ВМК па бел.літ.ФІДК 13.03.2016

Установа адукацыі “Беларускі дзяржаны ніверсітэт культуры і мастцтва”
Факультэт інфармацыйна-дакументных камунікацый
Кафедра беларускай філалогіі і сусветнай літаратуры



УЗГОДНЕНА УЗГОДНЕНА
Загадчык кафедры Дэкан факультэта
_________ А.М.Пісарэнка ________М.А.Яцэвіч
“__” _________ 2015 г. “__” _______ 2015 г.






ВУЧЭБНА-МЕТАДЫЧНЫ КОМПЛЕКС
ПА ВУЧЭБНАЙ ДЫСЦЫПЛІНЕ
“Беларуская і сусветная літаратура(Беларуская літаратура)”
для студэнта спецыяльнасцей 1-23 01 11 Бібліятэчна-інфармацыйная дзейнасць (па напрамках), 1-23 01 12 Музейная справа і ахова гісторыка-культурнай спадчыны (па напрамках)









Складальнікі:
Г. М. Друк, дацэнт кафедры беларускай філалогіі і сусветнай літаратуры, кандыдат філалагічных навук, дацэнт.







Разгледжана і зацверджана
на пасяджэнні Прэзідыума Навукова-метадычнага савета
(пратакол № __ ад “__” __________ 20__ г.)
І. УВОДЗІНЫ
1.1. Спецыфіка дысцыпліны і яе месца  сістэме сацыяльна-гуманітарных дысцыплін. Мэта і задачы засваення дысцыпліны.

Дысцыпліна “Беларуская і сусветная літаратура” і яе асобны раздзел “Беларуская літаратура” дапамагаюць рэалізоваць галоную мэту адукацыйна-выхавачага працэсу – фарміраванне інтэлектуальна і эстэтычна развітай, культурнай асобы. Пры вывучэнні названай дысцыпліны студэнты атрымліваюць звесткі пра асаблівасці і грамадскае прызначэнне мастацкай літаратуры, якія неабходны ім для паспяховага спрымання і асэнсавання жыццёвых з’я, ролі і месца чалавека  соцыуме, для фарміравання пэных прафесійных навыка і выхавання нацыянальнай свядомасці. У выкладанні дысцыпліны для студэнта спецыяльнасцей “Бібліятэчна-інфармацыйная дзейнасць” і “ Музейная справа і ахова гісторыка-культурнай спадчыны” літаратуры павінна быць адведзена асаблівая роля яшчэ і таму, што яна забяспечвае трансляцыю духонага вопыту і веда, выхаванне каштонасных арыентацый, ідэала і пераканання, можа даць маладому пакаленню магчымасць панавартасна ключыцца  соцыум.
Беларуская літаратура належыць да сацыяльна-гуманітарнага цыкла дысцыплін і цесна звязана з такімі дысцыплінамі, як “Фальклор, міфалогія і этнаграфія беларуса”, “Гісторыя Беларусі  кантэксце сусветных цывілізацый”, “Гісторыя мастацтва”, “Беларуская мова (прафесійная лексіка)” і інш. Літаратура фарміруе маральны ідэал, эстэтычныя густы, развівае інтэлект, далучае да духонага жыцця і культуры народа.
Мэтай выкладання дысцыпліны “Беларуская літаратура” з’яляецца ключэнне студэнта пры дапамозе літаратуры  сучасную інфармацыйна-культурную прастору, бесперапынны працэс адукацыі і духонага самадасканалення, развіццё патрэбнасці  пастаянным знаёмстве з творамі нацыянальнай і сусветнай культуры.
У працэсе засваення дысцыпліны “Беларуская літаратура” рэалізуюцца наступныя задачы:
– фарміраванне сістэмы літаратурных (тэарэтыка-літаратурных і гісторыка-літаратурных) веда як кампанента гуманітарнага светаадчування і мыслення;
– выпрацока навыка прафесійнага выкарыстання літаратурна-мастацкіх твора у сваёй будучай прафесіі;
– развіццё вопыту творчай дзейнасці;
– фарміраванне сістэмы этычных і эстэтычных норма адносін да свету, людзей, да сябе.
У выніку вывучэння вучэбнай дысцыпліны студэнт павінен ведаць:
– спецыфіку мастацкай літаратуры як формы спасціжэння свету;
– мастацка-светапоглядныя сістэмы  нацыянальнай літаратуры;
– эвалюцыйныя змены мастацкіх напрамка, стыля, жанра;
– творчасць яркіх прадстаніко кожнай з мастацкіх эпох;
– спецыфіку нацыянальнага літаратурнага працэсу;
умець:
– характарызаваць літаратурную эпоху, асноныя этапы яе развіцця, літаратурныя напрамкі;
– сістэматызаваць і абагульняць фактычны матэрыял, які адлюстровае асаблівасці літаратуры розных гістарычных перыяда;
– выяляць аб’ектыныя заканамернасці і адметнасць развіцця літаратурнага працэсу;
– вылучаць сувязі літаратуры з іншымі відамі мастацтва, разумець узроні іх заемаплыва;
валодаць:
– неабходнай літаратуразначай тэрміналогіяй;
– навыкамі аналізу мастацкага твора з улікам яго ідэйна-мастацкай цэласнасці  гісторыка-літаратурным і культуралагічным кантэксце.
У адпаведнасці з вучэбнымі планамі (рабочы варыянт) на вывучэнне раздзела “Беларуская літаратура” вучэбнай дысцыпліны “Беларуская і сусветная літаратура” сяго прадугледжана 198 гадзін, з якіх 76 гадзін – адыторныя заняткі (42 г. – лекцыі, 34 г. – семінары), 20 гадзін – КСР.
Рэкамендуемыя формы кантролю веда студэнта – залік, экзамен.

1.2. Структура вучэбна-метадычнага комплексу.
Вучэбна-метадычны комплекс па дысцыпліне “Беларуская літаратура” складзены  адпаведнасці з “Метадычнымі казаннямі па падрыхтоцы вучэбна-метадычнага комплексу ва станове адукацыі “Беларускі дзяржаны ніверсітэт культуры і мастацтва” (загад ад 15.02.2013 г. № 22) і прызначаны для рэалізацыі патрабавання адукацыйных стандарта вышэйшай адукацыі.
Вучэбна-метадычны комплекс пачынаецца з “Уводзіна”, дзе абазначана актуальнасць вывучэння дысцыпліны, яе спецыфіка  сістэме іншых вучэбных прадмета, іх міждысцыплінарныя сувязі, акрэслены мэта і задачы вывучэння раздзела “Беларуская літаратура”.
Затым падаюцца распрацаваныя тэматычныя планы для студэнта розных форм навучання – спачатку дзённага, затым завочнага. Аналіз тэматычнага плану дысцыпліны дае магчымасць студэнту пазнаёміцца з аб’ёмам гадзін, запланаваных на вывучэнне курса згодна з рабочымі вучэбнымі планамі, формамі занятка.
Тэарэтычны раздзел ВМК уключае  сябе канспекты асобных лекцый, электронныя відэафільмы, прэзентацыі, якія могуць быць выкарыстаны выкладчыкам у вучэбным працэсе або студэнтам для яго самастойнай падрыхтокі да экзамена.
Практычны раздзел ВМК утрымівае інфармацыю пра навукова-метадычнае забеспячэнне дысцыпліны “Беларуская літаратура”. Спісы аснонай і дадатковай літаратуры па курсе, хрэстаматыйныя выданні складзены з улікам сучаснага літаратурна-кнігавыдавецкай справы.
Наступным раздзелам комплекса з’яляецца раздзел кантролю веда, які змяшчае:
тэматыку семінарскіх занятка для студэнта па спецыяльнасцях і формах навучання;
заданні для самастойнай работы студэнта і метадычныя рэкамендацыі да іх выканання, графік праверкі КСР;
пытанні да заліку і экзамена;

графік праходжання дысцыпліны па факультэтах і семестрах, у якім абазначаны таксама формы кантролю дысцыпліны згодна з рабочымі вучэбнымі планамі;
крытэрыі ацэнкі вучэбнай дзейнасці студэнта.
У дапаможным раздзеле ВМК змешчана вучэбная праграма па вучэбнай дысцыпліне; прыкладныя спісы мастацкай літаратуры для засваення дысцыпліны; пералік карысных інфармацыйных рэсурса; самі мастацкія тэксты  электронным варыянце.
ТЭМАТЫЧНЫ ПЛАН
(для студэнта дзённай формы навучання)

Раздзелы, тэмы
Колькасць
адыторных гадзін


усяго
Лекцыі
Семінарскія заняткі
КСР

Уводзіны
2
2



Раздзел І. БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА ХІ–ХІХ СТАГОДДЗЯѕ

Тэма 1. Літаратура перыяду Сярэднявечча
4
2

2

Тэма 2. Арыгінальная агіяграфія
2

2


Тэма 3. Літаратура Адраджэння і Рэфармацыі
4
2

2

Тэма 4. Мікола Гусоскі
2

2


Тэма 5. Літаратура эпохі барока і Асветніцтва
4
2
2


Тэма 6. Літаратура першай пал. ХІХ ст.
2
2



Тэма 7. Адам Міцкевіч
6

2
2

Тэма 8. Ян Баршчэскі
2

2


Тэма 9. Асветніцкія плыні  літаратуры ХІХ ст.
Зараджэнне рэалізму
2
2



Тэма 10. Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч
2

2


Тэма 11. Францішак Багушэвіч
2
2



Форма кантролю
Залік

Раздзел ІІ. БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА ХХ – ПАЧАТКУ ХХІ СТАГОДДЗЯ

Тэма 12. Літаратурны працэс пачатку ХХ ст. (“нашаніскі перыяд”)
2
2



Тэма 13. Янка Купала
4
2

2

Тэма 14. Якуб Колас
2
2



Тэма 15. Вацла Ластоскі
2

2


Тэма 16. Максім Багдановіч
2
2



Тэма 17. Савецкая літаратура 1920-40-х гадо
4
2

2

Тэма 18. Максім Гарэцкі
2

2


Тэма 19. Кандрат Крапіва
2

2


Тэма 20. Кузьма Чорны
2

2


Тэма 21. Міхась Зарэцкі
2

2


Тэма 22. Літаратура Заходняй Беларусі
2
2



Тэма 23. Літаратура 1941–1965 гг. ХХ ст.
2
2



Тэма 24. Традыцыі рэалізму  пасляваеннай прозе
2
2



Тэма 25. Васіль Быка
4

2
2

Тэма 26. Лірычная проза др. пал. ХХ ст.
2
2



Тэма 27. “Філалагічнае” пакаленне
8
4

4

Тэма 28. У.Караткевіч
4

2
2

Тэма 29. Паэзія 70 – 80-х гг. ХХ ст.
2
2



Тэма 30. Сучасны літаратурны працэс
8
2
4
2

Тэма 31. Віктар Казько
2

2


Тэма 32. Юры Станкевіч
2

2


Форма кантролю
экзамен


ТЭМАТЫЧНЫ ПЛАН
(для студэнта завочнай формы навучання)

Раздзелы, тэмы
Колькасць
адыторных гадзін


усяго
Лекцыі
Семінарскія заняткі

Уводзіны
1
1


Раздзел І. БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА ХІ–ХІХ СТАГОДДЗЯѕ

Тэма 1. Літаратура перыяду Сярэднявечча
2
1
1

Тэма 2. Літаратура Адраджэння і рэфармацыі
1

1

Тэма 3. Літаратура эпохі барока і Асветніцтва
2
2


Тэма 4. Літаратура ХІХ ст.
2
2


Тэма 5. Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч
2

2

Тэма 6. Францішак Багушэвіч
2
2


Форма кантролю
экзамен

Раздзел ІІ. БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА ХХ – ПАЧАТКУ ХХІ СТАГОДДЗЯ

Тэма 1. Літаратурны працэс пачатку ХХ ст. (“нашаніскі перыяд”)
2
2


Тэма 2. Літаратура 1920-40-х гадо (савецкая і заходнебеларуская)
4
2
2

Тэма 3. Літаратура 1941–1965 гг. ХХ ст.
2
2


Тэма 4. Творчасць В.Быкава
2

2

Тэма 5. “Філалагічнае” пакаленне
2
2


Тэма 6. Сучасны літаратурны працэс
4
4


Форма кантролю
экзамен


ТЭМАТЫЧНЫ ПЛАН
(для студэнта завочнай формы скарочанага тэрміну навучання)

Раздзелы, тэмы
Колькасць
адыторных гадзін


усяго
Лекцыі
Семінарскія заняткі

Уводзіны
1
1


Раздзел І. БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА ХІ–ХІХ СТАГОДДЗЯѕ

Тэма 1. Літаратура Сярэднявечча і Адраджэння
1
1


Тэма 2. Літаратура эпохі барока і Асветніцтва
2
2


Тэма 3. Літаратура ХІХ ст.
2
2


Раздзел ІІ. БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА ХХ – ПАЧАТКУ ХХІ СТАГОДДЗЯ

Тэма 1. Літаратурны працэс пачатку ХХ ст. (“нашаніскі перыяд”)
2
2


Тэма 2. Літаратура 1920-40-х гадо (савецкая і заходнебеларуская)
2

2

Тэма 3. Літаратура 60-80-х гг. ХХ ст.
2
2


Тэма 4. Творчасць В.Быкава
2

2

Тэма 5. Сучасны літаратурны працэс
2
2


Форма кантролю
экзамен



















ІІ. ТЭАРЭТЫЧНЫ РАЗДЗЕЛ ВМК





















ІІІ. ПРАКТЫЧНЫ РАЗДЗЕЛ ВМК


Інфармацыйна-метадычнае забеспячэнне дысцыпліны
“Беларуская і сусветная літаратура. Беларуская літаратура”

Літаратура
Асноная навуковая
Бельскі, А. І. Сучасная беларуская літаратура : станаленне і развіццё творчых індывідуальнасця (80–90 гг.): вучэбна-метадычны дапаможнік для настаніка / А.І.Бельскі. – Мінск : Нар. асвета, 1997. – 254 с.
Гiсторыя беларускай лiтаратуры XX стагоддзя : У 4 т. / Нац. акад. навук Беларусі, Аддз-не гуманітар. Навук і мастацтва, Ін-т літ. імя Я.Купалы; Навук. рэд.: І.Я.Навуменка, В.А.Каваленка. – Мінск : Бел. навука, 1999–2003. – 4 т.
Гiсторыя беларускай лiтаратуры, XIX – пачатак XX ст. : Падруч. для філал. спец. Выш. пед. навуч. Устано / І.Э.Багдановіч, У.В.Гніламёда, Л.С.Голубева і інш.; пад агул. рэд. М.А.Лазарука, А.А.Семяновіча. – Мінск : Выш. шк., 1998. – 559 с.
Гісторыя беларускай літаратуры : XX стагоддзе (20-50-я гг.): Падруч. для студэнта фiлал. спец. ВНУ / У.В.Гніламёда, В.В.Казлова, М.А.Лазарук і інш.; Пад агул. рэд. М.А.Лазарука, А.А.Семяновіча. – Мінск : Выш. шк., 2000. – 510 с.
Гісторыя беларускай літаратуры : Старажыт. Перыяд: Падруч. для філал. спец. Пед. выш. навуч. Устано / М.М.Грынчык, У.А.Калеснік, У.Г.Кароткі і інш.; Пад агул. рэд. М.А.Лазарука, А.А.Семяновіча. – Мінск : Выш. шк., 1996. – 351 с.
Гісторыя беларускай літаратуры, ХІ – XIX стст. : у 2 т. / НАН Беларусі, Ін-т імя Я. Купалы; навук. рэд. В. А. Чамярыцкі. – 2-е выд. – Мінск: Беларус. навука, 20062007. – 2 т.
Гісторыя беларускай літаратуры, XIX – пач. ХХ ст. : падручнік для філал. фак. пед. ін-та БССР / Л. С. Голубева [і інш.]; пад агул. рэд. М. А. Лазарука, А. А. Семяновіча. – Мінск : Выш. школа, 1981. – 412 с.
Гісторыя беларускай літаратуры: ХХ стагоддзе: 20–50-я гады / пад агул. рэд. М. А. Лазарука, А. А. Семяновіча. – 2-е выд. Дапрац. – Мінск: Беларус. навука, 2000.
Лойка, А. А. [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]
Лойка, А. А. Гісторыя беларускай літаратуры: дакастрычніцкі перыяд: падручнік для філал. фак. выш. навуч. Устано БССР: у 2 ч. / А. А. Лойка. – Мінск: Выш. школа, 1977–1980. – 2 ч.
Хастовіч, М. В. Гiсторыя беларускай лiтаратуры 30-40-х гг. XIX ст. : дапам. Для студэнта філал. Спец. ВНУ / М.В.Хастовіч. – Мінск : Бел. Дзярж. Ун-т, 2001. – 169 с.
Хрэстаматыі
Анталогія даняй беларускай літаратуры / пад рэд. В.Чамярыцкага. – Мінск: Выш. Шк., 2003. – 1015 с.
Літаратура XVII–XVIІІ стагоддзя / Укладанне А.У.Бразгунова, С.Л.Гараніна; навук. рэд. В.А.Чамярыцкі. – Мінск : Маст. літ., 2012. – 830 с. – (Залатая калекцыя беларускай літаратуры).
Літаратура Беларусі ХІХ стагоддзя: анталогія / уклад.: К.А.Цвірка, І.С.Шпакоскі, К.У.Антановіч; нав. Рэд. А.В.Мальдзіс; прадм.: К.Цвірка . – Мінск : Бел. навука, 2013. – 861 с.
Старажытная беларуская літаратура (XII–XVII стст.) / уклад., прадм., камент. І.Саверчанкі. – Мінск : Кнігазбор, 2007. – 608 с.
Старажытная беларуская літаратура : Зборнік : Для ст. шк. узросту / уклад. Л.С.Курбека; ат. Прадм. У.Г.Кароткі. – Мінск : Юнацтва, 1990. – 350 с.
Сучасная беларуская драматургія: Традыцыі і наватарства / уклад. П.Васючэнка. – Мінск: Маст. літ., 2003. – 639 с.
Сучасная беларуская п’еса: Зб. / склад. Г.Марчук. – Мінск: Маст. літ., 1992. – 396 с.
Сучасная беларуская п’еса: Зб. / склад. П.Васючэнка. – Мінск: Маст. літ., 1997. – 302 с.
Філаматы і філарэты : Зборнік / уклад., пер. пол. Твора, прадм., біягр. Даведкі пра ат. І камент. К.Цвіркі. – Мінск : Беларус. кнігазбор, 1998. – 400 с.
Хрэстаматыя па гісторыі беларускага тэатра і драматургіі: у 3 т. / Беларус. ун-т культуры; уклад., рэд. тэкста, уступ. Арт. І камент. А.В.Сабалескага. – Мінск : Беларус. навука, 1997. – 3 т.

Дадатковая
Біяграфічна-даведачная
Адамовіч, А. Браму скарба сваіх адчыняю : даследаванне жыцця і творчасці М. Гарэцкага / А.Адамовіч. – Мінск : БДУ, 1980. – 223 с.
Беларускія пісьменнікі; [пад рэдакцыяй А. В. Мальдзіса]: біябібліяграфічны слонік: у 6 т. / Ін-т літ. імя Я. Купалы Акад. навук Рэсп. Беларусь, Беларус. энцыкл. – Мінск : БелЭн, 1992–1995. – 6 т.
З росных сцяжын: атабіяграфіі пісьменніка Беларусі / Уклад. М.Мінзер. – Мінск: Літаратура і Мастацтва, 2009. – 460 с.
Максім Багдановіч. Пясняр чыстае красы : успаміны, артыкулы, прысвячэнні / [уклад. Т. Шэляговіч]. – Мінск : Мастац. літ., 2011. – 349 с. – (Жыццё знакамітых людзей Беларусі : ЖЗЛБ).
Пяцьдзесят чатыры дарогі : Атабіягр. беларус. пісьменніка / Склад. І падрыхт. Тэкста Я.Казекі. – Мінск : Мастац. літ., 1963. – 551 с.
Уладзімір Караткевіч. Бы. Ёсць. Буду! : успаміны, інтэрв’ю, эсэ / укладанне Г.Шаблінскай. – Мінск : Мастац. літ., 2005. – 517 с. – (Жыццё знакамітых людзей Беларусі : ЖЗЛБ).
Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі : у 5 т. / рэдкал.: І.П.Шамякін (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск : БелСЭ, 1984–1987. – 5 т.
Янка Купала : энцыкл. Даведнік / Беларуская сав. энцыкл.; рэдкал.: І.П.Шамякін (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск : БелСЭ, 1986. – 727 с.



Навуковая крытыка
Афанасье, І.М. Чарнобыльскае светаадчуванне  сучаснай беларускай літаратуры / І.М.Афанасье. – Мінск : Беларус. навука, 2001. – 128 с.
Багдановіч, І.Э. Авангард і традыцыя: Беларус. паэзія на хвалі нац. адраджэння / І.Э. Багдановіч. – Мінск: Беларус. навука, 2001. – 387 с.
Баршчэскі, Л. Беларуская літаратура і свет: ад эпохі рамантызму да нашых дзён: папулярныя нарысы / Л.Баршчэскі, П.Васючэнка, М.Тычына. – Мінск : Радыёла–плюс, 2006. – 574 с.
Бугаё, Дз. Уладзімір Дубока: кніга пра паэта / Дз.Бугаё. – Мінск : Беларус. навука, 2005. – 322 с.
Васючэнка, П. Беларуская літаратура ХХ стагоддзя і сімвалізм / П.Васючэнка. – Мінск : Беларус. навука, 2004. – 346 с.
Васючэнка П. Пошукі страчанага дзяцінства: Беларус. празаікі “сярэдняга пакалення” аб Вялікай Айчыннай вайне. – Мінск : Навука і тэхніка, 1995. – 147 с.
Васючэнка, П.В. Сучасная беларуская драматургія: дапам. Для настаніка / П.В.Васючэнка. – Мінск : Мастац. літ., 2000. – 156 с.
Верабей, А.Л. Уладзімір Караткевіч: жыццё і творчасць / А.Л.Верабей. – 2-е выд., дапрац. І выпр. – Мінск : Беларус. навука, 2005. – 269 с.
Гарэлік Л. Зямля дала мне права: станаленне творчай індывідуальнасці Р. Барадуліна. – Мінск : Навука і тэхніка, 1983. – 258 с.
Гніламёда І. Ад даніны да сучаснасці: Нарыс пра беларускую паэзію. – Мінск : Мастац. літ., 2001. – 246 с.
Гніламёда, У. В. Янка Купала: жыццё і творчасць / У.В.Гніламёда. – Мінск : Беларус. навука, 2002. – 237 с.
Дасаева Т. М. Паэтыка лірызму  беларускай прозе / Т.М.Дасаева. – Мінск : БДУ, 2001. – 152 с.
Дедков, И.А. Василь Быков: повесть о человеке, который выстоял / И.А.Дедков. – М.: Сов. Писатель, 1990. – 187 с.
Калеснік, У.А. Тварэнне легенды / У.А.Калеснік. – Мінск : Мастац. літ., 1987. – 431 с.
Кісялё, Г. Ад Чачота да Багушэвіча / Г.Кісялё. – 2-е выд. – Мінск : Мастац. літ., 2003. – 426 с.
Лашук, С.С. Кандрат Крапіва і беларуская драматургія / С.С.Лашук. – 2-е выд. – Мінск : Беларус. навука, 2002. – 250 с.
Мушынскі, М.І. Прадзівая гісторыя жыцця і творчасці Міхася Зарэцкага / М.І.Мушынскі. – 2-е выд., дап. – Мінск : Беларус. навука, 2005. – 338 с.
Навуменка, І.Я. Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч / І.Я.Навуменка. – Мінск : Бел. навука, 1992. – 216 с.
Навуменка, І.Я. Максім Багдановіч / І.Я.Навуменка. – Мінск : Беларус. навука, 1997. – 141 с.
Саверчанка, І.В. Старажытная паэзія Беларусі / І.В.Саверчанка. – Мінск : Беларус. Навука, 1992. – 254 с.
Скарына і яго эпоха / [В. А. Чамярыцкі і інш.]; Акад. навук Беларус. ССР, Ін-т літ. імя Я. Купалы. – Мінск : Навука і тэхніка, 1990. – 479 с.
Францыск Скарына: зб. дакумента і матэрыяла / рэд. Я.Д.Ісаевіч, В.А.Чамярыцкі. – Мінск : Навука і тэхніка, 1988. – 349 с.
Хастовіч, М. На парозе забытае святыні: творчасць Яна Баршчэскага / М.Хастовіч. – Мінск : Беларус. навука, 2002. – 151 с.
Цвірка, К.А. Камяні тых сядзіба: шляхі паэта ХІХ стагоддзя / К.А.Цвірка. – Мінск : Беларус. кнігазбор, 2004. – 300 с.
Шынкарэнка, В. К. Нястомных пошука дарога : Праблемы сучаснай беларускай гістарычнай прозы / В.К.Шынкарэнка. – Мінск : Беларус. навука, 2002. – 208 с.










ІV. РАЗДЗЕЛ КАНТРОЛЮ ВЕДАѕ

СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФІДК, І курс 1 семестр)

ТЭМА 1. АРЫГІНАЛЬНАЯ АГІЯГРАФІЯ

Віды агіяграфічных твора і іх прызначэнне, гістарычныя постаці агіяграфічных твора (канспект падручніка).
“Аповесць жыцця і смерці Ефрасінні Полацкай”:
- сюжэт і яго роля; асноныя этапы гісторыі аб беларускай святой (вызначце экспазіцыю, завязку, развіццё дзеяння, кульмінацыю і развязку), асаблівасці развіцця сюжэта (наянасць містычных сцэн, апісанне паломніцкага падарожжа, інш.);
- ахарактарызуйце культурна-асветніцкую дзейнасць Ефрасінні Полацкай паводле зместу “Жыція”;
- прывядзіце прыклады дыялога, унутранага маналогу, партрэтнай характарыстыкі, вобраза-сімвала, пры дапамозе якіх ствараецца вобраз галонай гераіні. Якія рысы яе характару вылучыце як асноныя???
- Якія заемаадносіны складваюцца паміж Ефрасінняй і іншымі персанажамі паводле зместу жыційнага твора?
- У чым заключаецца жыццё Ефрасінні Полацкай як узорнай хрысціянкі?
- Зрабіце высновы аб сінтэзе элемента кананічнага і некананічнага  творы.
3. “Жыціе Арамія Смаленскага”:
- якімі сродкамі ствараецца вобраз героя гэтага твора? Ці бачыце вы чалавечы характар героя?
- вызначце канфлікт і растлумачце, як ён вырашаецца  творы?
- прааналізуйце мову твора і вызначце, чым яна адрозніваецца ад мовы жыція пра Е.Полацкую.
4.У якім жыціі, на вашу думку, больш дакладна вытрымана такая рыса старажытнай літаратуры, як кананічнасць? Абгрунтуйце свой адказ.

Літаратура

Тэксты: “Аповесць жыцця і смерці Ефрасінні Полацкай”, “Жыціе Арамія Смаленскага”.

Асноная:
Гісторыя беларускай літаратуры : Старажыт. Перыяд: Падруч. для філал. спец. Пед. выш. навуч. Устано / М.М.Грынчык, У.А.Калеснік, У.Г.Кароткі і інш.; Пад агул. рэд. М.А.Лазарука, А.А.Семяновіча. – Мінск : Выш. шк., 1996. – 351 с. (адпаведны раздзел).
Гісторыя беларускай літаратуры, ХІ–ХІХ ст.ст. У 2 т. / НАН Беларусі, Ін-т літ. імя Я. Купалы; навук. рэд. тома В. А. Чамярыцкі. – 2-е выд. – Мінск : Бел. навука, 2006–2007. (Т.1, с. 31-34, 50-73).
Лойка, А. А. [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ](с. 74-83).

Дадатковая:
1. Кніга жыцій і хаджэння. Мн., 1994.
2. Арло У. Ефрасіння Полацкая. Мн., 1992.
СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФІДК, І курс 1 семестр)

ТЭМА 2. МІКОЛА ГУСОѕСКІ

1. Звесткі аб жыццёвым і творчым шляху.
2. “Песня пра зубра” як узор лацімонай рэнесансавай паэзіі Беларусі ХVІ ст. Гісторыя стварэння паэмы. Творчая задача і звышзадача.
3. Мастацкая рэалізацыя творчай задачы: вобраз зубра  паэме і яго сімвалічнае значэнне (прывесці прыклады з тэксту, дзе дадзена апісанне знешнасці, паводзіна, жыцця зубрынага статку, асаблівасця палявання і інш.).
4. Мастацкая рэалізацыя творчай звышзадачы:
- вобраз радзімы  паэме (апісанне прыроды, характарыстыка сацыяльна-палітычнага становішча, выяленне грамадска-культурных праблем часу – на аснове цытат і прыклада з тэксту);
- вобраз князя Вітата і Сігізмунда; настальгія па гераічным мінулым.
5. Вобраз атара  творы – грамадзяніна, паэта, дыпламата. Ідэі гуманізму і іх выяленне  паэме.
6. Мастацкая своеасаблівасць паэмы (арыгінальнасць кампазіцыі і прасторава-часавых плана твора, паэтыка).

Літаратура

Тэксты: “Песня пра зубра”.

Асноная:
1. Гісторыя беларускай літаратуры : Старажыт. Перыяд: Падруч. для філал. спец. Пед. выш. навуч. Устано / М.М.Грынчык, У.А.Калеснік, У.Г.Кароткі і інш.; Пад агул. рэд. М.А.Лазарука, А.А.Семяновіча. – Мінск : Выш. шк., 1996. – 351 с. (адпаведны раздзел).
2. Гісторыя беларускай літаратуры, ХІ–ХІХ ст.ст. У 2 т. / НАН Беларусі, Ін-т літ. імя Я. Купалы; навук. рэд. тома В. А. Чамярыцкі. – 2-е выд. – Мінск : Бел. навука, 2006–2007. (Т.1, с. 309-357).

Дадатковая:
1. Дорошкевіч В.И. Новолатинская поэзия Белоруссии и Литвы: Первая половина ХVІ в. – Минск, 1979.
2. Калеснік У. Тварэнне легенды. – Мінск, 1987. – С. 123-197.
СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФІДК, І курс 1 семестр)

ТЭМА 3. ЛІТАРАТУРА ЭПОХІ БАРОКА І АСВЕТНІЦТВА

І. Эвалюцыя нацыянальнай прозы: ад агіяграфіі і летапісання да мемуара.
1. “Баркулабаская хроніка”: трансфармацыя летапіснага жанру. Малюнкі мясцовага жыцця жыхаро Беларусі др.пал. ХVІ-пач. ХVІІ ст.ст., апісанне і ацэнка Брэсцкай царконай уніі, казацка-сялянскіх война. Народна-бытавы каларыт і мова твора.
2. Станаленне гісторыка-мемуарнай літаратуры, яе асноныя жанры:
- “Допісы” Ф.Кміты-Чарнабыльскага: адлюстраванне гістарычных падзей, вобраз народа, ацэнка атарам асобы Івана Грознага, палітыкі Польшчы і Масковіі.
- “Дзённік” Ф.Елашоскага як мастацкі дакумент норава, быту і светапогляду служылай беларускай шляхты ХVІ ст.
- “Успаміны” Я.Цадроскага як дзённік гістарычных вандроных уражання ад Францыі, Англіі, Галандыі. Карціны жыцця Менска і яго ваколіц, адбіткі рэлігійна-духонага жыцця Вільні сярэдзіны ХVІІ ст. у творы.
- “Авантуры майго жыцця” (1760). С.Пільштыновай-Русецкай: асоба і вобраз атаркі. Падабенства да ерапейскага авантурнага рамана.
ІІ. Палітычная сатыра, яе сувязь з традыцыямі царкона-палемічнай літаратуры і новымі барокавымі тэндэнцыямі.
- “Прамова Мялешкі”: ідэйны змест, асоба сеймавага прамоцы, прыёмы стварэння сатырычных вобраза, паняцце пра жанр палітычнага памфлета.
- “Ліст да Абуховіча”: аб’ект атарскай сатыры, мастацка-выяленчыя сродкі і іх сувязь з народнай смехавой культурай.



Літаратура

Тэксты: “Баркулабаская хроніка”, “Дзённік” Ф.Елашоскага ці іншы атар (Ф.Кміта-Чарнабыльскі, Я.Цадроскі), “Авантуры майго жыцця” С.Пільштыновай-Русецкай, твор палітычнай сатыры на выбар.

Асноная:
1. Гісторыя беларускай літаратуры, ХІ–ХІХ ст.ст. У 2 т. / НАН Беларусі, Ін-т літ. імя Я. Купалы; навук. рэд. тома В. А. Чамярыцкі. – 2-е выд. – Мінск : Бел. навука, 2006–2007. (Т.1, с. 682-748, 837-844).
2. Таранескі В.У.: Ад летапіса да мемуара: Вуч.дапам. па гіст. белар. літарат. ХІІ-ХVІІ стст. – Віцебск: Выд. УА “ВДУ імя П.М.Машэрава”, 2005 – 39 с.

Дадатковая:
1. Мальдзіс У. Беларусь у люстэрку мемуарнай літаратуры ХVІІІ ст.: Нарысы быту і звычая. – Мінск, 1982. – С. 30-41.
2. Мялешка Іван // Асветнікі зямлі беларускай: Энцыкл. Даведнік. – Мінск, 2001. – С. 262-263.
СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФІДК, І курс 1 семестр)

ТЭМА 4. АДАМ МІЦКЕВІЧ

Вобразы, матывы і сюжэты беларускага фальклору  ранніх творах (паводле цыкла “Балады і рамансы”).
Вобраз рамантычнага героя-змагара, мастацкі ідэал асобы  паэмах “Гражына” і “Конрад Валенрод”.
Творчасць перыяду ссылкі і эміграцыі. “Крымскія санеты”.
“Пан Тадэвуш” як нацыянальная эпапея. Асноныя сюжэтныя лініі, мастацкае выяленне рыцарска-шляхецкай культуры. Вобраз Беларусі  творы.
“Дзяды”: фальклорны каларыт, філасофская скіраванасць, атабіяграфічнасць, складанасць кампазіцыі.
Пераклады твора А.Міцкевіча на беларускую мову. Вобраз паэта  творах П.Панчанкі, Р.Барадуліна і інш.


Літаратура

Тэксты: 2-3 балады на выбар; санеты на выбар. Гражына. Конрад Валенрод. Дзяды. Пан Тадэвуш.

Асноная:
Баршчэскі Я., Васючэнка П., Тычына М.А. Беларуская літаратура і свет: ад эпохі рамантызму да нашых дзён: папулярныя нарысы. – Мн., 2006. – С. 25-37.



СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФІДК, І курс 1 семестр)

ТЭМА 5. ЯН БАРШЧЭѕСКІ

Жыццёвы лёс і творчая біяграфія. Беларускамоныя творы і іх змест.
Балады Я.Баршчэскага (творы на выбар). Ідэі рамантызму і іх выяленне  названым жанры.
“Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях”:
- тэма Радзімы, яе гістарычнае мінулае і сучаснае  кнізе;
- хрысціянска-міфалагічныя матывы;
- характар беларуса  мастацкім выяленні Я.Баршчэскага;
- кампазіцыя і мастацкі стыль кнігі.
Мастацкі міфалагізм, маральна-этычная і сацыяльна-грамадская праблематыка  аповесці “Душа не  сваім целе”.
Мастацкі рамантызм і яго асаблівасці  творчасці Я.Баршчэскага.
Ацэнка творчасці Яна Баршэскага Я.Падбярэскім і сучаснай крытыкай.

Літаратура

Тэксты: “Дзве бярозы”, “Зарослае возера”, “Дзявочая крыніца”, “Русалка-спакусніца”, “Курганы”, “Роспач” – творы на выбар. Кніга “Шляхціц Завальня” – абавязкова. Аповесць “Душа не  сваім целе”.

Асноная:
1. Баршчэскі Я. Выбраныя творы. – Мінск: Беларускі кнігазбор, 1998.
2. Гісторыя беларускай літаратуры ХІХІХ стагоддзя. У 2 т. Т.2: Новая літаратура: др.пал. 1819 ст / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т імя Я.Купалы; навук. рэд. тома У.І.Мархель, В.А.Чамярыцкі. – Мінск: Беларус. навука, 2007. – С. 151177.
3. Хастовіч М. Гісторыя беларускай літаратуры 30-40-х гг. ХІХ ст.: Дапаможнік для студэнта філал. спец. Вышэйш. Навуч. Устано. – Мінск: БДУ, 2001. – 171 с.

Дадатковая:
1. Хастовіч М.Творчасць Яна Баршчэскага  кантэксце жанрава-стылёвых пошука у польскамонай літаратуры 20-40-х гг. ХІХ ст. // Весн. Бел. Дзярж. Ун-та. Сер. 4, Філалогія. Журналістыка. Педагогіка. – 1999. - № 3. – С. 16-20.
2. Хастовіч М. Паэт і казачнік з азёрнага краю: Ян Баршчэскі // Слова пра літаратуру і літаратара: Літ.-крытыч. Арт. Па беларускай літаратуры: У 2 кн. – Мінск: Юнацтва, 2001. – Кн. І.: ХІХ – пач. ХХ ст. – С. 61-91.
3. Хастовіч М. На парозе забытае святыні: Творчасць Яна Баршчэскага. – Мінск: ВТАА «Права і эканоміка», 2002. – 186 с.
4. Хастовіч М. Мастацкі метад Яна Баршчэскага. – Мінск: БДУ, 2003. – 204 с. СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФІДК, І курс 1 семестр)

ТЭМА 6. В.І.ДУНІН-МАРЦІНКЕВІЧ

Паэтычны эпас В.І.Дуніна-Марцінкевіча (“Купала”, “Вечарніцы”, “Шчароскія дажынкі”, “Гапон”, “Халімон на каранацыі”, “Славяне  ХІХ ст.”):
фальклорна-этнаграфічны матэрыял у творах;
спецыфіка перадачы гістарычных падзей у паэтычным эпасе;
элементы сентыменталізму, рамантызму і рэалізму  гутарках.
“Ідылія” (“Сялянка”):
- праблематыка, сістэма вобраза, ідэйны змест;
- праявы сентыменталізму  творы.
Сатырычна-выкрывальны пафас “Пінскай шляхты”:
Кручко і Пісулькін як увасабленне расійскага чыноніцкага самавольства пасля пастання 1863 г.;
канцэпцыя вобраза шляхецкага саслоя, маладое пакаленне беларуса у творы;
жанр твора. Актуальнасць гучання, сучаснае тэатральнае васабленне на сцэне.
Крытычны паказ становішча беларускай паслярэформеннай вёскі  “Залётах”:
- Антон Сабковіч як новы сацыяльны тып;
- вобраз ідэальнай шляхты і яго роля  творы.
5. Ацэнка творчасці В.І.Дуніна-Марцінкевіча сучасным літаратуразнаствам.

Літаратура

Тэксты: (“Купала”, “Вечарніцы”, “Шчароскія дажынкі”, “Гапон”, “Халімон на каранацыі”, “Славяне  ХІХ ст.” – 2-3 на выбар), “Ідылія”, “Пінская шляхта”, “Залёты”.

Асноная:
Гісторыя беларускай літаратуры ХІХІХ стагоддзя. У 2 т. Т.2: Новая літаратура: др.пал. 1819 ст / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т імя Я.Купалы; навук. рэд. тома У.І.Мархель, В.А.Чамярыцкі. – Мінск: Беларус. навука, 2007. – С. 198234.

Дадатковая:
1. Кісялё Г. Спасцігаючы Дуніна-Марцінкевіча. – Мн., 1988.
2. Навуменка І. В.І.Дунін-Марцінкевіч. – Мн., 1992.
3. Янушкевіч Я. Беларускі Дудар. – Мн., 1991.

СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФІДК, І курс 1 семестр)

ТЭМА 7. ВАЦЛАѕ ЛАСТОѕСКІ
1. Шматграннасць таленту В.Ластоскага (прывядзіце прыклады грамадска-палітычнай, навуковай, асветніцка-педагагічнай і інш. дзейнасці). Новыя факты пра апошнія дні жыцця пісьменніка (кн. “Сыны і пасынкі Беларусі”).
2. Ідэйна-творчыя станокі В.Ластоскага. Праблема эстэтычнага  жыцці і  літаратуры (паводле публіцыстычных артыкула, прозы і паэзіі).
3. В.Ластоскі – майстра малых празаічных жанра.
- разнастайнасць малой прозы: апавяданні-легенды (казкі), гумарыстычныя творы, парабалы, гістарычныя апавяданні;
- іх праблемна-тэматычнае наватарства;
- філасафічнасць прозы, інтэлектуалізм.
3. Аповесць “Прыгоды Панаса і Тараса”: сюжэт, вобразы персанажа, мастацкая задума.
4. Адметнасць мастацкай інтэрпрэтацыі гісторыі  аповесці “Лабірынты”. Сімвалізм у творы.

Літаратура
Тэксты:
“Мост у Кутах”, “Лебядзіная песня”, “Троцкі замак”, “Князёна Рагнеда”, “Бітва каля Магільны”, “Ізясла”, “Сож і Няпро”, “Дзень ружавай кветкі”, “Бяздоннае багацце”, “Беларускі радавод”, “Вясковыя “археолагі”, “Прывід”, “Певень і гуся”, інш. – 10 апавядання; аповесці “Прыгоды Панаса і Тараса”, “Лабірынты” (Ластоскі В. Выбраныя творы. – Мн., 1997). Артыкулы “Сплачвайце дог”, “Па сваім шляху”.

Асноная:
Гісторыя беларускай літаратуры ХХ ст. У 4 т. / НАН Беларусі: Інстытут літаратуры Я. Купалы. – Мн., 2001-2003. – Т. 1. – С. 192 – 206.
Васючэнка, П. В. Беларуская літаратура XX стагоддзя і сімвалізм / П. В. Васючэнка.  Мінск : МДЛУ, 2004.  154 с.
Максімовіч В. Эстэтычныя пошукі  беларускай літаратуры пач. ХХ ст. – Мн., 2000.

Дадатковая:
Васючэнка, П. В. Мастацкія адкрыцці Вацлава Ластоскага на фоне сусветнай літаратуры / П. В. Васючэнка // Вестник Полоцкого гос.ун-та. – 2008. - №7. – С. 145-148.
Грыцкевіч А. Гісторык Вацла Ластоскі // Сыны і пасынкі Беларусі / С. В. Барыс, С. В. Тараса, Г. А. Ланескі і інш.; Уклад. Барыс С. В. Мн., 1996. – С. 229–250.
Ільякевіч М. Новыя факты з апошніх гадо жыцця Вацлава Ластоскага // Сыны і пасынкі Беларусі / С. В. Барыс, С. В. Тараса, Г. А. Ланескі і інш.; Уклад. Барыс С. В. – Мн., 1996. – С. 250–254.
Конан У. Валхвец беларускага фундаменталізму // Крыніца. 1994. № 8. С. 23–26.
Марціновіч Алесь. Шляхам прады. – Мн., 1994. – С. 99–106.
Ніякоская А. Нацыянальная ідэя як аснова трываласці свету // Крыніца. 1994. № 8. С. 3–13.
Сачанка Б. Власт (Вацла Ластоскі) // Сачанка Б. Сняцца сны аб Беларусі: Літ.-крыт. Арт., інтэрв’ю. – Мн., 1990. – С. 285–287.
Станкевіч Я. Вацла Ластоскі // З гісторыяй на “Вы”. – Мн., 1994. – С. 152–158.
Янушкевіч Я. Неадменны сакратар Адраджэння: Вацла Ластоскі. – Мн., 1995. (Ці: “Полымя”, 1994, № 5. С. 148–172.)
СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФІДК, І курс 1 семестр)

ТЭМА 8. МАКСІМ ГАРЭЦКІ
1. Літаратура ранняга перыяду творчасці:
- тэма інтэлігенцыі і народа  апавяданнях “У лазні”, “Роднае карэнне”, інш.;
- распрацока гістарычнай тэматыкі (“Лірныя спевы”);
- тэма патаемнага  творчасці пісьменніка (“Што яно?”, “Патаемнае”);
- апавяданні “тонкага пісання” (“Дзёгаць”, “Чарнічка”, “Габрыелевы прысады”).
2. Перыяд вайны і рэвалюцыі. Гуманістычны пафас твора “Літоскі хутарок”, “Рускі”, “Генерал”, “На імперыялістычнай вайне”.
3. Проза савецкага перыяду.
- мастацкая монасць сюжэту  апавяданні “Фантазія”. Праблема гістарычнага лёсу беларускага народа;
- ідэйная абгрунтаванасць звароту да панскага мінулага  апавяданнях “Панская сучка”, “Смачны заяц”;
- даследаванне грамадскіх працэса у апавяданнях “Усебеларускі з’езд 1917 г.”, “Незадача”, “Апостал”;
- аповесці “У чым яго крыда?”, “Меланхолія”, “Ціхая плынь” як трылогія. Праблематыка твора;
- інтэлігенцыя і народ, асоба і гісторыя, месца асобы  пераломныя гістарычныя моманты паводле “крамольнай” аповесці “Дзве душы”. Вобраз Ігната Абдзіраловіча.
- “Сібірскія абразкі” – у пошуках беларускіх каранё;
- “Скарбы жыцця”: адметнасць жанру, алегарычна-сімвалічны змест, трагізм лёсу апавядальніка;
- раманы М.Гарэцкага (“Віленскія камунары”, “Камароская хроніка”): асаблівасці творчай задумы, асноныя сюжэтныя лініі, праблематыка, стыль.
4. Ідэйна-эстэтычныя станокі М.Гарэцкага, вызначаныя  артыкулах “Развагі і думкі”, “Наш тэатр”.
5. Зварот да драматургіі.
- праблема духонага жыцця чалавека  драматызаванай аповесці “Антон”;
- навізна тэматыкі драматычнага абразка “Жарталівы Пісарэвіч”.

Літаратура
Тэксты:
“У лазні”, “Роднае карэнне”, “Лірныя спевы”, “Што яно?”, “Патаемнае”, “Дзёгаць”, “Габрыелевы прысады”, “Літоскі хутарок”, “Рускі”, “Фантазія”, “Панская сучка”, “Усебеларускі з’езд 1917 г.”, “Апостал” і інш.. Аповесці “У чым яго крыда?”, “Меланхолія”, “Ціхая плынь”, “Дзве душы”, “Сібірскі яабразкі”, “Скарбы жыцця”. Артыкулы “Развагі і думкі”, “Наш тэатр”. На выбар: “Антон” ці “Жарталівы Пісарэвіч”.

Асноная:
Беларуская літаратура ХХ ст.: Вучэб. Дапам. / М.І.Мішчанчук, І.С.Шпакоскі. – Мн.: Выш. шк., 2001. – С. 150–167.
Гісторыя беларускай літаратуры ХХ ст. У 4 т. / НАН Беларусі: Інстытут літаратуры Я. Купалы. – Мн., 2001-2003. – Т. 1. – С. 192 – 206.
Мушынская Т.Ф. Беларуская літаратура 20–40-х гг. – Мн., 1994.

Дадатковая:
Бугаё Дз. Максім Гарэцкі. – Мн., 2003.
Васючэнка П. Чаму дваілася душа? // Полымя. 1989. № 7.
Мушынскі М. Максім Гарэцкі: Нявысветленыя старонкі. Аповесць “Дзве душы” і іншыя “рэпрэсаваныя творы” // Мушынскі М. Літаратура ХХ стагоддзя: Спроба пераасэнсавання. – Мн., 1996.
Чыгрын І. Паміж былым і будучым: Проза Максіма Гарэцкага. – Мн., 1994. (Ці: “Полымя”, 1994, № 5, С. 227–245; № 6, С. 220–236).
Чыгрын І. У пошуках саміх сябе, або Хто такі Ігнат Абдзіраловіч? // Роднае слова. – 1994. - № 4.
СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФІДК, І курс 1 семестр)

ТЭМА 9. КАНДРАТ КРАПІВА
1. Тэматыка і праблематыка сатырычных верша і баек К.Крапівы:
- “ідыятызм” вясковага жыцця (плёткі, п’янства, нізкі зровень бытавой культуры, т.п. – падабраць па 3-5 твора на кожную з тэм і прааналізаваць змест);
- антырэлігійная тэма (выбраць 4-5 вершаваных твора);
- палітычная тэма і яе адлюстраванне (падабраць творы з розных перыяда – ранняга савецкага, перыяду Вялікай Айчыннай вайны, пасляваеннага);
- асэнсаванне савецкай мадэлі культурна-грамадскага жыцця (“Ціт заводзіць новы быт”, “Ты не лайся, дзядзя, пры савецкай уладзе”, “Балет” і інш.);
- мастацтва як скразная тэма  творчасці (падабраць звыш 10 прыклада твора на працягу сёй творчасці і вызначыць асноныя аспекты закранутай тэмы).
2. Мастацкі змест паэм “Біблія” і “Хвядос – Чырвоны нос”.
3. Пратэст супраць тэорыі бесканфліктнасці (паводле артыкула “Што мне рупіць”, “Канфлікт – аснова п’есы”, “Думкі пра сатыру”, “Аб сатырычнай камедыі”, інш.).
4. Драматургія К.Крапівы (“Хто смяецца апошнім?”, “Мілы чалавек”, “Брама неміручасці”):
- сатырычны тыпаж і праблематыка п’ес;
- эвалюцыя вобраза-тыпу прыстасаванца;
- жанравыя асаблівасці драматычных твора;
- майстэрства драматурга-сатырыка.
5. Гуманістычна-сатырычная аснова прозы К.Крапівы (канспект падручніка).

Літаратура
Тэксты: Сатырычныя вершы і байкі – на выбар; паэма “Хвядос – Чырвоны нос”, п’есы “Хто смяецца апошнім?”, “Мілы чалавек”, “Брама неміручасці”; 1 артыкул на выбар.

Асноная:
Гісторыя беларускай літаратуры ХХ ст. У 4 т. / НАН Беларусі: Інстытут літаратуры Я. Купалы. – Мн., 2001-2003. – Т. 2. С. 282330.
Гісторыя беларускай літаратуры: ХХ ст (20-я50-я гг.): Падручнік / Пад агул. рэд. М.А.Лазарука, А.А.Семяновіча. – Мн., 2000. – С. 381–411.
Гісторыя беларускай савецкай літаратуры: 1917 – 1940 гг: Падручнік / пад аг. рэд. Лазарука М.А., Семяновіча А.А. – Мн., 1981. – С. 311 – 347.

Дадатковая:
Бугаё Дз.Я. Талент і праца. – Мн., 1979. – С. 50 – 109.
Бугаё, Д. Я. Зброяй сатыры, зброяй прады : Творчы шлях К. Крапівы / Д. Я. Бугаё.  Мінск : Навука і тэхніка, 1971.  231 с. (2004  2-е выд.).
Гніламёда У. На шляху да “Брамы неміручасці”: К.Крапіва і яго роля  белар. літаратуры // Роднае слова. – 1997. - № 12. – С. 4 – 18.
Лашук С. Крапіва і белар. драматургія. – Мн., 1986; 2002. – С. 21 – 248.
Сабалескі А. К.Крапіва: нарыс жыцця і творчасці. – Мн., 1989. – С. 17 – 221.
Сабалескі А. Кандрат Крапіва: Постаць і творы.  2-е выд., дапрац. І дап.  Мн., 2003.
СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФІДК, І курс 1 семестр)

ТЭМА 10. КУЗЬМА ЧОРНЫ
Апавяданні К.Чорнага. Псіхалагізм як мастацкая адметнасць чорнаскіх твора.
вобраз “новага” чалавека  ранніх апавяданнях (“Жалезны крык”, “Андрэй Клыга”, “Быльнікавы межы”, “Новыя людзі”, “Радасць жанчыны”, інш.);
чалавечая псіхіка як аб’ект мастацкага даследавання К.Чорнага (“Па дарозе”, “Ноч пры дарозе”, “Мельнікі”, інш.);
філасофія жыцця і смерці  апавяданні “Буланы”;
асаблівасці твора узвышэнскага перыяду (“Хвоі гавораць”, “Пачуцці”, “Вераснёвыя ночы”, “Парфір Кіяцкі”, “Трагедыя майго настаніка”).
аналіз сацыяльнага жыцця сродкамі камічнага  апавяданнях “Маё дзела цялячае”, “Не пі густога чаю”, інш.;
крах гуманізму  апавяданнях “Макаркавых Волька”, “Справа Віктара Лукашэвіча”.
тэматыка, праблематыка, пафас апавядання са зб. “Вялікае сэрца” (“Маленькая жанчына”, “Вялікае сэрца” ,”Матчына блаславенне”, інш.).
2. Праблематыка аповесця “Лявон Бушмар”, “Люба Лук’янская”, “Насцечка”.
3. Кузьма Чорны-раманіст:
- сацыяльна-гістарычная аснова, шматграннасць праблематыкі  раманах “Зямля”, “Бацькашчына”, “Пошукі будучыні”;
- праблема інтэлігенцыі і народа  рамане “Сястра”;
- гуманістычна-філасофская скіраванасць рамана “Млечны шлях”, “Вялікі дзень”, “Скіп’ёскі лес”.
4. “Дзённік” К.Чорнага (рыкі). Грамадзянская пазіцыя пісьменніка.

Літаратура
Тэксты: Апавяданні – больш за 10 (на выбар); адна з аповесця; раманы “Пошукі будучыні”, “Млечны шлях”; “Дзённік” (гл. серыю “Беларускі кнігазбор”).

Асноная:
Гісторыя беларускай літаратуры ХХ ст. У 4 т. / НАН Беларусі: Інстытут літаратуры Я. Купалы. – Мн., 2001-2003. – Т. 2. С. 330369.
Гісторыя беларускай літараутры: ХХ ст (20-я50-я гг.): Падручнік / Пад агул. рэд. М.А.Лазарука, А.А.Семяновіча. – Мн., 2000. – С. 411–446.

Дадатковая:
Адамовіч А. Шлях да майстэрства: Станаленне мастацкага стылю К.Чорнага. – Мн., 1988. – 180 с.
Казека Я. Майстэрства апавядальніка // Казека Я. Гартаванае слова. – Мн., 1985. – С. 96148, 149–176.
Казека, Я. Кузьма Чорны : Старонкі творчасці / Я. Казека.  Мінск : Мастацкая літаратура, 1980.  133 с.
Мельнікава А. М. Паэтыка твора Кузьмы Чорнага.  Гомель: УА «ГДУ імя Ф. Скарыны», 2008.
Навуменка І. Ранні Чорны (1923–1929). – Мн.: Бел.навука, 2000. – С. 3-47, 50-64, 66-78, 83-91.
Тычына М. Кузьма Чорны: Эвалюцыя мастацкага мыслення.  2-е выд., выпр. І дап.  Мн., 2004.
СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФІДК, І курс 1 семестр)

ТЭМА 11. МІХАСЬ ЗАРЭЦКІ

1. Рысы “маладнякоскай” прозы  ранніх апавяданнях (паводле зб. “У віры жыцця”, “Пела вясна” – абодва 1925).
2. Мастацкае асэнсаванне пісьменнікам трагізму часу (“Кветка пажоклая”, “Дзіная”, “Бель”, “Ворагі”, “Адна партыя  шашкі”, “Двое Жвіроскіх” і інш.). М.Зарэцкі-псіхолаг.
3. Аповесць “Голы звер”: філасофія жыцця Яроцкага, праблема “ахвяры” і “злачынцы”, стыль аповесці, актуальнасць зместу твора.
4. Падзеі калектывізацыі ва зналенні М.Зарэцкага (нарысы “Вясна 1930”, “Лісты ад знаёмага”, раман “Вязьмо”). Наватарства пісьменніка  ацэнцы сацыяльных перамена на вёсцы.
5. Даследаванне ролі інтэлігенцыі і яе лёсу  рэвалюцыйны перыяд у рамане “Сцежкі-дарожкі”.
6. Нарыс “Падарожжа на Новую зямлю” і раман “Крывічы”  творчым і чалавечым лёсе М.Зарэцкага. Хрысціянска-гуманістычнае гучанне твора пісьменніка.


Літаратура

Тэксты: 5-6 апавядання (абавязкова “Дзіная”); “Голы звер”, “Вязьмо”.
[ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ] - творы  электронным варыянце.

Асноная:
Гісторыя беларускай літаратуры ХХ ст. У 4 т. / НАН Беларусі: Інстытут літаратуры Я. Купалы. – Мн., 2001-2003. – Т. 2. С. 504549.
Беларуская літаратура ХХ ст.: Вучэб. Дапам. / М.І.Мішчанчук, І.С.Шпакоскі. – Мн.: Выш. шк., 2001. – С. 50-91.

Дадатковая:
Мушынскі, М. Нескароны талент : прадзівая гісторыя жыцця і творчасці Міхася Зарэцкага / М. Мушынскі.  Мінск : Мастацкая літаратура, 1991.  294 с.

СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФІДК, І курс 1 семестр)

ТЭМА 12. ВАСІЛЬ БЫКАѕ

Жыццёвы і творчы лёс Васіля Быкава (паводле кнігі “Догая дарога дадому”)1.
Вобраз вайны  аповесцях “Мёртвым не баліць”, “Круглянскі мост”, “Пайсці і не вярнуцца”, “Трэцяя ракета” – твор на выбар. Паняцце “быкаскай” аповесці.
Творчасць 80-90-х гг. ХХ ст. – пач. ХХІ ст.: багацце сацыяльных тыпа, шматграннасць праблематыкі, аналітыка-псіхалагічны зрэз грамадскага жыцця (паводле апавядання і прыпавесця).
Быкаская прада  аповесці “Пакахай мяне, салдацік” праз вобраз героя-вызваліцеля, канцэпцыю трагізму чалавечага жыцця, пафас адмалення зла ва сіх яго праявах.
Сімвалічны вобраз Беларусі, асэнсаванне гістарычна-палітычнага і духонага становішча нацыі  аповесці “Вачыная яма”.
Ідэйна-мастацкі змест апавядання “Труба”. Сімвалізм твора.
Экзістэнцыяльныя матывы  творчасці В.Быкава 80-90х гг. ХХ ст. (катэгорыя абсурду, праблема асобы і чалавечага выбару, анамальнасць жыццёвых абставіна і падзей, інш. – прывесці прыклады з тэкста).

Літаратура

Тэксты: “Догая дарога дадому”. Зб. прытча “Пахаджане”, “Сцяна” (аналіз 2–3 апавядання на выбар). Аповесці “Мёртвым не баліць”, “Пакахай мяне, салдацік”, “Круглянскі мост”, “Пайсці і не вярнуцца”, “Трэцяя ракета” – на выбар. Творы 80-90-х гг. “Вачыная яма”, “Труба”, “Жоты пясочак”, “Народныя мсціцы”, “Дваццаць марак”, “На Чорных лядах”, “Чырвоныя пятліцы”, інш.
Асноная:
Гісторыя беларускай літаратуры (акадэмічнае выданне). У 4 т. – Мн., 2002. – Т. 3 (адпаведны раздзел).
Баршчэскі Л.П., Васючэнка П.В., Тычына М.А. Беларуская літаратура і свет: ад эпохі рамантызму да нашых дзён. – Мн., 2006. – С. 405-426.
Дадатковая:
Бугаё Д. Спавядальнае слова: Літ.-крытыч. Артыкулы. – Мн., 2001.
Бугаё Д. Зно новы Быка // ЛіМ. – 1999. – 18 чэрв.
Бугаё Д. Прада і мужнасць таленту. – Мн., 1995. – С. 165–226.
Локун В. Літаратура і свабода выбару: Экзістэнцыяльныя кірункі  творчасці В.Быкава // Полымя. – 1998. - № 5.
Тычина М.А. Алесь Адамович: жизнь и творчество // Неман. – 1998. -- № 5. – С. 236 – 254.
Тычына М. Называць усё сваімі імёнамі: Пра А.Адамовіча // Роднае слова. – 2002. - № 9, 10.

1Запоніце табліцу, выкарыстоваючы цытаты, згадваючы эпізоды, інш.
1
2

самыя яркія ражанні дзяцінства
захапленне кнігамі, ..

творчыя здольнасці і вучоба


бацька і маці, сваякі, род


удары лёсу


пра літаратуру і іншыя віды мастацтва


сябры і ворагі


вопыт вайны


грамадская дзейнасць на хвалі чарговага нацыянальнага адраджэння


СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФІДК, І курс 2 семестр)

ТЭМА 1. УЛАДЗІМІР КАРАТКЕВІЧ

1. Паэзія У.Караткевіча: тэматыка (працытаваць вершы!) і сістэма жанра (прывесці прыклады!).
2. Спецыфіка адлюстравання гістарычных падзей у прозе У.Караткевіча (аналіз прачытаных твора на выбар студэнта).
3. У.Караткевіч – нарысіст. Агляд зместу нарыса і эсэ пісьменніка (“Зямля пад белымі крыламі”, “Белавежская пушча”, “Званы  прадоннях азёр”, інш.).
4. У.Караткевіч-драматург (“Званы Віцебска”, “Маці Урагану”, “Кастусь Каліноскі”, “Млын на Сініх Вірах”, “Калыска чатырох чараніц”) – канспект падручніка.
5. Казкі У.Караткевіча для дзяцей.

Літаратура

Тэксты: Вершы на выбар. Аповесці і раманы “Ладдзя Роспачы”, “Сівая легенда”, “Дзікае паляванне караля Стаха”, “Чорны замак Альшанскі” ці інш., нарыс “Званы  прадоннях азёр” (урыкі), 1-2 казкі.

Асноная:
Гісторыя беларускай літаратуры (акадэмічнае выданне). У 4 т. – 2002. – Т. 4. Кн. 1. – С. 361–391.
Верабей А. Абуджаная памяць: нарыс жыцця i творчасцi Уладзiмiра Караткевiча / А. Л. Верабей. – Мн., 1997. – 256 с.
Ішчанка Г. М. Уладзімір Караткевіч. – Мн.: Аверсэв, 2005. – 207с.


Дадатковая:
Русецкі А. Уладзімір Караткевіч: праз гісторыю  сучаснасць / А. У. Русецкі. – Мн., 2000. – 300 с.
Электронны рэсурс: [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]
Уладзімір Караткевіч. Бы. Ёсць. Буду! : успаміны, інтэрв’ю, эсэ / укладанне Г. Шаблінскай. – Мінск : Мастацкая літаратура, 2005. – 517 с. – (Жыццё знакамітых людзей Беларусі : ЖЗЛБ).
Караткевіч вядомы і невядомы. – Мінск, 2010.
Уладзімір Караткевіч і яго творчасць у ерапейскім культурным кантэксце: навук. Збор. / рэдкал. А. Мальдзіс (алл рэд.) і інш. – Мінск: Беларускі кнігазбор, 2000.
Мальдзіс А. Жыццё і знясенне Уладзіміра Караткевіча. – Мінск, 1998.
СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФІДК, І курс 2 семестр)

ТЭМА 2. ЮРЫ СТАНКЕВІЧ

Наватарства прозы пісьменніка. Праблема героя  апавяданнях “Ізумрудна-зялёныя мухі”, “Пседа”, “Бесапатам”, “Прузі”, “Паленпак”, інш.***
Раман “Любіць ноч – права пацуко”:
характар сюжэтнага канфлікту і спосабы яго вырашэння героямі твора;
сістэма вобраза-персанажа і іх характарыстыка;
вобразы-сімвалы і ёмістасць іх сэнсу;
праблематыка рамана;
міфалагічная парадыгма сюжэту і парабалічнасць.
Творчыя пошукі Ю.Станкевіча  жанры фантастыкі (творы-папярэджанні  жанры антытопіі “Эрыніі”, “Ліст у галактыку Млечны шлях”, “Пятая цэнтурыя, трыццаць другі катрэн”, “П’яка”), іх змест і праблематыка***.

*** Гл. тэматыку КСР
Літаратура

Тэксты: Станкевіч Ю. Раман “Любіць ноч – права пацуко” (абавязкова), іншыя – па жаданні.

Асноная:
1. Сучасны літаратурны працэс: тэндэнцыі і праблемы развіцця: дапаможнік / І.М.Гозіч, Т.К.Грамадчанка, А.С.Гурская і інш.; пад аг. рэд. Т.К.Грамадчанкі. – Мінск: БДПУ, 2010. – С. 41–50.

Дадатковая:
Грышкевіч, С. Знішчаючы ідэалы: Творчасць Ю. Станкевіча / С. Грышкевіч // ЛіМ. – 2004. – 23 студзеня. – С. 7.
Козіч, В. Сучасная літаратура і прада жыцця / В. Козіч // Полымя. – 2000. – № 11. – С. 184–195.
Шавлякова, И. Странный космос: О прозе Ю. Станкевича / И. Шавлякова // Нёман. – 2001. – № 9. – С. 241–254.
Шаладона, І. Экзістэнцыянальны гуманізм прозы Ю. Станкевіча / І. Шаладона // Роднае слова. – 2012. – № 4. – С. 23–26.
Гігевіч, Г. Пра гэты няправільны раман: раман Ю. Станкевіча “Любіць ноч – права пацуко” / Г. Гігевіч // ЛіМ. – 1999. – № 1. – С. 7.
Грамадчанка, Т. “Не пасаваць перад сцяной” / Т. Грамадчанка // Полымя. – 2002. – № 1. – С. 289.
СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФІДК, І курс 2 семестр)

ТЭМА 3. ВІКТАР КАЗЬКО
1. “Суд у Слабадзе” як літаратурны помнік дзецям “падранкавага пакалення”.
2. Тэма Палесся  творчасці В.Казько “Цвіце на Палессі груша”, “Неруш”, “Выратуй і памілуй нас, чорны бусел”.
3. Роздум пісьменніка пра становішча нацыянальнай культуры, месца і ролю сучаснага мастацтва  аповесці “Да сустрэчы”.
4. Шматграннасць праблематыкі  рамане “Бунт незапатрабаванага праху”, асаблівасць жанру гэтага твора.
5. Спецыфіка мастацкай творчасці В.Казько.


Літаратура

Тэксты: гл. спіс рэкамендаванай літаратуры, або любыя творы на выбар з тых, што пералічаны  пытаннях семінара.

Асноная:
Гiсторыя беларускай лiтаратуры XX стагоддзя : У 4 т. / Нац. акад. навук Беларусі, Аддз-не гуманітар. навук і мастацтва, Ін-т літ. імя Я.Купалы; Навук. рэд.: І.Я.Навуменка, В.А.Каваленка. – Мінск : Бел. навука, 1999–2003. – Т. 4. – Кн. 1. – С. 729–749.

Дадатковая:
Васючэнка П. Пошукі страчанага дзяцінства: Бел. празаікі “сярэдняга пакалення” аб Вялікай Айчыннай вайне. – Мінск, 1995.
Друк, Г.М. У храме слова. Міфатворчасць В.Казько: манаграфія. – Мінск: Беларус. кнігазбор, 2005. – 183 с.
Тычына, М. Паядынак з лёсам, або Прыцягальнасць безабароннага слова // Літ. і мастацтва. – 2000. – 21 красав. – С. 7.
СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФІДК, І курс 2 семестр)

ТЭМА 4. СУЧАСНЫ ЛІТАРАТУРНЫ ПРАЦЭС

1. Раз’яднанне ідэала і рэальнасці, ідэя неабходнасці маральнага абналення асобы, сям’і, грамадства  сучаснай жаночай прозе (творы Р.Баравіковай, А.Брава, Ю.Каляды, Л.Рублескай – творы розных атара на выбар).
2. Спалучэнне рэальнага і фальклорна-міфалагічнага плана у сучаснай беларускай прозе (А. Казло “Незламаная свечка”; Ф.Сіко “Удог”, Л.Рублеская “Дзеці гамункулуса”). Праблема духонасці  творах.
3. Грамадскі рух і духоная атмасфера к. ХХ – пач. ХХІ стст. у творчасці А.Федарэнкі. Традыцыйнае і новае  паказе беларускай вёскі (для 130-х і 135К) і мінулага беларуса (для 150Т).
4. Чарнобыльская трагедыя і яе вынікі  мастацкім асэнсаванні сучасных празаіка (В.Казько, В.Быка, В.Карамаза). “Чарнобыльская малітва” як “кніга пакут і любові” (С.Грахоскі).


Літаратура

Тэксты: Р.Баравікова (апавяданні са зб. “Вячэра манекена” на выбар), Л.Рублеская (“Пярсцёнак апошняга імператара”, “Золата забытых магіл”, “Дзеці гамункулуса” ці іншыя на выбар), А.Брава (“Тапіць дзячынак тут дазволена” ці іншы са зб. “Каменданцкі час для ластавак” на выбар); Ю.Каляда (Invicta, альбо Галоная памылка Афанасія); А.Казло (“Незламаная свечка”), Сіко Ф. (“Удог”) – творы на выбар. Федарэнка А. “Бляха”, “Вёска”, “Дзікі луг” – 2 на выбар для 130А, 130М, 135К; “Нічые” – для 150Т. Алексіевіч С. “Чарнобыльская малітва”.

Асноная:
Бельскі, А. І. Сучасная беларуская літаратура : станаленне і развіццё творчых індывідуальнасця (80–90 гг.): вучэбна-метадычны дапаможнік для настаніка / А.І.Бельскі. – Мінск : Нар. асвета, 1997. – С. 83–188 (раздзел “Проза”).

Дадатковая:
1. Афанасье, І.М. Чарнобыльскае светаадчуванне  сучаснай беларускай літаратуры / І.М.Афанасье. – Мінск : Бел. навука, 2001. – 128 с.
2. Тычына М. Ісці  свет і не губляць сябе: Беларуская проза апошніх гадо: А.Федарэнка. Аповесці “Гісторыя хваробы”, “Вёска” // Роднае слова. – 1997. -- № 8. – С. 52-64.
Шынкарэнка В.К. Абналенне жанравай прыроды сучаснага гістарычнага рамана (“Літоскі вок” А.Наварыча) // Славянскія літаратуры  сусветным кантэксце: праблемы развіцця беларуксай і рускай літаратур: матэрыялы VІ Міжнар. навук. канф., Мінск, БДУ, 8-10 кастрычніка 2003 г. У 2 ч. Ч.2. – Мінск: РІВШ БДУ, 2003. – С. 262- 266.

СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФІДК, І курс 2 семестр)

ТЭМА 5. СУЧАСНЫ ЛІТАРАТУРНЫ ПРАЦЭС (для 130А, 130М, 135К)

Заняткі праводзяцца  форме абароны падрыхтаваных студэнтамі прэзентацый ці літаратурных партрэта пра творчасць аднаго з сучасных атара (размярковаюцца самастойна  групе). Спіс атара:
Эдуард Акулін, Анатоль Сыс, Леанід Дранько-Майсюк, Алесь Разана, Адам Глобус, Міхась Скобла, Алесь Бадак, Рагнед Малахоскі, Віктар Жыбуль, Серж Мінскевіч;
Людміла Рублеская, Валянціна Кустава, Валянціна Аксак, Ірына Багдановіч, Галіна Булыка, Галіна Каржанеская, Віка Трэнас;
Іншыя творчыя постаці – пасля згаднення з выкладчыкам.
У сваім выступленні неабходна падбць:
- кароткія біяграфічныя звесткі (год і месца нараджэння, адукацыя і род занятка, хобі атара);
- назваць асноныя паэтычныя зборнікі;
- выбраць і прачытаць на занятках тыя вершы, якія разілі, захапілі, выклікалі абурэнне ці інш.; растлумачыць, чаму пэныя паэтычныя радкі “зачапілі” вашы думкі, уяленні, пачуцці; вызначыць, якім вершам – традыцыйным ці эксперыментальным (хоку, трыялеты, вянкі санета, паліндромы, акравершы, рубаі і інш.) аддае перавагу атар, ці звяртаецца ён да “візуальнай” паэзіі; расказаць пра вершы, якія пакладзены на музыку; прыдумаць рэкламу творчасці атара (вітаюцца арыгінальныя творчыя формы).

Літаратура
Тэксты: На заняткі падрыхтаваць выразнае (мастацкае) чытанне не менш 7 верша выбранага атара (чытанне на памяць вітаецца!).

Асноная:
1. Бельскі, А. І. Сучасная беларуская літаратура : станаленне і развіццё творчых індывідуальнасця (80–90 гг.): вучэбна-метадычны дапаможнік для настаніка / А.І.Бельскі. – Мінск : Нар. асвета, 1997. – С. 83–188 (раздзел “Паэзія”). Гл. эл. адрас: [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]
Дадатковая:
Бельскі, А.І. Неадлучная ад традыцыі. Каханне, прырода, сусвет... [Текст] : паэзія часопіса "Маладосць" за 2006 / А. Бельскі // Полымя : Лiтаратурна-мастацкi i грамадска-палiтычны часопiс. - 2007. - № 12. - С. 149-165.
З росных сцяжын: атабіяграфіі пісьменніка Беларусі / Уклад. М.Мінзер. – Мінск: Літаратура і Мастацтва, 2009. – 460 с.
Федарцова Т. М. Трыялет у сучаснай беларускай літаратуры / Т. М. Федарцова / Роднае слова. – 2001. – № 4.
СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФІДК, І курс 2 семестр)
ТЭМА 5. СУЧАСНЫ ЛІТАРАТУРНЫ ПРАЦЭС (для 150Т)
1. Вобразы і сюжэты летапіса у сучасных гістарычных творах (“След вакалака” Л.Дайнекі, трылогія “Гаспадары ВКЛ”, “Знак вялікага магістра” В.Іпатавай, “Тры жыцці княгіні Рагнеды”, “Апошняе каханне князя Міндога” К.Тарасава). Правесці парананне паміж тым, як паказваецца пэная асоба ці канкрэтныя гістарычныя падзеі  летапісным(-ых) творы(-ах) і  мастацкім творы, вызначыць агульнае і рознае.
2. Праблема героя  сучаснай гістарычнай прозе (“След вакалака”, “Меч князя Вячкі”, “Жалезныя жалуды” Л.Дайнекі, трылогія “Гаспадары ВКЛ” В.Іпатавай, “Літоскі вок” А.Наварыча, “Вялікая княгіня” І.Шамякіна, “Золата забытых магіл” ці іншыя творы Л.Рублескай).
На аснове аднаго з прачытаных твора даць характарыстыку цэнтральнага героя, дзеючай і дзейснай асобы  творы – прааналізаваць, якімі мастацкімі сродкамі ствараецца вобраз-характар (партрэтныя характарыстыкі, унутраны маналог, апісанне чынка, сны, гаворачае імя ці прозвішча, атарскі каментарый, інш.), выпісаць з тэксту цытаты, прааналізаваць іх, вызначыць схільнасць атара да пэнага стылёвага выялення героя (рамантычна ці рэалістычна паказаны вобраз?) і абгрунтаваць сваю думку.
3. Гісторыя Полацкай зямлі  асобах і падзеях.
1. Чаму У.Арло назва сваю кнігу – “Таямніцы Полацкай гісторыі”? Якімі “сакрэтамі” з мінулага падзяліся пісьменнік з чытачом? Чаму, на ваш погляд, гэта кніга стала вельмі папулярнай? Дзе  кнізе У.Арло праяві сябе – як гісторык? інтэлектуал? грамадзянін? Атарам якіх яшчэ кніг з’яляецца У.Арло, у чым адметнасць іх тэматыкі, вобраза?
2. Паранайце “Жыціе Е.Полацкай” з аповесцю “Прадслава” В.Іпатавай (або раманам-жыціем “Пакліканыя” В.Котун). Якія моманты з жыція пакладзены  аснову твора? Якія факты прыдуманы атарам і якую ролю адыгрывае мастацкі вымысел? Ці аднолькава развіваецца сюжэт у творах? У чым асаблівасці цэнтральнага вобраза-персанажа сучаснага мастацкага твора, ці адпавядае ён кананічнаму вобразу героя? (абгрунтуйце свой адказ).
4. Гісторыя ВКЛ у мастацкай інтэрпрэтацыі сучасных атара (“Кліч роднага звона” Г.Далідовіча, трылогія “Гаспадары ВКЛ” В.Іпатавай, “Меч князя Вячкі”, “Жалезныя жалуды” Л.Дайнекі).
1. Падчас знаёмства з мастацкім творам прасачыць апісанне норава, занятка, звычая, веравання, вопраткі і іншых этнаграфічных дэталя – прывесці прыклады з тэксту, выкарыстоваючы цытаты. Растлумачыць, побыт якога беларуса паказвае атар (вясковага, местачковага ці іншага сацыяльнага асяроддзя)?
2. Якія сцэны з прачытанага вамі твора найбольш уразілі сваім гістарычным каларытам і чаму?
3. Праз якія вобразы-характары выяляецца палітыка таго часу? Як атар паказвае грамадска-палітычныя сілы, рэлігійную палітыку і т.п.?
5. Вобраз-тып творчай асобы  сучаснай гісторыка-мемуарнай і гісторыка-біяграфічнай прозе.
Напісаць водгук на адну з прачытаных кніг (“Крыж міласэрнасці” В.Котун, “Развітанне” Б.Мікуліча, “Загадка Багдановіча” М.Стральцова, “Каханне і смерць, або Лёс Максіма Багдановіча” Я.Міклашэскага, “І дам табе вянок жыцця” або “Круг” А.Пашкевіча, “Як агонь, як вада” ці “Уладзімір Караткевіч, або Паэма Гарсія Лойкі” А.Лойкі, 1 эсэ В.Карамазава са зб. “З вясною  адным вагоне”).
6. Жанрава-стылёвыя асаблівасці сучаснай гістарычнай прозы (адно на выбар).
“Золата забытых магіл” Л.Рублескай як “паралельны раман”.
“Кола Сварога” З.Дудзюк як “раман-рэканструкцыя”.
“Карона Вялікага княства” У.Бутрамеева – “раман-дысертацыя”.
Кампазіцыйныя асаблівасці аповесці У.Бутрамеева “Каралева не здраджвала каралю”.
“Круг” А. Пашкевіча як “раман-біяграфія”.
Элементы постмадэрнісцкага пісьма  рамане “Літоскі вок” А.Наварыча.
7. Вобразы гістарычных асоб у сучаснай беларускай паэзіі (вывучыць 7 -10 верша на памяць).
(гл. вершы Л.Рублескай, Н.Мацяш, А.Пісьмянкова, В.Іптавай, інш.).
Літаратура
Тэксты: гл. спіс рэкамендаванай літаратуры або любыя творы  адпаведнасці з пытаннямі семінара. Студэнт рыхтуе адказы на кожнае з заяленых пытання.
Асноная:
1. Гiсторыя беларускай лiтаратуры XX стагоддзя : У 4 т. / Нац. акад. навук Беларусі, Аддз-не гуманітар. навук і мастацтва, Ін-т літ. імя Я.Купалы; Навук. рэд.: І.Я.Навуменка, В.А.Каваленка. – Мінск : Бел. навука, 1999–2003. – Т. 4. – Кн. 1. – С. 466–494 (раздзел пра Л.Дайнеку).
2. Шынкарэнка, В. К. Нястомных пошука дарога : Прабл. сучас. бел. гіст. прозы / В.К.Шынкарэнка. – Мінск : Бел. навука, 2002. – 208 с.
Дадатковая:
1. Грамадчанка, Т.К. Мінулае народа  асэнсаванні сучаснай прозай // Сучасны літараутрны працэс: тэндэнцыі і праблемы развіцця : дапам. / І.М.Гозіч, Т.К.Грамадчанка, А.С.Гурская і інш.; пад агул. рэд. Т.К.Грамадчанкі. – Мінск: БДПУ, 2010. – 104 с.
2. Шынкарэнка, В.К. Абналенне жанравай прыроды сучаснага гістарычнага рамана (“Літоскі вок” А.Наварыча) // Славянскія літаратуры  сусветным кантэксце: праблемы развіцця беларуксай і рускай літаратур: матэрыялы VІ Міжнар. навук. канф., Мінск, БДУ, 8-10 кастрычніка 2003 г. У 2 ч. Ч.2. – Мінск: РІВШ БДУ, 2003. – С. 262- 266.
3. Савік, Л.С. Адна між замка : лiтаратурны партрэт Вольгi Iпатавай / Л. С. Савiк. – Мінск, 2003. – 165 с.
4. Дамарад, I. У пошуках нацыянальнага героя / І. Дамарад // Роднае слова. - 2005. - № 3. - C. 12 – 16.

СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФЗН АІДК, І курс 1 семестр)

ТЭМА 1. ЛІТАРАТУРА СЯРЭДНЯВЕЧЧА І АДРАДЖЭННЯ
Вобразы асветніка – Е.Полацкай, Ф.Скарыны ці інш. – у ролі героя літаратурных твора.

Скарынінскія традыцыі  асветніцкай дзейнасці яго паслядоніка (С.Буднага, Л.і.С. Зізанія, інш.).


ЗАѕВАГА: Кожны са студэнта рыхтуе паведамленне (форма на выбар: водзы, анатацыя, эсэ, рэцэнзія, прэзентацыя з каментарыямі) пра вобраз-характар пэнага асветніка. Напрыклад: “Вобразы асветніка у паэтычнай творчасці Л.Рублескай”, ці “Вобраз Е.Полацкай у рамане-жыціі “Пакліканыя” В.Котун”, або “Скарынінскія традыцыі  асветніцкай дзейнасці В.Цяпінскага” і г.д.

Літаратура

Тэксты: “Пакліканыя” В.Котун, “Ф.Скарына, або Сонца маладзіковае” А.А.Лойкі, зб. “Сланы сын Беларусі” (1994), паэзія Л.Рублескай ці інш.
Асноная:
Гісторыя беларускай літаратуры : Старажыт. Перыяд: Падруч. Для філал. Спец. Пед. Выш. Навуч. Устано / М.М.Грынчык, У.А.Калеснік, У.Г.Кароткі і інш.; Пад агул. Рэд. М.А.Лазарука, А.А.Семяновіча. – Мінск : Выш. Шк., 1996. – 351 с. (адпаведныя раздзелы).
Гісторыя беларускай літаратуры, ХІ–ХІХ ст.ст. У 2 т. / НАН Беларусі, Ін-т літ. Імя Я. Купалы; навук. Рэд. Тома В. А. Чамярыцкі. – 2-е выд. – Мінск : Бел. Навука, 2006–2007. – Т.1.
Лойка, А. А. [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ](с. 74-83).

Дадатковая:
Францыск Скарына і яго час: энцыкл. Даведнік / Беларус. Сав. Энцыкл.; редкал.: І. П. Шамякін [і інш.]. Мінск: Беларуская Савецкая энцыклапедыя, 1988. 608 с. Кака А. Тут мой народ: Францішак Скарына і беларуская літаратура XVI  пач. XX стст.  Мн., 1989.
Тараса К. Памяць пра легенды: Постаці беларускай мінушчыны. – Мінск: Полымя, 1993. – 270 с. – С.113-181.
Чаропка В. Лёсы  гісторыі. – Мінск: Беларусь. – 2005. – 559 с. – С.141-173, 211-306.
Падокшын С. А. Філасофская думка эпохі Адраджэння  Беларусі: Ад Францыска Скарыны да Сімяона Полацкага.  Мн., 1990.
Гісторыя беларускай кнігі: у 2 т. Т. 2. Кніжнасць новай Беларусі ( XIX-XXI стст.) / М. В. Нікалае, Л. І.Донар, М. А. Лукоская [і інш.]; пад рэд. М. В. Нікалаева. – Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Брокі, 2011. -436 с.
Бярозкіна, Н. Ю. Гісторыя кнігадрукавання Беларусі (XVI- пачатак XX ст.).: вуч. Дапам. / Н. Ю. Бярозкіна. 2-е выд. Мінск: Беларуская навука, 2000. 199 с.
[ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]




СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФЗН АІДК, І курс 1 семестр)

ТЭМА 2. В.І.ДУНІН-МАРЦІНКЕВІЧ
Паэтычны эпас В.І.Дуніна-Марцінкевіча (“Купала”, “Вечарніцы”, “Шчароскія дажынкі”, “Гапон”, “Халімон на каранацыі”, “Славяне  ХІХ ст.”):
фальклорна-этнаграфічны матэрыял у творах;
спецыфіка перадачы гістарычных падзей у паэтычным эпасе;
элементы сентыменталізму, рамантызму і рэалізму  гутарках.
2. “Ідылія” (“Сялянка”):
праблематыка, сістэма вобраза, ідэйны змест;
праявы сентыменталізму  творы.
3. Сатырычна-выкрывальны пафас “Пінскай шляхты”:
Кручко і Пісулькін як увасабленне расійскага чыноніцкага самавольства пасля пастання 1863 г.;
канцэпцыя вобраза шляхецкага саслоя, маладое пакаленне беларуса у творы;
жанр твора. Актуальнасць гучання, сучаснае тэатральнае васабленне на сцэне.
Крытычны паказ становішча беларускай паслярэформеннай вёскі  “Залётах”:
Антон Сабковіч як новы сацыяльны тып;
вобраз ідэальнай шляхты і яго роля  творы.
Ацэнка творчасці В.І.Дуніна-Марцінкевіча сучасным літаратуразнаствам.

Літаратура

Тэксты: (“Купала”, “Вечарніцы”, “Шчароскія дажынкі”, “Гапон”, “Халімон на каранацыі”, “Славяне  ХІХ ст.” – 2-3 на выбар), “Ідылія”, “Пінская шляхта”, “Залёты”.

Асноная:
1. Гісторыя беларускай літаратуры ХІХІХ стагоддзя. У 2 т. Т.2: Новая літаратура: др.пал. 1819 ст / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т імя Я.Купалы; навук. рэд. тома У.І.Мархель, В.А.Чамярыцкі. – Мінск: Беларус. навука, 2007. – С. 198234.

Дадатковая:
1. Кісялё Г. Спасцігаючы Дуніна-Марцінкевіча. – Мн., 1988.
2. Навуменка І. В.І.Дунін-Марцінкевіч. – Мн., 1992.
3. Янушкевіч Я. Беларускі Дудар. – Мн., 1991.
СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФЗН АІДК, І курс 2 семестр)

ТЭМА 1. ЛІТАРАТУРА 20-40-х гг. ХХ ст.

1. Пошук “жывога” чалавека  ранняй прозе К.Чорнага (на матэрыяле апавядання20-40-х гг.).
2. Праблемы грамадска-палітычнага і сацыя-культурнага жыцця  сатырычным рамане А.Мрыя “Запіскі Самсона Самасуя”.
3. Тэматыка і праблематыка твора М.Зарэцкага, гуманістычны пафас яго творчасці.
4. К.Крапіва – байкапісец і драматург. Тыпаж яго сатырычных твора.

Літаратура

Тэксты: Зарэцкі М. Аповесць “Голы звер”, апавяданні на выбар, раман “Вязьмо”; Чорны К. Апавяданні “Буланы”, “Макаркавых Волька”, “Маё дзела цялячае”, інш.; Мрый А. Раман “Запіскі Самсона Самасуя”; творы К.Крапівы згодна са спісам ці іншыя на выбар студэнта.

Асноная:
Гiсторыя беларускай лiтаратуры XX стагоддзя : У 4 т. / Нац. Акад. Навук Беларусі, Аддз-не гуманітар. Навук і мастацтва, Ін-т літ. Імя Я.Купалы; Навук. Рэд.: І.Я.Навуменка, В.А.Каваленка. – Мінск : Бел. Навука, 1999–2003. – Т. 1. – с. 192 – 206; Т. 2. – С. 282-369, 504-575, 657-689.
Баршчэскі Л.П., Васючэнка П.В., Тычына М.А. Беларуская літаратура і свет: ад эпохі рамантызму да нашых дзён. – Мн., 2006. – С. 285-288, 292-301, 307-317.

Дадатковая:
Мушынская Т.Ф. Беларуская літаратура 20–40-х гг. – Мн., 1994.
Беларуская літаратура ХХ ст.: Вучэб. Дапам. / М.І.Мішчанчук, І.С.Шпакоскі. – Мн., 2001. – С. 50-91, 150–167.
Бугаё Дз. Максім Гарэцкі. – Мн., 2003.
Мушынскі М. Максім Гарэцкі: Нявысветленыя старонкі. Аповесць “Дзве душы” і іншыя “рэпрэсаваныя творы” // Мушынскі М. Літаратура ХХ стагоддзя: Спроба пераасэнсавання. – Мн., 1996.
Чыгрын І. Паміж былым і будучым: Проза Максіма Гарэцкага. – Мн., 1994. (Ці: “Полымя”, 1994, № 5, С. 227–245; № 6, С. 220–236).
Чыгрын І. У пошуках саміх сябе, або Хто такі Ігнат Абдзіраловіч? // Роднае слова. – 1994. - № 4.
СЕМІНАРСКІЯ ЗАНЯТКІ ПА ДЫСЦЫПЛІНЕ
“БЕЛАРУСКАЯ І СУСВЕТНАЯ ЛІТАРАТУРА: БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА”
(ФЗН АІДК, ІІ ”–
·
·
·
·
·
·
·
·
·
·
·B курс 3 семестр)

ТЭМА 1. ВАСІЛЬ БЫКАѕ

Жыццёвы і творчы лёс Васіля Быкава (паводле кнігі “Догая дарога дадому”.
Вобраз вайны  аповесцях “Мёртвым не баліць”, “Круглянскі мост”, “Пайсці і не вярнуцца”, “Трэцяя ракета” – твор на выбар. Паняцце “быкаскай” аповесці.
Творчасць 80-90-х гг. ХХ ст. – пач. ХХІ ст.: багацце сацыяльных тыпа, шматграннасць праблематыкі, аналітыка-псіхалагічны зрэз грамадскага жыцця (паводле апавядання і прыпавесця).
Быкаская прада  аповесці “Пакахай мяне, салдацік” праз вобраз героя-вызваліцеля, канцэпцыю трагізму чалавечага жыцця, пафас адмалення зла ва сіх яго праявах.
Сімвалічны вобраз Беларусі, асэнсаванне гістарычна-палітычнага і духонага становішча нацыі  аповесці “Вачыная яма”.
Ідэйна-мастацкі змест апавядання “Труба”. Сімвалізм твора.
Экзістэнцыяльныя матывы  творчасці В.Быкава 80-90х гг. ХХ ст. (катэгорыя абсурду, праблема асобы і чалавечага выбару, анамальнасць жыццёвых абставіна і падзей, інш. – прывесці прыклады з тэкста).

Літаратура

Тэксты: “Догая дарога дадому”. Зб. прытча “Пахаджане”, “Сцяна” (аналіз 2–3 апавядання на выбар). Аповесці “Мёртвым не баліць”, “Пакахай мяне, салдацік”, “Круглянскі мост”, “Пайсці і не вярнуцца”, “Трэцяя ракета” – на выбар. Творы 80-90-х гг. “Вачыная яма”, “Труба”, “Жоты пясочак”, “Народныя мсціцы”, “Дваццаць марак”, “На Чорных лядах”, “Чырвоныя пятліцы”, інш.

Асноная:
Гісторыя беларускай літаратуры (акадэмічнае выданне). У 4 т. – Мн., 2002. – Т. 3 (адпаведны раздзел).
Баршчэскі Л.П., Васючэнка П.В., Тычына М.А. Беларуская літаратура і свет: ад эпохі рамантызму да нашых дзён. – Мн., 2006. – С. 405-426.

Дадатковая:
Бугаё Д. Спавядальнае слова: Літ.-крытыч. Артыкулы. – Мн., 2001.
Бугаё Д. Зно новы Быка // ЛіМ. – 1999. – 18 чэрв.
Бугаё Д. Прада і мужнасць таленту. – Мн., 1995. – С. 165–226.
Локун В. Літаратура і свабода выбару: Экзістэнцэнцыяльныя кірункі  творчасці В.Быкава // Полымя. – 1998. - № 5.
Тычына М. Называць усё сваімі імёнамі: Пра А.Адамовіча // Роднае слова. – 2002. - № 9, 10.
Кантралюемая самастойная работа
для студэнта ФІДК дзённай формы навучання

Метадычныя казанні.

Згодна з рабочым вучэбным планам па дысцыпліне “Беларуская і сусветная літаратура. Беларуская літаратура” на КСР адведзена 20 гадзін. Тэматыка КСР складзена  адпаведнасці з тэматычным планам дысцыпліны.
Неабходна звярнуць увагу на тое, што змест некаторых тэма адрозніваецца  залежнасці ад спецыяльнасці і падаецца  табліцы паасобку для напрамка “Бібліятэчна-інфармацыйная дзейнасць” і “Музейная справа і ахова гісторыка-культурнай спачыны”.
Форма КСР, якую выбірае студэнт, можа мяняцца толькі пасля згаднення з выкладчыкам.
Пісьмовая работа выконваецца электронным наборам і можа быць даслана на электронную паштовую скрынку выкладчыка для праверкі або здаецца на кафедру беларускай філалогіі і сусветнай літаратуры (ад. 408) у раздрукаваным выглядзе.
Для праверкі самастойнай работы па тэмах № 1,3 і № 27 выкладчыкам дадаткова прызначаецца больш канкрэтная дата, якая выносіцца  расклад дэканатам ФІДК.
Работа ацэньваецца адзнакай “залічана” і можа быць здадзена на праверку раней вызначанага тэрміну.
Студэнт, які не пэнены  правільнасці рашэння пасталеных задач ці задання, павінен своечасова з’явіцца на кансультацыю да выкладчыка.

Тэматыка і змест КСР. Графік кантролю.


Тэма
колькасць гадзін
Форма
кантролю
Літаратура
Графік
кантролю

Тэма 1, 3. Літаратура перыяду Сярэднявечча, Адраджэння і Рэфармацыі (для 130А, 130М, 135К)

(Творчая работа скіравана на праверку засваення студэнтамі веда, атрыманых на лекцыйных і семінарскіх занятках пра асобныя жанры старажытнай літаратуры)
4
творчая работа на выбар:
- расказаць пра сябе, заховаючы літаратурныя асаблівасці летапіснага твора;
- напісаць твор, выкарыстоваючы прыёмы жыційнага твора;
- напісаць верш-эпікграму або выкарыстаць іншую паэтычную форму старажытнай літаратуры



лекцыя;
гл. спіс навуковых крыніц да семінарскіх занятка



на 8 тыдні вучэбнага працэсу
І сем.

Тэма 1, 3. Літаратура перыяду Сярэднявечча, Адраджэння і Рэфармацыі (для 150Т)
“Карціна бітвы на Нямізе  “Аповесці мінулых гадо” і  “Слове пра паход Ігаравы”. (Паранаць апісанне гістарычнай падзеі  розных літаратурных крыніцах і выявіць агульнае і рознае. Абавязкова назваць тыя віды сельскагаспадарчых работ, з якімі парана бітву невядомы атар “Слова”, і раскрыць сутнасць гэтых работ; выявіць сэнс паэтычных метафар. Расказаць, хто з полацкіх князё прыма удзел у той бітве, як яна завяршылася).
“Постаці беларускіх асветніка у паэтычнай творчасці Л.Рублескай”. (Працэс работы: неабходна выбраць вершы, дзе цэнтральнай фігурай з’яляецца рэальная гістарычная асоба з мінулага, і прааналізаваць кожны верш).

“Францыск Скарына як герой сучаснай беларускай драматургіі”. (Змест работы: неабходна пазнаёміцца па літаратуразначых крыніцах з сучаснай беларускай драматургіяй; выбраць творы тых атара, якія звярталіся да вобраза Ф.Скарыны; зрабіць агляд навуковай літаратуры па тэме).
4. “Барбара Радзівіл як гістарычная асоба і герой літаратурных твора”. (Прачытаць і супаставіць вобраз жанчыны як мінімум у трох творах: “Апавяданні аб ажэнстве караля Жыгімонта Агуста”, баладзе Я.Сіпакова “Барбара” і драме Р.Баравіковай “Барбара Радзівіл”).
4
пісьмовая работа на выбар




лекцыя;
гл. спіс навуковых крыніц да семінарскіх занятка



на 8 тыдні вучэбнага працэсу
І сем.

Тэма 7. Адам Міцкевіч
-выкладчык агучвае асобныя цытаты з твора з мэтай праверкі аб’ёму прачытанага тэксту і яго запамінання

2
тэсты па паэме “Пан Тадэвуш” (вусная форма праверкі)

Паэма “Пан Тадэвуш”
згодна з раскладам семінара

Тэма 13. Янка Купала
- прачытаць п’есу “Тутэйшыя”,
- паразважаць над выказваннем даследчыка П.Васючэнкі аб тым, што “тутэйшасць” паказана Я.Купалам як “нацыянальная хвароба”;
- даць абгрунтаваны адказ на пытанне: “Хто з героя на якой “стадыі захворвання” паказаны  творы?”
2
пісьмовы адказ на пытанне
- п’еса “Тутэйшыя” Я.Купалы.
- Васючэнка П. Драматургічная спадчына Янкі Купалы: Вопыт сучаснага прачытання. – Мн., 1994.
- Казбярук У. Драматургія Янкі Купалы. Творчае пераасэнсаванне традыцый // Казбярук У. Рамантычны пошук. – Мн. , 1983. – С. 150–162.
- Платона Р. Зно пра “Тутэйшых”: Дакументальная хроніка забароны Купалавай п’есы // ЛіМ. – 1995. – 10 лістап.
- Кабржыцкая Т. Драматургічны геній Я. Купалы // Полымя. – 2001. – № 11. – С. 166–180.



на момант правядзення лекцыі

Тэма 17. Савецкая літаратура 1920-40-х гадо
- занатаваць у літаратурны дзённік змест прачытаных твора тых беларускіх атара, якія былі рэпрэсаваны і невядомы чытачу аж да канца ХХ ст.

2
праверка літаратурных дзённіка
лекцыя;
гл. спіс рэкамендаванай да экзамена мастацкай літаратуры
Мушынская Т.Ф. Беларуская літаратура 20–40-х гг. – Мн., 1994.

згодна з раскладам семінара

Тэма 25. Васіль Быка
прачытаць мемуары “Догая дарога дадому” і запоніць табліцу (гл. план семінара)
2
праверка на семінарскіх занятках

кніга “Догая дарога дадому”
згодна з раскладам

Тэма 27. “Філалагічнае” пакаленне (проза, паэзія, драматургія)
- заданне можа быць падрыхтавана міні-групай (4-6 чалавек) з абавязковым указаннем аб’ёму і віду выкананай работы;
- у рабоце неабходна панарамна прадставіць творчасць пісьменніка, паказаць маштабнасць таленту, тэматыку, праблематыку, жанрава-стылёвую спецыфіку творчасці (атар – на выбар);
- звярнуць увагу на ацэнку творчасці пісьменніка навукоцамі;
- прывесці  прыклад арыгінальныя, актуальныя сваім зместам выказванні, цытаты, вершы і т.п.;
- абараніць выкананую работу.
4


форма на выбар студэнта:
прэзентацыя;
літаратурная газета;
рэкламны буклет;
літаратурна-музычная кампазіцыя;
інсцэнірока па творах атара

- Гiсторыя беларускай лiтаратуры XX стагоддзя : У 4 т. / Нац. акад. навук Беларусі, Аддз-не гуманітар. Навук і мастацтва, Ін-т літ. імя Я.Купалы; Навук. рэд.: І.Я.Навуменка, В.А.Каваленка. – Мінск : Бел. навука, 1999–2003. – 4 т.

на 10 тыдні вучэбнага працэсу
ІІ сем.

Тэма 28. У.Караткевіч
прааналізаваць мультфільм, зняты па казцы “Чорта скарб”;
паранаць казкі С.Кавалёва, напісаныя па матывах твора У.Караткевіча, з арыгінальнымі творамі
зрабіць канспект падручніка пра драматургічныя творы У.Караткевіча
2
форма на выбар студэнта:
- абмеркаванне на занятках мультфільма;
- сцэнка з казкі С.Кавалёва (казка на выбар);
- пісьмовая работа “Казкі У.Караткевіча  мастацкай інтэрпрэтацыі С.Кавалёва”;
- праверка канспекта (для сіх)

Кавалё С. Зб. “Шлях да Бэтлеему” (казкі “Заяц варыць піва”, “Жабкі і чарапаха” – на выбар).
Гiсторыя беларускай лiтаратуры XX стагоддзя : У 4 т. / Нац. акад. навук Беларусі, Аддз-не гуманітар. Навук і мастацтва, Ін-т літ. імя Я.Купалы; Навук. рэд.: І.Я.Навуменка, В.А.Каваленка. – Мінск : Бел. навука, 1999–2003. – Т. 4. Кн. 1. – С. 361 – 390.
згодна з раскладам семінара

Тэма 30. Сучасны літаратурны працэс (для 130А, 130М, 135К)
2
форма на выбар студэнта:
- выступленне з водгукам на прачытаны твор (у адпаведнасці з тэмай і пытаннямі семінара);
- віктарына для студэнта па творы(-ах) пісьменніка;
- стварэнне бібліяграфічн. спісу па творы (-ах) пэнага атара
- Гiсторыя беларускай лiтаратуры XX стагоддзя : У 4 т. / Нац. акад. навук Беларусі, Аддз-не гуманітар. навук і мастацтва, Ін-т літ. імя Я.Купалы; Навук. рэд.: І.Я.Навуменка, В.А.Каваленка. – Мінск : Бел. навука, 1999–2003. – 4 т.
- Сучасны літаратурны працэс: тэндэнцыі і праблемы развіцця / І.М.Гозіч, Т.К.Грамадчанка, А.С.Гурская і інш.; Пад аг. рэд. Т.К.Грамадчанкі. – Мінск, 2010. – С. 41 - 50.

згодна з раскладам семінара

Тэма 30. Сучасны літаратурны працэс (для 150Т)

2
абмеркаванне на занятках

- Гiсторыя беларускай лiтаратуры XX стагоддзя : У 4 т. / Нац. акад. навук Беларусі, Аддз-не гуманітар. навук і мастацтва, Ін-т літ. імя Я.Купалы; Навук. рэд.: І.Я.Навуменка, В.А.Каваленка. – Мінск : Бел. навука, 1999–2003. – 4 т.
- Шынкарэнка, В. К. Нястомных пошука дарога : Праблемы сучаснай беларускай гістарычнай прозы / В.К.Шынкарэнка. – Мінск: Беларус. навука, 2002. – 208 с.
згодна з раскладам семінара



Студэнт выконвае адно з прапанаваных задання:

Падрыхтока электроннай прэзентацыі пра галоныя творы А.Міцкевіча “Пан Тадэвуш” і “Дзяды” (неабходна прасачыць за працэсам выдання гэтых твора ад часу напісання да друку на розных мовах, у першую чаргу на беларускай; згадаць пра пераклады на іншыя мовы. Адсканаваць ці сфатаграфаваць вокладкі кожнага з выдання і распавесці пра яго – кім, дзе і калі выдадзена, які бы тыраж, хто кладальнік, хто піса прадмову, ці ёсць у выданні фотаматэрыялы і інш.).
Падрыхтаваць эсэ “Арцём Вярыга-Дарэскі і яго альбом”.
Жыццяпіс паэта-лірніка У.Сыракомлі  даследаванні К.Я.Шышыгінай-Патоцкай “Тры каханні Сыракомлі” (з якіх раздзела складаецца кніга, як яны называюцца, які кампазіцыйны прынцып захаваны  кнізе? што новага вы даведаліся пра гэтага атара, якім убачылі яго характар? пра што распавядае Сыракомля  сваім нарысе “Вандрокі па маіх былых ваколіцах”?).
Падрыхтаваць электронную прэзентацыю па тэме “Ліберальна-асветніцкая плынь у літаратуры ХІХ ст.” (у ёй прадставіць навуковыя і культурныя інтарэсы А. Ельскага і іх повязь з беларускай культурай, пераклады А. Ельскім твора А. Міцкевіча на беларускую мову, расказаць пра А. Ельскага і спадчыну В. Дуніна-Марцінкевіча, паразважаць над публіцыстыкай А. Ельскага  святле праблем сучаснай Беларусі. Ф. Тапчэскі – біяграфічныя звесткі, праблематыка творчасці. Зоф'я Манькоская (Тшашчкоская) і яе пераклады на беларускую мову польскай паэзіі. А. Пшчолка (1869–1943) – біяграфія і праблематыка яго творчасці, беларуская рэчаіснасць у яго творах. Ацэнка яго твора М. Гарэцкім, Я. Карскім). Над заданнем можна працаваць групай да 5 чалавек, прадставіць на апошнім слайдзе інфармацыю, хто з групы за які від работы адказва).
Даклад “Альгерд Абуховіч – як прадстанік беларускамонай плыні  літаратуры канца ХІХ ст.” (распавесці пра традыцыі старажытнага роду Абуховіча-Бандзінелі, удзел Альгерда Абуховіча  пастанні 1863 г.; праблемы беларускай культуры і іх асвятленне  “Мемуарах” А. Абуховіча; байкі А. Абуховіча – праблематыка і сюжэты; перакладчыцкая дзейнасць. А. Абуховіча).
Даклад “Недаспяваная песня Адама Гурыновіча” (біяграфічныя звесткі, светапоглядныя арыентацыі пісьменніка. Шматграннасць мастацкіх пошука А. Гурыновіча. Публіцыстычная паэзія А. Гурыновіча і яго пераклады са славянскіх мо).
Беларускія пісьменнікі ХІХ ст. на старонках часопіса “Роднае слова”  перыяд з 2010 па 2015 год. Бібліяграфічны паказальнік. (гл. па прыкладу: Беларускія пісьменнікі на старонках часопіса “Роднае слова”: бібліягр. паказ. / Бел. асац. “Конкурс”; склад. : А.В.Высоцкая [і інш.]. – Мінск: Бел. асац. “Конкурс”, 2008. – 256 с.). Заданне можна выконваць групай да 5 чалавек, пазначышы канкрэтны від і аб’ём працы, выкананы кожным студэнтам.
Падрыхтаваць рэкламны лісток (буклет) пра асобу і творчасць В.І.Дуніна-Марцінкевіча або Ф.Багушэвіча ці У.Сыракомлю з анатацыйным матэрыялам, ацэнкай літаратуразнацамі яго творчай спадчыны, прывесці  прыклад цытаты з твора, якія, на ваш погляд, і сёння гучаць актуальна.
Завочная экскурсія (па мясцінах, звязаных з жыццём і дзейнасцю пісьменніка ХІХ ст. – атар на выбар) – падабраць цікавы, малавядомы, можа, займальны матэрыял з фотаздымкамі, літаратурнымі творамі, выказваннямі розных атара, навукоца-гісторыка, краязнаца (як прыклад: “Зямля пад белымі крыламі” У.Караткевіча, “Карпілака” У.Содаля).
Скласці красворд (не менш за 10 задання як па гарызанталі, так і па вертыкалі  адвольнай форме) па творы, творчасці, асобе і творчасці пэнага пісьменніка ХІХ ст. (на выбар студэнта).
Вобраз К.Каліноскага – лідэра пастання і чалавека  паэме А.Куляшова “Хамуціус” (у рабоце неабходна прааналізаваць літаратуразначыя матэрыялы па тэме, падаць цытатную ацэнку твора рознымі даследчыкамі, прасачыць логіку развіцця характару героя, яго сталенне да агульнаграмадскіх праблем, каханай Марысі, людзей з народа, прааналізаваць арсенал сродка раскрыцця характару, надаць увагу вобразам-трызненням Кастуся, паразважаць над тым, з якой мэтай яны водзяцца  паэму; даць уласную ацэнку паводзінам героя).
Падабраць матэрыял для віртуальнага музея Я.Чачота, Я.Баршчэскага, У.Сыракомлі (гл., напрыклад: [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ] - віртуальныя музеі беларускіх пісьменніка). Заданне можна выконваць групай да 5 чалавек, пазначышы канкрэтны від і аб’ём працы, выкананы кожным студэнтам.
Асоба і творчасць пісьменніка ХІХ ст. у сеціве (атар на выбар) – аналіз зместу электронных рэсурса.
Даклад “Гістарычна-краязначая літаратура ХІХ ст”: прадстанікі, жанры, прадмет і аб’ект даследавання, праблематыка.



Выніковая форма атэстацыі веда па дысцыпліне па семестрах

Факультэт
І семестр
ІІ семестр
ІІІ семестр


залік
экзамен
залік
экзамен
залік
экзамен

ФІДК
+
-
-
+
-
-

ФЗН АІДК
-
+
-
-
-
+

ФЗН АІДК (скарочаная ф-ма)
-
-
-
+
-
-



ЗАЦВЯРДЖАЮ
Заг.кафедры
беларускай філалогіі
і сусветнай літаратуры

_______________А.М.Пісарэнка
«___»______________ 20__ г.

ПЕРАЛІК ПЫТАННЯѕ
для правядзення заліка (вусная форма)
па вучэбнай дысцыпліне «Сусветная і беларуская літаратура (Беларуская літаратура)» для студэнта ФІДК дзённай формы навучання (1 семестр)

Мастацкая, жанрава-відавая спецыфіка літаратуры  эпоху Кіескай Русі, яе выдатныя дзеячы на старабеларускіх землях. Перадумовы станалення ласна старабеларускай літаратуры, яе змест.
Першыя помнікі хрысціянскай кніжнай пісьменнасці. Царкона-хрысціянскія ідэі  творах К.Тураскага (“Прытча пра душу і цела”, “Слова па Вялікадні”, інш.).
Агіяграфічная літаратура, яе віды і жанры. Характарыстыка арыгінальных агіяграфічных твора (жыцій К.Тураскага, А.Смаленскага, Е.Полацкай).
“Слова пра паход Ігаравы” як унікальны літаратурны помнік славянскіх народа. Гістарычная аснова, сюжэт, вобразы князя Святаслава, Ігара, Усевалада і іншых, жанр. Беларускія матывы  “Слове”.
“Аповесць мінулых гадо” – гістарычная энцыклапедыя жыцця сходніх славяна. Падзеі і факты беларускай гісторыі  творы. Беларуска-літоскія летапісы як помнікі гісторыі беларускага народа, іх класіфікацыя, структура і змест.
Трансфармацыя летапіснага жанру. “Баркулабаская хроніка” як гісторыя мясцовага жыцця Беларусі 16-пач.17стст. Выява асобы атара, свярджэнне каштонасці індывідуальнага жыцця чалавека  коле гістарычных падзей.
Куртуазная проза і рыцарскі раман у эпоху ВКЛ. Тэма кахання  перакладным рамане “Аповесць пра Трышчана”, у “Апавяданні пра ажэнства Жыгімонта ІІ Агуста і Барбару Радзівіл”.
Ф.Скарына як заснавальнік беларускага і сходнеславянскага кнігадрукавання. Скарынаская кніга як узор паліграфіі. Змест прадмо і пасляслоя да кніг.
Скарынінскія традыцыі  асветніцкай дзейнасці паслядоніка. Праграма духонага адраджэння  “Прадмове” да Евангелля В.Цяпінскага.
Творчы шлях М.Гусоскага. “Песня пра зубра”: гісторыя стварэння паэмы, рэальнасць і вымысел  ёй. Рэнесансавыя ідэі  творы.
Сінтэз літаратурных плыня (правасланай, каталіцкай, уніяцкай, пратэстанцкай) у перыяд Рэфармацыі і контррэфармацыі. Публіцыстыка і яе асноныя жанры. Характарыстыка твора палемічнай літаратуры.
Старабеларуская паэзія 16-17 стст., яе віды і жанры (на прыкладзе твора Я.Вісліцкага, А.Рымшы, Л.Карповіча, Г.Пельгрымоскага, Т.Іялевіча, інш.).
С.Полацкі – біяграфія і агляд творчасці. Роля пісьменніка ва збагачэнні паэтыкі і жанрава-стылістычных форм беларускай паэзіі. Барочныя традыцыі і іх праяленне  творах.
Палітычная сатыра, яе сувязь з традыцыямі царкона-палемічнай літаратуры і новымі барокавымі тэндэнцыямі (аналіз твора).
Станаленне гісторыка-мемуарнай літаратуры. Змест твора Ф.Кміты-Чарнабыльскага, Ф.Елашоскага, Я.Цадроскага, М.К.Радзівіла і інш. Сувязь з традыцыямі ерапейскага авантурна-прыгодніцкага рамана запісак Саламеі Пільштыновай-Русецкай «Авантуры майго жыцця».
Драматургія эпохі барока і Асветніцтва: батлейка і яе сцэнічны рэпертуар, інтэрмедыі і іх змест, школьная драматургія (аналіз “Камедыі” К.Марашэскага). Рэалістычныя і асветніцкія тэндэнцыі  паказе вобраза селяніна.
Прыдворныя тэатры на Беларусі. Нясвіжскі тэатр і творчасць Ф.У.Радзівіл. Агляд твора на выбар.
Ананімная літаратура ХІХ ст. і яе значэнне. Праблема атарства твора бурлескна-травесційнай плыні  беларускай літаратуры ХІХ ст. Аналіз паэм “Энеіда навыварат” і “Тарас на Парнасе”.
Грамадскія погляды і творчасць філамата і філарэта (Я.Чачот, Т.Зан, І.Дамейка, А.Ходзька, М.Рукевіч, інш. – творы і атары на выбар).
Літаратурна-грамадскі рух у 30-40-я гады ХІХ ст. Аналіз твора Я.Баршчэскага “Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях”, “Душа не сваім целе”, інш. Даследаванні Міколы Хастовіча пра Я.Баршчэскага.
Жыццёвы і творчы лёс А.Міцкевіча. Тэма Радзімы і яе гісторыі  мастацкіх творах паэта (“Гражына”, “Конрад Валенрод”, “Пан Тадэвуш”, “Дзяды”).
Жыццёвы шлях і творчая спадчына В.І.Дуніна-Марцінкевіча. Нацыянальнае і агульначалавечае  паэтычным эпасе (“Купала”, “Вечарніцы”, “Гапон”, інш.) і драматычных творах “Ідылія”, “Пінская шляхта”, “Залёты”.
Беларуска-польскія заемадачыненні  гісторыі літаратурна-грамадскага руху на Беларусі  ХІХ ст. (аналіз твора Т.Лады-Заблоцкага, А.Вярыгі-Дарэскага, Э.Ажэшкі, У.Сыракомлі).
Роля У.Сыракомлі  развіцці беларускай літаратуры, яго эстэтычныя погляды. Тэма “малога чалавека”  гавэндах “Паштальён”, “Ілюмінацыя”, “Хадыка”.
Грамадска-палітычныя погляды і літаратурна-публіцыстычная спадчына К.Каліноскага (газета “Мужыцкая прада”, “Марыська, чарнаброва галубка мая”, “Ліст з-пад шыбеніцы”).
Асоба Ф.Багушэвіча  беларускай літаратуры. Тэматыка, стыль, вобразы яго паэзіі, змест прадмо да паэтычных зборніка. Творчыя спробы  прозе.
Ліберальна-асветніцкая плынь у літаратуры ХІХ ст. (А. Ельскі, Ф. Тапчэскі, Зоф'я Манькоская (Тшашчкоская), А. Пшчолка). Змест асноных кірунка іх працы.
Беларускамоная літаратура канца ХІХ ст. (Янка Лучына, Альгерд Абуховіч, Адам Гурыновіч,), характарыстыка іх творчай дзейнасці.
Гістарычна-краязначая літаратура ХІХ ст. (А.Рыпінскі, П.Шпілескі, А.Кіркор, А.Ельскі, інш.).
Асноныя кірункі творчай дзейнасці В.Каратынскага. Праблема рэалістычнага мастацтва  разуменні атара.

Выкладчык
Г.М.Друк
(подпіс)

Разгледжана на пасяджэнні кафедры
беларускай філалогіі
і сусветнай літаратуры
(пратакол № ____ ад «___»_________ 20__ г.

ЗАЦВЯРДЖАЮ
Заг.кафедры
беларускай філалогіі
і сусветнай літаратуры

_______________А.М.Пісарэнка
«___»______________ 2015 г.

ПЕРАЛІК ПЫТАННЯѕ
для правядзення экзамена (вусная форма)
па вучэбнай дысцыпліне «Сусветная і беларуская літаратура (Беларуская літаратура)» для студэнта ФІДК дзённай (2 семестр) і завочнай (3 семестр) форм навучання

Творчы партрэт А.Дударава. Актуальнасць праблематыкі яго твора – “Парог”, “Вечар”, “Радавыя”, “Адцуранне”, “Чорная панна Нясвіжа”, “Купала”.
Беларуская драматургія к. ХХ – пач. ХХІ ст.: тэндэнцыі развіцця, прадстанікі, традыцыі і эксперыменты. Аналіз твора розных атара на выбар.
Творчы шлях А.Макаёнка. Наватарства драматурга  п’есах “Лявоніха на арбіце”, “Трыбунал”, “Зацюканы апостал” ці інш. (творы на выбар).
Сучасная беларуская літаратура і постмадэрнізм (на матэрыяле твора А.Хадановіча, В.Жыбуля, Ю.Каляды, А.Наварыча, А.Казлова, А.Глобуса і інш. – атары і творы на выбар).
Чарнобыльская тэма  беларускай літаратуры. Творы С.Законнікава, Я.Сіпакова, М.Мятліцкага, І.Пташнікава, В.Карамазава – на выбар.
Творчасць С.Алексіевіч і яе спецыфіка. Праблема Чарнобыля  кнізе “Чарнобыльская малітва”.
Эстэтычныя пошукі  беларускай паэзіі к. ХХ ст., яе жанравае абналенне. Творчыя партрэты А.Сыса, Э.Акуліна, Л.Рублескай ці інш. – атары і вершы на выбар.
Творчы партрэт Л.Дранько-Майсюка. Адметнасць мастацкага васаблення тэмы кахання  яго паэзіі.
Агляд прозы А.Федарэнкі. Аналіз 1-2 твора на выбар студэнта, раскрыццё тэмы і праблематыкі твора.
Сучасная “жаночая проза” (А.Брава, Ю.Каляда, Л.Рублеская, Р.Баравікова, інш.) – атары і творы на выбар.
Мастацкае адчуванне жыцця паэтамі 70–80-х гг. – А.Пісьмянковым, Р.Баравіковай, С.Законнікавым, М.Мятліцкім. Вобраз лірычнай гераіні  паэзіі Я.Янішчыц.
Творчыя эксперыменты А.Разанава, характарыстыка атарскіх жанра.
“Філалагічнае пакаленне” як з’ява. Грамадзянскае гучанне, гуманістычны пафас лірыкі А.Вярцінскага, Г.Буракіна, Я.Сіпакова (вершы і паэмы на выбар). Своеасаблівасць паэтычнай манеры кожнага з атара.
Шматграннасць таленту Н.Гілевіча. Грамадзянскі пафас, жанравая сістэма лірыкі. Ідэйна-мастацкі змест рамана  вершах “Родныя дзеці”, паэмы “Лодачкі”, “Сказа пра Лысую гару”, інш.
Тэматычная і жанравая разнастайнасць лірыкі Р.Барадуліна, адметнасць вобраза, рыфмы, сінтаксісу (зб.“Неруш”, “Свята пчалы”, “Евангелле ад мамы”, “Ксты”, інш.).
“Філалагічнае пакаленне”  беларускай прозе. “Ваенна-вясковая” тэма  творчасці В.Карамазава, І.Пташнікава, М.Стральцова, І.Чыгрынава, А.Кудраца (творы і атары на выбар).
Мастацка-біяграфічная літаратура і яе асаблівасці. Вобраз-тып творцы як цэнтральны герой у Б.Мікуліча, А.Лойкі, В.Котун, М.Стральцова, Я.Міклашэскага, В.Карамазава (атар і твор на выбар).
Мемуары як жанр мастацка-дакументальнай літаратуры. Тэма сталінскіх рэпрэсій ва спамінах Ф.Аляхновіча, С.Грахоскага, Л.Геніюш – атар на выбар).
А.Адамовіч як крытык і пісьменнік. Прадзівасць жыццёвага факта  “Карніках”, “Хатынскай аповесці”, “Апошняй пастаралі”, інш. Псіхалагізм і асаблівасці яго выялення  творах.
Развіццё фантастыкі  беларускай літаратуры, яе віды. Аналіз твора на выбар (Я.Сіпако “Блуканне па іншасвеце”, В.Гігевіч “Кентары”, “Карабель”, апавяданні са зб.“Вячэра манекена” Р.Баравіковай).
Асноныя аспекты адлюстравання беларускай гісторыі  творчасці Л.Дайнекі, У.Арлова, К.Тарасава, В.Іпатавай і інш. (творы на выбар).
Тэма гістарычнага мінулага  творчасці сучасных атара – Л.Рублескай (творы на выбар), А.Наварыча (“Літоскі вок”), А.Бутэвіча (“Каралева не здраджвала каралю”).
Філасофская заглыбленасць твора В.Казько. Спецыфіка мастацкай паэтыкі (сюжэтны “развал”, мантаж, фрагментарнасць, міфалагізм, інш. – паказаць на прыкладзе канкрэтных твора).
Юры Станкевіч як празаік, праблема героя  яго творах. Аналіз рамана “Любіць ноч – права пацуко”. Пошукі пісьменніка  жанры фантастыкі.
Лірычная проза як мастацкая з’ява  беларускай літаратуры. Агляд творчасці Янкі Брыля, навізна выялення жыццёвых з’я у яго творах, аналіз лірычных мініяцюр.
Шматграннасць творчай асобы У.Караткевіча. Нацыянальнае і агульначалавечае  лірыцы, паэтычныя жанры. Тэматыка нарыса і драматургічных твора.
У.Караткевіч і беларуская гістарычная проза. Мінулае і сучаснасць у аповесцях “Дзікае паляванне караля Стаха”, “Сівая легенда”, “Ладдзя роспачы”, рамане “Чорны замак Альшанскі” ці інш.
Прытча, казка, парабала, сказ і іх месца  сучаснай літаратуры. Аналіз прыпавесця В.Быкава – творы на выбар.
Жыццёвыя шляхі В.Быкава. Тэма вайны  яго творчасці, наватарства  раскрыцці зместу, асаблівасці структуры твора пісьменніка і іх экзістэнцыйнае гучанне (на прыкладзе 2-3 твора).
Творчыя пошукі В.Быкава  80-90-я гг. ХХ ст. Багацце сацыяльных тыпа, шматтэмнасць (на прыкладзе твора “На чырвоных лядах”, “Жоты пясочак”, “Чырвоныя пятліцы”, “Пакахай мяне, салдацік”, “Балота”, “Вачыная яма”, “Труба”).
Сацыяльна-філасофская проза К.Чорнага, псіхалагізм твора і іх гуманістычнае гучанне (на прыкладзе апавядання “Макаркавых Волька”, “Справа Віктара Лукашэвіча”, рамана “Млечны шлях” і інш.).
К.Крапіва – паэт і байкапісец. Тэматычны дыяпазон вершаваных твора, мастацкія сродкі сатыры.
К.Крапіва – празаік, крытык і драматург. Сатырычны тыпаж камедый, актуальнасць гучання яго твора.
Рэалізм у беларускай пасляваеннай прозе (агляд творчасці І.Мележа, І.Навуменкі). І.Шамякін і з’ява сацрэалізму (аналіз адной з аповесця 80-90-х гг.ХХ ст.).
Заходнебеларуская літаратура: асноныя этапы, прадстанікі  паэзіі, прозе і драматургіі, тэматыка і сістэма вобраза. Аналіз твора Л.Родзевіча, У.Жылкі, ранніх твора М.Танка.
Філасофскія аспекты паэзіі А.Куляшова (вершы на выбар). Праблематыка паэм “Варшаскі шлях”, “Цунамі”, “Хамуціус”.
Народна-паэтычны свет лірыкі М.Танка (вершы на выбар). Матывы і тэмы паэзіі 80–90-х гг. ХХ ст. (кнігі “Мой качэг”, “Erratа” – вершы на выбар).
Адметнасць паэтычнага голасу П.Панчанкі (вершы на выбар). Пісьменнік пра лёс бацькоскай зямлі, роднай мовы  творах 1980-90-х гг. (зб. “Горкі жолуд”, “Высокі бераг”, інш. – вершы на выбар).
Гуманістычна-псіхалагічная скіраванасць прозы М.Зарэцкага. Вобраз новага чалавека  апавяданнях “Дзіная”, “Бель”, “Кветка пажоклая”, аповесці “Голы звер”.
М. Гарэцкі як прадстанік інтэлектуальна-філасофскай прозы. Асноныя этапы творчасці, тэматыка і праблематыка яго твора (аналіз твора на выбар).
Асоба і творчасць З.Бядулі  ацэнцы літаратурнай крытыкі. Аналіз аповесці “Салавей”.
Беларуская савецкая паэзія 20-40-х гг. Літаратурныя арганізацыі і іх дзейнасць. Вобраз рэвалюцыйнага часу  творчасці паэта-маладнякоца М.Чарота, П.Труса, інш.
Мастацкі дыялог з чалавекам і часам паэта-узвышэнца (творы У.Дубокі, Я.Пушчы на выбар).
Тэма Вялікай Айчыннай вайны  беларускай літаратуры (творы А.Куляшова, П.Панчанкі, П.Брокі, М.Лынькова, А.Пысіна і інш. на выбар).
Тэматычная разнастайнасць, жанрава-стылёвыя пошукі, праблема новага героя  беларускай прозе 20-40-х гг. (П.Галавач, Л.Калюга, Ц.Гартны, інш.).
Сатырычная плынь у савецкай беларускай літаратуры. Ідэйна-мастацкі змест рамана А.Мрыя “Запіскі Самсона Самасуя”.
Вацла Ластоскі як прадстанік нацыянальнага адраджэння. Тэматыка і праблематыка яго твора.
Творчасць М.Багдановіча  рэчышчы нацыянальнага адраджэння і  ерапейскім кантэксце. Аналіз зб. “Вянок”.
Жыццёвы шлях і творчая біяграфія Янкі Купалы. Агляд зб. паэзіі “Жалейка”, “Гусляр”, “Шляхам жыцця”, “Спадчына”.
Паэмы Янкі Купалы: змест, праблематыка, жанрава-стылявыя асаблівасці.
Якуб Колас як паэт. Мастацкая карціна жыцця беларуса  апавяданнях нашаніскага перыяду. Аналіз зборніка “Казкі жыцця”.
Ідэя адраджэння Беларусі і яе рэалізацыя  паэмах Якуба Коласа “Новая зямля”, “Сымон-музыка”.
Драматургія Янкі Купалы, праблематыка п’ес, характарыстыка вобраза. Мастацкі аналіз трагікамедыі “Тутэйшыя”, актульнасць твора.
Літаратурная і педагагічна-асветніцкая дзейнасць Цёткі. Гуманістычная скіраванасць і псіхалагізм прозы Цёткі (“Прысяга над крывавымі разорамі”, “Асеннія лісты”, “Зялёнка”, інш.).
Мастацкая разнастайнасць “малой” прозы Ядвігіна Ш. Раман “Золата”. Вобраз атара  “Лістах з дарогі”.
Нацыянальна-адраджэнскі і філасофска-гуманістычны пафас лірыкі А.Гаруна (зб. “Матчын дар”). Ідэйна-мастацкі змест прозы (“Першы снег”, “Пан Шабуневіч”, інш.).


Выкладчык
Г.М.Друк
(подпіс)

Разгледжана на пасяджэнні кафедры
беларускай філалогіі
і сусветнай літаратуры
(пратакол № ___ ад «___»_________ 2015 г.



ЗАЦВЯРДЖАЮ
Заг.кафедры
беларускай філалогіі
і сусветнай літаратуры

_______________А.М.Пісарэнка
«___»______________ 20__ г.

ПЕРАЛІК ПЫТАННЯѕ
для правядзення экзамена (вусная форма)
па вучэбнай дысцыпліне «Сусветная і беларуская літаратура (Беларуская літаратура)» для студэнта ФІДК завочнай формы навучання (1 семестр)

Мастацкая, жанрава-відавая спецыфіка літаратуры  эпоху Кіескай Русі, яе выдатныя дзеячы на старабеларускіх землях. Перадумовы станалення ласна старабеларускай літаратуры, яе змест.
Першыя помнікі хрысціянскай кніжнай пісьменнасці. Царкона-хрысціянскія ідэі  творах К.Тураскага (“Прытча пра душу і цела”, “Слова па Вялікадні”, інш.).
Агіяграфічная літаратура, яе віды і жанры. Характарыстыка арыгінальных агіяграфічных твора (жыцій К.Тураскага, А.Смаленскага, Е.Полацкай).
Вобразы асветніка – Е.Полацкай, Ф.Скарыны, Ф.Багушэвіча ці інш. – у ролі героя літаратурных твора.
“Слова пра паход Ігаравы” як унікальны літаратурны помнік славянскіх народа. Гістарычная аснова, сюжэт, вобразы князя Святаслава, Ігара, Усевалада і іншых, жанр. Беларускія матывы  “Слове”.
“Аповесць мінулых гадо” – гістарычная энцыклапедыя жыцця сходніх славяна. Падзеі і факты беларускай гісторыі  творы. Беларуска-літоскія летапісы як помнікі гісторыі беларускага народа, іх класіфікацыя, структура і змест.
“Баркулабаская хроніка” як прыклад трансфармацыі летапіснага жанру. Драма народнага жыцця  творы.
Куртуазная проза і рыцарскі раман у эпоху ВКЛ. Тэма кахання  перакладным рамане “Аповесць пра Трышчана”, у “Апавяданні пра ажэнства Жыгімонта ІІ Агуста і Барбару Радзівіл”.
Ф.Скарына як заснавальнік беларускага і сходнеславянскага кнігадрукавання. Скарынаская кніга як узор паліграфіі. Змест прадмо і пасляслоя да кніг.
Скарынінскія традыцыі  асветніцкай дзейнасці яго паслядоніка (С.Буднага, Л.і.С. Зізанія, інш.). Праграма духонага адраджэння  “Прадмове” да Евангелля В.Цяпінскага.
Творчы шлях М.Гусоскага. “Песня пра зубра”: гісторыя стварэння паэмы, рэальнасць і вымысел  ёй. Рэнесансавыя ідэі  творы.
Гістарычныя мовы знікнення палемічнай, публіцыстычнай літаратуры, яе асноныя жанры (урачыстыя словы і казанні, прамовы на сойме, катэхізіс, інш.), іх характарыстыка.
Мялеці Сматрыцкі – пісьменнік-палеміст. “Трэнас” як твор старабеларускай публіцыстыкі.
Перыпетыі жыццёвага лёсу Апанаса Філіповіча, характарыстыка яго публіцыстыкі (“Навіны”, “Дыярыуш”).
Старабеларуская паэзія 16-17 стст., яе віды і жанры (на прыкладзе твора Я.Вісліцкага, А.Рымшы, Л.Карповіча, Г.Пельгрымоскага, Т.Іялевіча, інш.).
С.Полацкі – біяграфія і агляд творчасці. Роля пісьменніка ва збагачэнні паэтыкі і жанрава-стылістычных форм беларускай паэзіі. Барочныя традыцыі і іх праяленне  творах.
Палітычная публіцыстыка, сатырычны характар яе зместу, сувязь з традыцыямі царкона-палемічнай літаратуры і новымі барокавымі тэндэнцыямі (аналіз твора на выбар).
Старажытная гісторыка-мемуарная літаратура і яе асноныя віды (эпісталаграфія, справавое пісьменства, паломніцкая літаратура і інш.). Змест твора Ф.Кміты-Чарнабыльскага, Ф.Елашоскага, Я.Цадроскага, М.К.Радзівіла.
Мемуары Саламеі Пільштыновай-Русецкай «Авантуры майго жыцця» і іх сувязь з традыцыямі ерапейскага авантурна-прыгодніцкага рамана.
Драматургія эпохі барока і Асветніцтва: батлейка і яе сцэнічны рэпертуар, інтэрмедыі і іх змест, школьная драматургія (аналіз “Камедыі” К.Марашэскага). Рэалістычныя і асветніцкія тэндэнцыі  паказе вобраза селяніна.
Прыдворныя тэатры на Беларусі. Нясвіжскі тэатр і творчасць Ф.У.Радзівіл. Агляд твора на выбар.
Ананімная літаратура ХІХ ст. і яе значэнне. “Энеіда навыварат” як прыклад бурлескна-травесційнай плыні  беларускай літаратуры.
Праблема атарства паэмы “Тарас на Парнасе”, шляхі развіцця нацыянальнай літаратуры як прадмет мастацкага асэнсавання.
Агляд літаратурнага зборніка “Філаматы і філарэты” (выдавецтва “Беларускі кнігазбор”). Рамантызм і яго выяленне  творчасці прадстаніко філамацка-філарэцкага руху.
Фальклорна-паэтычная творчасць Яна Чачота. Маральна-этычная праблематыка  баладах (творы на выбар).
Літаратурна-грамадскі рух у 30-40-я гады ХІХ ст. Аналіз твора Я.Баршчэскага “Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях”, “Душа не сваім целе”, інш.
Жыццёвы і творчы лёс А.Міцкевіча, асноныя этапы творчасці.Рамантызм і яго выяленне  мастацкіх творах паэта (вершы і балады на выбар, паэмы “Гражына”, “Конрад Валенрод”, “Дзяды” – на выбар).
“Пан Тадэвуш” як нацыянальная эпапея. Асноныя сюжэтныя лініі, мастацкае выяленне рыцарска-шляхецкай культуры. Вобраз Беларусі  творы.
Жыццёвы шлях і творчая спадчына В.І.Дуніна-Марцінкевіча. Рамантычна-этнаграфічны этап у творчасці пісьменніка (“Купала”, “Вечарніцы”, “Шчароскія дажынкі”, “Гапон”, інш. 2-3 на выбар).
В.І.Дунін-Марцінкевіч і станаленне беларускага прафесійнага тэатра. Аналіз драматычных твора (“Ідылія”, “Пінская шляхта”, “Залёты”).
Сінтэз сентыменталізму, рамантызму і рэалізму  творчасці В.І.Дуніна-Марцінкевіча (творы на выбар).
Беларуска-польскія заемадачыненні  гісторыі літаратурна-грамадскага руху на Беларусі  ХІХ ст. (агляд твора Т.Лады-Заблоцкага, А.Вярыгі-Дарэскага, У.Сыракомлі). Беларускія рэаліі жыцця  аповесці “Хам” Э.Ажэшкі.
Роля У.Сыракомлі  развіцці беларускай літаратуры, яго эстэтычныя погляды. Тэма “малога чалавека”  гавэндах “Паштальён”, “Ілюмінацыя”, “Хадыка”.
Грамадска-палітычныя погляды і літаратурна-публіцыстычная спадчына К.Каліноскага (газета “Мужыцкая прада”, “Марыська, чарнаброва галубка мая”, “Ліст з-пад шыбеніцы”).
Жыццёвы шлях Ф.Багушэвіча. Тэматыка, стыль яго паэзіі. Наватарства вобраза беларуса. Ф.Багушэвіч як заснавальнік крытычнага рэалізму  беларускай літаратуры.
Публіцыстыка Ф.Багушэвіча і яго творчыя спробы  прозе. Ідэйны змест прадмо да паэтычных зборніка.
Ліберальна-асветніцкая плынь у літаратуры ХІХ ст. (А. Ельскі, Ф. Тапчэскі, Зоф'я Манькоская (Тшашчкоская), А. Пшчолка). Змест асноных кірунка іх працы.
Беларускамоная літаратура канца ХІХ ст. (Янка Лучына, Альгерд Абуховіч, Адам Гурыновіч,), характарыстыка іх творчай дзейнасці.
Гістарычна-краязначая літаратура ХІХ ст. (А.Рыпінскі, П.Шпілескі, А.Кіркор, А.Ельскі, інш.).
Асноныя кірункі творчай дзейнасці В.Каратынскага. Праблема рэалістычнага мастацтва  разуменні атара.


Выкладчык
Г.М.Друк
(подпіс)
Разгледжана на пасяджэнні кафедры
беларускай філалогіі
і сусветнай літаратуры
(пратакол № ____ ад «___»_________ 20__ г.

ЗАЦВЯРДЖАЮ
Заг.кафедры
беларускай філалогіі
і сусветнай літаратуры

_______________А.М.Пісарэнка
«___»______________ 20__ г.

ПЕРАЛІК ПЫТАННЯѕ
для правядзення экзамена (вусная форма)
па вучэбнай дысцыпліне «Сусветная і беларуская літаратура (Беларуская літаратура)» для студэнта ФЗН АІДК скарочанага тэрміну навучання (4 семестр)

Першыя помнікі хрысціянскай кніжнай пісьменнасці. Царкона-хрысціянскія ідэі  творах К.Тураскага (“Прытча пра душу і цела”, “Слова па Вялікадні”, інш.).
Агіяграфічная літаратура, яе віды і жанры. Характарыстыка арыгінальных агіяграфічных твора (жыцій К.Тураскага, А.Смаленскага, Е.Полацкай).
Гісторыя летапісання, асноныя беларускія летапісы, змест асобных сюжэта. Трансфармацыя летапіснага жанру.
Куртуазная проза і рыцарскі раман у эпоху ВКЛ. Тэма кахання  перакладным рамане “Аповесць пра Трышчана”, у “Апавяданні пра ажэнства Жыгімонта ІІ Агуста і Барбару Радзівіл”.
Ф.Скарына як заснавальнік беларускага і сходнеславянскага кнігадрукавання. Змест прадмо і пасляслоя да кніг. Скарынінскія традыцыі  асветніцкай дзейнасці яго паслядоніка.
Творчы шлях М.Гусоскага. “Песня пра зубра”: гісторыя стварэння паэмы, рэальнасць і вымысел  ёй. Рэнесансавыя ідэі  творы.
Гістарычныя мовы знікнення палемічнай, публіцыстычнай літаратуры, яе асноныя жанры (урачыстыя словы і казанні, прамовы на сойме, катэхізіс, інш.), іх характарыстыка на прыкладзе твора М.Сматрыцкага, А.Філіповіча, інш.
Старабеларуская паэзія 16-17 стст., яе віды і жанры (на прыкладзе твора Я.Вісліцкага, А.Рымшы, Л.Карповіча, Г.Пельгрымоскага, Т.Іялевіча, інш.). Роля С.Полацкага ва збагачэнні паэтыкі і жанрава-стылістычных форм беларускай паэзіі.
Старажытная гісторыка-мемуарная літаратура і яе асноныя віды (эпісталаграфія, справавое пісьменства, паломніцкая літаратура і інш.). Мастацкія асаблівасці мемуара Саламеі Пільштыновай-Русецкай «Авантуры майго жыцця».
Драматургія эпохі барока і Асветніцтва: батлейка і яе сцэнічны рэпертуар, інтэрмедыі і іх змест, школьная драматургія (аналіз “Камедыі” К.Марашэскага), прыдворны тэатр (агляд творчасці Ф.У.Радзівіл, аналіз адной з п’ес).
Ананімная літаратура ХІХ ст. і яе значэнне. Аналіз твора бурлескна-травесційнай плыні  беларускай літаратуры (“Энеіда навыварат”, “Тарас на Парнасе”).
Філаматы і філарэты як грамадска-літаратурная з’ява. Творчасць А.Міцкевіча. “Пан Тадэвуш” як нацыянальная эпапея.
Творчасць Я.Баршчэскага. Міф і яго роля  творах “Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях”, “Душа не  сваім целе”, інш.
Жыццёвы шлях і творчая спадчына В.І.Дуніна-Марцінкевіча. Рамантычна-этнаграфічны этап у творчасці пісьменніка. Аналіз драматычных твора (“Ідылія”, “Пінская шляхта”, “Залёты”).
Беларуска-польскія заемадачыненні  гісторыі літаратурна-грамадскага руху на Беларусі  ХІХ ст. (агляд твора У.Сыракомлі, Э.Ажэшкі).
Жыццёвы шлях Ф.Багушэвіча. Тэматыка, стыль яго паэзіі. Наватарства вобраза беларуса. Ф.Багушэвіч як заснавальнік крытычнага рэалізму  беларускай літаратуры.
Беларускамоная літаратура канца ХІХ ст. (Янка Лучына, Альгерд Абуховіч, Адам Гурыновіч,), характарыстыка іх творчай дзейнасці.
Гістарычна-краязначая літаратура ХІХ ст. (А.Рыпінскі, П.Шпілескі, А.Кіркор, А.Ельскі, інш.).
Беларуская драматургія к. ХХ – пач. ХХІ ст.: тэндэнцыі развіцця, прадстанікі, традыцыі і эксперыменты. Аналіз твора А.Дударава, А.Петрашкевіча, М.Матукоскага, С.Кавалёва на выбар.
Сучасная беларуская літаратура і постмадэрнізм (на матэрыяле твора А.Хадановіча, В.Жыбуля, Ю.Каляды, А.Наварыча, А.Казлова, А.Глобуса і інш. – атары і творы на выбар).
Чарнобыльская тэма  беларускай літаратуры (творы С.Законнікава, Я.Сіпакова, М.Мятліцкага, І.Пташнікава, В.Карамазава – на выбар). Праблема Чарнобыля  кнізе “Чарнобыльская малітва” С.Алексіевіч, спецыфіка яе творчасці.
Творчыя партрэты А.Сыса, Э.Акуліна, Л.Рублескай, Л.Дранько-Майсюка – атары і творы на выбар.
Агляд прозы А.Федарэнкі. Аналіз 1-2 твора на выбар студэнта, раскрыццё тэмы і праблематыкі твора.
Сучасная “жаночая проза” (А.Брава, Ю.Каляда, Л.Рублеская, Р.Баравікова, інш.) – атары і творы на выбар.
Мастацкае адчуванне жыцця паэтамі 70–80-х гг. – А.Пісьмянковым, Р.Баравіковай, С.Законнікавым. Эксперыменты А.Разанава, характарыстыка створаных ім жанра.
“Філалагічнае пакаленне” як з’ява. Грамадзянскае гучанне, гуманістычны пафас лірыкі У.Караткевіча, А.Вярцінскага, Г.Буракіна, Я.Сіпакова, (вершы і паэмы на выбар). Своеасаблівасць паэтычнай манеры кожнага з атара.
Шматграннасць таленту Н.Гілевіча. Грамадзянскі пафас, жанравая сістэма лірыкі. Ідэйна-мастацкі змест рамана  вершах “Родныя дзеці”, паэмы “Лодачкі”, “Сказа пра Лысую гару”, інш.
Тэматычная і жанравая разнастайнасць лірыкі Р.Барадуліна, адметнасць вобраза, рыфмы, сінтаксісу (зб.“Неруш”, “Свята пчалы”, “Евангелле ад мамы”, “Ксты”, інш.).
“Філалагічнае пакаленне”  беларускай прозе. “Ваенна-вясковая” тэма  творчасці В.Карамазава, І.Пташнікава, М.Стральцова, І.Чыгрынава, А.Кудраца (творы і атары на выбар).
Мастацка-біяграфічная літаратура і яе асаблівасці. Вобраз-тып творцы як цэнтральны герой у Б.Мікуліча, А.Лойкі, В.Котун, М.Стральцова, Я.Міклашэскага, В.Карамазава (атар і твор на выбар).
Мемуары як жанр мастацка-дакументальнай літаратуры. Тэма сталінскіх рэпрэсій ва спамінах Ф.Аляхновіча, С.Грахоскага, Л.Геніюш – атар на выбар).
А.Адамовіч як крытык і пісьменнік. Прадзівасць жыццёвых факта у “Карніках”, “Хатынскай аповесці”, “Апошняй пастаралі”, інш. Псіхалагізм і асаблівасці яго выялення  творах.
Развіццё фантастыкі  беларускай літаратуры, яе віды. Аналіз твора на выбар (Я.Сіпако “Блуканне па іншасвеце”, В.Гігевіч “Кентары”, “Карабель”, апавяданні са зб.“Вячэра манекена” Р.Баравіковай).
Асноныя аспекты адлюстравання беларускай гісторыі  творчасці Л.Дайнекі, У.Арлова, К.Тарасава, В.Іпатавай і інш. (творы на выбар).
Тэма гістарычнага мінулага  творчасці Л.Рублескай (творы на выбар), А.Наварыча (“Літоскі вок”), А.Бутэвіча (“Каралева не здраджвала каралю”).
Філасофская заглыбленасць твора В.Казько. Спецыфіка мастацкай паэтыкі (сюжэтны “развал”, мантаж, фрагментарнасць, міфалагізм, інш. – паказаць на прыкладзе канкрэтных твора).
Юры Станкевіч як празаік, праблема героя  яго творах. Аналіз рамана “Любіць ноч – права пацуко”. Пошукі пісьменніка  жанры фантастыкі.
Лірычная проза як мастацкая з’ява  беларускай літаратуры. Агляд творчасці Янкі Брыля, навізна выялення жыццёвых з’я у яго творах, аналіз лірычных мініяцюр.
Шматграннасць творчай асобы У.Караткевіча. Тэматыка нарыса і драматургічных твора. Аналіз твора гістарычнай прозы.
Прытча, казка, парабала, сказ і іх месца  сучаснай літаратуры. Аналіз прыпавесця В.Быкава – творы на выбар.
Тэма вайны  творчасці В.Быкава, наватарскае асэнсаванне ваеннага вопыту, асаблівасці структуры твора пісьменніка і іх экзістэнцыйнае гучанне (на прыкладзе 2-3 твора). Творчыя пошукі В.Быкава  80-90-я гг. ХХ ст.
Сацыяльна-філасофская проза К.Чорнага, псіхалагізм твора і іх гуманістычнае гучанне (на прыкладзе апавядання “Макаркавых Волька”, “Справа Віктара Лукашэвіча”, рамана “Млечны шлях” і інш.).
К.Крапіва – паэт і байкапісец. Тэматычны дыяпазон вершаваных твора, мастацкія сродкі сатыры. Сатырычны тыпаж камедый Крапівы, актуальнасць гучання яго твора.
Рэалізм у беларускай пасляваеннай прозе (агляд творчасці І.Мележа, І.Навуменкі). І.Шамякін і з’ява сацрэалізму (аналіз адной з аповесця 80-90-х гг.ХХ ст.).
Заходнебеларуская літаратура: асноныя этапы, прадстанікі  паэзіі, прозе і драматургіі, тэматыка і сістэма вобраза. Аналіз твора Л.Родзевіча, У.Жылкі, ранніх твора М.Танка.
Філасофскія аспекты паэзіі А.Куляшова (вершы на выбар). Праблематыка паэм “Варшаскі шлях”, “Цунамі”, “Хамуціус”.
Народна-паэтычны свет лірыкі М.Танка (вершы на выбар). Матывы і тэмы паэзіі 80–90-х гг. ХХ ст. (кнігі “Мой качэг”, “Erratа” – вершы на выбар).
Адметнасць паэтычнага голасу П.Панчанкі (вершы на выбар). Пісьменнік пра лёс бацькоскай зямлі, роднай мовы  творах 1980-90-х гг. (зб. “Горкі жолуд”, “Высокі бераг”, інш. – вершы на выбар).
Гуманістычна-псіхалагічная скіраванасць прозы М.Зарэцкага. Вобраз новага чалавека  апавяданнях “Дзіная”, “Бель”, “Кветка пажоклая”, аповесці “Голы звер”.
М. Гарэцкі як прадстанік інтэлектуальна-філасофскай прозы. Асноныя этапы творчасці, тэматыка і праблематыка яго твора (аналіз твора на выбар).
Беларуская савецкая паэзія 20-40-х гг. Літаратурныя арганізацыі і іх дзейнасць. Вобраз часу  творчасці паэта-маладнякоца (М.Чарота, П.Труса, інш.) і паэта-узвышэнца (творы У.Дубокі, Я.Пушчы на выбар).
Тэма Вялікай Айчыннай вайны  беларускай літаратуры (творы А.Куляшова, П.Панчанкі, П.Брокі, М.Лынькова, А.Пысіна і інш. на выбар).
Тэматычная разнастайнасць, жанрава-стылёвыя пошукі, праблема новага героя  беларускай прозе 20-40-х гг. (П.Галавач, Л.Калюга, Ц.Гартны, інш.).
Сатырычная плынь у савецкай беларускай літаратуры. Ідэйна-мастацкі змест рамана А.Мрыя “Запіскі Самсона Самасуя”.
Вацла Ластоскі як прадстанік нацыянальнага адраджэння. Тэматыка і праблематыка яго твора.
Творчасць М.Багдановіча  рэчышчы нацыянальнага адраджэння і  ерапейскім кантэксце. Аналіз зб. “Вянок”.
Жыццёвы шлях і творчая біяграфія Янкі Купалы. Агляд зб. паэзіі “Жалейка”, “Гусляр”, “Шляхам жыцця”, “Спадчына”. Паэмы Купалы: змест, праблематыка, жанрава-стылявыя асаблівасці.
Якуб Колас як паэт. Мастацкая карціна жыцця беларуса  апавяданнях нашаніскага перыяду. Аналіз зборніка “Казкі жыцця”. Ідэя адраджэння Беларусі і яе рэалізацыя  паэмах Якуба Коласа “Новая зямля”, “Сымон-музыка”.
Драматургія Янкі Купалы, праблематыка п’ес, характарыстыка вобраза. Мастацкі аналіз трагікамедыі “Тутэйшыя”, актульнасць твора.
Нашаніскі перыяд у літаратуры: прадстанікі, стыль, праблематыка твора, сімвалізм вобраза.


Выкладчык
Г.М.Друк
(подпіс)
Разгледжана на пасяджэнні кафедры
беларускай філалогіі
і сусветнай літаратуры
(пратакол № ____ ад «___»_________ 20__ г.
Крытэрыі ацэнкі выніка вучэбнай дзейнасці

Балы
Крытэрыі ацэнкі

1 (адзін),
не залічана
Адсутнасць веда і кампетэнцый у рамках вучэбнага курса; адмаленне ад адказу

2 (два), не залічана
Фрагментарныя веды  межах вучэбнага курса; наянасць у адказе грубых, лагічных памылак

3 (тры),
не залічана
Недастаткова поны аб’ём веда у межах вучэбнага курса; фрагментарны пераказ тэксту; няменне выкарыстоваць навуковую тэрміналогію і арыентавацца  тэорыі літаратурнага працэсу

4 (чатыры),
залічана
Валоданне зместам твора пераважна на зроні пераказу, адсутнасць канцэптуальнага спрымання літаратурнага працэсу; выкарыстанне навуковай тэрміналогіі

5 (пяць),
залічана
Дастатковы зровень веда у рамках вучэбнай праграмы; эмацыянальнае асэнсаванне тэксту са спробай ацаніць характары і сітуацыі; выкарыстанне навуковай тэрміналогіі і арыентацыя  тэорыі літаратурнага працэсу; лагічны адказ і здольнасць рабіць высновы; засваенне аснонай літаратуры

6 (шэсць),
залічана
Дастаткова поныя і сістэматызаваныя веды  аб’ёме вучэбнай праграмы; выкарыстанне навуковай тэрміналогіі і арыентацыя  тэорыі літаратурнага працэсу; раскрыццё зместу літаратурнага твора праз выяленне праблематыкі, вобразнай сістэмы; спроба раскрыць атарскія адносіны да героя і падзей пры адсутнасці аналітычнага падыходу; лагічны адказ і здольнасць рабіць высновы; засваенне аснонай літаратуры

7 (сем),
залічана
Сістэматызаваныя, глыбокія і поныя веды па сіх раздзелах вучэбнай праграмы; выкарыстанне навуковай тэрміналогіі і арыентацыя  тэорыі літаратурнага працэсу; добрае валоданне тэкстам, уменне аналізаваць твор на ідэйна-кампазіцыйным узроні; здольнасць рабіць абгрунтаваныя высновы і абагульненні; лагічны і разгорнуты адказ; засваенне аснонай і дадатковай літаратуры

8 (восем),
залічана
Сістэматызаваныя, грунтоныя і трывалыя веды па сіх раздзелах вучэбнай праграмы; свабоднае валоданне навуковай тэрміналогіяй і арыентацыя  тэорыі літаратурнага працэсу; разуменне і раскрыццё шматузроневасці мастацкага твора; выкарыстанне цытат; самастойнасць высно; валоданне метадамі комплекснага аналізу; адказ на дадатковыя пытанні; засваенне аснонай і дадатковай літаратуры

9 (дзевяць),
залічана
Сістэматызаваныя, грунтоныя і трывалыя веды па сіх раздзелах вучэбнай праграмы; свабоднае валоданне навуковай тэрміналогіяй і арыентацыя  тэорыі літаратурнага працэсу; уменне аналізаваць твор у адзінстве зместу і формы; прадуманы, лагічны, разгорнуты, абгрунтаваны адказ, які не патрабуе дадатковых пытання; понае засваенне аснонай і дадатковай літаратуры

10 (дзесяць),
залічана
Сістэматызаваныя, грунтоныя і трывалыя веды па сіх раздзелах праграмы; свабоднае валоданне навуковай тэрміналогіяй і арыентацыя  тэорыі літаратурнага працэсу; уменне даваць тыпалагічны аналіз, рабіць арыгінальныя высновы; выяленне атарскай канцэпцыі жыцця і асобы; творчая інтэрпрэтацыя тэксту; понае і глыбокае засваенне аснонай і дадатковай літаратуры
























V. ДАДАТКОВЫ РАЗДЗЕЛ ВМК


Спіс мастацкіх тэкста па дысцыпліне
«Сусветная і беларуская літаратура (Беларуская літаратура)”
для студэнта ФІДК (І курс, 1 семестр, дзённая і завочная форма навучання)
Нестар. Аповесць мінулых гадо.
Кірыла Тураскі (2-3 творы на выбар студэнта).
Жыціе Ефрасінні Полацкай.
Жыццё Арамія Смаленскага.
Слова пра паход Ігаравы.
Летапісец вялікіх князё літоскіх.
Хроніка Быхаца.
Мікола Гусоскі. Песня пра зубра.
Францыск Скарына (4-5 прадмо на выбар студэнта).
Сымон Будны. Прадмова да «Катэхізіса».
Мялеці Сматрыцкі. Трэнас.
Аповесць пра Трышчана.
Афанасій Філіповіч. «Навіны...» ці “Дыярыуш”.
Васіль Цяпінскі. Прадмова да Евангелля.
Фёдар Елашэскі. Урыкі з дзённіка.
Баркулабаская хроніка.
Прамова Мялешкі.
Ліст да Абуховіча.
Андрэй Рымша. Вершы на гербы Льва Сапегі ці інш.
Сімяон Полацкі. Вершы (4–5).
Саламея Пільштынова-Русецкая. Авантуры майго жыцця.
Каятан Марашэскі. Камедыя.
2-3 інтэрмедыі (напрыклад, “Селянін у касцёле”, “Селянін і студэнт”).
Ф.У.Радзівіл (2 п’есы на выбар).
Міцкевіч Адам. Ода да маладосці. Пралеска. Рамантычнасць. Свіцязь. Свіцязянка. Рыбка. Гражына. Конрад Валенрод. Дзяды. Пан Тадэвуш. Крымскія санеты.
Чачот Ян. На прыезд Адама Міцкевіча. Свіцязь. Мышанка. Да мілых мужычко і інш.
Зан Тамаш. Цыганка. Прамова на першай маёцы прамяністых. Выгнанец. Трыялет.
Адынец Эдвард Антоні. Песня філарэта. Надпіс на надмагільным помніку Яну Чачоту  Ротніцы. Хохлік.
Ходзька Ігнат. Успаміны квестара.
“Багрым Палюк”. Зайграй, зайграй, хлопча малы...
Савіч Францішак. Успаміны. Споведзь пакутніка. Там блізко Піньска...
Ананімныя творы: Віншаванне бондара Савасцея. Пастанцкая песня. Энеіда навыварат.
Лада-Заблоцкі Тадэвуш. Вілія. Да Дзвіны. Ваколіцы Віцебска. Ляшка.
Баршчэскі Ян. Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях. Душа не  сваім целе. Рабункі мужыко.
Падбярэскі Рамуальд. Беларусь і Ян Баршчэскі.
Дунін-Марцінкевіч Вінцэнт. Шчароскія дажынкі ці інш. на выбар. Ідылія. Гапон. Залёты. Пінская шляхта.
Сыракомля Уладзісла. Добрыя весці. Ужо птушкі пяюць усюды. Не я пяю – народ Божы. Вызваленне сялян. Лірнік вясковы. Паштальён. Хадыка. Ілюмінацыя. Вандрокі па маіх былых ваколіцах.
Кіркор Адам. Живописная Россия.
Каратынскі Вінцэсь. Уставайма, братцы. Туга на чужой старане.
Вярыга-Дарэскі Арцём. Думка. Бо шчасце, бо долю. Альбом.
Тарас на Парнасе.
Шпілескі Павел. Путешествие по Полесью и Белорусскому краю.
Каліноскі Кастусь. Мужыцкая прада. Ліст з-пад шыбеніцы. “Марыська,чарнаброва, галубка мая...”
Багушэвіч Францішак. Прадмова да зб. “Дудка беларуская”, “Мая дудка”. 10-15 верша. Кепска будзе. Тралялёначка. Сведка. Палясошчык. Дзядзіна.
Лучына Янка. Роднай старонцы. Што думае Янка, везучы дровы  горад. Раскоша натхнення. Што люблю. Дзве зоркі. Змрочныя думкі. Не хачу памерці. Палянічыя акварэлькі з Палесся. З крывавых дзён.
Гурыновіч Адам. Што ты спіш, мужычок. Перш душылі паны. Дзякуй табе, браце, Бурачок Мацею. Каток.
Спіс мастацкіх тэкста (скарочаны) па дысцыпліне
«Сусветная і беларуская літаратура (Беларуская літаратура)”
для студэнта ФІДК (І курс, 1 семестр, завочная форма навучання)

Жыціе Ефрасінні Полацкай.
Хроніка Быхаца.
Мікола Гусоскі. Песня пра зубра.
Францыск Скарына (4-5 прадмо на выбар студэнта).
Васіль Цяпінскі. Прадмова да Евангелля.
Афанасій Філіповіч. “Дыярыуш”.
А.Рымша, Л.Карповіч, Г.Пельгрымоскі, Т.Іялевіч, С.Полацкі – вершаваныя творы на выбар.
Саламея Пільштынова-Русецкая. Авантуры майго жыцця (можна рыкі з хрэстаматыі).
Каятан Марашэскі. Камедыя.
Ф.У.Радзівіл (2 п’есы на выбар).
Міцкевіч Адам. Вершы і балады на выбар, Конрад Валенрод ці Гражына. Пан Тадэвуш.
Чачот Ян. На прыезд Адама Міцкевіча. Свіцязь. Мышанка. Да мілых мужычко і інш.
Баршчэскі Ян. Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях.
Дунін-Марцінкевіч Вінцэнт. Шчароскія дажынкі. Купала. Гапон. Вечарніцы ці інш. на выбар. Ідылія. Залёты. Пінская шляхта.
Сыракомля Уладзісла. Паштальён. Хадыка. Ілюмінацыя.
Тарас на Парнасе.
Каліноскі Кастусь. Мужыцкая прада. Ліст з-пад шыбеніцы. “Марыська,чарнаброва галубка мая...”
Багушэвіч Францішак. Прадмова да зб. “Дудка беларуская”, зб. “Мая дудка”. 10-15 верша. Кепска будзе. Тралялёначка. Сведка. Палясошчык. Дзядзіна.
Лучына Янка. Палянічыя акварэлькі з Палесся.
Ажэшка Эліза. Хам.
На выбар творы сучасных атара, у якіх у ролі героя пастае пэны культурны дзяяч мінулага.

Спіс мастацкіх тэкста па дысцыпліне
“Сусветная і беларуская літаратура (Беларуская літаратура)”
для студэнта ФІДК (І курс 2 семестр) і ФЗН АІДК (ІІ курс 3 семестр)

Творы пісьменніка нашаніскай пары (Цёткі, Ядвігіна Ш., інш. на выбар).
Купала Я. Зб. “Спадчына” – вершы на выбар, паэмы “На Куццю”, “На Дзяды”, “Яна і Я”, “Безназонае”, п’еса “Тутэйшыя”, 2-3 артыкулы.
Багдановіч М. Выбраныя вершы са зб. “Вянок”. Аб ім: М.Стральцо “Загадка Багдановіча”, Б.Мікуліч “Развітанне”, Я.Міклашэскі “Каханне і смерць, або Лёс Максіма Багдановіча”, М.Зубара “Максім Багдановіч” (1 кніга на выбар).
Ластоскі В. Апавяданні (2-3), аповесць “Лабірынты”.
Гарун А. Выбраныя вершы са зб. “Матчын дар”, апавяданне “Пан Шабуневіч” ці інш. на выбар.
Колас Я. Выбраныя вершы і апавяданні. Паэмы “Новая зямля”, “Сымон-музыка”.
Гарэцкі М. Апавяданні са зб. “Рунь”, “Досвіткі”, аповесці “На імперыялістычнай вайне”, “У чым яго крыда”, “Меланхолія”, “Ціхая плынь”, “Дзве душы”, “Сібірскія абразкі”, “Скарбы жыцця”, апавяданні 20-х гг. (“Фантазія”, “Панская сучка”, “У 1920 г.”, інш.). 6-7 апавядання і 3 аповесці на выбар студэнта.
Паэзія У.Дубокі, У.Жылкі, М.Чарота, інш. – вершы на выбар.
Бядуля З. Зб. “Абразкі”, аповесць “Салавей”.
Зарэцкі М. “Дзіная”, “Голы звер”, “Вязьмо” ці інш., Мрый А. “Запіскі Самсона Самасуя”.
Заходнебеларуская літаратура (вершы К.Сваяка, Н.Арсенневай, П.Пестрака ці інш. на выбар; п’еса Л.Родзевіча “П.С.Х.”; п’есы Ф.Аляхновіча “Пан міністр”, “Няскончаная драма”, аповесць “У кіпцюрох ГПУ” – твор на выбар).
Куляшо А. Вершы 40-70-х гг. на выбар. Паэмы “Цунамі”, “Хамуціус”, “Варшаскі шлях”.
Панчанка П. Лірыка 40-90-х гг. – вершы на выбар.
Крапіва К. Вершы, байкі, п’есы “Мілы чалавек”, “Брама неміручасці”.
Чорны К. 4-5 апавядання, раман “Млечны шлях” ці іншыя творы сярэдняй ці буйной эпічнай формы – на выбар.
Танк М. Вершаваныя творы са зб. 40-х гг. да 90-х гг. ХХ ст. на выбар.
Сіпако Я. Кніга “Веча славянскіх балад” – балады на выбар.
Творы прадстаніко “ваенна-вясковай” плыні  прозе (В.Адамчыка, І.Пташнікава, М.Стральцова, І.Чыгрынава, І.Навуменкі, інш) – на выбар.
Караткевіч У. Вершы на выбар. Аповесці і раманы “Ладдзя Роспачы”, “Сівая легенда”, “Дзікае паляванне караля Стаха”, “Чорны замак Альшанскі”, “Нельга забыць” і інш. – 2-3 на выбар.
Быка В. “Догая дарога дадому”. Зб. прытча “Пахаджане”, “Сцяна” (аналіз 2–3 апавядання на выбар). Аповесці “Мёртвым не баліць”, “Пакахай мяне, салдацік”, “Круглянскі мост”, “Пайсці і не вярнуцца”, “Трэцяя ракета” – на выбар. Творы 80-90-х гг. “Вачыная яма”, “Труба”, “Жоты пясочак”, “Народныя мсціцы” – абавязкова і інш. па жаданні.
Казько В. Аповесць “Выратуй і памілуй нас, чорны бусел”, раман “Бунт незапатрабаванага праху”, “Да сустрэчы” – на выбар.
Брыль Я. Апавяданні, аповесці (“Ніжнія Байдуны”, “Золак, убачаны здалёк”, “Муштук і папка”) ці мініяцюры (зб. “На сцежцы - дзеці” ці інш.) - на выбар.
Гулагаская тэматыка (Аляхновіч Ф. “У кіпцюрох ГПУ”, Геніюш Л. “Споведзь”, Грахоскі С. “Зона мачання”, “З вочым білетам”, “Такія сінія снягі”, Брыль Я. “Муштук і папка” – на выбар).
Станкевіч Ю. Раман “Любіць ноч – права пацуко”, іншыя творы – па жаданні.
Федарэнка А. Аповесць “Вёска”, апавяданне “Бляха”.
Р.Баравікова (зб. “Вячэра манекена”), Л.Рублеская (“Пярсцёнак апошняга імператара”, “Золата забытых магіл”), А.Брава (зб. “Каменданцкі час для ластавак”), Г.Багданава “Скерца для перабітых пальца” ці інш. – атары і творы на выбар.
А.Наварыч “Літоскі вок”, А.Бутэвіч “Каралева не здраджвала каралю”.
Л.Дайнека (“След вакалака”, “Жалезныя жалуды”, “Меч князя Вячкі”), В.Іпатава (“Залатая жрыца Ашвіна”, “Вяшчун Гедзіміна”, “Альгердава дзіда” – твор на выбар), Г.Далідовіч (“Кліч роднага звона”).
К.Тараса “Тры жыцці княгіні Рагнеды”, “Апошняе каханне князя Міндога” – на выбар.
У.Арло (“Час чумы”, “Дзень, калі пала страла”, “Сны імператара”, нарыс “Таямніцы Полацкай гісторыі”) – 2 творы на выбар.
А.Сыс, Э.Акулін, А.Хадановіч, В.Жыбуль, інш. – атары і творы на выбар.
Фантастыка (Р.Баравікова зб. “Вячэра манекена”, Гігевіч В. “Карабель”, Сіпако Я. “Блуканне па іншасвеце”) – творы на выбар.
Алексіевіч С. “Чарнобыльская малітва”.
Адамовіч А. Твор на выбар: “Хатынская аповесць”, “Апошняя пастараль”, “Карнікі”, дзённік “Viхі”.
Разана А. Зб. “Паляванне  райскай даліне” ці інш. зб. 90-х гг.–пач. ХХІ ст. – на выбар.
Гілевіч Н. Лірыка 80–90-х гг., на выбар студэнта паэмы “Лодачкі”, “А дзе ж тая крынічанька?”, ”Сказ пра Лысую гару” і інш.
Барадулін Р. Выбранае з лірыкі 60-90-хгг.
Я.Янішчыц Зб. “Выбранае” (1998 ці 2000 г.) або інш. зборнікі – вершы на выбар.
Дранько-Майсюк Л. Зборнікі і вершы на выбар: “Гаспода”, “Тут”, “Акропаль” і інш. Паэма-казка “Цацачная крама”.
С.Законніка (паэмы “Чорная быль”, “Зязюля”), М.Мятліцкі (зб. паэзіі), Я.Сіпако (паэма “Одзіум”), інш. (атар на выбар). Гл.: зб. “Прайсці праз зону” ці “Зорка Палын”.
А.Казло (“Незламаная свечка”), Ю.Каляда (Invicta, альбо Галоная памылка Афанасія), А.Глобус, У.Сцяпан, Б.Пятровіч, С.Балахона і інш. – атар і творы на выбар.
Дудара А. П’есы “Вечар”, “Радавыя”, “Чорная панна Нясвіжа”.
М.Матукоскі “Калізей”, А.Петрашкевіч “Воля на крыжы”, С.Кавалё “Звар’яцелы Альберт” ці іншая п’еса, П.Васючэнка “Страшнік Гам” – атар на выбар.
Макаёнак А. “Лявоніха на арбіце”, “Дыхайце эканомна”, “Зацюканы апостал”, “Пагарэльцы”, інш. (творы на выбар).

Спіс мастацкіх тэкста па дысцыпліне
“Сусветная і беларуская літаратура (Беларуская літаратура)”
для студэнта ФЗН АІДК скарочаны тэрмін навучання (ІІІ курс 2 семестр)

Жыціе Ефрасінні Полацкай.
Хроніка Быхаца.
Мікола Гусоскі. Песня пра зубра.
Францыск Скарына (4-5 прадмо на выбар студэнта).
Васіль Цяпінскі. Прадмова да Евангелля.
Афанасій Філіповіч. “Дыярыуш”.
А.Рымша, Л.Карповіч, Г.Пельгрымоскі, Т.Іялевіч, С.Полацкі – вершаваныя творы на выбар.
Саламея Пільштынова-Русецкая. Авантуры майго жыцця (можна рыкі з хрэстаматыі).
Каятан Марашэскі. Камедыя.
Ф.У.Радзівіл (2 п’есы на выбар).
Міцкевіч Адам. Пан Тадэвуш.
Баршчэскі Ян. Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях.
Дунін-Марцінкевіч Вінцэнт. Шчароскія дажынкі. Купала. Гапон. Вечарніцы ці іншыя на выбар. Ідылія. Пінская шляхта.
Сыракомля Уладзісла. Паштальён. Хадыка. Ілюмінацыя.
Тарас на Парнасе.
Багушэвіч Францішак. Прадмова да зб. “Дудка беларуская”, зб. “Мая дудка”. 10-15 верша. Кепска будзе. Тралялёначка. Сведка.
Лучына Янка. Палянічыя акварэлькі з Палесся.
Творы пісьменніка нашаніскай пары (Цёткі, Ядвігіна Ш., А.Гаруна, З.Бядулі на выбар).
Купала Я. Зб. “Спадчына” – вершы на выбар, паэмы “На Куццю”, “На Дзяды”, “Яна і Я”, “Безназонае”, п’еса “Тутэйшыя”.
Багдановіч М. Выбраныя вершы са зб. “Вянок”.
Ластоскі В. Апавяданні (2-3), аповесць “Лабірынты”.
Колас Я. Выбраныя вершы і апавяданні. Паэмы “Новая зямля”, “Сымон-музыка”.
Гарэцкі М. Апавяданні “Роднае карэнне”, “У лазні”, “Рускі”, “Што яно?”, “Дзёгаць”, аповесці “У чым яго крыда”, “Меланхолія”, “Ціхая плынь”, “Дзве душы”, апавяданні 20-х гг. (“Фантазія”, “Панская сучка”, “У 1920 г.”).
Паэзія У.Дубокі, У.Жылкі, М.Чарота, Я.Пушчы – вершы і паэмы на выбар.
Зарэцкі М. “Дзіная”, “Голы звер”, “Вязьмо”.
Мрый А. “Запіскі Самсона Самасуя”.
Заходнебеларуская літаратура (вершы К.Сваяка, Н.Арсенневай на выбар; п’еса Л.Родзевіча “П.С.Х.”; аповесць Ф.Аляхновіча “У кіпцюрох ГПУ”).
Куляшо А. Вершы 40-70-х гг. на выбар. Паэмы “Цунамі”, “Хамуціус”, “Варшаскі шлях” - 2 на выбар.
Панчанка П. Лірыка 40-90-х гг. – вершы на выбар.
Крапіва К. Вершы, байкі, п’есы “Мілы чалавек”, “Брама неміручасці”.
Чорны К. 4-5 апавядання, раман “Млечны шлях”.
Танк М. Вершаваныя творы са зб. 40-х гг. да 90-х гг. ХХ ст. на выбар.
Творы прадстаніко “ваенна-вясковай” плыні  прозе (В.Адамчыка, І.Пташнікава, М.Стральцова, І.Чыгрынава, І.Навуменкі, інш) – апавяданні на выбар.
Караткевіч У. Вершы на выбар. Аповесці і раманы “Ладдзя Роспачы”, “Сівая легенда”, “Дзікае паляванне караля Стаха”, “Чорны замак Альшанскі”, “Нельга забыць” і інш. – 2-3 на выбар.
Быка В. Мемуары “Догая дарога дадому”. Зб. прытча “Пахаджане”, “Сцяна” (аналіз 2–3 апавядання на выбар). Аповесці “Мёртвым не баліць”, “Пакахай мяне, салдацік”, “Круглянскі мост”, “Пайсці і не вярнуцца”, “Трэцяя ракета” – на выбар. Творы 80-90-х гг. “Вачыная яма”, “Труба”, “Жоты пясочак”, “Народныя мсціцы” – абавязкова.
Казько В. Аповесць “Выратуй і памілуй нас, чорны бусел”, раман “Бунт незапатрабаванага праху”, “Да сустрэчы” (“І нікога, хто бачыць мой страх”) – на выбар.
Брыль Я. Апавяданні, аповесці (“Ніжнія Байдуны”, “Золак, убачаны здалёк”, “Муштук і папка”), мініяцюры (зб. “На сцежцы - дзеці” ці інш.) - на выбар.
Геніюш Л. “Споведзь”.
Станкевіч Ю. Раман “Любіць ноч – права пацуко”.
Федарэнка А. Аповесць “Вёска”, апавяданне “Бляха”.
Р.Баравікова (зб. “Вячэра манекена”), Л.Рублеская (“Пярсцёнак апошняга імператара”, “Золата забытых магіл”), А.Брава (зб. “Каменданцкі час для ластавак”) – атары і творы на выбар.
Л.Дайнека (“След вакалака”, “Жалезныя жалуды”, “Меч князя Вячкі”), В.Іпатава (“Залатая жрыца Ашвіна”, “Вяшчун Гедзіміна”, “Альгердава дзіда”), Г.Далідовіч (“Кліч роднага звона”), К.Тараса “Тры жыцці княгіні Рагнеды”, “Апошняе каханне князя Міндога”, У.Арло (“Час чумы”, “Дзень, калі пала страла”, “Сны імператара”, нарыс “Таямніцы Полацкай гісторыі”) – 2-3 творы на выбар.
А.Сыс, Э.Акулін, А.Хадановіч, В.Жыбуль, інш. – атары і творы на выбар.
Фантастыка (Р.Баравікова зб. “Вячэра манекена”, Гігевіч В. “Карабель”, Сіпако Я. “Блуканне па іншасвеце”) – творы на выбар.
Алексіевіч С. “Чарнобыльская малітва”.
Адамовіч А. На выбар: “Хатынская аповесць”, “Апошняя пастараль”, “Карнікі”.
Разана А. Зб. “Паляванне  райскай даліне” ці інш. зб. 90-х гг.–пач. ХХІ ст. – на выбар.
Гілевіч Н. Лірыка 80–90-х гг., на выбар студэнта паэмы “Лодачкі”, “А дзе ж тая крынічанька?”, ”Сказ пра Лысую гару” і інш.
Барадулін Р. Выбранае з лірыкі 60-90-хгг.
Я.Янішчыц Зб. “Выбранае” (1998 ці 2000 г.) або інш. зборнікі – вершы на выбар.
Дранько-Майсюк Л. Вершы на выбар са зб. “Гаспода”, “Тут”, “Акропаль” і інш. Паэма-казка “Цацачная крама”.
С.Законніка (паэмы “Чорная быль”, “Зязюля”), М.Мятліцкі (зб. паэзіі), Я.Сіпако (паэма “Одзіум”), інш. (атар на выбар). Гл.: зб. “Прайсці праз зону” ці “Зорка Палын”.
А.Казло (“Незламаная свечка”), Ю.Каляда (Invicta, альбо Галоная памылка Афанасія), А.Глобус, У.Сцяпан, Б.Пятровіч, С.Балахона і інш. – атар і творы на выбар.
Дудара А. П’есы “Вечар”, “Радавыя”, “Чорная панна Нясвіжа”, М.Матукоскі “Калізей”, А.Петрашкевіч “Воля на крыжы”, С.Кавалё “Звар’яцелы Альберт” ці інш. – атары і творы на выбар.
Макаёнак А. “Лявоніха на арбіце”, “Дыхайце эканомна”, “Зацюканы апостал”, “Трыбунал”, “Пагарэльцы”, інш. (творы на выбар).
Б.Мікуліч “Развітанне”, А.Лойка “Як агонь, як вада”, В.Котун “Крыж міласэрнасці”, В.Карамаза (эсэ са зб. “З вясною  адным вагоне”) - твор на выбар.

Карысныя сайты
Творы беларускай літаратуры
Сайт “Родныя вобразы” [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ] – галоная старонка ([ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ] – творы)
Беларускія вершы [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]
Беларуская інтэрнэт-бібліятэка [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]
Творы беларускай літаратуры [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]
Электронная бібліятэка “Беларуская палічка” [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]

Адыёкнігі
[ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]
[ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]
[ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]

Сайты, прысвечаныя творчасці пісьменніка
Саюз беларускіх пісьменніка [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]
Сайт з партрэтамі пісьменніка (карціны, медалі, бюсты) [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]
Сайт віртуальных музея І.Мележа, І.Навуменкі, Б.Сачанкі, А.Макаёнка, І.Шамякіна [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]
М.Багдановіч [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ] ; [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ] ; [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]
Н.Гілевіч [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]
С.Грахоскі [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]
У.Караткевіч [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]

Сродкі масавай інфармацыі
Сайт часопіса “Дзеясло” [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]
Сайт газеты “Літаратура і мастацтва” [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]
Сайт часопіса “Маладосць” [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]
Сайт часопіса “Полымя” [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]
Сайт часопіса на рускай мове, у якім друкуюцца беларускія атары, “Неман” [ Cкачайте файл, чтобы посмотреть ссылку ]


Заголовок 3еђ Заголовок 415

Приложенные файлы

  • doc 28321
    Размер файла: 635 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий