Блок 1 салык


БЛОК №1 СҰРАҚТАРЫ
1. Салықтардың әлеуметтік-экономикалық мәні
Салық – мемлекеттік бюджетке заңды және жеке тұлғалардан белгілі бір мөлшерде түсетін міндетті төлемдер. Салықтар – шаруашылық жүргізуші субъектілердің, жеке тұлғалардың мемлекет пен екі арадағы мемлекеттік бюджет арқылы жүзеге асырылатын, қаржы қатынастарын сипаттайтын экономикалық санат.
Салықтардың экономикалық мәні- шаруашылық субъектілерінен, азаматтардан ұлттық табыстың бір бөлігін алу жөніндегі өндірістік қатынастардың бір бөлігі болып табылатындығында.
Салықтың мәні мемлелекет өз пайдасына жалпы ішкі өнімнің белгілі мөлшерін нақтылы жарна ретінде алып қалады.
Салықтар мемлекеттің өмір сүруінің негізі болып саналады. Мемлекетті ұстау үшін, халықтың ақшалай немесе натуралдық формада тұрақты түрде төлейтін жарналары қажет болады. Адамзаттың даму тарихында салықтың нысандары мен әдістері мемлекеттің сұранымдары мен ажеттеріне қарай бейімделіп, өзгерістерге ұшырап отырады.
Салықтардың әлеуметтік-экономикалық мәні мен мазмұны олар қарайтын функцияларда толық ашыла түседі. Қазіргі кезде салықтар фискалдық, реттеуші және қайта бөлу сияқты негізгі үш функцияны орындайды. Олардың әр қайсысы – осы қаржы санаттың ішкі қасиетін, белгілерімен ерекшеліктерін білдіреді. Фискалдық функция барлық мемлекеттерге тән негізгі функция. Оның көмегімен бюджеттік қор қалыптасады. Мұның өзі салықтардың қоғамдық міндеттерін арттыра түседі. Өйткені салықтар мемлекеттік бюджеттің кірістерін толтыра отырып, экономиканы, әлеуметтік-мәдени шараларды жүзеге асыруды қамтамасыз етеді.
Салықтардың реттеуші функциясы мемлекеттің экономикалық функциясының ұлғаюына байланысты пайда болады. Ол халық шаруашылығының дамуына қабылдаған бағдарламаларға сәйкес ықпал етеді. Бұл кезде салықтардың нысандарын таңдау, мөлшерлемелерді белгілеу әдістерінің өзгеруі, жеңілдіктер мен шегерімдер пайдаланады. Бұл реттегіштер қоғамдық ұдайы өндірістің құрылымына, қордалану мен тұтыну ауқыбына ықпал етеді.
2. Салықтардың ұлттық табысты қайта бөлудегі рөлі
Салықтардан мемлекеттің экономикалық мазмұны нақты түрде көрінеді, ал салықтардың әлеуметтік–экономикалық мәні, олардың түрлері мен ролі қоғамның экономикалық құрылысымен, мемлекеттің табиғатымен және функцияларымен айқындалады.
Салықтар барлық елдерде олардың қоғамдық – экономикалық құрылысы мен саяси іс бағытына қарамастан ұлттық мемлекет кірістерінің негізгі көзі, ұлттық табысты қайта бөлудің басты қаржылық тетігі, мемлекеттің кірістерін және бюджеттің кірістерін қалыптастырудың шешуші көзі болып табылады. Бұл қызмет арқылы мемлекет салықты жинай отырып экономиканың әр түрлі салаларына әсер етеді, әлеуметтік саясатты құрады, халықтар мен аймақтардың топтарының араларында табыстарды қайтадан бөледі, тұрмысы төмендерді қолдайды және тағы басқалар. Салықтың қайта бөлу қызметі түскен түсімдерді мемлекеттің игілігі үшін әртүрлі шаруашылық субъектілер арасында бөлу қызметін атқарады. Бұл қызметтің жалпы масштабы жалпы ұлттық өнімдегі салықтың көлеміне байланысты анықталынады, ол ұлттық табыстың қанша бөлігі мемлекеттендірілгендігін көрсетеді. Экономиканы мемлекеттік реттеудің мақсаты тұтыну мен жинақтау арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз ету, яғни тұрғындардың ағымдағы тұтынатын табыстарының бір бөлігін бөліп алып оны өнеркәсіптің дамуына бағыттауы.
3. Қ.Р. салықтардың түрлері мен деңгейлері және оларды белгілеп, алудың нормативтік-құқықтық негіздері.
ҚРның салық жүйесі реформалаудың үш кезеңінен өтті.
Бірінші кезең
1991 жылғы 9 шілдедегі Қазақ КСР Президентінің «ҚазКСР мемлекеттік салық қызметін құру туралы» Жарлығымен ҚазКСР-нің басты мемлекеттік салық инспекциясы құрылды. 16 жалпы мемлекеттік және 27 жергілікті салық түрін қарастыратын салық жөніндегі заң актілер пакетін қабылданды.
Екінші кезең
ҚР-ның Үкіметі 1995 жылдың басында салық реформасының ұзақ мерзімді тұжырымдамасын қабылдады, онда еліміздің салық жүйесі мен салық заңнамасын бірте-бірте халықаралық стандарт салық салу принциптеріне көзделген еді. Осыған орай 1995 ж 24 сәуірде «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» ҚР Президентінің Жарлығы шықты. Бұл өз қаржы жүйемізді құруға ықпал етті. Ең бастысы, салық төлеу жүйесі ықшамдалып,салық саны 45-тен 11-ге дейін қысқартылды. Оның ішінде бесеуі мемлекеттік, алтауы жергілікті.
Үшінші кезең
2001 жылы 12 маусымда ҚР-ның жаңа САЛЫҚ кодексі қабылданып, 2002 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енгзілді.
Салықтар:
1. Корпорациялық табыс салығы
2. Жеке табыс салығы
3. Қосылған құнға салынатын салық
4. Акциздер
5. Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнаулы төлемдері
6. Экспортқа шығарылатын шикі мұнайға салынатын рента салығы
7. Әлеуметтік салық
8. Жер салығы
9. Көлік құралдарына салынатын салық
10. Мүлік салығы
11. ҚР жасалған келісім-шарттары бойынша өнімді бөлу жөніндегі үлесі
4. Мемлекеттің салық жүйесі: экономикалық мән-жайлары мен заңнамалық
Салық жүйесі - өзінің құрамы жағынан бірнеше компоненттерден тұратын күрделі модель. Салық жүйесі компоненттерінің құрамы мынадай: қаржы қатынастары және оларды анықтайтын салықтар; салық механизмі, яғни салық салу әдістері мен жолдары; нұсқаулар мен әдістемелік құжаттар; салық салуды басқару және салық органдары.
Мемлекеттегі қолданылып жүрген салықтардың жиынтығы, салықтық қызмет органдарының жүйесі және салықтық заңнама мемлекеттің салықтық жүйесін құрайды. Салықтардың және бүтіндей салықтық жүйенің тиімділігіне қол жеткізу мемлекеттің экономикалық дамуы мен өркендеуінің сенімді арқауы болады. Дегенмен, салықтардың мәнін түсінбей, салықтардың қалыптасуы мен дамуының тарихын білмей, басқа мемлекеттердің салықтық жүйелерінің қалыптасу және даму ерекшеліктерін анықтамай салықтық жүйенің тиімділігіне қол жеткізу мүмкін емес.
ҚРның салық жүйесі реформалаудың үш кезеңінен өтті.
5. Қазақстан Республикасының қаржылық саясатындағы салық саясатының алатын орны, мақсаттары мен міндеттері
Салық саясаты – мемлекеттің салық салу аясындағы жүргізіп отырған шараларының жүйесі.
Салық саясатының басты мақсаты- салық жүйесін құру және оның тиімді қызмет етуіне мүмкіндік беретін салық механизмін іске асыру.
Салық саясатының міндеттеріне мыналар жатады:
мемлекетті қаржы ресурстарымен қамтамасыз ету;
Халық табыстары деңгейіндегі теңсіздікті реттеу;
Салалық және аймақтық шеңберде экономиканы реттеу үшін жағдай жасау;
Экономикалық заңдарға сәйкестілік.
Салық механизмі- түрлі салық салу құралдарын пайдалана отырып, мемлекеттік салық салуды басқару әдістері,нысандары, құқықтық нормалар жиынтығы болып табылады.
6. Салық саясатын жүзеге асырудағы салық механизмі: мәні, рөлі, элементтеріне сипаттама
Салық механизмі- түрлі салық салу құралдарын пайдалана отырып, мемлекеттік салық салуды басқару әдістері,нысандары, құқықтық нормалар жиынтығы болып табылады.
Салық механизмі салық саясатын жүзеге асырудың негізгі құралы ретінде бірқатар элементтерден тұрады:
Салық басқару;
Салық жоспарлау мен болжалдау;
Салықтық реттеу мен регламенттеу;
Салықтық бақылау.
Салық механизм элементтері:
Салық элементтері;
Ақпаратпен қамтамасыз ету;
Салықты болжау;
Салық салу қағидаттары
Салықтарды алу әдістері
Салықтық есеп құралдары
Салықтарды басқару жүйесі
Салық жүйесінің экономикалық ролі және салық механизмі
Салық жүйесін мемлекет пен заңды тұлғалар арасындағы қаржы қатнастардың жиынтығы, салықтар мен алымдар, салық салу әддістері мен тәсілдері, салық заңдары мен салыққа қатысты актілер, салық салу органдары мен салық қызметі жиынтығы құрайды.
Салық жүйесі мемлекет қаржы көздерін жасақтаудың ең негізгі құралы болумен қатар, ел экономикасын қайта құруға, өндірістің ұлғайып дамуына және саяси-әлеуметтік шаралардың толығымен іске асуына мүмкіндік туғызады.Қазақстан Республикасының 1991 жылы 25 желтоқсанда қабылданған. “Қазақстан Республикасы салық жүйесі туралы” Заңы, тәуелсіз Қазақстанның салық жүйесін құрудың ең алғашқы бастамасы болып табылады. Бұл еліміздің экономикасын реформалаудағы күрделі тестердің бірегейі. Осы мезгілден бастап ел экономикасына бұрын болмаған жаңа құбылыстар іске аса бастады. Оларды атап айтсақ; шаруашылықты жүргізудің еркіндігі: меншік түрлерінің бір-біріне өзара тепе-теңдігі; шаруашылық жүргізуші субъектілер мен мемлекет арасындағы қатынастардың құқықтық негізде жүргізілуі және т.б.
Бұл заң салық жүйесін құрудың басты прициптерін, алым мен салықтың түрлерін, олардың бюджетке түсуі тәртібін белгілеген тұңғыш тарихи құжат болып есептелінеді.
Осы заң бойынша салық төлеушілер мен салық қызметі органдарының құқықтары мен міндеттері, республикалық және жергілікті басқару органдарының да салыққа байланысты қызметтері айқын бекітіледі.
7. Көлік құралдарына салынатын салық: салық элементтерінің сипаттамасы
Көлік құралдарына салынатын салық – мемлекет пен көлік құралдары арасындағы экономикалық қатынасты реттейтін салық. Көлік құралдарын иелері көлік құралдарын иемдену барысында республиканың автокөлік жолдарын пайдаланады. Ал осы автокөлік жолдарын қаржыландыру мемлекеттік бюджеттен жүзеге асырылады. Сондықтан да көлік салығының экономикалық мәні зор. Көлік құралдарына салынатын салық тікелей нақты салық болып табылады.
Көлік құралдарына салынатын салық:
Жергілікті бюджетке түседі;
Одан түсетін пайда ескерілместен сыртқы көрінісіне қарай алынады:
Көлік құралдарының түрін және техникалық сипатына қарай алынады.
Көлік құралы салығының объектілері.
Жеке және заңды тұлғалар
Қаржы лизингі шарты бойынша алушы.
Көлік салығын төлеуден босатылғандар:
Ауыл шар. Өнімін өндіруге пайдаланатын арнайы автокөліктер
Мемлекеттік мекемелер
Бір автокөлік құралы бойынша Ұлы ОТан соғысына қатысушылар
Бір автокөлік құралы бойынша меншігінд мотоколяскалары мен автомобильдері бар мүгедектер
«Кеңес Одағының Батырлары» мен «Социалистік Еңбек Ерлері», «Халық Қаһарманы» атағына ие болған азаматтар, «Алтын алқа» «Күміс алқаларымен наградталған көп балалы аналар.
8.Көлік түрлеріне қарай көлік салығын салық салу ерекшеліктері
Көлік түрлеріне салынатын салық ерекшеліктері:
Объемдарына байланысты
Жеңіл автокөліктердің двигатель көлемі - текше сантиметрмен
Жүк және арнайы автокөлліктердің жүк көтерілімділігі – тоннамен;
Автобустардың отыратын орын саны;
Катерлердің, кемелердің, яхталардың қуаттығы – ат күшімен;
Көлемі шағын кемелер мен ұшу аппаратттарының қуаттылығы –киловатпен
9. Жер салығы: салық салу элементтері, сипаттамасы.
Жер салығы – тұрақты не уақытша пайдалануға берілген жер үлесі үшін заң жүзінде бюджетке төленетін міндетті ақшалай төлемдер. Жер салығының негізгі мақсаты — экономикалық тәсілмен жер қорын тиімді пайдалануды қамтамасыз ету және бюджетке түсім түсіру арқылы жер қорын сақтау, жердің құнарлылығын, сапасын жақсарту шараларын қаржыландыру.
Жер салығын төлеушілер:
Жеке меншік құқығындағы;
Тұрақты жер пайдалану құқығындағы;
Бастапқы өтеусіз уақытша жер пайдалану құқығындағы салық салу объектілері бар жеке және заңды тұлғалар.
Салық салу объектісі: жер учаскесі ( жер учаскесіне ортақ үлестік меншік негзінде жер үлесі) салық салу объектісі болып табылады.
Жердің мынадай санаттары салық салуға жатады:
Елді мекенді жерлер
Ауыл шаруашылық жерлері
Өнеркәсіп
Жердің мынадай санаттары салық салуға жатпайды:
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерлері
Орман қорының жерлері
Су қорының желері
Босалқы жерлер.
Жер салығын төлеушілер қатарына жатпайтындар
Бірыңғай жер салығын төлеушілер
Мемлекеттік мекемелер
Қылмыстық жазаларды атқару саласындағы түзеу мекемелерінің мемлекеттік кәсіпорындар
Ұлы Отан соғысына қатысушылар және соларға теңестірілген адамдар
Ардақты ана атағына ие болған «Алтын алқа» алқасымен наградталған көп балалы аналар
Жеке тұратын зейнеткерлер
Діни бірлестіктер
Салық ставкалары.
Ауыл шар.жерлеріге 1 га есептеліп белгіленеді және топырақтың сапасына сараланады (СК 378-380 б.)
Елді мекен жерлеріне және үй іргесіндегі жер учаскілеріне алаңның 1 шаршы мет шаққанда белгіленеді (СК 381,382б.)
Елді мекендерден тыс орналасқан өнеркәсіп жерлеріне салынатын базалық салық мөлшерлемелері 1 га шаққанда бонитет балына барабар белгіленеді ( 383,384б.)
10. Жер санаттарына қарай жер салығын есептеу мен төлеу ерекшеліктері
Жер салығын есептеу тәрібі мен төлеу мерзімдері
Ағымдағы мерзісдердің сомасы ағымдағы жылдың 25 ақпанның 25 мамырдың 25 тамызынан 25 қарашасынан кешіктірілмей төленуге жатады.
Жеке тұлғалар ағымдағы жылдың 1 таызынан кешітірмей есептеу жүргізеді.
Жеке тұлғалар салық органдары есептеген жер салығын ббюджетке ағыдағы жылдың 1 қазанынан кешіктірмей төлейді
11.Жеке тұлғалардың мүліктеріне салық салу және олардың әрбір элементтеріне сипаттама
Мүлік салығы – Қазақстан Республикасының аумағында меншік, шаруашылық жүргізу немесе оралымды басқару құқығында салық салу объектісі бар заңды тұлғалар, жеке кәсіпкерлер және жеке тұлғалар төлейтін салық түрі. Мүлік салығы жергілікті салық болып табылады.
Салық салу объектісі баржеке тұлғалар жеке тұлғалардың мүлік салығы бойынша салық төлеушілер болып табылады.
Жеке тұлғаға тиесілі үйлер, саяжай құрылыстары, гараждар және өзге де ғимараттар, құрылыстар, үй-жайлар мүлік салығының салығн салу объетісі болып табылады.
ҚР Кодексінің 403 бабында көрсетілген жеке тұлғалар мүлік салығын салушы болып табылмайды:
Ұлы Отан соғыс ардагерлері
Мүгедектер
18 жасқа толғанға дейінгі кезеңде жетім балалар салықтан босатылды.
Айлық есептік көрсекіштің 1500 еселенген көрсеткіштің
Мың айлық көрсеткіш есебінде Кеңес Одағының Батырлары, Соц.Еңбек Ерлері Даңқ, Отан Орденімен наградталған, жеке тұратын зейнекерлер салықтан босатылады.
Салық салу объектісі:
Иелік ету пайдалану құқықтары концессия шартына сәйкес берілген ғимараттар, құрылыстар.
Негізгі құралдар жылжымайтын мүлікке инвестициялар құрамында есепке алынатын, ғимараттар құрылыстар.
Екінші деңгейдегі банктер активтерінің құрамында есепке алынатын ғимараттар құылыстар.
Салық мөлшерлемелері:
Заңды тұлғалар – 1,5%
Дара кәсіпкерлер оңайлатылған декларация негізінде АСР қолданан заңды тұлғалар - 0,5%
Салық кодексінің 398 бабы 3 тармағында аталған заңды тұлғалар - 0,1%
Дербес білім беру ұйымдары – 0%
12. Заңды тұлғалардың мүлкіне салық салу ерекшеліктері, салық салудың элементтеріне сипаттама
Заңды тұлға – ҚР-ң немесе шет мемлекеттің заңдарына сәйкес құрылған ұйым немесе кәсіпорын.
Заңды тұлғалардың салықтары- заңды тұлғалар ғана төлейтін салық түрлері. Оған жататындар: копорациялық табыс салығы, заңды тұлғалардың мүлік салығы.
Заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкелер үшін салық салу обеъектісі болып табылады:
Негізгі құралдар(оның ішінде тұрғын үй қорның құрамында тұрған объектілер);
Материалдық емес активтер.
Заңды тұлғалар мен кәсіпкерлер бойынша мүлік салығын төлеушілер
ҚР-ң аумағында меншік шауашылық жүргізу неемесе оралымды басқару құқығында салық салу объектісі бар тұлғалар
Салық салу объектісі бар дара кәсіпкелер
Комиссия объектісі болып табылатын салық салу оъектісін иеленуге пайдалануға құқығы бар концессиялар.
Заңды тұлғаның салық салу мөлшерлемесі-1,5%
13. Қосылған құн салығы: оның салық салу элементтеріне сипаттама
Қосылған құн салығы – жанама салық түрі, қосылған құнның  HYPERLINK "https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%8E%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D1%82" \o "Мемлекеттік бюджет" мемлекеттік бюджетке аударылатын бөлігі, бюджеттің маңызды көздерінің бірі. 
Қосылған құн салығының ставкалары:
Қосылған құн салығының ставкасы 12% тең және салық салынатын айналым мөлшеріне қолданылады.
Экспорттық айналым бойынша тауарладың өткізу айналымына қосылған құн салығы нөлдік ставка қолданылады.
Қосылған құн салығынан босатылатын айналым мен импорт СК-нің 24-55 баптарында көрсетілген.
ҚҚС негізгі салық салу объектілері:
Салық салынатын айналым;
Салық салынатын импорт.
14.Жанама салық ретіндегі қосылған құн салығының артықышылықтары мен кемшіліктері
Артықшылықтары:
1.ҚҚС- өнімді сату бағасына қосылмайды,баға үстіне қойылып, сатып алушы төлейді, ол өндірістік шығынға ықпалын тигізбейді.
2.Өндірістің барлық фазалаының өніміне біріңғай ставкамен салық салыну міндеттеледі. Ол жалпы өнімге салықтың жинақталуына жол бермейді салық салу кезінде өайта есептеуге мүмкіндік жасамайды.
3Салық салу органдарның және салық төлеушілердің ойынша жүйелі, дұрыс ұйымдастырылған салық салу процедурасы қарапайым және оңай болмақ.
4.салық салудың кең ауқымдылығы ҚҚС-ның ставкасын аз ғана көтеру арқылы бюджетке түсетін түсімді көтеруге мүмкіндік береді.
Кемшіліктері:
1. ҚҚС- басқа салыұтар сияқта регрессиялық салық болып есептеледі. Ауыртпалығы сатып алушыға табысы аз салық төлеушіге түседі. ҚҚС халықтың өмір деңгейінің төмендеуіне себеп болады.
2.ҚҚС жоғары ставкасын пайдаланғанда халықтың сатып алу қабілеті төмендеп, өндірушілердің өнімін қткізу нарығы азаяды.
Жанама салықтардың құрамында ең маңызды болып қосылған құн салығы саналады. Жалпы жанама салық дегеніміз – бұл салық салу объектісі салық салу ауырпашылығын өзге тұлғаға, яғни оның нақты төлеушісі болып табылатын тұлғаға, жүктеген кезінде көрінетін салық. Мұндай салықтар, салық төлеушінің табысымен анықталатын тікелей салыққа қарағанда, баға немесе тарифке қосылу арқылы анықталады.
Жанама (барабарлық) әдіс шот фактура арқылы Келесідей формуламен анықталады: ҚҚС=СБ-СТ
Мұндағы:
С – салық ставкасы;
Б - өткізу бағасы;
Т – тұтынылған тауарлардың құны.
15. Акциз салығының мәні мен мазмұны, акциздік тауарлар тізімі, салық объектілері мен субъектілері
Жанама салықтардың бірі – акциз салығы. Акциздер – бағаға қосылатын және сатып алушы төлейтін тауарларға салынатын салық. Акциз бюджет кірістерінің 2,7 пайызын құрайды. Акциздерді өзінің айырмашылықты ерекшеліктеріне қарай монопольды түрде жоғары бағалар мен тұрақты сұранымы болатын тауарларды өндірішілер төлейді. Қазақстанда акциздер, негізінен, бірінші қажеттілік тауарларына жатпайтын жоғары сұраныстағы тауарларға салынады.
Акциз әмбебаптық және жеке-дара ак-дер деп бөлінеді. Әмбебаптық ак-р тауарлар мен қызметтердің құнына пайызбен жалпы айналымнан өндіріледі. Оларға сатудан алынатын, айналымдардан алынатын салықтарды жатқызуға болады. Ал жеке-дар ак-дер айтарлықтай көп болуы мүмкін.
Акциз салығының обьектісі:
ҚР-ң аумағында өндірілген және ҚР-ң аумағына импортталатын тауарларға;
қызмет түрлеріне салынады.
Акциз салығының субъектісі:
ҚР-ң аумағында акцизделетін тауарлар шығаратын жеке және заңды тұлғалар;
акцизделген тауарларды ҚР-ң кедендік аумағына импорттайтын жеке және заңды тұлғалар;
резидент емес заңды тұлғалар және олардың құрылымдық бөлімшелері.
Акцизделетін тауарлардың тізбесі:
спирттің барлық түрлері
арақ
шарап
коньяк
сыра
шарап өнімдері
темекі өнімдері
бекіре және қызыл балық
бензин, дизель отыны
шикі мұнай, газ конденсаты
Қызметтің акцизделетін түрлеріне:
ойын бизнесін
лотереяны ұйымдастыру мен өткізуді жатқызуға болады.
16. Акциз салығының салық мөлшерлемесі және акциздік тауарлар бойынша қойылу ерекшеліктері, есептеу төлеу тәртібі
Акциз сомасын есептеу белгіленген акциз ставкасын салық базасына қолдану арқылы жүргізіледі. Ойын бизнесі бойынша акциз сомасын есептеу салық кезеңіне белгіленген акциз ставкасын салық салынатын объектілердің саныан қолдану арқылы анықталады.
Акцизге қатысты күнтізбелік ай – салық кезеңі болып табылады. Әрбір салық кезеңі аяқталған соң, салық кезеңінен кейінгі айдың 15-інен кешіктірмей, салық төлеуші өзі тіркелген жері бойынша салық органдарына акциз жөніндегі декларация табыс етуге міндетті.
Бензин және дизель отынынан басқа, акцизделетін тауарлардың ставкалары:
80 көлемдік пайыз немесе одан жоғары спирт контенцрациясы бар денатуратталмаған этил спирті: 600тг\литр
Денатуратталған отындық этил спирті: 0,1 тг\литр
80 көлемдік пайыздан төмен спирт контенцрациясы бар денатуратталмаған этил спирті: 100% спирт 750тг\литр
Алкоголь өнім (коньяктан, брендиден, шараптардан,сырадан басқа): 100% спирт 500тг\литр
Коньяк, бренди (отандық өндірістің коняк спиртінен жасалған коняктан, брендиден баска) : 100% спирт 325тг\литр
Отандық өндірістің коняк спиртінен жасалған коньяк, бренди : 100% спирт 170тг\литр
Шараптар: 35тг\литр
Шарап материалы(этил спирті мен алкоголь өнімін өндіру үшін сатылатыннан басқа) :170тг\ литр
Сыра: 26тг\литр
Фильтірлі сигареттер:1000теңге 1000 дана
Фильтірсіз сигарттер папиростар: 600 тг\1000 дана
Сигариллдер: 1200 тг\кг
Сигарлар:95тг\дана
Шикі мұнай, табиғи газ конденсаты: 0 тг\тонна
Акциз есептеу және төлеу
Акциз сомасын есептеу белгіленген акциз ставкасын салық базасына қолдану арқылы жүргізіледі.
Салық базасын түзету.
Салық базасы акцизделетін тауарды қайтару жүргізілген салық кезеңінде түзетіледі.
Салықтан шегерім жасау
Салық төлеушінің есептелген акциз сомасын осында белгіленген шегерімдерге азайтуға құұығы бар
Мынадай төленген акциз сомалары шегерімге жатады.
Акцизделетін тауарды сатып алған немесе оны ҚР-ның кеден аумағына импорттаған кезде ҚР-ң аумағында;
Өзі өндірген акцизделетін шикізат үшін;
Алыс-берістік акцизделетін шикізаттан дайындалған акцизделетін тауарларды беру кезінде.
Мынадай акциз сомалары шегерімге жатпайды:
-спирттің барлық түрлері
-шикі мұнай
-газ конденсаты
Салық кезеңінде акцизделетін тауарлар дайындауға наұты пайдаланылған акцизделетін шикізат көлемі негізінде есептелген акциз сомасына шегерім жасалады.
Акцизделген тауарларға акциз есепті салық кезеңінен кейінгі айдың 15-нен кешіктірмей бюджетке аударылады.
17. Жеке тұлғалардан алынатын табыс салығы: оның салық салу элементтеріне сипаттама
Жеке табыс салығы – жеке тұлғалардың ең бірінші кезекте төлейтін салығы болып саналады. Себебі, тапқан табыстарынан немесе табыс көздерінің бір бөлігін салық ретінде аударып отырады. Жеке табыс салығын – салық салу объектілері бар жеке тұлғалар төлейді. Резидент емес жеке тұлғалар жеке табыс салығы бойынша салықты есептеп, төлейді және жеке табыс салығы бойынша салық декларациясы табыс етіледі. Табыстардың негізгі құрамына: еңбекақы, сыйақы, кәсіпкерлік қызметтен түскен табыс, зейнетақы, алимент, жылжымайтын мүлікті жалға беруден түскен табыс, бір жолғы жәрдемақы, жұмыссыздық және жұмысқа уақытша жарамсыздық бойынша төлемдер, дивиденд және рента түріндегі табыстардың барлық түрлерін жатқызуға болады.
Жеке табыс салығы бойынша негізінен екі салық салу объектілері бар:
төлем көзінен салық салынатын табыстар;
қызметкердің табысы
біржолғы төлемдерден алынған табыс
ЖЗҚ-нан берілетін зейнетақы төлемдері
дивидендтер, сыйақылар, ұтыстар түріндегіі табыс
жинақтаушы сақтандыру шарттары бойынша табысы жатады
төлем көзінен салық салынбайтын табыстар
мүліктік табыс
жеке кәсіпкердің салық салынатын табысы
адвокаттар мен жеке нотариустардың табысы
өзге де табыстар жатады
Жеке табыс салығының ставкалары:
қызметкерлердің ҚР-ң тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңында белгіленген, жылына ең төменгі жалақының 12 еселенген мөлшерінен аспайтын кірістеріне, қызметкерлердің тоқсан ішіндегі орташа айлық кірісі ең төменгі жалақы мөлшерінен аспайтын жағдайда «0» ставкасы бойынша;
дивидендтер, сыйақылар мен ұтыстар түріндегі табыстарға 15 пайыздық ставка бойынша
адвокаттардың және нотариустардың табыстарына 10 пайыздық ставка бойынша
18. Жеке табыс салығын есептеу мен төлеу тәртібі, салық жеңілдіктеріне сипаттама
Заңды тұлғалардың салықты есептеу тәртібі мен төлеу мерзімі. Заңды тұлғалар жер салығы салаларын салық базасына тиісті салық ставкасын қолдану арқылы дербес есептейді.
Заңды тұлғалар салық кезеңі ішінде жер салығы бойынша ағымдағы төлемдерді есептеуге және төлеуге міндетті. Ағымдағы төлемдердің сомалары ағымдағы жылдың мына мерзімдерінен кешіктірмей тең үлестермен төлеуге тиіс:
20 ақпанда;
20 мамырда;
20 тамызда;
20 қарашада.
Жаңа құрылған салық төлеуші құрылған күннен кейінгі кезекті мерзім ағымдардағы төлемдерді төлеушілердің бірінші мерзімі болып саналады.
Жеке тұлғалардың салықты есептеу тәртібі және төлеу мерзімдері.
Жеке тұлғалар (өз қызметінде пайдаланатын жер учаскелері бойынша жекелеген кәсіпкерлерді, жеке нотариустар мен адвокаттарды қоспағанда) төлеуге жататын жер салығын есептеуді салық органдары тиісті салық ставкалары мен салық базасын негізге ала отырып, 1 тамыздан кешіктірілмейтін мерзімде жүргізеді.
Жеке кәсіпкерлер, жеке нотариустар, адвокаттар өз қызметінде пайдаланатын жер учаскелері бойынша жер салығын заңды тұлғалардың жерлеріне белгіленген тәртіппен есептеледі және төленеді.
19. Әлеуметтік салық: салық салу элементтеріне сипаттама
Әлеуметтік салық ҚР-ң негізгі салықтардың бірі болып табылады. ӘС түсетін түсімдер мемлекеттік бюджеттің 15-16 пайызын құрайды. Әлеуметтік салықтар – нысаналы мақсаттағы тікелей салық түрі. Әлеуметтік салықтар әлеуметтік мақсаттағы бюджеттен тыс нысаналы қорлардың, зейнетақы қорларының, әлеуметтік сақтандыру, жұмыспен қамту қорларының негізгі көзі болып табылады. Салық салу нысаны – еңбек міндеттерін орындағаны үшін төлемнің алуан түрлері.
ӘС төлеушілер:
ҚР-ң резиденті – заңды тұлғалар
бюджетпен есеп айырысуды біржолғы талон негізінде жүзеге асыратындарды қоспағанда, жеке кәсіпкерлер
жеке нотариустар, адвокаттар
ҚР-да қызметін тұраұыт мекемелер, филиалдар мен өкілдіктер жүзеге асыратын резидент еместер
заңды тұлғалардың құрылымдық бөлімшелері
ӘС-ң салық салу объектілері:
дара кәсіпкерлер мен жеке нотариустар, сот орындаушылар өзі мен жұмыскерлер саны
Жұмыс берушінің жұмыскерлерге төлейтін шығыстары
Салық ставкасы: Әлеуметтік салық 11 пайыз бойынша есептеледі. Дара кәсіпкерлер, жекеше нотариустартар, жеке сот орындаушылар, адвокаттар үшін айлық есептік көрсеткіштің екі еселенген мөлшерінде және әрбір қызметкер үшін айлық есептік көрсеткіштің бір еселенген мөлшері. Тірек-қимыл мүшесі бұзылған, есту, сөйлеу, көру қабілетін айырған мүгедектер жұмыс істейтін мамандырылған ұйымдар 4,5 пайыздық ставка бойынша әлеуметтік салықты есептейді.
Қазақстан Республикасының резидент заңды тұлғалары, резидент еместер және заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшелері үшін әлеуметтік салықтың салық салу объектісі болып – жұмыс берушінің қызметкерге төлейтін шығындары табылады.
Жеке кәсіпкерлер, адвокаттар, нотариустар үшін әлеуметтік салық салу объектісі болып – төлеушілердің өздерін қоса алғанда қызметкерлер саны табылады. Салық төлеушілер төлемдердің келесідей түрлеріне әлеуметтік салықты төлемейді:
- мемлекеттер және халықаралық ұйымдар арқылы берілетін грант қаражаттары есебінен жасалатын төлемдер;
- Қазақстан Республикасының Президент үкіметі белгілейтін мемлекеттік сыйақылар, стипендиялар;
- спорт жарыстарында, байқауларда, конкурстарда, жүлделі орындар үшін белгіленетін ақшалай наградалар;
- ұйым таратылған және жұмыс берушінің қызметі тоқталған қызметкерлердің штат саны қысқартылған немесе қызметкер әскери қызметке шақырылған жағдайда жеке еңбек шарты бұзылған кезде Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген мөлшерде төленетін төлемдер;
- пайдаланылмаған еңбек демалысы үшін жұмыс берушінің қызметкерлерге төлейтін төлемдері.
20. Әлеуметтік салықты есептеу мен төлеу тәртібі, түрлі субъектілерге салықты есептеу ерекшеліктері
ӘС есептеу тәртібі: ӘС-ты есептеу әлеуметтік салық салу объектісіне ҚР-ң міндетті әлеуметтік сақтандыру туралы заң актісіне сәйкес есептелген Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына түсетін әлеуметтік аударымдар мөлшеріне азайтылған, әлеуметтік салық ставкаларының бірінші, екінші және төртінші бөліктерінде белгіленген ставкаларды қолдану арқылы салық жылында жүргізіледі.
Салық кезеңі: Күнтізбелік ай. Салық декларациясы: есепті тоқсаннан кейінгі екінші айдың 15-нен кешіктірмей тоқсан сайын табыс етеді. Әлеуметтік салықты төлеу салық төлеуші орналасқан жері бойынша салық кезеңінен кейінгі айдың 25-нен кешіктірілмей жүргізіледі.
Қазақстан Республикасының резидент заңды тұлғалар, сондай-ақ қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын резидент еместер, шетелдің заңды тұлғалары мен филиалдары мен өкілеттері келесідей ставка бойынша әлеуметтік салық төлейді:
Салық ставкасы
Салық салынатын табыстың 20%
15 еселенген жылдық есептік көрсеткіш салық сомасы + одан асатын сомадан 15%
40 еселенген жылдық есептік көрсеткіш салық сомасы + одан асатын сомадан 12%
200 еселенген жылдық есептік көрсеткіш салық сомасы + одан асатын сомадан 9%
600 еселенген жылдық есептік көрсеткіш салық сомасы + одан асатын сомадан 7%
Қазақстан Республикасының резидент заңды тұлғалары, сондай-ақ қызмтетін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын резидент еместер шетелдік заңды тұлғалардың филиалдары мен өкілдіктері әкімшілік басқарушы инженер – техник қызметкерлердің шетелдік мамандары үшін келесідей ставка бойынша әлеуметтік салық төлейді:
Салық ставкасы
Салық салынатын табыстың 11%
40 еселенген жылдық есептік көрсеткіш салық сомасы + одан асатын сомадан 9%
200 еселенген жылдық есептік көрсеткіш салық сомасы + одан асатын сомадан 7%
600 еселенген жылдық есептік көрсеткіш салық сомасы + одан асатын сомадан 5%
21. Экспортқа рента салығын есептеу мен төлеу тәртібі, салыну еркшеліктері
Өнімді бөлу туралы келісімшарттар жасасқан жер қойнауын пайдаланушыларды қоспағанда, шикі мұнайды, газ конденсатын экспортқа өткізетін жеке және заңды тұлғалар экспортталатын шикі мұнайға, газ конденсатына салынатын рента салығын төлейді.
Эскпортталатын шикі мұнайға, газ конденсатына рента салығының салу объектісі болып экспортқа өткізілетін шикі мұнайдың, газ конденсатның көлемі табылады.
Есептеу тәртібі: Экспортқа нақты өткiзiлетiн шикi мұнайдың, газ конденсатының көлемi салық төлеушiнiң оларды тасымалдауға жұмсаған шығыстарын шегере отырып шикi мұнайдың, газ конденсатының сапасына төмендетiлген баға (үстеме баға) ескерiлген нарықтық бағасын негiзге алып есептелген экспортталатын шикi мұнайдың, газ конденсатының құны экспортталатын шикi мұнайға, газ конденсатына рента салығын есептеу базасы болып табылады.
Экспортталатын шикi мұнайға, газ конденсатына рента салығын төлеу бойынша салық кезеңi күнтiзбелiк ай болып табылады.
Салық төлеушi бюджетке салықтың есептелген сомасын салық кезеңiнен кейiнгi айдың 20-сынан кешiктiрмей төлеуге мiндеттi.Экспортталатын шикi мұнайға, газ конденсатына рента салығы бойынша декларация тiркеу орны бойынша салық органына салық кезеңiнен кейiнгi айдың 20-сынан кешiктiрiлмей берiледі.
22. Жер қойнауын пайдаланушыларға салынатын салықтар мен төлемдер түрлеріне сипаттама
Жер қойнауын пайдаланушылар – ҚР-ң аумағында, мұнай операцияларын қоса алғанда, жер қойнауын пайдалану жөніндегі операцияларды ҚР-ң заң актілеріне сәйкес жүзеге асыратын жеке және заңды тұлға.
ЖҚП мынандай салықтары мен арнайы төлемдерді төлейді:
үстеме пайда салығын
ЖҚП арнайы төлемдерін
бонустар
роялтиді
өнімді бөлу бойынша ҚР-ң үлесі
қызметін өнімді бөлу туралы келісімшарт бойынша жүзеге асыратын жер қойнауын пайдаланушың қосымша төлемін есептеу мен төлеу тәртібі белгіленеді.
ЖҚП жер қойнауын пайдалануды жүргізудің жеке жағдайларын негізге ала отырып, бонустардың мынандай түрлерін төлейді:
қол қойылатын бонус – ЖҚП келісімшарт жасалатын аумақта жер қойнауын пайдалану жөніндегі қызметті жүзеге асыру құқығы үшін біржолғы тіркелген төлемі болып табылады.
коммерциялық табу бонусы – келісімшарт аумағы шегінде ашылған, өндіру үшін экономикалық жағынан тиімді пайдалы қазбаларадың белгілі бір түрінің қорлары.
ЖҚП Роялтиді ҚР-ң аумағында өндірілетін қазбалардың әртүрі бойынша, оның сатып алушыларға өткізілгеніне немесе өз қажетіне пайдаланғанына қарамастан, жеке төлейді.
23. Корпоративтік табыс салығы бойынша жылдық жиынтық табыс пен шегерімдерді анықтау
ҚР –да корпоративті табыс салығы салықтардың ішіндегі ең күрделісі және салық сомасы жағынан ең ауқымдысы. Корпоративті табыс салығы бюджет түсімдерінің 27,2 % құрайды. Салық кодексі қабылданған кезеңге дейін салықтың бұл түрі заңды тұлғалардың табыстарынан алынатын табыс салығы деп аталды. Кейіннен атауы өзгеріп, халықаралық стандартқа сәйкес «корпоративті табыс салығы» деп аталынды. Корпоративті табыс салығын салық салу объектілері бар заңды тұлғалар төлейді.Заңда тұлғалар екі топқа бөлінеді:• Коммерциялық ұйымдар;• Коммерциялық емес ұйымдар.Коммерциялық ұйымдар дегеніміз –белгілі бір табыс көзі бар заңды тұлғалар.Кіріс түсіру негізгі мақсаты болып табылмайтын және алынған таза кірісті қатысушылар арасында бөлмейтін заңды тұлға коммерциялық емес ұйым деп аталады.Корпоративті табыс салығын төлеушілер:• ҚР –ң резидент заңды тұлғалары(ҚР Ұлттық Банкі мен мемлекеттік мекемелерді қоспағанда);• ҚР –да қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын немесе ҚР –дағы көздерден табыс алатын резидент емес заңды тұлғалар.Корпоративті табыс салығы бойынша салық салу объектілеріне:• Салық салынатын табыс;• Төлем көзінен салық салынатын табыс;• ҚР –да қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын резидент емес заңды тұлғаның таза табысы жатады.Корпоративті табыс салығының бірінші салық салу объектісі –ол салық салынатын табыс. Корпоративті табыс салығын төлеуші заңды тұлғалар ең алдымен салық салынатын табысын есептеп алуы қажет. Ал, салық салынатын табыс жылдық жиынтық табыспен және түзетулер ескерілген, шегерімдер арасындағы айырма ретінде айқындалады, яғни:Салық салынатын табыс = Жылдық жиынтық табыс – Шегерімдер (түзетулер)ССТ = ЖЖТ –Штүзету
Жылдық жиынтық табысқа мыналар жатады:
тауарларды өткізуден түскен табыс
үйлерді, ғимараттарды, құрылыстарды, сондай-ақ амортизациялауға жатпайтын активтерді өткізу кезіндегі құн өсімінен түсетін табыс
міндеттемелерді есептен шығарудан түсетін табыс
мүлікті жалға беруден түсетін табыс
дивиденттер
сыйақылар
ұтыстар
Салық төлеушінің жылдық жиынтық табыс алумен байланысты шығыстарды салық салынатын табысты анықтау кезінде шегеріледі және бұл шегерім деп аталады. Шегерімдерге жататындар:
қызмет бабындағы іссапарлар кезіндегі және өкілдік шығыстар бойынша өтемдер сомаларын шегеру
сыйақы бойынша шегерімдер
төленген күмәнді міндеттемелер бойынша шегерімдер
күмәнді талаптар бойынша
резервтік қорларға аударымдар
ғылыми-зерттеу, жобалау, іздену жұмыстарға жұмсалатын шығыстар
сақтандыру сыйақлары
әлеуметтік төлемдерге жұмсалған шығыстар
24. Корпоративтік табыс салығы бойынша салық салынатын табысты анықтау және салықты есептеу мен төлеу тәртібі
Салық салу объектілері: салық салынатын табыс; төлем көзінен салық салынатын табыс; резидент емес заңды тұлғаның таза табысы.
Салық салынатын табыс түзетулерді ескере отырып жалдық жиынтық табыс пен шегерім арасындағы айырма ретінде қарастырылады:
ССТ=ЖЖТ-ЖЖТтүзету-Шегерім
СК 147 бабына сәйкес:
Ауыл шаруашылығымен өндірісімен  айналысатын заңды тұлғалар үшін КТС 10% Резиденттерге салынатын КТС 15%
Бейрезиденттерге салынатын КТС 5%
ҚР заңды тұлға болып саналатын бейрезидент ұйымдарға 15%
Бюджетке төлеуге жататын корпоративтiк табыс салығының сомасы бұл салықты төлем көзiнен ұсталғанын растайтын құжаттар болған кезде төлем көзiнен ұтыс, сыйақы түрiндегi табыстан ұсталған корпоративтiк табыс салығының сомасына азайтылады. Егер төлем көзiнен сыйақы түрiндегi табыстан ұсталған корпоративтiк табыс салығының сомасы бюджетке төлеуге жататын корпоративтiк табыс салығының сомасынан артық болса, табыс көзiнен ұсталған корпоративтiк табыс салығының сомасы мен бюджетке төлеуге жататын корпоративтiк табыс салығының сомасы арасындағы айырма кейiнгi он салық кезеңiн қоса алғандағы кезеңге ауыстырылады және осы салық кезеңдерiнiң бюджетiне төлеуге жататын корпоративтiк табыс салығының сомасы бiрте-бiрте азайтылады.Салық төлеушiлер корпоративтiк табыс салығын төлеудi орналасқан жерi бойынша жүзеге асырады.  Қазақстан Республикасында қызметiн тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын резидент емес заңды тұлғалар корпоративтiк табыс салығын төлеудi тұрақты мекеменiң орналасқан жерi бойынша жүргiзедi.  Салық кезеңi iшiнде бюджетке енгiзiлген аванстық төлемдер сомасы есептi салық кезеңi үшiн корпоративтiк табыс салығы жөнiндегi декларация бойынша есептелген корпоративтiк табыс салығын төлеу есебiне есепке жатқызылады.  Салық төлеушi салық кезеңiнiң қорытындысы бойынша корпоративтiк табыс салығы бойынша төлемдi декларация табыс ету үшiн белгiленген мерзiмнен кейiн күнтiзбелiк он күннен кешiктiрмей жүзеге асырады.
Корпоративтік табыс салығы – салық кезеңі үшін 30 пайыздық ставканы ауыстырылатын залалдар сомасына азайтылған салық салынатын табысқа жүргізілген түзетулерді ескере отырып, қолдану жолымен есептеп шығарылады.Салық төлеушілер корпоративтік табыс салығын төлеуді өзінің тұрып жатқан орны бойынша жүзеге асырады.
Корпоративтік табыс салығы үшін күнтізбелік жыл – салық кезеңі болып табылады.
25. Арнаулы салық режимдерінің мәні мен мазмұны, салыну ерекшеліктері
Арнаулы салық режимі – салық төлеушілердің кейбір санаттары үшін белгіленген және салықтардың жекелеген түрлерін есептеу мен төлеудің, сондай-ақ ол бойынша салық есептілігін табыс етудің оңайлатылған (жеңілдетілген) тәртібін көздейтін, бюджетпен есеп айырысудың ерекше тәртібі.
Арнаулы салық режимі:
1) шағын бизнес субъектілері;
2) шаруа (фермерлік) қожалықтары;
3) заңды тұлғалар – ауылшаруашылық өнімдерін өндірушілер;
4) кәсіпкерлік қызметтің жекелеген түрлері үшін көзделеді.
Шағын бизнес субъектілері үшін арнайы салық тәртібі (режимі), төлем көзінен ұсталынатын жеке табыс салығын қоспағанда, корпоративті (жеке) табыс салығына, әлеуметтік салыққа қатысты белгіленеді. Өзге салықтарды, міндетті төлемдерді есептеу мен төлеу және ол бойынша есептілікті табыс ету жалпы белгіленген тәртіпте жүргізіледі. Шағын бизнес субъектілері үшін салықтарды есептеудің оңайлатылған тәртібі бір жолғы талон, патент, оңайлатылған декларациялар негізінде жүргізіледі.
Түрлері:
Шаруа субъектілер
патент негізінде арнаулы салық режимі (2 пайыз)
оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қамтитын шағын бизнес субъектілер үшін арнаулы салық режимі (3 пайыз)
Шаруа немесе фермер қожалықтары үшін арнаулы салық режимі
Ауыл шаруашылық өнімін, акваөсіру өнімін өндірушілер және ауыл шаруашылық кооперативтері үшін арнаулы салық режимі
26. Патент және оңайлатылған декларация ретіндегі арнаулы салық режимдерінің есептелу мен төлену тәртібі
Патент – арнаулы салық режимін қолдану құқығын куәландыратын және салық сомаларының бюджетке төленгенін растайтын құжат. Белгілі бір арнаулы салық режимін қолдануға арналған патент нысанын уәкілетті мемлекеттік орган белгілейді. Патенттің құнын есептеу үшін жеке кәсіпкер мәлімделген кірістің 3 пайызы мөлшеріндегі ставканы қолдану жолымен жүзеге асады.
Патенттің құны бюджетке мынандай түрде:
жеке табыс салығы – патент құнының ½ бөлігі мөлшерінде
әлеуметтік салық ҚР-ң міндетті сақтандыру туралы заңнамалық актісінне сәйкес Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына есептелінген әлеуметтік аударымдар сомасын алып тастағанан кейінгі патент құнының ½ бөлігі мөлшерінде төленеді.
Оңайтылған декларация негізіндегі арнаулы салық режиміне салық кезеңі басталғанға дейін көшу үшін шағын бизнес субъектілері өз қызметін жүзеге асыратын жері бойынша салық органына уйкілетті мемлекеттік орган белгілеген нысанда өтініш береді.
Төмендегідей талаптарға сай келетін шағын бизнес субъектілері оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимін қолданады.
жеке кәсіпкерлер үшін:
жеке кәсіпкердің өзін қоса алғанда, қызметкерлердің шекті орташа тізімдік саны салық кезеңі ішінде 15 адам болса
салық кезеңі ішінде шекті табысы – 4 500,0 мың теңге болса
заңды тұлғалар үшін:
қызметкерлердің шекті орташа тізімдік саны салық кезеңі ішінде 25 адам болса
салық кезеңі ішінде шекті табысы – 9 000,0 мың теңге болса
27. Ойын бизнесіне салықты есептеу мен төлеу ерекшеліктері
Құмар ойын бизнесі сферасындағы қызметті жүзеге асыруға байланысты қоғамдық қатынастарды реттейтін құмар ойын бизнесі салығы 2007 жылғы каңтардын 12-сінде енгізілген. Казино, ойын автоматтарының залы, тотализатор, букмекерлік кеңсе қыметтерін көрсету жөніндегі қызметті жүзеге асыратын дара кәсіпкерлер мен заңды тұлғалар ойын бизнесі салығын төлеушілер болып табылады.
Салық салу объектінің бірлігінен құмар ойын бизнесіне салық мөлшерлемесі айына айлық есептік көрсеткіштің 30-дан 830 еселенген мөлшерін құрайды. Салық мөлшерлемесі Республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және салық кезеңінің бірінші күні қолданыста болған АЕК мөлшері негізге алына отырып айқындалады. Тіркелген салықты есептеу, егер осы баптың 2-тармағында өзгеше белгіленбесе, осы Кодекстің 421-бабында айқындалған әрбір салық салу объектісіне тиісті салық мөлшерлемесін қолдану арқылы жүргізіледі.
Салық салу объектілері айдың 15-iн қоса алғанға дейiн пайдалануға берілген кезде тіркелген салық белгіленген мөлшерлеме бойынша, 15-інен кейін белгіленген мөлшерлеменің 1/2 мөлшерінде есептеледі.
Салық салу объектілері айдың 15-іне дейін шығып қалған кезде тіркелген салық белгіленген мөлшерлемесінің 1/2 мөлшерінде, 15-інен кейін белгіленген мөлшерлеме бойынша есептеледі.
Тіркелген салық есепті салық кезеңінен кейінгі екінші айдың 25-інен кешіктірілмей салық салу объектілерінің тіркелген орны бойынша бюджетке төленуге жатады.
Осы Кодекстің 420-бабында аталмаған кәсіпкерлік қызметтің өзге де түрлерін жүзеге асыру кезінде тіркелген салықты төлеушілер қызметтің осындай түрлері бойынша кірістер мен шығыстардың бөлек есебін жүргізуге және жалпыға бірдей белгіленген тәртіпте бюджетпен есеп айырысу жүргізуге міндетті.
Тіркелген салық бойынша декларация есепті тоқсаннан кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірілмей жекелеген қызмет түрлерiн жүзеге асыратын салық төлеушi ретiнде тiркеу есебiнiң орны бойынша салық органына табыс етіледі.
28. Ойын бизнесіне салынатын салықтың әр элементтеріне сипаттама
Ойын бизнесі - құмар ойындарды (бильярд, казино) ұйымдастырудан, лотерея өткізуден, ойын-сауық-эстрадалық қойылымдарды, сахналық көрсетімдерді, т.б. ұйымдастырудан пайда алуға бағытталған бизнес. Ойын бизнесі өнім (тауар) өткізумен, жұмыстарды орындаумен, қызметтер көрсетумен айналыспайтын жəне ойынхананың құмар ойындар мен бəстесулерге қатысудан ұтыс жəне оларды өткізгені үшін төлемақы түрінде табыс алумен байланысты кəсіпкерлік қызмет. "Ойынхана" - ойын бизнесі саласындағы кəсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға берілген лицензия негізінде құмар ойындар өткізілетін жəне бəске тігілетін заттар қабылданатын кəсіпорын: казино, тотализатор, букмекерлік кеңсе, ойын автоматтары құжырасы жəне басқа ойын үйлері (орындары).
Казино, ойын автоматтарының залы, тотализатор, букмекерлік кеңсе қыметтерін көрсету жөніндегі қызметті жүзеге асыратын дара кәсіпкерлер мен заңды тұлғалар ойын бизнесі салығын төлеушілер болып табылады. Құмар ойын бизнесі сферасындағы қызметті жүзеге асыру кезінде ойын ycтелi, ойын автоматы, тотализатор кассасы, тотализатордың электрондық кассасы, букмекер кеңсесінің кассасы, букмекер кеңсесінің электрондық кассасы құмар ойын бизнесіне салық салу объектілері болып есептеледі.
29. Алымдар, баждар, төлемдер салық сипатындағы міндетті төлемдер ретіндегі ерекшеліктері
Салықтардан басқа Қазақстан Республикасында Салыкгык кодексте белгіленген және белгілі бір мөлшерде бюджетке төленетін басқа міндетті төлемдер (міндетті ақша аударымдары - алымдар, төлемақылар, төлемдер жэне т.б.) жұмыс істейді
Алымдар дегеніміз мемлекеттік уәкілетті органдар тарапынан өтінуші-келуші белгілі бір тұлғаларға қатысты нактылы көрсетілген тиісті қызметтер мен берілген құқыктар немесе арнайы рұқсатгар үшін сол занды немесе жеке тұлғалардан алынатын максатты — бағдарлы, біршама — эквивалентгі әрі міндетті ақшалай төлемдер.
Алым өзіне тән мынадай:
1) біржолғы төлем;
2) біршама-эквивалентті төлем;
3) міндетті төлем;
4) нақты тұлға үшін ерікті сипаттағы төлем;
5) ақшалай телем;
6) өтемдік сипатта болатын төлем;
7) көрсетілген қызметтің кұны есепке алына отырып жүзеге асырылатын тәлем;
8) кейде мемлекеттің материалдық мүддесі басым болып кететін төлем сияқты белгілерімен ерекшеленеді.
Казақстан Республикасында алымдардың мынадай түрлері:
1) занды тұлғаларды мемлекеттік тіркегені үшін алым заңды тұлғаларды және олардың филиалдары мен өкілдіктерін құру мен қызметін тоқтатуды мемлекеттік тіркеу, оларды қайта тіркеу және тіркеу туралы дубликатын алуы кезінде алынады.
2) жеке кәсіпкерлерді мемлекеттік тіркегені үшін алым жеке кәсіпкерлер ретінде ҚР-ң аумағында заңды тұлға құрмай кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын жеке тұлғаларды мемлекеттік тіркеу, оларды қайта тіркеу және тіркеу туралы дубликатын алуы кезінде алынады.
3) жылжымайтын мүлікке және олармен жасалатын мәмілелерге құкықтарды мемлекеттік тіркегені үшін;
4) жылжымалы мүлік кепілін мемлекеттік тіркегені үшін;
Баж — арнайы мамандандырылған уәкілетті органдар тарапынан өздеріне өтінуші — келуші тұлғаларға қатысты жасалған заңи маңызы бар белгілі бір іс-қимыддар және берілген ресми құжатгар үшін сол занды немесе жеке түлғалардан алынатын біршама — эквивалентті, міндетті ақшалай төлем.
Мемлекеттегі баждар мемлекеттік жөне кедендік болып белінгенімен жалпы сипаттамасы көптеген белгілері бойынша сәйкес келетіндіктен бажға тән қасиетгер ретінде мына:
Баж:
1) міндетті төлем;
2) мәжбүрлі төлем;
3) арнаулы пайданы мақсаттайтын телем;
4) ақшалай төлем;
5) заңи маңызы бар іс-әрекетті жасауға орай жүзеге асырылатын төлем;
6) белгілі бір кұжаттарды беруге байланысты жүзеге асырылатын төлем;
7) мемлекеттік ішкі және сыртқы кедендік шекараны әрі-бері кесіп өтіп тауарлар мен өнімдерді әкетіп, әкелуші түлғалар жүзеге асыратын төлем;
8) мемлекет кірісі болып табылатын төлем;
9) біршама-эквивалентті төлем;
10) көрсетілетін қызмет кұнына қарамастан (есепке алмай) жүзеге асырылатын төлем сияқты ерекшеліктері көрініс табады.
Казақстан Республикасында мынадай кедендік баждар мен міндетті төлемдер:
1) кедендік баждар;
2) кедендік ресімдеу үшін кедендік алым;
3) тауарларды сақтағаны үшін кедендік алым;
Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік баждар мынадай объектілерден:
1) сотка берілетін талап арыздардан, ерекше жүргізілетін істер бойынша арыздардан, кассациялық шағымдардан, сондай-ак сотгың құжаттардың көшірмелерін (дубликаттарын) бергені үшін;
2) нотариаттык іс-қимылдар жасағаны үшін, сондай-ак но-тариат куәлавдырған қүжаттар көшірмелерін бергені үшін;
3) түрғылықты жерін тіркегені үшін;
Төлемақы — уәкілетті мемлекеттік органдар тарапынан өздеріне өтінішпен келуші тұлғаларға көбінесе материалдық сипаттағы табиғи, сондай-ақ кейде өзгеше мақсатта пайдаланылатын белгілі бір объектілерді, не болмаса соларға байланысты рұқсаттарды және құкыктарды бергені үшін сол зағды немесе жеке тұлғалардан алынатын біршама-эквивалентті, міндетті ақшалай төлем.
Төлемакының өзіне тән белгілері: міндетті төлем; ақшалай төлем; біршама-эквивалентті төлем; Салық кодексімен жөне басқа да дербес КР заң актілерімен негізделетін төлем болып табылады.
Қазақстан Республикасыңцағы мынадай төлемақылар:
1) жер учаскелерін пайдаланғаны үшін.;
2) жер бетіндегі көздердің су ресурстарын пайдаланғаны үшін;
3) қоршаған ортаны ластағаны үшін;
Сонымен, салыктар экономикалық өсудің негізгі факторы ретінде көрініс табады және осындай қасиетінің арқасында ұдайы өндіріс процесін ынталандыру функциясы әрі дербес экономикалық категория болып табылады. Салықтардьщ табиғаты үдайы өндіріс және экономикалық өсу зандарымен айкындалады, сондай-ақ олар ете күрделі қаржылық-экономикалық құрылымымен ерекшеленеді.
30. Алымдар мен төлемдердің түрлеріне және алыну ерекшеліктеріне сипаттама
Алым дегеніміз - белгілі бір қызмет түрін бастар алдында немесе осы қызмет түріне құқық берер кезде төленетін міндетті төлем.
Түрлері:
Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркегені үшін алым.Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркегені үшін алым занды тұлғаларды және олардың филиалдары мен өкілдіктерін құру мен қызметін тоқтатуды мемлекеттік (есептік) тіркеу, оларды қайта тіркеу, сондай-ақ олардың мемлекеттік (есептік) тіркеу туралы куәліктің дубликатын алуы кезінде алынады. Тіркеуді Қазақстан Республикасының заң актісінде белгіленген тәртіппен және жағдайларда уәкілетті орган (әділет органдары) жүзеге асырады.Қазақстан Республикасының заң актісіне сәйкес тіркелетін заңды тұлғалар, сондай-ақ олардың филиалдары мен өкілдіктері алым төлеушілер болып табылады.2. Жеке кәсіпкерлерді мемлекеттік тіркегені үшін алым. Жеке кәсіпкерлерді мемлекеттік тіркегені үшін алым жеке кәсіпкерлер ретіңде Қазақстан Республикасыньщ аумағында заңды тұлға құрмай кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын жеке тұлғаларды мемлекеттіқ тіркеу кезінде, сондай-ақ олар мемлекеттік тіркеуді куәландыратын құжаттың дубликатын алған кезде алынады. Тіркеуді Қазақстан Республикасының заң актісінде белгіленген тәртіппен және жағдайларда салық қызметі органдары жүзеге асырады.Қазақстан Республикасының заң актісіне сәйкес тіркелетін жеке тұлғалар алым төлеушілер болып табылады. Алым төлеуден босатылады:• шаруа қожалықтары;• I, II және III топтағы мүгедектер;• Қазақстан Республикасының азаматтығын алғанға дейін заңды тұлға құрмай кәсіпкерлік қызметпен шұғылданатын оралмаңдар.3. Жылжымайтын мүлікке және онымен жасалатын мәмілелерге құқыктарды мемлекеттік тіркегені үшін алым.Жылжымайтын мүлікке және онымен жасалатын мәмілелерге құқықтарды мемлекеттік тіркегені үшін алым — жылжымайтын мүлікке және онымен жасалатын мәмілелерге құқықтарды мемлекеттік тіркеу кезінде, сондай-ақ мемлекеттік тіркеуді куәландыратын құжаттың дубликатын алған кезде алынады.
Төлемақы — уәкілетті мемлекеттік органдар тарапынан өздеріне өтінішпен келуші тұлғаларға көбінесе материалдық сипаттағы табиғи, сондай-ақ кейде өзгеше мақсатта пайдаланылатын белгілі бір объектілерді, не болмаса соларға байланысты рұқсаттарды және құкыктарды бергені үшін сол зағды немесе жеке тұлғалардан алынатын біршама-эквивалентті, міндетті ақшалай төлем. Төлемдердің түрлері:
1) жер учаскелерін пайдаланғаны үшін.;
2) жер бетіндегі көздердің су ресурстарын пайдаланғаны үшін;
3) қоршаған ортаны ластағаны үшін;
4)жануарлар дүниесін пайдаланғаны үшін
5)орманды пайдаланғаны үшін
6) ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды пайдаланғаны үшін

Приложенные файлы

  • docx 3297332
    Размер файла: 65 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий