем пасьля
А з днём сёньняшнім разьбярэмося.
Ты ж усё разумееш, красуня.
Мая
Прыяцелька,
Parteigenosse.

ДАЖЫѕСЯ
(мне сё КАЖУЦЬ)

КАЖУЦЬ, слова застанецца  часе,
Калі жорнамі ня зьмелецца папсьні.
Вось і мне жывы, але жо клясык
Годны верш – ад сэрца – прысьвяці.

Вось і я жо маю пераклады,
Паважаюць і бяруць у друк,
А п'яному – нават са спагадай
КАЖУЦЬ, што адбіся я ад рук.

Вось і мне камрады і сяброкі
У захапленьні КАЖУЦЬ: «МалайцА!»
Хоць нярэдка, ашчаджаючы спакой іх,
Што наме сьпява не да канца.

Вось і я іду натхнёна, сьмела.
Але КАЖУЦЬ: «Выбрал не тот путь!»
Прада, даслужыся да трох стрэла,
І мэдалькі сьледам панясуць.

Вось і я жо незьлічона кілямэтра
Пратапта. І лёс – сабе нішто
Толькі часам не стае паветра
Вольнага – не прадыхнуць ажно.

ПРА ШКАДАВАНЬНЕ ДА МЯНЕ

– ЛЯЦІ Ж, ГУСЯ, НА ГАЦЬ*,
Там вашых ужо многа!
Калі мяне, яшчэ хто будзе шкадаваць, –
ШЧАСЬЛІВАЕ ДАРОГІ!!!

*(Ё+ЦІ Ж ТВАЮ МАЦЬ)


ІМЖА – АПАДКІ ѕ ВЫГЛЯДЗЕ
ДРОБНЫХ КРОПЕЛЕК ВІЛЬГАЦІ;
ДРОБНЫ ДОЖДЖ
(патэтычны)

Хмарны дзень ДРАБНІЦЬ імжою душы,
І на вуліцах насьцяж – адны плашчы.
Налілн нябёсы  сподкі лужын
Волава замглёнай вышыні.

І прашпэкт ЗДРАБНЕѕ да фотаздымку,
Улюбёны парк стаіць пусты.
Грамадзяне пад брылём прыпынку
Натапырыліся, быццам галубы.

Ледзьве не здаецца ДРАБЯЗОЮ,
Што з-пад кола пырскамі ляціць,
Напісанае апошнім часам мною
Можа і на сэрцы церусіць?

Не! Няхай накол – нятульна, золка,
Безаблічныя паставы мінако,
Шчэ блішчыць імпэт мой залатокай,
Не зьмянянай на ДРАБНІЦУ медзяко!

ЯБЛЫНІ

Дзеда разложысты сад,
Шчодры  пару раджаю.
Патрусі любую нагад –
Дальбог, памяхі назьбіраеш.

Не пакінуць нічога сабе –
Дарэшты падзеляцца з намі.
А яблыкі  зьвялай траве
Пражытымі рдзеюць гадамі.

За бескарысьлівы чын
Яблыні  часу астачу –
Болей ня ведаю чым –
Хоць увагай аддзячу.

Парэпаная кара.
Колькі пад ёю ёсьць колца?
Колькі сівер вас дакара,
Што шлюбам браліся з сонцам?

Колькі птушыных чарод
У вырай праплылі над вамі?
Вы ж глыбей – наадварот –
Урасталі  сваё каранямі.

Каб нас пасьля наталяць
Сокам жывільным зь нетра,
Сілы нам даць адаляць
Жыцьцёвых дарог кілямэтры.

Калі, па якой вярсьце
З нас кожны адорыць сьвет плодам?
Пад ногі зно яблык зьляце
Яшчэ адным высьпелым годам

ПРА ЧОРНЫХ КАТОѕ
(дакумэнтальна-філязофскі)

Месяцы з апошніх тры
(От, халера пабяры!)
Распладзіліся  двары
Маім чорныя катЫ.
Галавою я ня веру
У іх змрочныя намеры,
Але выйду за парог –
Млосна робіцца  грудзёх,
Бо ня ступіш з ганка кроку,
Як ужо бягуць здалёку.
І жыву ня вельмі гладка:
Дзе ня глянеш – непарадкі...
Гэтаксама зь дзецьмі
У сьвеце чалавечым –
Былі дзіва-кацяняты,
А павырастаюць кАты!

ЗДАРАЕЦЦА

Не адмовіць адразу
На ветлівае запрашэньне.
Адчуваць сябе лішнім.
Зь нейкім данім знаёмцам
Піць, піць і
Піць,
У адказах сваіх
Бы знаходзячы заспакаеньне:
– Усё добра.
Пра што ты?
Ані не баліць.

Сарамліва сьміхацца,
Калі прадсталяюць «паэтам»,
«Чалавекам цікавым»,
«Афіцэрам»
Ды чорт яшчэ ведае кім!
А калі пачытаць
Зьнянацку папросяць што-небудзь,
Спатыкацца раз-пораз,
Узгадваючы радкі.

І зірацца  прысутных
Цяжкнм ашклянелым паглядам.
Дзе той дані знаёмы?
Пэна,
Да пазытыных пайшо.
Плешчыцца ноч у вокны
Сузор'евым акіянам.
Мы нібыта  падлодцы,
Я  камандзе.
Нашто?

А выходзіць паліць –
На двор да зрудзелых таполя,
Дзе пад балбатню
Пра футбол,
Маляванак,
Рэжым,
Думаць, ці ашука
Хлапца ды сябе наконт болю,
Які ператвараецца
Па зацяжцы
У попел і дым?..

З ШЫРОКА ЗАПЛЮЧАНЫМІ ВАЧЫМА

“Падыміце мне павекі!”
М.Гогаль, “Вій”

“Весялей! Глядзі адкрытымі вачыма!..”
Але жмуруся і высьпела сьляза.
З-за раптонага пякучага сьвятла?
Ці з-за асьляпілых клубо дыму?

МАНАЛЁГ ЮРКІ МОНІЧА

Да Дня памяці ахвяра палітычных рэпрэсія

Зно узгадваюць, моляцца, плачуць,
Кладуць кветкі і ставяць зьнічы
Тым, каго прысуд “надзвычайкі”
У ворагі й здрайцы лічы.

Непапраныя нацыі страты...
Толькі сэрца пытаньнем шчыміць –
Хіба кат адзін вінаваты,
Як хацелі цішком перабыць?

З грудзё боль пякельны ня вырваць –
Хай кастрычнік агнямі згарэ,
Ды хто змуша апяваць тую чырвань,
Павяла рэшце што на расстрэл?

А жанер, які скла сваю зброю
І пасьля бы пагнаны на сьмерць,
Ці ж ня мае віны за сабою,
Што запанава людажэр?

Хіжа шчэрыцца Молах крывавы,
Толькі кіну драпежніку  твар:
– Мяне не прынесьлі  ахвяру –
Я
Жыцьцё Краю ахвярава!


* * *

Старажытныя грэкі лічылі, што залішняя чалавечая радасьць можа выклікаць зайздрасьць і гне баго.

Смуга над горадам паношыцца,
Падзень ледзь цэдзіць пасьвятло.
А сё,
што мусіла нарэшце скончыцца,
Бязрадасна ад сэрца адлягло.

Не наракаю на нястачу міласьця,
Аднак
напэна валадарныя багі
Зайздросьціць на Алімпе мне стаміліся –
Не падказашы, не засьцераглі.

Магчыма, будуць мсьціцца праз свавольныя
Радкі –
ѕсьміхаючыся берагам брыду.
Калючы, дробны сьнег нібы падсольвае
Сьвежую рану, кладучыся на ваду.


ПАС АРЫЁНА
(атобус Київ – Менск)

Дарога догая,
і спадарожнікі  салёне,
Адкінушыся  мяккіх крэслах,
сьпяць дано.
Сьляпая ноч накол,
толькі сузор’е Арыёна
Зырка гарыць
у вочы скрозь вакно.

Цяжка грувасьціцца
па-над сівым абшарам
(Зь якога мне ці ёсьць куды сьпяшаць?),
Пасам разрэзашы нябёсы,
нібы шнарам,
Нібы палі
пад коламі шаша.

Зно на радзіме
бел-чырвоных вышыванак,
Дзе я ня  трэндзе –
 чорным, быццам смоль.
А пад маты
непрасьпяваных калыханак
Віруе  жылах
Побратимів алькаголь.


Пакуль забытыя радкі
натомлены прыгадва,
На золку стынным
Арыён бязь сьледу згас,
Але здавалася,
што шнурам Арыядны
Дадому вё
ягоны зьзёны пас.

* * *

Цячэ раніца з праменнае крыніцы,
Шэрань на галінах вербалозьзя.
Мне ж часьцей апошнім часам сьніцца
Тая, што была са мною восень.

Стан бязважкі, непадобная да іншых,
З пасмай над брывамі хлапчуковай,
ѕ сьвет вярнула з хваляваньня кніжных
Бляскам позірку й жывільным словам.

А цяперака з усьмешкаю лагоднай
Неспадзена да мяне прыходзіць
Свайму верная зароку – быць свабоднай –
Тая, што скрозь восень ішла побач.

UNIVERSAL DECLARATION
OF HUMAN RIGHTS
(Усеагульная дэклярацыя
право чалавека)

Мбю кніжачку для самасуцяшэньня,
За забраныя правы для барацьбы,
Хоць нададзенае жо ад нараджэньня
Мне найвышэйшае на сьвеце права –
БЫЦЬ.

А таму за забароненых, расьпятых
Абвяшчаю я насуперак ды скрозь
Законы, забабоны, межы, краты:
– Мы жылі і жыцьмем,
Значыць –
ЁСЬЦЬ!!!

* * *

Бармэн каву падвойную зробіць.
Цыгарэту, бы зьніч, запалю.
Вось і сё. Поны кубак жалобы
Па той, што не вярнуць, сёньня п’ю.

Не салодзі. Няхай прысмак горкі.
Я ж не адрываю пагляд
Ад вачэй самай вернай сяброкі,
Зьзёных прыскам калядных гірлянд.

Не пытае. Ня просіць тлумачыць.
Не здагадваецца? Пэна, так.
А дамеецца – ці прабачыць?
Хоць зацісну свой боль у кулак.

І размова цячэ назьдзі гладка.
Ёй прыемна. Мне трохі лягчэй.
Толькі схвалявалася раптам:
– Тваё сэрца Навошта яшчэ?..

Я ішо, разьмінаючы крылы.
На вятры зьніч скрушлівы згас.
Дарагія. Харошыя. Мілыя
Каму мне быць удзячным за вас?

* * *

Вальтэр,
Дыдро,
Русо і Мантэск’ё,
Асьветніцтва,
Лібэралізм,
Высокародныя намеры.
З патрабаваньня канстытуцыі
распачалося сё,
А завяршылася
тэрорам Рабэсп’ера

АМБРОЗІЯ ЗОЛКУ

Навакольле ціша прымарозіла.
У павуціньні шэрані палі,
Над якімі
Арабінавай амброзіяй
Золак шчодра
Неба напаі.

Неба НАШАЕ –
Над прошчамі і пушчамі,
Не скаронае яшчэ нікім здавён,
Пракаветнае,
Сьвятое,
Непарушнае,
Духу вольнага змагарны бастыён.

Да краё яно шторанак понае
У сквар,
У халады –
Любой парой –
І ахвяра і байцо
Зьняпомненых,
Ды зышошых на яго,
Крывёй.

Разам зь імі
ѕ непарынай злучнасьці
Да пляча плячо стаім,
Нібы  шыхце,
І  нашых жылах
Прадай неміручасьці
Арабінавы настой цячэ.

Повязь
Між мінушчынай і прыйшласьцю
Мы,
Цяперашнія,
Ведаем адно –
Тым хутчэй
Сьвітанак цемру высьляпіць,
Чым чарнейшая пануе ноч!

АТЛЯНТ

Неба бясхмарнае і неагляднае
Легла на плечы,
быццам Атлянту, мне.
Грому понае выбуха,
вялікоднага звону,
Сьмеху, літаньня,
прысяга, праклёна.
Неба – з водарам
найтанчэйшым парфумы,
Прасоленае
пад шторма шэмы,
Прапахлае дымам
агмяніца, пажара
Згінаюся  крук
пад нязносным цяжарам,
Удзень сонца сьлепіць
бязьлітасна вочы,
Ноч джаліць цела
шротам зора-гарошын.
Спакушае закон
прыцягненьня зямнога,
Ды не паманюся:
прыцягненьне – мой вораг.
Мне нельга іначай
ні на здых, ні на слова,
Калі схіблю –
абрынецца сьветабудова.
Толькі  сабе
шукаю апоры –
Чым ёсьць мой цяжар
людзкім перад горам?
Трываю, стаю –
Не змагуся, ня здамся!..
Быццам неба трымаю,
Быццам Атлянт я.

ЗАВІРУХА

Вечар. Сьнежная пацяруха
Наганяе на сэрца нуду.
Толькі ты плач завеі ня слухай –
Хочаш, я сьпе пяшчотны знайду.

Узгадай пра абрузлае чора –
Слота, глянуць прыкра  вакно.
А цяпер? Бачыш, сыплюцца зоры.
Нездарма  небе іх не відно.

Але ты сё пра золь і пра хмарнасьць
Як жа мне цябе адагрэць?
– Гэта месяц расставі лятарні,
Каб ягоным сьвятлом ім гарэць.

І сядай дзе больш цёпла – ля грубкі.
На кілішках мігцее агонь.
Леглі, быццам сьнег, твае рукі
Мне на плечы, струн сьцішышы звон.

Нам з табой не пачуць завіруху –
Хай скуголіць сабе на двары,
Што спароджаную ёю скруху,
Засьпявашы, я загавары


ТУША-ДУШБ

Ноч нібыта  майстэрні суцінскай –
Кодру прэч, зьмятая прасьціна –
Між палотна крывава-вусьцішных
Перабы, пратрыва да відна.

Безупынку вярзьліся мне вобразы,
Быццам перад вачмі мастака,
І агнёвыя глядыёлюсы
Станавіліся тушай быка,

У разьннцы бяз жалю распнутаю
Жылістай рукой мясьніка,
Якой ён, да забойства прывучаны,
Дастава сэрца цёплы камяк.

Каб пасьля і з вантроба, і з тушы
Займець скутак, іх збышы  сьвет
А колькі між нас растрыбушаных
І скрываленых душа жыве?

Калі ж ноч нарэшце мінулася
І заднела нясьмела  вакне,
Паннаю  чырвоным (зно суцінскай!)
Пасьміхалася сонца зь мяне.


ЛІТАНЬНЕ ДА ПОѕНІ

Распрасьцерлася бездань над гаем,
Расьцярушаны зора мех,
Вецер поню нібы калыхае,
Мой блішчасты, начны абярэг.

Са свайго зямнога прыстанку
На марозе душа аж зьвініць
Ёй: “Адпачнеш па сьвітанку.
А пакуль пацярпі – не засьні!

Пасярод неагляднага змроку
(Чуеш?!) я засталася адна.
І ня бачна, куды ні кінь вокам,
Ні паходні, ні агмяня.

Разасланы насьцяж саван, толькі
Не нясе ён патольны канец,
Бо хіба што выбавіць здольны
Цела ад пакут – не мяне!

Не зьнікай без пары! Не маніся
Аблачына пухнатым сілом.
А праменься, бы зьніч, як калісьці
Утаймоным, зіхоткім сьвятлом.

Або жо пасьпела зьняпомніць?
Ці спаві тваю памяць сьнег?..”
Цішыня. Безадказная поня –
Мой самотны, начны абярэг.

* * *

Сьлязьмі і лусту хлеба не падсоліш,
Няма ні забыцьця, ні прады у віне –
Усё, што ёсьць, што будзе, праміне
Аднак пакуль яшчэ сузор’я жырандолі
Скрозь ноч дарогу асьвятляюць мне.

НІ ПРА ШТО

Нарэшце сьвяты прамінулі.
Заедзены Калядны пост.
Малых пацешышы, зьнік з вуліц
Апошні Santa-Дзед Мароз


АНТЫВЕРШ

Долго не влезет
сломанная дрожью рука в рукав.
У.Маякоскі

Коні
Мкнуць за крайсьвет
“Коні”

“Абдымаю
Зла не трымаю
·
Ледзьве чутнае сьлед.
·
Вызваляю
Цябе. Адпускаю
За
Твой
Крайсьвет”

Пэна, час прысьпе, каб належную
Да астачы цану
Заплаціць непазьбежнаму.
Прэлы вецер шпурне згадка рэштаю
Мне пад ногі нясьнежную,
Панявечаную зіму.

Скрозь сон толькі
Ненароджаным вершам
І вугельчыкамі вачэй
Раптам апячэш
Перад золкам
Сэрца.
І яшчэ,
І яшчэ,
І яшчэ

Бязьлітасная,
Ды прыгожая,
Нібы куля са стану варожага.




НЯМІГА

Разьмясьціся на начлег,
Зьвёшы з днём рахубы.
Крыві  жылах чую бег,
Бы Нямігі  трубах.

Скрозь цяперака накол
Рэчкі легендарнай
Самата, пустэча, золь
Цемры непрагляднай.

І якіх маліць баго,
Каб з-пад зямлі пастала,
У ручве старым нано
Хвалямі зайграла?

Каб адолець зьдзек і сьмерць –
Пад прамянё патоляй
На каня, у руку меч
Дый у бой за волю!

Дзе кальчугамі зьвіняць
І надзея сьпее,
Дзе дзіды шчэрачы стаяць
Воі Чарадзея.

Па калена, бы  вадзе,
У крыві адчайна
Біліся, ды бераг весь
Услалі палачане

Няжо суджаны палон?
Плыжыцца смажом век?
Але  сэрцы сечы звон
Лютае ня змокне!

Сьцены вязьніцы зруйнуй
Хваляй срэбнагрэбнай
Да свабоды, дзе пасюль
Толькі бездань неба!

АГНІ ЭЙРЭНЫ

Зьніклі  часе гуны Атылы,
У нябыце ардынскія цьмы
Але й сёньня  памяць загіблых
Зіхацяцца  вокнах зьнічы.

Зьнесены  склеп Фэрнанда Альварас,
Спрахлі косткі “народа айца”
Ды дагэтуль, бы душы ахвяра,
Агні сьвечак у вокнах трымцяць.

Твар Эйрэны сказіся ад болю,
Роспачна пазірае яна,
Як на зямлі валадарыць ніколі
Не пераставала вайна.

Ад крывавых дажджо рэвалюцый
Горнецца да багіні грудзей,
Нібы лашчыцца, тастун ПЛЮТАс
І цягне пальцы да шыі яе.

Каб счапіць іх навек мёртвай хваткай
Ды свабодна дыхаць ня даць –
Так бяскрыднае немалятка
Вырастае да хіжака

Дога будуць хадзіць брат на брата,
У далоні сьціскаючы нож,
Пакуль рэй вядуць ПЛЮТАкраты,
А цана чалавечнасьці – грош.

СТАМІѕСЯ

Нібы лунь па сьвеце ходзіш,
Посьціш розную лухту.
Дзеля чаго? Зь якой нагоды?
Ці ёй час? Нашто? Каму?

За памылкаю памылка,
На душы каты шкрабуць,
А  галаве маёй апілкі
Штораз дыбам устаюць.

Праз завагі і дакоры
Страці сон ды супакой
А з таго боку манітору
Назірае хтось за мной.

Я ня зь ім і я ня з вамі,
І  сябе сам рэдкі госьць.
Psiakrew! Скончыся атрамант
У асадцы мне на злосьць.

Ён плява, пішу што лока
І яшчэ імпэт ня зьнік.
Зэдлік, мыла і вярока,
Роспач, стома, маладзік

ЗІМОВЫ АБРАЗОК

Сонечна.
Промня сонмішча
Апанавала дзень.
Не пячэ мароз –
Хібіць люты штось.
Прада, сьнегу ёсьць
Балазе.

ПРАСТУДА

Між шмацьця вобраза
Брыду навобмацак,
А цішыня вушшу гучнейшая за крык.
Нібыта мроіцца –
Ручай сукровіцай
Бяжыць і адчуваецца  паветры сакавік.

За сконам лютага
Сачу пакутліва.
Аднак праменьні дано выбілі таро,
Што ён асуджаны.
Ды тыдзень нудзіцца
Да адпаведнасьці  календарох.

Прэч ад растопіцы
У неба просіцца
Голае вецьце гразлых дрэ.
Ня мне ім рады даць
Хоць каму скардзіцца,
Што, акром іншага, шчэ захварэ?


МАТЫЛЁК

Распача са шпацыру дзень –
Смугі ранішняе глыток;
Ды зьнянацку замільгаце
Перад тварам маім матылёк.

Як? Адкуль было зяцца яму,
Калі золкі насьцяж сакавік?
І баяся я нават дыхнуць,
Каб ён не адляце, ня зьнік.

А свавольнік кранася вей
Шокам крылца, быццам знарок.
І ад кожнага змаху паве
Расьцярушва блішчасты пылок.

Той нясьпешна  паветры плы,
Поні сьвет і мяне сабой,
Нібы весну ракі разьлі
Паплавы вадою жывой


Я адвесьці вачэй не магу –
Супыніся, гляджу здалёк,
Як набрузлую рве смугу
Сонца залаты матылёк.

ДЭПАРТАЦЫЯ

Прадзьмуваны вятрамі вагон.
Грукат кола – няспыннае скэрца.
Няма як запаліць агонь
Ні  буржуйках, ні  выстыглых сэрцах.

Цягніко галасілі гудкі,
Глушачы брэх сабачы сабою;
А на золку гарэлі штыхі
І зоркі на аблавушках канвою,

Калі гналі нас са дваро
У “цялятнікі” без сантымэнта,
Бы  мінулым стагодзьдзі дзядо –
Летуценьніка-інсургента.

Сёньня  ката большы малот –
Вязуць сем’і  край зашаранелы.
А хто адкажа за вачэй лёд
Немалят, у дарозе скалелых?

Хто адкажа за сьмерці старых,
За  патыліцу стрэл пісталетны?
Ды сьмяюцца  твар правадыры
Уздож чыгункі з выява партрэтных

19.03.2015. НАПЯРЭДАДНІ

Ах, якое зыркае, ласкавае праменьне
Льецца, вабячы гарэзаваць!
І сам паднолены па стрыжцы і галеньні.
Ажно ня верыцца  анансаванае зацьменьне
Ды  тое, што мне затра 35!..

НАЧНОЕ ВОГНІШЧА

Насьледваньне Анатолю Сысу

"У твар мне шугае полымя..."
А.Сыс

Шугану маё вогнішча вецер,
Разьдзьму ветразем залатым.
Іншых скарба няма, але верце –
Я прыйшо у сьвет не пустым.

Не плятуся з жабрачаю торбай
Скрозь ашчэранай ночы жуду –
Са стажарамі сло і акорда,
Як з паходняю зыркай, іду.

Да сіх тых, чые сэрцы морак,
Бы цяпельцы, здоле згасіць –
Каму дапамагчы зно разгорыць,
Каго гненым агнём апаліць.

За іх душа астыглыя прыскі,
Нібы зьнічкі, таптаныя  бруд,
Хоць і сам штодзень, як у чыстцы,
Полымем нетаймоным гару.

І вышынь трапяткія жарынкі
Адлятаюць – адзіны мой спор –
Бы распаленых песьня радзімкі,
Бы нашчадкі далёкія зор.

ЯШЧЭ АДЗІН ЗОЛАК

Як шнар ад сьвежай разоры
Ці чырвань нязводнай віны,
Заняся йшчэ адзін золак
На шэрым прадоньні вясны.

І ад парудзелых аблока
Насоваецца сьцяж на мяне,
Нібы гарачым патокам
Намешыся выліць гне.

За партую апантанасьць,
За нязважаныя радкі,
За начны неспакой каханай
І проста людзё дарагіх.

Што ж, лі! Дарэшты зьмітрэнжы
Навальнічным вірам агня.
Я дано жыву на памежжы
Непрагляднага змроку і дня.

Я палаю  зацятым змаганьні
Гэтых непераможных стыхій;
І здымаюць мяне на раньні
Праменьня пунсовых штыхі.

КАЛІ МЫ ВЕРНЕМСЯ ЖЫВЫМІ

Калі мы вернемся жывымі
Да родных ні, да родных хата
І шынялі нарэшце здымем,
Сшырэлыя  агні атака.

Як мае быць сталы паставяць,
На лепшае пасадзяць месца
І несьціхана будзе славіць
Радня, што адусюль зьбярэцца.

Але глынеш "сьлязы крынічнай"
І спомніш, як зь віхуры бою
Цябе цягнула мэдсястрычка,
Ня стрэтая ніколі болей.

Бо  гэным шторме засталася –
Пайшла й ня здолела вярнуцца.
Табе ж, пад хлёраформнай маскай,
Хірургі не далі загнуцца.

І сёньня слалены гасьцямі
Глядзіш счужэлымі вачыма,
Ня могучы іх сло уцяміць,
КАЛІ МЫ ВЕРНЕМСЯ
Жывымі

“ХТО НЯ СКАЧА, ТОЙ МАСКАЛЬ!”

Я не люблю трыюмфу маса,
Калі пад пераможны крык
Той, хто гарматным стане мясам,
Купаецца  чужой крыві.

Калі ашчэранай хімэрай
На кожным гарадзкім пляцЫ
Іх права згодна Рабэсп’еру
Зьзяла нажамі гільяцін.

Калі замшэлае сялянства
За срэбраных манэта звон
Высокароднага пастанца
Вяло  расейскі гарнізон.

Калі разрэз канону веры –
Абы не разадра натоп –
Георгіескія кавалеры
Пускалі кулю сабе  лоб.

Калі пад воплескі падданых
Кроілі мапу на свой лад
Той, хто  драты спаві Майданэк,
І той, хто заснава ГУЛАГ.

Калі за “вольную Эропу”,
Паводле волі грамадзян,
Дрэздэн разбамбавалі  попел,
Напалмам нішчылі В’етнам

Я не люблю натопа дужа
І маю рэшце рэшт сказаць:
– Няхай для іх “маскаль” я, дружа,
Але ня конік, каб скакаць.
Я НЕНАДОѕГА, ШЧАСЬЛІВА!

І.

Ад зьнямогі й бяссоньніцы злое,
Што  вачох прыгасілі сьвятло,
Нібы збыць пахмельле цяжкое,
Станалюся на час на крыло.

Расстаюся бяз споведзі – грэшным.
Няма сьлёз – выбачайце, адвык.
Пакідаю вам вершы Ці ж вершы? –
Адзін зранены роспаччу крык.

ІІ.

Узмахну разьвітальна крыламі
У калішняй сяброкі вакно,
Няхай цемра густая між намі
Чорнай коткай прабегла дано.

Як, пра што, яшчэ ці пагаворым?
Ды скрозь дым беспадстаных надзей
Мяне лашчаць праменьчыкі зора
Рыхтык дотыкі ейных вей.

ІІІ.

У паночным зацішшы згублюся
(Парэ гэтую дана чака).
Адпачну. Ачуняю. Вярнуся,
Дасьць Бог, лепшым, чым ад’язджа.


У ЭЛЕКТРЫЧЦЫ “АДЗІНЦОВА –
БЕЛАРУСКІ ВАКЗАЛ (МАСКВА)”

А сонейка лагоднае! –
Маля, яшчэ адзін
З чужых краё да роднае
Вяртаецца зямлі

Хоць, ведаю, знаходжаньне
Хтось здрадай назаве
Маё  злачынным логвішчы
“Всея Р-Ф-СБ”.

– Няхай сабе плявузгаюць! –
Сьмяяся, калі йшо
Я на прашпэкт Кутузаскі
З букетам гвазьдзіко.

Там, дзе Пясьняр хаморліва
Схілі сваё чало,
Бо кветак нашых колера
Ня бачы ён дано

А я? Дамо вяртаюся –
Вунь, за вакном вакзал.
І праваднік, вітаючы,
Мне месца падказа.

Усе, каго пакіну я,
Калі сюды зьязджа,
Як быццам успамінамі
Ня надта дадзява?

РАДАСЬЦЬ НАТХНЕНЬНЯ

Мы з табою радасьць натхненьня
Сьвету не аддалі на зьдзек,
Не вымольвалі на каленях,
Не зважалі на блазна сьмех.

Мне й табе пашчасьціла скеміць
Ні атрамантам, ні крывёй
Не падпісваць з д’яблавым племем
ѕгод на продаж душы сваёй.

Нам з табой не купляць індульгенцый,
Ды ня быць у сонме сьвятых,
Бо  тахт біліся  жарсьці сэрцы
У нас здольных і маладых.

Не зьвядземся.
Ня зьнікнем.
Ня згінем.
Хай зрэдчас боль выторгвае крык,
Аднак покуль даносяцца  сьпіны
Брэх сабачы й гадзючы сык.

Значыць, выбар наш бы недарэмным,
Хоць з распаленых вусна маіх
Ты на волю імкнеш словам сьпеным
Альбо быццам апошні здых.

"СО СВЕТЛЫМ ПРАЗДНИКОМ ПАСХИ!"

Сёньня людзі будуць разгаляцца,
Зьядуць булку дый удараць па яйку.
А я мог бы ад блазенства пастрымацца
Дальбог, мог бы. Толькі
НЕ МАГУ!
ПАЛІТЫЧНА-ПАЭТЫЧНАЯ РЭФЛЕКСІЯ

“Я б можа і рвану рубаху на грудзі і пабег наперад адзін, але ведаючы сытуацыю  апазіцыі – гэта вар’яцтва. Не таму вар’яцтва, што мне тады капец, а таму што мэта ня будзе дасягнутая.” (09.04.2015)
“Цягнік далей не ідзе. Значыць, трэба выходзіць.”(13.04.2015)
У.Някляе

Калі зраніць паняверкі джала
Ды прыцісьне роспач, хоць крычы,
Успамінаю, як пала Ян Палах
І Місымы самагубны чын.

Што зьмянілі? Хто іх ухваляе?
Таму точыць думка спакваля:
“Мо сысьці? Спачатку як Някляе,
А як Сыс ці Палуян – пасьля”



ВЫПРАѕЛЯЮЧЫСЯ НА ВАЙНУ

Выпраляючыся на вайну,
Каб бацько хоць неяк суцешыць,
Усьміхнешся: – Я з вамі ж пакуль.
І вярнуся да вас, канешне.

Выпраляючыся на вайну,
Брату сьлёзы сатрэш на вакзале
Ды прамовіш: – Малы, не сумуй!
Наша вогнішча мы шчэ запалім.

Выпраляючыся на вайну,
Ты пацісьнеш (аж хруснуць пальцы)
Руку сябру, сказашы яму:
– Дасьць Бог, зробім з табой па чарцы!..

Выпраляючыся на вайну,
Абдымаючы мілай стан скрушна,
Шаптаць будзеш Ёй: – Я прыйду,
Каб ізно піць нэктар тваіх вусна.

Выпраляючыся на вайну,
Хіба знойдзеш патрэбныя словы? –
Мочкі рушыш скрозь сумятню
На пэрон, дзе чакае зьвязовы.


НЕ ЛЮБЛЮ Я ВЯСНУ

Вясна сёлета нейкая “могілкавая”,
А сё пачалося  Койданаве

Запрашалі, вядома, прыбрацца
Да Раданіцы і да талок Курапацкіх.

А я ня мог не адведаць з букетам
На Ваганькавага двох паэта.

Яшчэ будуць весну гэтага году
Даты “круглыя” родных сыходу.

Хоць і сам сябе бы “зачышчаю” –
Дарагое руйную й хаваю

Што па могілках тых застаецца?
Толькі боль напамінам у сэрцы.

А на палёх рунь зелянее вясёлая,
Ды вясна “могілкавая” нешта сёлета.



БЕСЧАСОѕЕ

Сонца басанож сышло купацца
У зіхоткай, дыямэнтавай расе,
Каб абноленым за працу зяцца –
Дня чарговага вітаць гасьцей.

А жарук выцёхквае жо золак
Аж заходзіцца, нябачны  вышыні
І я гэтак жа – хіба што невясёла
Засьпявашы –  бесчасоі зьнік.

Уваччу сьвітаньне мне вярзлося
І выпроства да яго руку,
Ды дарма, бо прамянё калосьсе
Не зыходзіць на зьдзіленьне сьпеваку.

Пэна, прыйдуць шчасьлівййшыя героі,
Стрэлкі часу зрушаць пакрысе,
А пакуль што сонца, як намроі,
У халоднай плешчыцца расе.

Таму колер неба й не мяняе,
Паглядаючы вачніцаю пустой –
Два стагодзьдзі  краі запраляе
Бесчасое неабсяжнаю смугой


БАЛЯДА ПРА ПАДЛОГУ

Скажэце, вы мылі падлогу
(Падлога ж ёсьць у любога)?
Калі яе трэм анучай,
Магчыма, што ёй балюча.
Альбо калі топчам нагамі,
Крыдуе яна на нас з вамі,
Бо падэшвамі хатніх тапак
Раздаем ёй похі зацята.
Ступаем па ёй цяжкім крокам,
Або нават ладзім скокі.
На ёй часам храпем п’янымі
Ці займаемся “абы-чым” мы
Падлога сё сім даруе,
Але падлогу ніхто не шкадуе,
Таму на ёй пісягі, як шнары
На чалавечым твары.



* * *

Прастую прашпэктам блюзьнер і блазан я,
Вясною бяз выйсьця вішна вязьнены.
Безьлічны бэз бэсьціць розум да мораку.
Сорамна.

За радасьць маленства,
дзён сёньняшніх выклятасьць,
За тое, што жо ніколі ня выпрадаць
Ні сьцішным радком, ні сьпевам голасным,
Сорамна.

За шал мой, за вочы, якія ня выбачаць,
За памылковасьць іхнага выбару,
За лажы страха, хай нават адоленых,
Сорамна.

Сорам зьвінець рытмаванымі нізкамі
І перад сусьветам, далёкімі, блізкімі
Зно быццам фарсіць душою аголенай
Сорамна, сорамна, сорам
– НА!!!


* * *

Паэзія –
Гэта ня гжэчная пані,
Да якой у замілаваньні
Заляцаюцца кавалеры
І расшаркваюцца на паркеце,
Схіляючы да ад’юльтэра.

Паэзія – гэта вецер!

Што скудлачвае валасы,
У рух прыводзячы жорны душы,
Каб па цяжкнм іх вярчэньні
Бы хлеб будучым пакаленьням.

Паэзія – гэта кропля сьлязы,

Насычаная болем і попелам
Бамбардаванага сэрца-Акропаля,
Якое заходзіцца з палам пастанца:
– Ня здамся.
– Ня здамся!
– Ня здамся!!!

Паэзія – у буславым клёкаце

На муры сівой княскай вежы
Над шнурамі баровых сьцежак,
Што ляжаць на далонях Айчыны,
Як каханая – толькі адзінай,
У праменьнях ільняных месяца.

Паэзія


НА ВЕЧАРОВЫМ ШПАЦЫРЫ

Сусаль захаду ахута аблачынкі,
Што за сонцам сьледам паплылі.
Кліча неба да сябе  абдымкі
Цераз дзьверы  вечнасьць у зямлі.


* * *
Цераз шчыліну між фіранкамі
Сонца похамі будзіць: “Ня сьпі!”
І  пакой штораз зыркімі ранкамі
Лье вярэдлівыя прамяні.

Супакойся, сьветач бязьлітасны,
Неадольны на чэрвеньскім тле!
Хіба мною ты бы пакліканы?
Для ахвочых пакінь свой алей!

Можа, ім і напраду здорава,
Намашчоным як міну змрок,
Калі пашчай хіжага горада
Перажовае іх мэтро?

Пэна, ім і прыемна і весела
У гармідары ванна тваіх
Толькі я абіраю месяца
Сьвятло ціхае – для дваіх.

Нашто мне вышыня асьлеплая,
Мілавіцу  якой не відаць,
Калі прагну  прастору занебную,
Што бяз краю і без канца?!

Туды пралю радко палкіх трактамі,
Бо ля брамы паночных відзеж
Зь Ёю нам замала й Галяктыкі –
Неабходны Сусьвет, ня менш.

* * *

“Виллю печаль третьою зливою”
“Біжи, лиско, біжи”
Тетяна Землякова

І прынадзіла, і потым спакусіла
Чараніцтвам понымі вачмі.
І на разьвітаньне падарыла,
Вуснамі кранушыся шчакі,
Тонкі водар слодычы маліна.
А хвалішы дзёрзкія радкі
Перад Богам і людзьмі, бы адмаліла
Незьлічоныя мае грахі.
І пакуль мальфар на горным схіле
Нам на стрэчу будзе варажыць
Сум залеваю да кроплі вылі
Ды бяжы, красуня, ліскаю бяжы!..
ПРА СЬПЕВЫ
Стаю нібыта спруцянелы,
Ды адчуваю, што нутры
Рвецца душа напрочкі зь цела
Да птаха вольнай гаманы.

Нябачныя  дыхтоных шатах,
Але “еси на небесхъ”,
Граюць на промнях піцыката,
Падобнае на боскі сьмех.

І тыя галасы  гушчарах
Скрозь тысячы гадо чуваць,
Бо ім зьнямоглыя абшары
Не прыставала васкрашаць.

Значыцца, мочкі ды пайменна
Ня сыдзем у нябыт, у прах!
І шчыраваць і жыць яшчэ нам
Пакуль зьвініць хоць адзін птах.

Мяне ж на сонечным узьлеску
Думка вярэдзіла адна –
Спрыяе нават птушка песьняй,
Я ж са сваёй рады ці дам?...

ПРА КАЦЯНЁ
Мілая гарэза – кацянятка.
Ясачкі  бурштынавых вачох,
Нават як, гуляючыся, лапкай
Ловіць матылё у верасох

І, напятай грацыі абліччам,
Падпільновае, забышыся пра сё,
Момант, каб узмахам бліскавічным
Бесклапотны перарваць палёт.

Тое не гульня, а рыхтык праца.
На жыцьцё дарослае іспыт,
Бо шматкроць у ім яшчэ прыдасца
Назапашаны  забавах спрыт.

Цешачыся дачай, усьміхнецца
У верасовых купах кацянё,
А падзень расчулена па шэрстцы
Будзе лашчыць пясткай прамянё,

Як малеча з зарасьніка выйдзе
Й ляжа разьняволена  траве,
Але паспрабуй яе пакрыдзіць,
Дык пакажа кіпцікі свае.

* * *

Затра новы сьвітанак
уздыме пунсовую гола
І  гадзіньніку стрэлкі
завіруюць, бы часу на злом,
А  далонях маіх
уначы згадаванае слова
Пачне біцца сініцай
і  неба зьляціць журалём.

Што ж, шчасьлівай дарогі да
нам недасяжных дзівоса,
Да якіх летуценна
апантаны і я стырнава,
Там залевамі зьнічак
прадказваюць блізкую восень
Ды аблокі мучністыя
грувасьціць правечны млынар.

Пэны, стрэнеш сваіх
у гасьціннай блакітнай гасподзе
І па шчырым вітаньні
будзеш, ведаю, лучаны  клін.
Перадай, калі спомніш
за клопатамі, пры нагодзе
Ім зычэньні найлепшыя
ад збалелай
праз раставаньні
зямлі

СУЗОР’І

Сузіраем
Сузор’і
Сур’ёзна,
Супольна,
Але кожны зь месца свайго
Уначы.

Сусьвету майно.

Не пералічыць:
Калёсы,
Карона,
Касцы,
Пятро Крэст,
Пятровы Ключы

Гадо дзёньнік.

Будзённы
Гадзіньнік
Хай дзьвінкне,
Калі заблішчыць
У вышыні
Згашанай
Адшуканая
Нашая
Зырка
Зорка.


* * *

У нязнанай краіне
блукае самотная Восень,
Там залевы плюскочуць
не часьцей, чым кожны дзень,
Хмары  небе маркоцяцца
праз тое, што не адбылося,
А туман на палёх
штораніцу кужаль прадзе.

Там пажохлае лісьце –
напамін пра адгаслую сьпёку –
Вецер носіць бязмэтна
па натамлёнай зямлі,
Выдзьмуваючы з посьвістам
з прасторы надстрэшнае клёкат,
Які рэхам прысутнасьці
пакінулі летку буслы.

І гучыць у паветры
нязмочны маты разьвітаньня
З рысамі той, далёкай,
поня блішчыць у вакне,
Сваім мяккім сьвятлом,
нібыта дзячо на спатканьні,
Цалуючы пальцы
на струнах сярэбраных мне.

Сон альбо насланьнё
спавілі відзежаю душу?
Глядзіць чэрвень няцямна
зь пялёстка календара.
Толькі Восень, зацішныя
зыкі акорда пачушы,
Падзяліцца самотай
у госьці на каву зайшла.


АПОѕНАЧЫ ѕ ВЁСЦЫ

Цішыня. Глыток нясьпешны кавы.
Вокны насьцеж. Папяльніца на стале.
У абвугленым паветры млява
Час у новы дзень ледзьве брыдзе.

І яму, відаць, дано дадзела сьпёка
І няспынная вандрока па зямлі
Хоць ці ведае зьнямоглы, як далёка
Вусны смаку высьпелых малін?

Пэна, і яму карціць у вырай,
Таму снодаецца знуджаны начы –
Учора на дварэ сабакі вылі
Давідна, заснуць не даючы.

Значыць, будуць падаць Будапэшты!
У папяльніцы, бы акуркі, дагараць.
А маліны? Высьпелі, канешне, –
Зраніцы патрэбна абіраць.

З ПРАВІНЦЫІ

1.
Воля. Вабяць вецер, далягляд шырокі.
Васількі ківаюцца з жытам ля мяжы,
А парэчкі шчодра насычае сокам
Сонца раздабрэлае. Дык чаму б ня жыць
У раскошы гэтай? Ёсьць хіба прычыны?
Калі, знячэку бачышы,
нагледзецца ня мог,
Як зьбірае  кветцы пышнае шыпшыны
Пчолка на спажыву залаты пылок.

2.
Ластака-гарэза песьціцца  блакіце,
Там у падзень бясхмарны ціша і спакой,
Толькі аніяк ня выйдзе далучыцца –
Не зьнясуць лятункі. Махну на шчасьце ёй.
Іншая  нас доля. Са двара ад ганку
Сьцежкаю пралегла далеч – не відаць.
І знойдзем супакой астатняга прыстанку
На зямлі, дзе выпала жыць нам і кахаць.

* * *

Хай вярзе абы-што і ганіць,
Хай няславіць сьвет МАЮмосьць,
Толькі я для ІНШЫХ каханым
І любёным паэтам ёсьць!

* * *

Прошча неба на Тваіх далонях.
Каб жа зьняцца ды патолі той глынуць!
І пазбыцца вераду бяссоньня
І хлапчанём у іхнай засені заснуць.

Аднак да іх ці мала кілямэтра
Скрозь самоту і паночны сум?
Непадобнае да іншых лета
І вакзала шматгалосы тлум.

А пакуль мне толькі застаецца
Трываць часу ды адлегласьці на зло,
Верачы, што неба шчэ пральецца,
Каб наталіць мяне,  Тваю далонь.


УВЕСЬ ДЗЕНЬ ДОЖДЖ

Дзень увесь, змываючы лятунка
Одум, дождж бязьлітасна сячэ,
Толькі сьлед расстайны – пацалунка
Мёд пакіну успамінам на шчацэ.

Засьці далягляд перад вачамі
Безьліччу нястрымных струмянё,
Але кожны зь іх зрабіла памяць
Пасмай шакавістых валасо.

Кроплі на лістоце верба ніцых,
На таполях статных паз дарог
Зьзяюць, нібы срэбра завушніца
Альбо пацеркі на маладых грудзёх.

Апярэджваючы хваласьпе грымота,
Разгараюцца маланкі сё ярчэй
І здаюцца паміж рыфа і акорда
Водбліскамі зрушаных вачэй.

Хмары што? – Былі й растануць дымам.
Сонца высушыць прыкрасы непрыкмет.
Пэна, трэба падавацца  пілігрымы.
І сышо я за дажджом усьлед.


* * *

Мусіць, сьпёка альбо проста стомлены –
Галава, бадай, налітая сьвінцом.
У вакно кадзіць бяссоньнем поня мне,
Як сьвятар на адпяваньні над нацом.

*

А было сьміхалася прывабліва,
У прасьціну выбельвала мурог
Ды сарвалася зь нябёс сасьпелым яблыкам
І ляціць зіхоткая скрозь змрок.

*

Ня даць рады ні літаньнем, ні малітваю,
Не знайсьці адхланьня пад начы крысом,
У якой не фіміамам – мёдам ліпавым
Плыве водар Ейных валасо.


АРГАНАѕТЫ

Толькі Геліяс промні
рассыпа на даляглядзе,
Асьвятлішы нам твары
і мора зрабішы руном
Залатым, мы паклікалі
 берагіні Атэну Паляду
І зяліся за вёслы,
бы за канфары з садкім віном.

У дарогу нязнаную.
Да срэбнагрудай Калхіды
Пад пяяньне Арфэя,
паз галашэньне сырэн,
Як баляст за борт кінушы
паняверку, нязгоду і хібы,
Маладыя і дзёрзкія,
прадзьмуваныя ветрам плывем.

Да пары прэч мячы –
недарэчы яны  штармо шале,
Калі загарэзіць
бязь меры сівы Пасэйдон.
Але покуль раз-пораз
едкі пот салонаю хваляй
Аблівае каманду
тваю, богападобны Ясон.

Дык вядзі, капітан!
Акрыляй справамі і надзеяй!
Хай удача спрыяе,
а ліха мінае «Арго»,
Бо па кожным з нас дома
таксама сумуе Мэдэя
І з падарожжа далёкага
чакае героя свайго.

БЭЛЬЗЭВУЛ
(валадар муха)

Сонца высокае. Цені кароткія.
Цьвіркун растаптаны грувасткімі ботамі.

Матылёк легкаверны
на сьвечцы расплалены.
Сьвечнік да ордэну будзе прадсталены.

Кулямёт вырыгае рытмы мажорныя.
МузЫка фарсуе новаю формаю.

Аканіцы і дзьверы – з завеса прыкладамі.
Смуга разьвінулася па-над прысадамі.

Курэюць вульлё парэшткі счарнелыя.
У паветры пах чаду і мяса гарэлага.

Сенажаткі арэ панцэваген санацыя.
Аваднямі  нябёсах зьвініць авіяцыя.

Ідзе у піке нестрыманаю хваляю
На тых, што каля вадасховішч схаваліся.

А я, спруцянелы, назіраю і слухаю,
Як сьвет атруціся фасгеннай задухаю.

ПАЦАЛУНКІ, ЗОРКІ І ПЯЛЁСТКІ

Вочка ночы – мятлік  белым крузе –
Цені крохкія пластае на сьцяне.
Хачу лоньне цалаваць і грудзі
На Тваёй напрасаванай прасьціне.

Усьміхнуся з блазнавых жаданьня,
Аднак зоркі прыбяру дало,
Каб пялёсткамі прасыпаць на сьвітаньні
Іх у капэ пшанічных валасо.

Зранку пахнеш малаком і хлебам,
Сіл жыцьцёвых поная, калі
Прачынаешся вітаць вяртаньне Фэба
Альбо босай смагу наталіць.

Як дарога вывядзе на росстань,
Застанецца што на памяць пра мяне –
Пацалункі, зоркі ці пялёсткі
На Тваёй уночы зьмятай прасьціне?..

* * *

Змрок сплыве. І неба зно парожнім
Зробіцца на неадменны дзень.
Асьвяцішы лена роса збожжа,
Сонца соннае па-над самотнай пожняй
Абыякава на захад пабрыдзе.
Скрозь пашэпт пагляда асьцярожных,
Каб мінулае не стурбаваць, крый Божа,
Што пастала паміж намі кагадзе
І лунае поклічам трывожным,
Пазасталымся па падарожнай,
Адляцелай журалінай чарадзе
ЖАРСТВА ВЕРШАѕ

Славаміру Адамовічу

Абурацца,
маркоціцца,
распушчацца  пытаньнях
Права понае маеце
разам з правам
ня-мець,
Чысты аркуш абрумзаць
слатою
літаньня,
Каб вятры
у паветры
павявалі ледзь-ледзь.

Утрапёна сыходзіць
у глыбіні
рэфлексій,
Мэтастазы
мэтафар
гадаваць у крыві,
Прамінуламу дню
вымудроваць
рэквіем
І, рэшце
кропку цьвічышы,
прамовіць: “Жыві”

Сярод гэных узора
стэрыльных
мастацтва,
Якія эстэцкі
расчульваюць
сьвет,
Хіба знойдзецца тое,
што на зьмену
прыдасца,
Нашых
змагарных
верша жарсцьве?

ВОЛЬНАМУ – ВОЛЯ,
ШАЛЁНАМУ – ПОЛЕ

Павуцінкаю душу зьнітую з гонкім ветрам.
Адпушчу
· няхай ляціць на чатыры се
Ад золі восеньскай зямной,
ад чаду апраметнай.
Воля – вольнаму, як кажуць,
а поле для мяне.

* * *

З далані  далонь паклала –
Ці спакусы,
ці разладу? –
Яблык.
Слова не сказала.
Толькі апякла паглядам...

І ня важна,
што цяпер –
Усё адно
ня мне да раю.
Веру
 існую Цябе,
Ды сябе
 Цябе скрадаю.

Ты
ня выбачыш злачын.
Зно я
празь нявагу хворы.
Восень
плаціць лісьцем чынш
Часу
 мёртвую разору.

Восень плача.
Скрозь зьвіняць
Драбязой прыватнай капкі.
Быць?
Ня быць?
І не баляць
Ні пытаньні,
ні адгадка.

ПРА ВЫБАРЫ
(мазаічнае)

І. Успамін пра жнівень

Каля крамы «Цэнтральнай»
Я сіх «имел» электаральна!

ІІ. «Птичку жалко»(с)

У межах роднае айкумэны
Мы братамі ня будзем ніколі й ніяк –
Хтось пусьці паміж намі чорнага BYкатА.
Але ж мы за мірныя перамены,
За будучыню незалежнай? ТаК?
Толькі чамусьці «птушку шкада»

ІІІ. Калыханка

Бай, ня бай
Выбірай, не выбірай
Назірай, не назірай...
Баю-бай
Край

САМАВЫКРЫВАЛЬНІЦКІ

Я, канешне, фашыст і агент ФСБ,
Антысэміт, гамафоб, правакатар
Кожным допісам новым выкрываю сябе –
Не сябруйце са мною, рэбе рабяты!


РАЗМОВА НА ШПАЦЫРЫ

Ізно І сё аб тым самым –
Восень ветлая, вечар, віна.
І абдымкі касьцельнае брамы
Расхінутыя – хоць завітай.

Каб схаце, дык ужо і ня зьвернеш,
Не абыдзеш, не прамінеш,
Бо вачмі Маткі Боскай Шкаплернай
Зоры пільна глядзяць на мяне.

Калі так – давай пагаворым.
Распавесьці Табе пра што?
Хіба пра спарахнелае чора,
Што апоначы прэч адплыло?

І пахілыя здані каштана
Усьлед працэсіі хмара-крыг
Праваджалі яго лахманамі
Ушчэнт зношаных шата сваіх.

А пасьля пахавалі  няпамяць...
Чаму сьлёзы  Тваіх вачах?
Бачыш, зно усё аб тым самым.
Не разьвітваюся.
Не выбачай.


НА ѕЗЬБЯРЭЖЖЫ

Марнее,
маркоціцца мора.
Шкада.
Гонар
гарэць яго не разгорыць
У лістапад.

І шэсьцем
перашэпт шэрых хваля
Ля ног,
Бо сёньня
сонца сонным устала,
Дальбог.

Птушак
запусьціць у пустку
Нябёс.
А бераг
брутальны, бы бруствэр.
Як ёсьць

Вярбою
Вецер віхляе.
Насьцяж
Фарба бракуе
І не зрушае
Пэйзаж.

* * *

Туга па небе, дзе яе імя,
Бязважкае, бы пёрка на далоні,
Вышылі вязьзю залатою промні,
Што не затуляць хмары ды імгла.

Туга па небе, понаму вачмі,
У водблісках адчаю і надзея,
А крывадушныя ізно не разумеюць
Азнака часу  роснай вышыні.

Туга па небе – непазбыны крыж.
На крок бліжэй – і не стрывае сэрца,
Збалелае  прадон з грудзё сарвецца
І разаб’ецца аб каменьні, як гладыш.

Туга па небе Велікодны звон
Плыве ва се канцы па-над зямлёю
І, быццам сьледам за птушынай чарадою,
Ляціць
Бязважкім пёркам на далонь.

* * *

Удзельніча. Сьпява. Адведа.
Скрозь ноч вяртаемся на сход.
Ветах вісіць, нібы гарбуз у небе.
Ня дзіва – Хэлаін жа, ёпт!

КАСТРЫЧНІК

Нудзіцца кастрычнік на парозе.
Боль імжыць у выцьвілых вачах.
Чаму сонца так марудліва заходзіць?
Справы скончы. Дык нашто чакаць,
Калі часам падпісаны вырак? –
Ад галінкі адляце лісток.
У засьвет – у небыцьцё ці  вырай? –
Рудага зглыне паночны змрок.
Застануцца мэтастазамі спаміны,
Што трывала апануюць сны,
На тле неба – абляцелыя галіны,
Пад нагамі – ржавыя лісты.

СРОДАК АД БЯССОНЬНЯ

На ноч нашто мне
Тлум і вершы? –
Чым думак менш,
Тым сон глыбейшы!

СТРУНА

Лістапад прэч. Ды сьнегу ні каліца,
Ні хмурынкі над галавой.
А зь мінулым повязь парвалася
Перацягнутаю струной.

Што, над грыфам, бы нэрва напятая,
Грала гучна на се лады,
Хоць трымцела ад болю, нябачна для
Заварожанай грамады.

Каб насьцяж павуцінкай сярэбранай
Ейны чысты голас зьвіне,
Калкі часам бяз дай патрэбы я
Падзаціска чым мацней.

Чула воплескі. Ці задаволена
Безадмона сьпявала яшчэ,
Бо рабілася з кожнаю новаю
Гамаю нота танчэй?

І пад пальцамі асатанелымі –
Дай ім то мінор, то мажор –
Не стрывала – зьвілбся збалелая
У нябёсы,
на волю,
да зор.

* * *

Сон – спын.
Сінь – дым,
Які
З рукі
Курэе дагары.
Мае радкі
На ары-
Тмію захварэлі.
Чарнавікі
Скрозь загулі
Ламанай рытурнэльлю.
Гайдаецца памер у іх,
Бы на арэлях.

Разьбег,
Скачок
ѕверх,
Дзе аблок
Прынада.
На міг уздым,
А сьлед за ім
Вырок
Нязьменны –
п
б
д
а
ц
ь...

Разьбіцца  кро.
Згары –
Аб непарушнасьць лёду.
Але таром
Гарыць
Нано
Прага Палёту.

ПЕРШЫ СЬНЕГ

*
Прыпарушвае
Зь першым!
Бы дакоры пачу лістапад.
Ці анёлы ці душы
Бязгрэшных
Да нас з брамы вышняй ляцяць.

*
У сьвет белы я
ѕглядаюся пільна,
Не наважваюся здыхнуць
Покуль пёркамі прыляцелыя
Мне кашулю хрысьцільную
Ткуць.

*
І адхрысьцяць
Ад сэрца спустошанасьць,
І дазволяць усмак цалаваць,
Як Цябе калісьці,
Харошая
Толькі як сабе дараваць?

*
На раскрытую
Далонь сьнежны
Анёл, суцяшаючы, лёг.
Ды ня вытрыма
І нясьпешна
Пакаціся сьлязою да ног.

ПЕРАПРАВА ПРАЗЬ НЁМАН.
СЬНЕЖАНЬ 1812 г.

Над пераправай несьціханы плач завеі.
Сьнег засьціць вочы, не дае зірнуць назад
Туды, дзе неба блякла бранзавее
Над папялішчамі калісьці родных хат.

Парад расстайны хвацкага швадрона.
Халодзіць сэрца эпалета серабро.
І бег спыні пад коркай лёду Нёман,
Бы пад мундзерамі  выгнанца кро.

Пасечаным, прамерзлым, зваяваным
Цяпер хіба што застаецца сьніць,
Як сьпевамі звано сьвятое Ганны
Нас сустракалі  лепшай са сталіц.

Як зіхацелі “касьцюшкокі”  промнях
І прапарцы луналі на вятры
Як перад рагатыкамі з Пагоняй
Масква свае схіліла купалы

Завеі несьціханы плач за сьпінай.
Скрозь боль пякучы кінуты пагляд –
На апусьцелы бераг збэшчанай Айчыны
З чужых палё ці вернемся назад?

КАЛЯ АНДРЭЕѕСКАЙ ЦАРКВЫ

Места за стагодзьдзі, пэна, звыклася
І ня бачыць за будзённай сумятнёй
Купало, што шмарагдовымі маністамі
Аздабляюць Твой барочный строй.

На Андрэескую горку, адкуль гордая
Падол сьвенціш гронкамі крыжо,
Да Цябе дано завучанай дарогаю
Закаханым юнаком прыйшо.

Каб спаткацца  наддняпроскіх прыцемках
З паннаю панаднай vis-а-vis.
Колькі сьлёз з панікадзіла выцячэ
Покуль зноку я ступлю на зьвіз?

Ды дальбог, ня хочацца пра сумнае!
Цешуся, чаканы Табой госьць,
Што званіцы тонкія, бы струны, мне
Граюць пра спагаду і мілосьць.

Хай прачулым граньнем сэрца поніцца
У прасторы паміж небам і зямлёй,
Шчырае, як грэшніца на споведзі,
Перад духаніцаю сваёй.

ЗЬНІКЛЫ БЯЗЬ ВЕСТАК

Ймшу адслужыць па мне
ѕкрыжаваны сярод аблок бусел,
Восень сьлед захіне
Лісьцем у парудзелую вусьціш.
Але  першы сьнег
На час ценем бялюткім вярнуся.
Покуль не сьцебане
Вясна промнем, каб сысьці змусіць.

Астуджаючы гне,
Адно ветру досыць нап’юся.
Непазнаны жанер –
Рыхтык сам з сабой разьмінуся, –
Я на вочы  вакне,
Ідучы са двара, азірнуся,
Што глядзяць скрозь мяне
У пранізьлівай скрусе

ПРА ГОЛУЮ ПРАѕДУ

Са сваімі кожны
норавам і гонарам
І жанчынаю жанчына застаецца –
Нават панна Прада паказацца голаю
Ад брывей да пят
саромееца  сьвеце.

Хіба толькі,
самахоць сташы абраньніцай,
Распранецца ночы перад “Ім”
І вытрахае так
мазгі яму да раніцы,
Што той ня згодзіцца больш на інтым

КЛЕНЧАНЬНЕ (НЕ?)

1.
Здараецца, што бурапенюся,
Гарэзую й п’ю нагбом –
Ведаю, да каленя мне
Тваіх не прыхінуцца лбом.

Ведаю, Цябе стрэшы я,
Не крануся Твайго пляча,
Калі нават, да ног укленчышы,
Які раз скажу: “Выбачай”

2.
Жэсты й словы прачулыя
Жабрак, каб Бога маліць,
Пакорліва ахвяруе,
Бо ня мае чым іншым плаціць.

Сярод цішыні белакрылае
(Хочаш – пагардай сячы)
Да ног Тваіх не абрынуся...
Каб сьлязамі іх не апячы.

АѕТАБІЯГРАФІЯ

У сакавіку  год малпы народжаны.
Грамадзянін. Прапісаны. Адукаваны.
Бяру дзел. Служы. Узнагароджаны.
Бываю –  друку, за мяжой, закаханым.

ПЕРАДСЬВЯТОЧНЫ

Год ужо да фінішу ймкнецца –
Пару тыдня і праміне.
Колькі  ім пачуцьця застанецца
Разам з тымі, хто веры мне?

Колькі марных спадзева пакіну,
Вершасьпева, што не дасклада?
Колькі змыю з памяці грымам
Пацалунка, дапітых да дна?

І насупраць кожнага прочырк
Вывяду  каштарысе душы.
Не скупы, а мантач плаціць двойчы –
Скнара мее ашчадна пражыць.

Ён ня будзе раздорваць бяз ладу
Сьмех і сьлёзы, падзякі і гне
Зьберагу трохі штроф да Каляда,
Па якіх хутка год праміне.

* * *

Гадавіна Плошчы, Курапаты,
Чорны боль Чарнобыльскай бяды
Адзначаем памятныя даты –
Назьдзі сьвету ласную няздатнасьць
Непрыкмет перарабілі  сьвяты
І ад сьлёз хмялеем дзень пры дні.

Нібы цешымся з пакута, страта,
Шыбеніц, параза, крыд
У прышчэпленай ахвярнасьці зацятай
Толькі вось яшчэ, на радасьць кбтам
Да “рачыстасьця” дадаць нам варта б
Галякост, атадафэ, апартэід!

СЬПІ
(Сьнег. Сон.)

У спакоі сьпі
Бы сон твой, ранак белы.
Сьнег прыцішана пад ботамі рыпіць
І накінулі рачыста дрэвы
На прысады выцьвілыя вэлюм,
І  двары лятарня адгарэла,
Каб цябе не турбаваць дарэмна –
Сьпі.
Нават вецер зь ледзьве чутным сьпевам
Гушкаецца сонна на арэлях
І апоначы зьнямела неба.
У ім больш ні жалю, ані гневу –
Удосьць перажыло, перабалела,
Цяпер толькі безудзельнае глядзіць
На пухнатых, грацыёзных фэя –
Фрэйліна Паночнай Каралевы –
Чыё вальсаваньне не спыніць.
Хай, калі разьюшыцца завея,
Зямля дасьць дазвол іх і табе прысьніць

У ВЯНОК ВІНЦЭНТУ ГАДЛЕѕСКАМУ

“Рэлігія, наказуючы паважаць бацько, ня менш, канечне, наказвае паважаць Бацькашчыну”.
Айцец Вінцэнт Гадлескі

1.
Скончыся Адвэнт. Калядны вечар.
Зорка сьведчыць грэшным узышла –
Нарадзіся той, каго прыняць сьмерць
Пан Айцец, каб збавіць нас, пасла.
Той, які на зьдзек укрыжаваны,
Прасі бацьку дараваць сьляпым
І паста над сьмерцю зваяванай
Уваскрошаньне.
Ерусалім.

2.
Малы плён з душпастырскага чыну –
Нават Збацу аб свабодзе не маліць,
Калі Богам даная Айчына
Захлынаецца крывёю і сьлязьмі.
Перад ворагам ня кленчы і  пакутах –
Хай прыцьвічыць да зямлі сьвінец
Крыж, як сьведчаньне Ідэі Неміручай.
Навакольле Менску.
Трасьцянец.

* * *

Сьпіць блакіт па-над самотным фортам,
Рып пратэза не зрушае цішыні.
Адчуваеш, як яна прагоркла
Порахам мінулае вайны?

Да нас тыя, што на фотаздымках
Усьміхаюцца з пазмроку бліндажо,
Распасьцёрлі ветліва абдымкі
Гіпсавымі ротамі крыжо.

Зь імі разам гартаваліся й гарэлі,
Акрапляліся пад артагнём крывёй
Але душы іх у вырай адляцелі,
Нас пакінушы між небам і зямлёй.

* * *

Ці скалею на марозе пад парканам я,
Ці аб лёд шалёнай галавой,
Усё адно душа, дарэшты стурбаваная,
Не пралье ані сьлязінкі нада мной.

K+M+Б+2016

Каб каляны Мароз Бліскавічна
Ня ску сэрцы кволыя льдом,
Christus mansionem benedictam –
Хрыстос, дабраславі наш дом!

Каб ня Ме я твар Безаблічны,
Не віхля перад моцным хвастом,
Christus mansionem benedictam –
Хрыстос, дабраславі наш дом!

каб Каханьня Мне не пазБыцца,
Не акпіць яго  рэзруху дзён,
Christus mansionem benedictam –
Хрыстос, дабраславі наш дом!

Каб народу Майму аБудзіцца
І даць рады  бітве са злом,
Christus mansionem benedictam –
Хрыстос, дабраславі Наш Дом!

* * *

Як захочуць, хай разьбіраюцца сьледчыя,
Чаму так сталася, што на мяне
Выпіса ЗАГС аб сьмерці пасьведчаньне?
Прада, пакуль толькі  сьне


ЗІМОВЫЯ ХОКУ

1.
Гаманлівы ручай
Скула льдом.
C’est la vie.

2.
Арабіна маркотная –
Ані ягадкі.
Гіль зьдзёб.

3.
На сумёце памада
На фільтры.
Ня мой.

4.
Палярная ноч на зыходзе.
Дзякуй Богу!
Але зьзяньня шкада.

5.
Чмель скрозь сьнегапад
Пакіну сьлед.
Казка.

6.
Выела вочы завея.
Сьлязы кропля.
За што?

7.
Напрост у Калёсы
Сэрца курэе.
Будзе мароз.

* * *

Вывучаючы сябра вопыт
Не праседжваць дома штаны,
Дзень цэлы чытаю "Цану Еропы",
Набытую за пацаны.

ЧАРНАБАД

Дабранач –
чанбрбаД.
Чарнабад,
Над
Якім
Месяца паабаранак
На мінарэце.
І, нібы муэдзін,
Вецер
Кліча сьвітанак
З-за краю Сусьвету:
“Хоць на ганак
Мячэту
Прыйдзі,
Апаляючы за вярстою вярсту! –
Я рады адзін
Ня дам, брат,
Каб ад мёртавага сну
Абудзіць
Чарнабад.”


КАРБЛІНКІ (ПАРВАНЫ РУЖАНЕЦ)

І мой парвецца абярэг –
Ружанец, памятка з вайны.
Карблінкі  змарнелы сьнег
Зьнячэку пырснуць з далані

Іскрыстай жвавай грамадой.
Верай яднаныя калісь,
Былі са мною заадно.
Цяпер якая зь іх карысьць,

Як кожная сама сабе
Свабоду мела адшукаць? –
Ахвочыя  шырокі сьвет
На шарпаку ля ног ляжаць.

Ці мала хто чаго наме?
Не паманюся, не зьбяру,
Хоць ведаю, што па зіме
На зьмену сьнегу прыйдзе бруд.

А можа, чулая дзятва
Дадому  жменьках прынясе
Карблінкі, каб аздабляць
Кароны лялечных прынцэс?

Што ж,
калі гэтак ім прасьцей
Ані дакора, ані крыд.
Самотны крыжык у руцэ
Сьціскаю – уратуй і крый.

МІМОЗЫ І ЦЮЛЬПАНЫ
(08.08.2016 г.)

Для фэміністак няма горай
За сьвята Кляры й Розы,
Таму калегі ім ня дораць
Цюльпана і мімоза.

А  нас, зацятых лесьбіяна,
Да жанчын мілосьць –
Вам і мімозы і цюльпаны!
ДЗЯКУЙ, ШТО ВЫ ЁСЬЦЬ!!!


ВОЛЯ, ЛЮБОѕ І НАДЗЕЯ

Не саб’ецца  поні прыцэл,
Згадкі прышкандыбаюць на мыліцах
І згарыць на левай руцэ
Шнара даніх нязводная іжыца.

Калі маеш вочы, зважай! –
Ёю выдрапаны боль зь нязгодаю.
І радком пралегла мяжа
Між Воляй і чалавечай прыродаю.

Ім не замірЫцца, дальбог!
Дожыцца змаганьне трывалае,
Калі нават увесну Любо
Па пралескі йдзе па праталінах,

Калі нават стаіць на дварэ
Пах на прышласьць разьведзенай рошчыны...
Ды Надзея жывая йшчэ
І  душы і  турме на Растошчыне.

URBAN DEMIURGUS

Скрозь стагодзьдзі званіцы ікламі
Угрызаюцца  небасхіл.
З пашчы ночы анёлы зьнічкамі
Ападаюць згасаць на зямлі.
І параненыя насьцяж снодаюць,
Каб збавеньне знайсьці ад пакут,
Зь цяжкім хрыпам літаньні стогнучы:
“Зрабі ласку – дабі!.. Не марудзь
Няма змогі з ірванымі крыламі
Ці ж на тое нас, Ойча, ствары?
Табе – божае, а зьнясіленым
Супакой забыцьця падары.
Каб больш не пачуваліся лішнімі
Мы, адметныя, між людзей,
Ім чужыя нутром і абліччамі,
Хоць няздольныя жо узьляцець.
Каб з прыземленасьцю ня звыкліся,
Зьлітуйся – абярні нас у пыл,
Над якім стагодзьдзі званіцамі
Угрызаюцца  небасхіл”
Ды кладуцца за крыламі ніцымі
Сьцежкі зь пёркавай церухі –
Дэміюрг урбаністычны
Ад пачатку сьвету глухі.

НАСЬЛЕДВАНЬНЕ ГІЁМУ АПАЛІНЭРУ

“Je t’йcris ф mon Lou”
Guillaume Apollinaire

Salut!
У правінцыйным,
зь няцямнаю назвай буфэце,
Куды завіта,
каб адолець ранішні сплін,
На лёгкаважнай,
бы воблак,
дармовай сурвэтцы
Je t’йcris, mon amour
inoubliable,
Catherine.

Тут назьдзі ацалелі
вітражы
 аконных праёмах,
Са старэнькага “Sharp”
узрушае шансон цішыню
І пляваць прадавачцы
на паэта якогась
Гіёма
І на тую,  імя
якой
ён пайшо на вайну.

Хіба знойдзеш цяпер
гэткіх –
і натхнёных і годных,
Што “Poиmes а Lou”
 бліндажах
між баямі складуць? –
Ад двара не адыдуць,
каб не засталнся Джаконды
Бязь пільнага вока,
бо дальбог,
іначай скрадуць.

І пакінуць табе
дзівака
незайздросную ролю,
Ані не зважаючы,
што блазнам
таксама баліць.
Гусаку догашыяму
Я чытаю слых
“Алькаголі”
У правінцыйным буфэце...
“Ф,
ma grande folie!”

РЭФЛЕКСІѕНЫ АБРАЗОК

Праімчалі коні Фэба стрымгаловыя,
Сьлед пакінулі –
блішчыць скрозь ноч лілёвую
Месячык іх згубленай падковаю.

Знак на шчасьце? Ды ня возьмеш – высака.
А зь яго зьлятае сьнег, бы месяц дыхае,
Цішыня ж накол – не напісаць, ня выказаць.

Дзень міну, ня горшы між суседзямі –
Не апёк адчаем, памяць разьвярэдзішы,
Завіта і прэч пайшо, адведашы.

На стале па ім закрэмзаныя аркушы,
На якіх ламаны рытм і рыфма нй гучыць,
Толькі тузін слова знойдзеш дб душы:

“Закацілася за гмахі сонца грошыкам.
Сно салодкіх! Сьпі, мая харошая.
Затра зноку неблагі дзень збольшага”

КАНФЛІКТ ПАКАЛЕНЬНЯѕ

Хай жыве пакаленьне-NEXT! –
Вышымайка, “шэнген”, унісэкс,

Між якімі блукаю, бы цень, я –
Люмпэн, выкапень LAST-пакаленьня.

Ведаю, мяне не згадаюць,
Калі рэшце адсюль адсьпяваю.

Бо ніколі ня быць нам братамі
“И тревожная черная степь
пролегла между нами”

* * *

Распагодзілася.
І птушынае ціканьне  жылах
Пазбаляе спакою,
кро ператвараючы  грог.
А бялявая раніца
невымоны спадзе нарадзіла
У маіх абпрамененых
Зоркай “Каханьне” мазгох.

Трунку і пачуцьця
небясьпечна-грымотная сумесь
ѕзрыне і панясе,
зрываючы дахі накол.
Паз стагодзьдзі зьнікомыя
з пазачасным наладзіцца сувязь
Ды вярне  рэчаіснасьць
шыпшыны тутэйшай укол.

І барвовая пацерка
на руцэ сьведчаньнем застанецца,
Што прыстанак зацішны
праз жарсьць сваю не знайду.
І зямная вясна
абмінае трапёнае сэрца,
І ня даць рады ёй
Падарыце ж мне весну вясну!

ВЯСНА І СУД

Зараз адкрыецца працэс,
Ды  кожнага свой інтарэс.
Ці ж чу дагэтуль хто  судзе
(І пачуць хочацца  судзе):
“Усім устаць! Вясна ідзе!..”?

ПАРАЗМАѕЛЯЛІ
(на маты царконага перазвону)

– Здаро!
– Сто гадо!..
– Як жывеш?
– Больш-менш.
– Што ме?
– Спадзе.
– Дзе падзе?
– Ён дадзе.
– Ты ж гарэ?..
– Схаладне.
– А намер?
– На хЕр!
– Што, зусім?
– Бог зь ім.
– Дык нішто?
– Як у шо!
– Ну, бывай!
– Давай

* * *

Вечар лагодны і зацішны.
І пастае перад вачмі,
Што з хаты на падворак выйша
Паслухаць, як гудуць чмялі,
Убачыць, як буяе лета,
І як хле перакрыць ямчэй
Кемяць жывыя бацька зь дзедам
Й бабуля
Дранікі пячэ
ПРА СЛОВА

“Возьме вясну  шматкосьсі
Ці то дождж, ці то сьнег ”
Ды ахвочыя да слова простых
Сем мільярда – ня менш.

Трапі даверлівы Лёгас
Бяз выйсьця  базару сіло.
А колісь было слова  Бога
І Богам Слова было.

Ёсьць прапанова і попыт.
І дзеячы сіх парод
Словам гадлююць оптам
Са зьніжкаю і  раздроб.

Ужо не за трыццаць манэта
З амбона, са сцэна, з трыбун
Кідаюць словы на вецер,
Ня думаючы пра цану.

І кожны зь сямі мільярда
(Толькі зь сямі – ня больш!)
Бэсьціць Слова бяскарна
Змокну памерлы Бог.

“ЖЫВЕ!”

“О, як далёка нам яшчэ
Да Беларусі!”
Ніл Гілевіч "Дойдзем мы да Беларусі"

Вымагаюць ад нас веры доказа:
“Калі дзеіш зь верай – дай пруф!”
Бо назьдзі зь ідэяй высокаю
За Цябе мы ідзём, Беларусь.

Імкнучы да Радзімы свабоднае,
Якую  пыле дарог не відаць,
Столькі правадніко уходалі...
Не зьлічыць,
не скрасіць,
не згадаць.

Але, ці  той бок скіраваліся? –
Не дадзім ніяк рады, хоць плач.
Спадарожнік, націсьні на клявішы –
Абмяркуем
Жыве бульбасрач!

ДЭВІЯЦЫІ

Памятаю
Чу ад мэтафізыка:
Хвароба –
Гэта лішак энэргіі  целе.
Але як даць рады ёй
І жамяры
Радко і відзежа
Што раЯцца
Калейда-
Скопам
У чэрапе
Заціснутым
Між асвальтам і небам?

Зрэшты
Паводле Аркадзя Іванавіча
Здаровы –
Найзямны чалавек
А ледзь захварэ
Дзьверцы прыадчыняюцца  сьвет
Зданя уяных
Дзе дзячынка самотная
У дамавіне
У белым
З кветкаю  пальцах васковых
Рыхтык чакае цябе.

Хоць нехта
Толькі
дар-
ма –
Няма месца  грудзёх
Поных
Гнойнай жыжай
Перапрэлай любові
І пацалунак –
Неабачлівы мятлік
Загразлы  ёй
Dixi!
Чытаю
Дзёньнік Дрыё.
БЯСЧАСЬСЕ ѕ КРАСАВІКУ

*
Воск лятарні
На мокрым асвальце.
Навальніца мінула.

*
Крык
Захлынуся туманам.
Непраглядная цішыня.

*
Неадольнае “быць”. На зыры.
І адплатаю – раніцай
З горла кро.

*
Ці чуеш?
Струна парвалася. Й вочы
Ня-
мы-
я.

*
Хісткі цень адышошай эпохі –
Вусьцішам става старога
Шляхціц лебедзь вітае мяне.

*
Новы... Мне не стае
На іншае слова і змогі.
Бясчасьсе  красавіку.

*
Усьцяж патыхае прэлай травой.
Пакуль на гарышчы нябёса
Крылы сэшыць вятрыска.

*
Аподні шпака чу.
Значыць, клейкія лісьцікі
Запарушаць гальлё незабаве.

P.S.
Зьнічкай мільгнула,
Зіхаценьнем пылку залатым
Абсыпашы засмужаны горад.

ЗАМАК НА ПЯСКУ

Будава на беразе палацык
На сямі нярымсьлівых вятрох.
Кожны зь іх мне валасы кудлаці,
На плячох сквар пакіда таро;
Я ж занурыся з галавою  працу,
Не зважа і сіла не бярог.
Але час зажды няважным плаціць,
Таму днямі-дробкамі пясок
Сыпася між вузлаватых пальца,
І не сьпічасты пастава дамок,
А – каб пільнасьць іншы хто ня страці –
Па палацыку і дойлідзе грудок.

ПРА ТОЕ, ШТО СЬНІЦЦА

*
Сьнілася: гуля з табою  шахматы
Зно па розныя бакі, на жаль –
Ты за “воіна сьвятла” – як мае быць,
Я ж за сквадрыста, як сапрадны цемрашал.

*
Сьніся вечар красавіцкі на Хрышчаціку
І чамусьці абязьлюдзелы Майдан –
Ані правасэка, ані ватніка,
Ні зяць піва, ні знайсьці на ноч “madam”

*
Сьнілася: ля вежы Гедзімінавай
Кпі бязьлітасна блюзьнер-бульбаш
З мройніка – рэліктавых ліцьвіна – я:
“Вільнюс, як і Крым, дано ня ваш!”

*
Сьніцца рознае. Карцінкамі з натуры
Пастае было што й не было,
Весялейшае за нуднасьць бздура
Пра АГ і іншае пуйло.

АБ ІНТЫМЕ
І РАДЗІМЕ

Мая Пані, як я люблю,
Калі перад брамаю Эраса
Герб Пагоня  Вас на лабку,
А  мяне – арнамэнт на чэлясе!

ПРА “ВОЖДЕЙ” etc.

Сыты стогнам і абурэньнем я,
Хоць на двор ідзі ды ванітуй.
Ёсьць пытаньнечка да супляменьніка:
– А чаму ты ня ста Вініту,

Каб бяз жалю скрыць тамагакам
Чэрап выблядку?
Прада, прасьцей
У сацсетках зь імпэтам пацякаць
І пасьля да жонкі  пасьцель.

Безумона, для homo звышважныя
Трах бясьпечны, вячэра і дом,
Таму часу няма, каб наважыцца
І аднойчы стаць правадыром.

Зрэшты, бы ужо адзін з кепкай,
Цяпер руку працягнушы стаіць,
Ён таксама піса, што сё кепска,
Толькі сіліся тое зьмяніць.


ВЫСПА СЫРЭНАѕ

Лісьцем пажохлым
драбніца пачуцьця  кішэні,
Мэдыятар між пальца –
на выспу сырэна квіток,
І сусед пляшкаю напавер
майстэрства ацэніць,
І сусед напавер валачобніка
пляшкай ацэніць,
Ветла кінушы  сьпнну:
“Добры пяюн і піток!..”

Мора, аб’ёмам палітра,
да казачнай мэты,
Таму гора няма,
што згарэлі да мроі масты.
Стрэлкі час спыняць –
маёй сваволі клерэты –
Калі загучаць
увушшу дачок муз галасы.

РЫкаць вазьмуся
 адказ на бязважкае срэбра
Нязмочных мэлёдыя,
каб не шкадуючы сю
Дыхавнчна і хрыпла –
за кропляю кропля – на бераг
Выліць з грудзё
апрыклую горыч сваю.

Потым на грэтым пяску
распластаюся  стоме,
Драпежніцам цела
аддам у глухім забыцьці,
Аднак пошапт хваля і брыз
разьвярэдзяць бяссоньне,
Не да парЫ
нагадашы, што трэба ісьці.

І як не хаце бы,
але пакуль не застануся –
Горад змушае,
няклюдны нашчадак Атэн.
Толькі дзень будзе,
калі назажды не прачнуся
У рэчаіснасьць
на высьпе сьпеных сырэн.

ЗАѕВАЖАНАЕ

Я да супрацьлегласьця
бываю часам пільным,
Таму нярэдка бачу
 вёсцы, як за плотам
Цягнік вішчыць імкліва
зь Minskas’а да Вільні,
А воблака ПЛЫВЕ
 кірунку адваротным

МАЁВАСЬЦЬ

А вясна і бяз нас вясной застанецца,
Таму ні рымі, ні раві,
Калі  лёгкае неба сэрца ірвецца
Прэч з угноенай тлуста ральлі.

Каб захінуць даланёю ад ветру,
Упільнавашы ліха згары,
Крохкую цноту першага цьвету
І задуменнасьць яблынь старых.

Ці, незваротна зышошы на ганак
Гмаху пасрэднага дня, на зары
Промнем будзІць у калысках бусьлянак
Пракаветных анёла Вялікай Літвы.

Воблакам легчы на ронядзь крыніцы,
А  навальніцы гарэзным танкэ
Кропляй пад пошчак абцаса разьбіцца
Аб пры дарозе спачылы валун

Ведаю пэна – вясна застанецца
Бяз нас такой самай вясной,
Але тоне  блакіце свавольнае сэрца,
Вабячы сьлед за сабой.

СОЛЬ

Выкупацца  сырадоі
Тваіх запаветных прасьцін.
Адлашчыць і адсваволіць,
Пасьля на золку сысьці.

І расчапіць абдоймы,
Ведаючы напрост:
Каханьня зямнога соль мы,
Пра якую вучы Хрыстос.

Не прасі “напрамілуй”,
Каб застася – павер:
Калі соль губляе сілу –
На сьметніку месца яе.

Калі нячуласьцю здраджу
Прагнаму целу твайму,
Хай сыплецца, як на рану,
Не даючы заснуць.

Нічым той боль не спатоліць,
Хіба гусьцей пасаліць,
Таму засёды сыходзім,
Каб назатра прыйсьці.

Значыць, і я вярнуся...
Зьбіраю караліны сьлёз,
І соль апякае вусны,
Пра якую вучы Хрыстос.

СХАДІѕШЫ ПА ЦЫГАРЭТЫ

Аціхае вечар. Бег па колу.
На габцы вуркочуць галубы
Прб тых, я каго намысна ці міжволі
Не заважы і не далюбі.

ѕсьцяж – маюе водарлівы травень,
Прахалоду чанаком вятрыска тчэ,
І цішыня стаіць бяздонная такая,
Бы сінеча пакіданых мной вачэй.

НАПЯРЭДАДНІ ВЫПРАВЫ

Не пачнуць паненкі  плачы біцца,
Прысуд вынясуць завочна – безь мяне;
Затра вечары зьязджаю са сталіцы
І вярнуся толькі па вясьне.

Зрэшты, што я?! Гэта ж – пару тыдня!
Нашто пбвалака слёза у вачах?
Вецер нават не пасьпее выдзьмуць
Попел цыгарэт маіх з габца.

Еду зь лёгкім сэрцам. Дальбог прада! –
Як умею адпяя, чым мог дадзе,
Вузлы Гордзія, здаецца, паразьвязва,
Церні зьня, адвандравашы па вадзе.

Не прашу не забываць, бо пэны –
Мне спакойна мерці не дасьцё
Як вярнуся. Значыць – будуць сьпевы
І кусачае  бляшанцы нашай павуччо.


“АКТУАЛІІ”

НА АКТУАЛЬНУЮ ЦЯПЕР ТЭМУ...

Цікава.
Бывай, значыць,
«Мова ці кава»?
Кібальчыч –
Бгент «ахранкі»?!
А зрэшты,
Можа выкрыюць нешта
Яшчэ? –
Зробяць атадафэ
Для шо «Вышыванкі»?!

НАЗЬБІРАЛАСЯ

У нашым, у белмоным гета,
Трывае вірт-вайна штодня.
“Пуцін – ля-ля! ” І песьню гэту
Выводзіць наша “ОПП”-папсьня.
Я ж не зазе за Украіну –
Тугою сэрца заняло,
Як супраць роднае краіны
Рало белмонае ху@ло.
Я не падтрымліва “Шахтара”,
Калі “батона” ён ката,
На форумах футбольных сварак
Барысаца я падтрыма.
Я не сьпяваю “Ще не вмерла.”
Суседзя гімн – няхай яны
Повязь мая зь дзядамі крэная
·
Ня як зь лядоняю магніт.
Мо розумам яшчэ ня высьпе?
Ня ведаю, пра што пляту?
А мо, занацыяналісьце
·
Люблю найперш сваю зямлю?..
***
У нашым, у белмоным гета
Ня хутка скончыцца вайне.
“Пуцін – ху@ло!”? Шапнулі: “Гэта,
Зьміцер, таксама пра цябе”


АКТУАЛЬНАЕ

Бы кошт на нафту, падае настрой,
Расьце  душы туга, бы курс даляра,
І як Ху@ло «всея одной шестой»,
Займаюся адно самапіарам.

А сам, бы беларускія рублі, –
Як глянеш, суме можна пазайздросьціць
Але глыбей капнеш – нулі, нулі, нулі,
І бы Нацбанк, лёс неліквідным робіць


ПЕРАКЛАДЫ
Зь Дзьвінкі Торохтушко

* * *

Растане дым. Асядзе попел.
Зямля глыне праліты фэрум.
І ляжа сьнег бялюткі Потым.
Калі міне напруга нэрва.
Калі аціхне артылерый
Гартаннае сумое залпа,
З дарог ваенных, як з артэрый
Сыдзе гісторыя да штампа.
І між значэньня і назова
Душа зьбялее на прабел.
І не заплачаш ужо мовай,
Бо сло ня знойдзеш для яе.
А сьнег бялюткі  Крузе ляжа,
Зачын паклашы забыцьцю.
Толькі нябачна на Каляды
Сябры зьбяруцца на куцьцю.

/Дим відкурить. Осяде попіл.
Земля вбере пролитий ферум.
А сніг так біло впаде...Потім.
Коли спаде напруга нервів.
Коли затихне артилерій
Гортанна мова в стилі залпів,
З доріг воєнних, як з артерій
Історія зійде до штампів.
І серед термінів і значень
Душа збіліє у пробіл.
І мовою вже не заплачеш –
Для неї не знайдеться слів.
А сніг так біло ляже в Крузі.
Вкладе початок забуттю.
Лиш на Різво незримо друзі
Прийдуть до тебе на кутю./

* * *

Восень хмарамі стыннымі
Засьціць сонца наскокамі
Сыдуць сябры азімымі,
Што калісьці былі высокімі.
Неба трымалі плячамі,
Запальвалі Сонца над краем,
Краналіся золку рукамі
І сьмяяліся: “Не апякае!”
Міналі восень па цернях
Зь лета  зіму на маршах.
Іх жывымі ня вернеш,
Аднак і “Былыя” ня скажаш.
Туманам, апалым лісьцем,
Вымярэньнем, праз кро рубінавым,
Крочаць сябры прачыстымі.
Сыдуць сябры.
Азімымі.

/Осінь хмарами зимними
Сонце скрада наскоками.
Друзі зійдуть озимими,
Якщо були високими.
Небо плечима тримали,
Сонце палили пекуче,
Зорі руками згортали.
Сміялися : непалючі.
Друзі із літа в зиму,
Осінь пройшли минувши.
Їх не вернеш живими,
Але й не скажеш : бувші.
Туманом, опалим листям
І бурим від крові виміром,
Друзі ідуть пречистими.
Друзі зійдуть.
Озимими./

* * *

Ты зно ідзеш. А час зьбіраць каменьні
З-пад ног і, дай Бог, – у душы.
ГадАмі дні пацягнуцца нязьменна
І зноку будуць сьніцца бліндажы.
Зрынецца холад зь веснавых сузор'я,
Апёкам угрызецца мне  далоні.
І вецер, як "Рапіра", сарве горла,
І лева шыбы вымые салоным.
З вайны транзітам прыйдуць сябры  хату.
Рыпець металам будзе  кожнага зь іх голас.
І праміне паз хату абывацель
З вачмі, лагоднымі для тых,
хто ёсьць накола.
Misericordia! Ён шчыры й памярконы.
Хрысьціянін да глыбіні душы.
Ён цьвёрда ведае
пра небясьпечнасьць война.
А тут – вайна. І сьняцца бліндажы.
І сьніш сябро, якія з атаматамі
Штурмуюць вырай. Гэта сталы боль за іх.
І разьдзірае крокі абывацеля
На ноты верхнія крык парадзіх.

/Ти знову їдеш. Час збирати камінь
По-під ногами і, дай Бог, – в душі.
І знову дні потягнуться роками,
І знову будуть снитись бліндажі.
Зірветься холод з весняних сузір`їв,
Мов зашпори, вгризеться у долоні.
І вітер зірве горло, мов "Рапіра",
І дощ вікно вмиватиме солоним.
Друзі з війни транзитом прийдуть в хату.
І голос кожного скрипітиме металом.
І пробіжить повз хату обиватель
З очима добрими :на показ, для загалу.
Misericordia! Він щирий і статечний.
І християнин аж по дно душі.
Він точно знає : війни небезпечні.
А тут – війна. І сняться бліндажі.
І друзі сняться. Йдуть із автоматами
Штурмують вирій. Це вже сталий біль.
І розривають кроки обивателя
На верхні ноти крики породіль./


* * *

Кахаць – штодня, як завучана,
Плечы твае шукаць.
І неба хацець пакутліва
Бачыць толькі  тваіх вачах.

І таймаваць неяк сэрца,
Прыцішышы грукат хорды,
Але  памяці адгукнецца
Кожны твой дотык акордам.

Кахаць – гэта без накірунку
Пайсьці, пра маршрут не спыташы.
І памятаць пацалункі
Твае, як гістарычныя даты.

Кахаць – гэта тугі адлегласьць.
Шлях пакручасты й няспынны.
Кахаць – быць другой непазьбежна,
Бо першая – Украіна.

(мужчынска-беларускі варыянт
Кахаць – быць другім непазьбежна,
Бо першая – гэта Айчына.)

/Любити – щодня, мов завчено,
Шукати твого плеча.
І небо хотіти бачити
Лише у твоїх очах.

І серце якось приборкати,
Притишити гуркіт хорди.
І пам`ятати доторки –
Звуками. Мов акорди.

Любити – то без керунку
Піти і шлях не спитати.
І пам`ятати твої цілунки,
Як історичні дати.

Любити – то відстань тугою.
Шкала затяжна й нерівна.
Любити – то бути другою,
Бо першою – Україна./

* * *

Натамлёнае сонца, ліпавы вечар.
Места васковыя соты.
Водгульле вуліц кладзецца на плечы,
Крокі зьбягаюць у ноты.
Рукі на струнах зрываюць актавы,
Быццам фармуюць пасланьне.
Прывід гаркое вячэрняе кавы
Позьняе бласлаляе каханьне.
Прывід – стыгмат: носіць знакі карозіі,
Верыць у мока й рыстрэта.*
І пакланяецца потай марозіву,
І спавядаецца потым за гэта.
Ерась шукае  чорным напоі,
У млынкэ круціць сюжэты паданьня.
Прывід – сьвяты. Проста пахне ва Львове
Каваю.
Летам.
Каханьнем.

*Рыстрэта – наймоцная кава, якая звычайна падаецца са шклянкай вады.

/Призахідне сонце, липовий вечір.
Міста воскові соти.
Відзвуки вулиць лягають на плечі,
Кроки збігають у ноти.
Руки на струнах зривають октави,
Наче формують послання.
Привид гіркої вечірньої кави
Схвалює пізнє кохання.
Привид – стигмат: носить знаки корозії,
Вірить у мокко й латте.
І поклоняється в тайні морозиву,
І сповідається потім за те.
Єресь шукає в завітах кавових,
Крутить в млинку передання.
Привид – святий. Просто пахне у Львові
Кавою.
Літом.
Коханням./

ПЕРАКЛАДЫ
Зь Тетяна Землякова

* * *

перамасьці масты,
калі  небе вісе маладзік.
перахрысьці надзеі, кінушы  бясконцасьць,
і прага да цябе аціхла,
ліхам ціхім,
бо перамера дні, як грэчку
куфлікам надбітым
й сыпану на сьнег,
каб пені палічылі сны,
што клікалі нас паасобку.

/перемостив мости,
коли у небі висів молодик.
перехрестив надії, кинувши у безмір,
і спрага за тобою стихла,
лихом тихим,
бо переміряв дні, мов гречку
кухликом надбитим
й на сніг сипнув –
півням порахувати сни,
що нарізно нас кликали./


* * *

бяжы, ліска, бяжы,
выціраючы хвастом тыдні,
грэшнае сьвятло, чужое, да вушака
кармаю, зьлішы, тупні.
злуешся на кіпцюры ватовыя, у пралесках навостраныя
чэрні  дар пакінутыя.
злуешся на сьлёзы рудыя, якія мачаць,
аднак крыкам у далоні туляцца.
халаднеюць сьляды,
іх лякавых колькі сабралі?
ірвалі тваімі зубамі каменьні,
паміж кусто мушмулы
і мула безнадзейна кленчыць,
шукаючы прады ѕладзімера.
рана шчэ.
сьпіць Фарос...

/біжи, лиско, біжи,
витираючи хвостом тижні,
грішне світло, чуже, до одвірка
кармою, зливши, гупни.
злишся на кігті ватяні, в пролісках гострені
черні в дарунок покинуті.
злишся на сльози руді, що мовчать,
але криком в долоні горнуться.
холодіють сліди,
скільки їх сургучевих зібрано?
рвано твоїми зубами каміння,
поміж кущів мушмули
і мулла в безнадії впаде на коліна,
шукаючи правди Владимира.
рано ще.
спить Форос.../


* * *

будуць падаць Будапэшты,
грукатаць долу вокны, сталы, трамваі і сьпіны.
джгуты кроваспыняльныя лягуць у неба,
мядзьведжымі лаянкамі,
а вясна кашляне тройчы й заплюшчыць вочы навекі.
век маленькіх вікторый кароткі,
і вялікіх вікторый яшчэ меншы,
іх вяршыні, хоць вышытыя белым, але пустыя,
цёзкі толькі паводле імя, можа й гадамі,
лупатымі ранкамі блукаюць у аднолькавых тапках на босую нагу.
аднолькава любяць блюз,
і любяць аднолькавых блазна,
а зь дзён выціскаюць радасьць – розную
як фарбаваныя морваю языкі...
сінія...
...грахі  скрынях вугорскіх учэпістыя, але лёгка гінуць,
і з вачэй ім растуць лімонныя дрэвы.

/будуть падати будапешти,
гуркотітимуть вниз вікна, столи, трамваї і спини.
кровоспинні джгути в небо ляжуть,
ведмежими лайками,
а весна кахикне тричі і замружить очі навіки.
вік маленьких вікторій короткий,
і великих вікторій ще менший,
їх вершини, хоч вишиті білим, але порожні,
тезки лише за ім’ям, може й роками,
окатими ранками блудять в однакових капцях на босу ногу.
однаково люблять блюз,
та кохають однакових блазнів,
а з днів витискають радість – різну
як фарбовані морвою язики
сині..
гріхи у скринях угорських чіпкі, але гинуть легко,
і з очей їм ростуть лимонні дерева./




* * *

выльлю смутак трэцяй залевай,
калі атруціць спакой срэбны скарпіён
на безыменным пальцы правай рукі.
...мы сустрэнемся.
надарванымі суткамі,
з дазволу надарванага лёсу.
і першыню кахацца пачнем
на руінах маёй вясны,
на Алімпе чужой восені,
калі  валасах будуць губляцца зацалаваныя пэрлы.
яны стануць сьмяяцца маленькімі роцікамі,
але й мачаць праз стагодзьдзі,
...зьбянтэжана.

/виллю печаль третьою зливою,
коли затруїть спокій срібний скорпіон
на безіменному пальці правиці.
...ми зустрінемось.
надірваної доби,
з дозволу надірваної долі.
і уперше кохатимемось
на руїнах моєї весни,
на Олімпі чужої осені,
коли у волоссі губитимуться заціловані перли.
вони сміятимуться маленькими ротиками,
але мовчатимуть століттями,
...засоромлено./

* * *

не цалуй мяне гэтак,
бо шукаю я  сонца шворку,
каб ня пасьці. на...
...запястках
румяныя ракавіны патыркаліся,
сэкравіцы агнём,
ад сьцяго стогадовых.
колькі дыха захінутых у ноч
тут было...
колькі выдыха будзе...
і нагана
патаемных супольных,
й ня нашых,
сьпіць маё сонца на маленькіх грудзях,
натамлёнае раем на хвілю.
ухапіцца і зрынуцца...
...да затра...
пацалуй мяне гэтак,
каб шукала я  сонца шворку.

/не цілуй мене так,
бо шукаю у сонця шворки,
щоб не впасти. на
зап’ястях
рум’яні мушлі повпинались,
рапатим вогнем,
від полотнищ столітніх.
скільки вдихів загорнутих в ніч
тут було..
скільки видихів буде
і огуд
втаємничених спільних,
й не наших,
спить моє сонце на персах маленьких,
утомлене раєм на хвильку.
схопитись і впасти
до завтра
поцілуй мене так,
щоб шукала у сонця шворки./

* * *

выпрасі сьвятла хоць кроплю,
калі поня да шыбы прытуліцца.
таямніцы мае распазьліся  куткі
аціхлі мышамі.
сьмешна...
пракралася на дыбачках міма душы
сыпанула анёлка з прыгаршчы
вышэйшым
стане тваё злачынства
між крыла,
між карункамі цуда,
што не прымроіліся апоначы,
хочаш...
вытрасі іх, каб аж дно парадзелае бліснула,
каб аж плач разышося, змучаны прагай
у два берагі,
і жыві між чужымі званкамі і прадамі
раіць няма чаго.
толькі маленькі анёлак пагладзіць валосьсе
і запытае скрозь сьлёзы:
«Чаму ты адрокся?»
...скажы»
збэшчаным голасам.

/випроси світла хоч краплю,
як повня до шибки пригорнеться.
тайни мої розповзлись по кутках
втихли мишами.
смішно
прокралась навшпиньках повз душу
сипнула ангеликів з пригорщі
вищим
стане твій злочин
між крил,
між мереживом див
незагаданих в півночі
хочеш
витруси їх, щоб аж дно поріділо блимнуло,
щоб аж плач розійшовся спраглий
в два берега,
та живи між чужими дзвінками і правдами
радити нічого.
лиш маленький ангелик погладить волосся
й крізь сльози спитає:
«за віщо відрікся?»
озвися»
зашльоханим голосом./

НАЗАѕСЁДЫ

я забылася табе падзякаваць,
за сыпленыя на каленях хвіліны.
напаскінутыя пачуцьці тлеюць пад адзежай,
гэта
· адзіны выпадак з тысячы,
калі яна ім ня перашкаджае.
не зважай на адлік часу  якім разьмінуліся,
ад сёньня ён з кляпам у роце,
сядзіць на парозе другога лета,
стрыножаны супакой гібее  левай кішэні,
пакуль не навучыцца перавасабляцца.
у правай
· захаваю абломкі набытага досьведу,
у іншым жыцьці
· тваё ймя.
мая
...куртка
там восень,
іду жо назасёды.

/НАЗОВСІМ

я забула тобі подякувати,
за приспані на колінах хвилини.
напівскинуті почуття тліють під одягом,
це
· єдиний випадок із тисячі,
коли він їм не заважає.
не зважай на відлік часу у якому розминулися,
відсьогодні він з кляпом у роті,
сидітиме на порозі другого літа,
стриножений спокій скнітиме у лівій кишені,
допоки не навчиться перевтілюватись.
у правій
· збережу уламки набутого досвіду,
у іншому житті
· твоє ім'я.
моя
...куртка
там осінь,
іду вже назовсім./

* * *

заба мяне да поначы,
бо па першай хвіліне васкрэсну Магдалінай.
і рукі складзеныя лодачкай,
страсянуць бы язык маладога полымя
не табе дазволю.
а лёс сыпане сотняй ламаных дарога,
і лінія сэрца будзе сьцёртая першай.
дзевятым крокам ужо вымераная понач.
і па першай хвіліне васкрэснуць Магдаліны.

/забав мене до півночі,
бо по першій хвилині воскресну магдалиною.
і руки складені човником,
струснути мов язик молодого полум'я
не тобі дозволю.
а доля сипатиме сотнею ламаних доріг,
і лінія серця буде стерта першою.
дев'ятим кроком вже зміряно північ.
і по першій хвилині воскреснуть магдалини./
ЗЫЧЭНЬНІ Й ІНШАЕ

СЛАВАМІРУ АДАМОВІЧУ
(08.03.2014)

Ня ведаю, як з астанім усім,
Але мроі аб славе былі нямарнымі
·
Зьмяні ты на «Рым»
Правінцыйны «ЛіМ»,
Гасподу зьвё
У Горцы Мар'інай.

Там зараз плавіш рбсы-расэ,
Там сёньня цябе
За штрыфлі патузаюць,
А кальварыйскія клёны
Сокам пусьцяць слязу,
Бо не растуць на Фрунзэ вуліцы.

Што ж,
Пост не пакіне
Хай ніколі твой фал,
Зброю і порах трымай сухімі,
Жыві
Да пяцідзесяці на два
У добрабыце
І Вольнай Радзіме!!!

АЛЕСЮ ПУШКІНУ
(06.08.2014)

Для некага малюе, хоць напраду
· ПІША
Тое, што словамі ня выказаць ніяк,
Фарбы знаходзячы  нябёснай вышы,
Майстра для большасьці,
а для мяне МАСТАК.

Беларускаму ПЕСЬНЯРУ
Андрэю Мельнікаву
(насьледваньне А.Змагару)

Ты нарадзіся быць свабодным,
СЬПЯВАЦЬ пра волю і народ.
Няхай дзень сёньня непагодны,
Але няма дажджо, грымот.

Вучы нас браць гітары  рукі
І вершы першыя складаць,
Каб пад бязладныя шчэ гукі
Сваю Айчыну АПЯВАЦЬ.

Ты нарадзіся зь ПЕСЬНЯЙ  сэрцы,
Што льецца далеч кліча  бой
І прысягае абясьмерціць
Штонотаю Край родны свой!!!

24.11.2014
МІХАСЮ СКОБЛУ

Які дзень сёньня сонечна-патольны,
Нібыта зычыць Міхасю сьвятло:
– Хай ад гасьцё у студыі ня будзе вольна
І не спыняецца натхнёнае стыло!




Славамір АДАМОВІЧ
НА ПАРОЗЕ ВАЙНЫ

Зьмітру Захарэвічу

На парозе вялікай вайны за сваё
не садзі тымчасовыя кветкі,
не зьбірай і запасы,як птушка  вальлё
·
лепш правер, як працуе гашэтка.

Разьвітайся з усім,без чаго пражывеш,
перш за сё
· з чалавечым баластам,
а  кішэнь пакладзі самы ёмкі свой верш,
самы класны.

Не забудзься, правер, як сядзіць на табе
падагнаная швачкаю форма.
У люстэрка зірні: ці няма на ілбе
незаслужаных шнара мінорных.

На парозе вялікай вайны за сваё
хай зьвініць не медалька, а зброя,
і  яшчэ не асіплых салдацкіх грудзёх
·
пераможная мроя!

20.03.2015

З чарговым днём самоты і развагі,
Ён прамільгне, і пойдзеш ты далей,
Крыху адпішы са сталёвай флягі,
А закусон прыняшы ад людзей...



VERANIKA MATUSEVI
·

Калі цемра засьціць сьвету,
Калі шара насланьнё
·
Для таго Ты ёсьць, Паэта!
Дык шануйся, будзь здаро!

[ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]

Паэту-тунеядцу прысьвячаецца

Жы Паэт-тунеядзец
Не скажу, што лайдак
Па дзяржаным раскладзе
Апынулася так.
І дарма, што пры справе
Піша верша ён шмат
Бо карысьці дзяржаве
З гэтых верша няма
Што ёй радасьці ведаць,
Што у Полымі зно
Выйшла нізка Паэта
Палымяных радко?
Афіцыйнаю працай
Гэта ж нельга лічыць.
І прасьцей  тунеядцы
Ёй паэта ключыць.
І выходзіць выгода
Тут двайная: Паэт
Дорыць талент народу,
А прыбытак  бюджэт.

Дзе яшчэ гэткіх правіл
Можна прыклад знайсьці:
Як ня плоціць дзяржава,
Сам дзяржаве плаці?


ПЕРАКЛАДЫ
Пераклад Дзьвінкі Торохтушко

ГРОЗА

"...у вир дощовий вдивляється, ніби в люстерко, Душа."

Всеньку ніч і лило, і гуло,
Небеса занедужали грозовицею,
В лихоманці навідмаш били у скло
Перунами й градом-дрібницею.

І утробу спікав мороз
Від холодного вітру реву,
Від стихії, як від погроз
Гнулись долі важкі дерева.

Струменів басмани розкинув
Дощ в, якійсь, підсвідомій злості -
Не потрапиш у досвіт - спинить
На сяйнім веселковім мості.

Залишаючи в хмарах шрами,
Блискавиці сліпили обрій.
Глузували у вічі з нами:
Не пришестя, не ранок добрий.

Із доріг, на двобіч грузьких,
Щоб недуга вступилась скоро нам,
Закипала вода. Струмки, -
Ніби кров з артерій розораних...

ЛИСТОПАДОВЕ

Знов тебе на зустріч я чекаю,
Обрис видивляючи з імли,
Де ліхтарик сутінки хитає,
Що алеї тихо сповили.

В прохолодний присмерк надвечірній,
Ніби в смугу із видінь без меж,
Раптом увійдеш ти, як в обійми,
Посміхнувшись, - в літо поведеш.

Підемо в садів його алькови,
Жайвора журбою не стривожим,
Ні про що поведемо розмову
Повз, буттям набряклих, перехожих.

А тоді, як осінь безумовна
Нам запалить з проскурки вогні,
В недосяжній вишині, у повні
Буде місяць заздрити мені.


* * *

Співає жайвір. От при цій нагоді
Я роблю вибір свій:
"по повній, чи чуть-чуть".
Як добре жить з поезією в згоді.
І вдвох із Музою ізранечку бухнуть...

ТРИ ВЧОРАШНІХ ДНІ

Героям Іловайська

Три дні в свинцевім заколоті.
Крізь дим і сонце, наче згадка.
Хоч командарм по нашій роті,
Мабуть, давно спалив лампадку.

Два дні у роті - ні облатки.
Без сну, без віддиху - з боїв.
Ні сном, ні духом мама з татком
Такого про своїх синів.

Вчорашній день. Патрон зі вчора.
Прасуєм землю, як смажі.
І на прорив обжинком чорним
Піднялись, знявши штик-ножі...


ЛІРИЧНО-ВІЙСЬКОВИЙ

Лопотів про своє, струнко стоячи ліс,
Верховіттям ласкаючи зорі,
Коли спрага сердець в нас ціляла, мов кріс,
Ніби на відчеканене
"Feuer!"

І безкриле учора осіло на друз,
Безнадійно зітхнувши :
“Nicht schieЯen”.
Ми ж були переконані :
" Gott mit uns!"
Ми ж заради оцього зійшлися.

Були з кимось учора.
З кимсь будем опісля.
З днем сьогоднішнім розберемося.
Ти ж усе розумієш, красуне.
Моя.
Коліжанка.
Parteigenosse.

ПЕРАКЛАДЫ
Пераклад Дзьвінкі Торохтушко

БІЛА ПІСНЯ

Сніжень. Полудень. Небо схололе
Стратило барви. Ні птиць,ані хмар.
Зачароване сонце поглянуло в доли...
І відійшло у крихку вапновану згар.
Білу,
білу,
білу.

Гай півпрозорий, де до листка облетілі,
Берези вуркочуться, кожній - печаль своя.
Ніби про літо моляться, задубіле,
Затверділе угору, випроставши гілля.
Біле,
біле,
біле.

Навіщо просити? Незагоєне, відболіле
Без жалю, до решти вже випалило вино.
Попіл - в осаді, дим пливе по квартирі,
Чотири стіни, мережі віконечко. І воно
Біле,
біле,
біле.

За колом коло. Тільки серце таке уперте
Не дозволить іти під капітуляційні прапори.
Чоловік за столом схиляється над папером
І в строфи складає рядки нескорені
Білі,
білі,
білі.
 Dlaczego?(польск.) – Чаму?
 Гран – адзінка вагі, роная 64,8 мг.
 Lebensraum(ням.) – жыцьцёвая прастора.
 Мізэрыкордыя (ад фр. “misericorde” – “літасьць”) – клінок, якім дабівалі параненых, празваны “штыхетам літасьці”.
 Nevermore(лат.) – ніколі.
 Паводле старажытнагрэцкага міта гіяцынты бог Апалён ствары з крыві загінулага надзвычай прыгожага юнака Гіяцынта, надашы кветцы ягонае імя.
 Пад Мілавідамі (цяпер вёска  Баранавіцкім р-не Берасьцейскай вобл.) 22 траня (3 чэрвеня) 1863 г. адбылася найбуйнейшая на тэрыторыі Беларусі падчас пастаньня 1863-64 гг. бітва паміж інсургентамі і расейскімі карнікамі, у якой перамаглі каліноцы.
 НП – назіральны пункт.
 КП – камандны пункт.
 Любізьнічак – «приворотное зелье».
 Фрайкор (ням. “Freikorps”
· “свабодны корпус”) – назва добраахвотніцкіх вайсковых фармаваньня, што дзейнічалі  Нямеччыне й Прыбальтыцы  1918-1921 гг. У асноным складаліся з вэтэрана Першай сусьветнай вайны нацыяналістычных і, адпаведна, антыкамуністычных погляда. Вызначаліся высокай баяздольнасьцю.
 Абэрацыя – адхіленьні ад нормы; парушэньні (з  лат. «aberrare» – «блукаць, памыляцца, адхіляцца»).
 Nevermor (лат.) – ніколі.
 ІМХО – акронім, які паходзіць ад ангельскага IMHO – “In My Humble Opinion” (на маю сьціплую думку). Шырока выкарыстоваецца  сацыяльных сетках у камэнтарох і абмеркаваньнях.
 “Alea jacta est” (лац.)
· “выбар зроблены”. Словы, якія сказа Гай Юлі Цэзар, пераходзячы раку Рубікон.
 Game over (анг.) – гульня скончаная.
 Пёк – густое вязкае рэчыва чорнага колеру, якое застаецца пасьля перагонкі дзёгцю альбо смалы.
 Жанеры (воі) дванаццатай гадзіны – так гавораць пра тых жанера, якія жо ведаючы, што перамогі (у баі альбо  вайне) ня будзе, працягваюць зацята змагацца з ворагам за свае ідэалы.
 Справы швах (размон.) – кепскія справы (ад ням. “schwach” – “слабы”).
 Мэм (ад анг. “meme”) – інфармацыя (тэксты, выявы, спасылкі й да т.п.), якая звачайна перадаецца карыстальнікамі адзін адному  сацсетках.
 Nihil (лат.) – нішто, нічога.
 Nemo (лат.) – ніхто.
 “Маладнякоцы” – сябры першага беларускага літаратурнага аб’яднаньня “Маладняк” (1923-28), у склад якога акром іншых ваходзілі такія паэты як У.Дубока, У.Жылка, М.Лужанін, Я.Пушча і інш.
 “Feuer!” (ням. “Фоер!”) – “Агонь!”
 “Nicht schieЯen” (ням. “Ніхт шысэн”) – “Не страляйце”.
 “Gott mit uns!” (ням. “Гот міт унс”) – “Бог з намі!”
 Parteigenosse (ням. “Партайгеносэ”) – сябра па партыі.
 На пахаваньні таго, хто даслужыся да маёра й вышэй, у Беларусі адмысловым аддзелам даецца разьвітальны салют з трох залпа – «тры стрэлы» (вайск. размон.)
 Маляванка (дыял., разм.) – на Валожыншчыне так называюць жанчына, зь якімі маюць стасункі «без абавязацельства», палюбоніца. Узьнікла праз спалучэньне слова «мілаванка» і «малявацца» (рабіць макіяж).
 Юрка Моніч – кіранік антыбальшавіцкага партызанскага руху  Цэнтральнай Беларусі  1919-1924 гг. Загіну у бальшавіцкай аблаве.
 Молах – старажытны жыдоскі бог, якому прыносілі чалавечыя ахвяры.
 Пас Арыёна – тры зоркі  сузор'і Арыёна, знаходзяцца амаль на самім нябесным экватары.
 Амброзія (грэцк. міт.) – напой (нэктар) антычных баго, які надава маладосьць і неміручасьць.
 Атлянт (грэцк. міт.) – тытан, які трымае на сваіх плячох неба.
 Сымбалічная міжнародная акцыя за мір ва ѕкраіне “Агні Эйрэны” распачалася 01.01.2015 г. Сутнасьць яе  тым, каб з думкамі пра мір штовечар а 7-й запальваць сьвечкі і ставіць у вакно.
 Атыла – ваянічы й бязьлітасны правадыр гуна. У V ст. ствары вялізарную імпэрыю барбара ад Рэйну да Паночнага Прычарнамор’я.
 Цьма – найвялікшая тактычная адзінка залатаардынскага войска, якая налічвала 10 тысяча ваяро.
 Фэрнанда Альварас (Фэрнанда Альварас дэ Таледа, 3-ці герцаг Альба) – гішпанскі магнат, які вызначыся бязьлітаснасьцю падчас задушэньня Нідэрляндзкай рэвалюцыі  1567-1573 гг.
 Эйрэна (грэц. міт.) – багіня міру.
 Плютас (грэц. міт.) – бог багацця. Над ім, калі той бы немалём, апекавалася Эйрэна.
 Плютакраты – ад “плютакратыя”(дзяржаны лад, пры якім палітычная лада належыць найбагацейшым. Фактычна тое самае, што й алігархія”).
 Psiakrew (польск.) – пекла. Тут: польская лаянка (адпавядае беларускаму “Халера!”). Часам пакуль ужываецца  Заходняй Беларусі.
 Скэрца – музычная п'еса  жывым, імклівым тэмпе, з рытмічнымі і гарманічнымі абаротамі.
 “Цялятнік”(размон.) – вагон для быдла.
 У Маскве на Кутузаскім прашпэкце знаходзіцца помнік Янку Купалу.
 Ян Палах – праскі студэнт. 16.01.1969 г. зьдзейсьні самаспаленьне на знак пратэсту супраць акупацыі Чэхаславаччыны савецкімі войскамі.
 Юкіа Місыма – выбітны японскі пісьменьнік. 25.11.1970 г., узяшы  закладнікі камандзера адной з вайсковых частак, зьвярнуся да жанера з заклікам зьдзейсьніць правы дзяржаны пераварот. Але палымяная прамова была праігнараваная й Місыма зьдзейсні харакіры.
 Маюцца на вазе словы, сказаныя Хрыстом фарысеям: “Аблічча неба вы мееце адрозьніваць, а азнака часу ня можаце?”
 Акропаль – холм у Атэнах, на якім знаходзяцца такія старажытнагрэцкія храмы, як Парфэнон і Эрэхтэён. У 1826-27 гг., падчас 10-месяцовай гераічнай абароны яго грэцкімі пастанцамі, апошняя бажніца асабліва пацярпела праз бамбардаваньня халма турэцкай эскадрай.
 Алей (тут) – алікавы алей, якім памазваюць (НАМАШЧВАЮЦЬ) падчас пэных хрысьціянскіх абрада.
 Мілавіца (белар. астранам.) – зорка Вэнэра.
 Мальфар – чаранік у гуцула, што жывуць у Карпатах.
 Піцыката – прыём ігры на смыкавых струнных музычных інструмэнтах, калі гук здабываецца не смыком, а шчыпком струны.
 Беларускія назвы сузор’я: Калёсы – Вялікая Мядзьведзіца, Карона – Паночная Карона, Касцы – пас Арыёна, Пятро Крэст – Лебедзь, Пятровы Ключы – Пляяды.
 Рыф (муз.) – музычны фрагмэнт, які выкарыстоваецца  песьні  якасьці ступу, акампанэмэнту, прыпеве і г.д.
 Ліпавы мёд мае сьветла-жоты, а часам і белы колер.
 У Менску каля «Цэнтральнай» крамы зьбіралі подпісы і за Караткевіч, і за Лукашэнку, і за Цярэшчанку.
 Падчас вайны 1812 г. літвіны, спадзяючыся, што Напалеон паспрыяе адраджэньню Вялікага Княства Літоскага, сфармавалі чатыры ланскія палкі. Яшчэ адным, 8-м уланскім палком Герцагства Варшаскага, камандава князь Дамінік Геранім Радзівіл. Тыя зь літвіна, хто не загіну падчас кампаніі  Расеі, з рэштай войска імпэратара пайшлі за Нёман на захад і працягвалі ваяваць на баку Банапарта  1813-14 гг.
 Узьвіз (укр. – узвіз) – спуск (маецца на вазе Андрэескі спуск).
 На сьвята Трох Каралё (06.01) асьвенчанай крэйдай на дзьвярох дамо пішуць літары KMБ(В) (CMB), перамяжаючы іх крыжыкамі, і нумар году, Лічыцца, што гэта першыя літары імёна паганскіх каралё-варажбіто, якія прыйшлі пакланіцца нованароджанаму Хрысту: Каспар, Мэльхіёр і Бальтазар (Валтасар). Аднак гэты звычай зьяляецца няправільнай інтэрпрэтацыяй лацінскага надпісу CMB: Christus mansionem benedictam (Хрыстос, дабраславі наш дом).
 “Бад” (усх. мовы) – горад.
 “Я пішу табе, о мая Лю”(фр.).
 “Вершы да Лю” – цыкал верша Апалінэра, напісаных у 1914-15 гг. на фронце.
 “Алькаголі” – зборнік верша Апалінэра 1913 г.
 “О, маё непамернае дзівацтва!”(фр., Апалінэр).
 Дэвіяцыя – адхіленьне ад нормы.
 Аркадзь Іванавіч (Сьвідрыгайла) – пэрсанаж рамана Ф.М.Дастаескага “Злачынства й пакараньне”.
 Dixi!(лат.) – “Я сказа, што трэ было”
 П’ер Дрыё ля Рашэль (1893-1945) – адзін з найвыбітных французкіх пісьменьніка сярэдзіны ХХ ст. Прытрымлівася скрайне правых погляда, скончы жыцьцё самагубствам.
 Etc. (фр.) – скарот ад “et cetеra” (і гэтак далей).
 Рымець – выказваць неспакой, знаходзіцца  стане прадчуваньня трывожнай падзеі.
 Круг (Кола) – паганскі каляндарны год і Круг, як Ява, Сьвет жывых.
 "Рапіра" – 100-мм супрацьтанкавая гармата МТ-12









Вершы 2000-...


13PAGE 15


13PAGE 146815





Заголовок 1 Заголовок 2 Заголовок 3 Заголовок 4 Заголовок 5 Заголовок 6 Заголовок 7 Заголовок 815

Приложенные файлы

  • doc 3628665
    Размер файла: 667 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий